Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2025

Η Πράσινη ενεργειακή μετάβαση επιταχύνει, οι αυτοκρατορίες ορυκτών καυσίμων αντεπιτίθενται

του Κρίστιαν Στέκερ
 
Christian Stöcker: Spickzettel zur Energiewende - Diese Fakten werden Ihr Weltbild verändern, Der Spiegel, 12.10.2025. αποθηκευμένο και στο  https://archive.ph/K1FYn

[Το τέρας αργοπεθαίνει]
Τεράστιες αλλαγές συμβαίνουν τώρα στον κόσμο. Ιδού δέκα από τις πιο αξιοπρόσεκτες:
1. Σε όλο τον πλανήτη,
όσον αφορά την εκμετάλλευση πηγών ηλεκτρικής ενέργειας, τίποτα δεν επεκτείνεται τόσο πολύ όσο οι ανανεώσιμες πηγές, δηλαδή η ηλεκτρική ενέργεια η παραγόμενη από ηλιακή και αιολική ενέργεια, καθώς και η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας σε μπαταρίες. Περίπου διπλάσιες επενδύσεις διοχετεύονται στην λεγόμενη ενεργειακή ηλεκτροτεχνολογία σε σύγκριση με επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα. Το 92,5 % της νέας δυναμικότητας η οποία προστέθηκε παγκοσμίως το 2024 στην παραγωγή ενέργειας, ήταν από πηγές ανανεώσιμες. Το 2023, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 86 % και το 2022 ήταν ήδη 83 %.
2. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, η Κίνα πρόσθεσε στην ηλεκτροπαραγωγική της δυναμικότητα διπλάσια ποσότητα ανανεώσιμης ενέργειας από ό,τι ολόκληρος ο υπόλοιπος κόσμος μαζί.
3. Τ
ουλάχιστον από το 2024, η Κίνα κερδίζει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα από τις εξαγωγές ενεργειακής ηλεκτροτεχνολογίας σε σύγκριση με ό,τι κερδίζουν οι ΗΠΑ, η μεγαλύτερη εξαγωγική χώρα ορυκτών καυσίμων στον κόσμο, από τις  δικές της εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Και το χάσμα αυξάνεται. Το 70 % (αιολική ενέργεια) έως 90  % (ηλιακή ενέργεια, μπαταρίες) της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας ενεργειακής ηλεκτροτεχνολογίας παράγεται στην Κίνα.
*Primary energy adjusted for waste-heat losses, †From Way et al. (2022), ‡Electricity-conversion technologies (eg green hydrogen)  © via Economist - Sources: Rupert Way; Our World in Data,
4. Από την άλλη πλευρά, στις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ μάχεται ενεργά και επιθετικά κατά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σύμφωνα με το «Project 2025», το οποίο χρηματοδοτήθηκε και διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον βιομηχανικό κλάδο του πετρελαίου. Ως συνέπεια, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) μείωσε την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις ΗΠΑ κατά σχεδόν 50 %.
5.
Ωστόσο, για τον κόσμο ως όλον, ο IEA προβλέπει διπλασιασμό της παραγωγικής ικανότητας από ανανεώσιμες έως το 2030, πράγμα που αντιστοιχεί περίπου στη συνδυασμένη τρέχουσα εγκατεστημένη παραγωγική ικανότητα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (από όλες τις ενεργειακές πηγές) στην Κίνα, στην ΕΕ και στην Ιαπωνία. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ο IEA, στις προβλέψεις του, είναι διαβόητος για την επανειλημμένη και μεγάλης έκτασης υποτίμηση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όσο τρελό κι αν ακούγεται, αυτή η παγκόσμια εξέλιξη είναι μια άμεση, αιτιώδης συνέπεια της γερμανικής ρυθμιστικής νομοθεσίας: Ξεκινήσαμε και πυροδοτήσαμε ως πρώτη χώρα αυτήν την τάση με τον Νόμο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας [Erneuerbare-Energien-Gesetz, Μάρτιος 2000, από την τότε κυβέρνηση συνασπισμού Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων και με ιδιαίτερη συμβολή του Hermann Scheer, βουλευτή του SPD, o οποίος τιμήθηκε με το Βραβείο Ορθής Διαβίωσης - Right Livelihood Award, «για το ακούραστο έργο του για την προώθηση της ηλιακής ενέργειας παγκοσμίως»].
Όταν ενεργεί με ευφυία και σύνεση, η Γερμανία αλλάζει τον κόσμο προς το καλύτερο. Όταν ενεργεί αλλιώς, επίσης, αλλά προς διαφορετική κατεύθυνση.
7. Η παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίζει να αυξάνεται ραγδαία, εν μέρει εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης και των κέντρων δεδομένων, αλλά και ραγδαίας ανάπτυξης της εφαρμογής του ηλεκτρισμού στην ενεργειακή τροφοδοσία γενικότερα.
8. Ευτυχώς, η ραγδαία αύξηση της κατανάλωσης αντισταθμίζεται πλήρως, και μάλιστα ξεπερνιέται, από την ακόμη ταχύτερη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, περίπου 369 τεραβατώρες (ΤWh) περισσότερες καταναλώθηκαν παγκοσμίως από ό,τι την ίδια περίοδο πέρυσι, όμως, επίσης,
οι επιπλέον τεραβατώρες οι οποίες παρήχθησαν αποκλειστικά από ηλιακή και αιολική ενέργεια ήταν 403 περισσότερες από την ίδια περίοδο του 2024. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπέρασαν τον άνθρακα ως την πιο σημαντική πηγή πρωτογενούς ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως.
9. Η αγορά κινητήρων εσωτερικής καύσης συρρικνώνεται από το 2017. Ακριβώς όπως συμβαίνει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όπου μόνον οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η αποθήκευση αυξάνονται, έτσι και στην αυτοκίνηση μόνον η ηλεκτροκίνηση αναπτύσσεται, και αυτή η τάση εξακολουθεί να επιταχύνεται. Αυτό το ονομάζουν διαταραχή (disruption) ή διαταρακτική τεχνολογία: Ένα ανώτερο, ευκολότερο στην κατασκευή και τελικά πιο φθηνό προϊόν εκτοπίζει τον παλαιότερο, ακριβότερο ανταγωνιστή. Έτσι λειτουργεί η οικονομία της αγοράς.
10. Μεταξύ των 20 ηλεκτρικών αυτοκινήτων με τις καλύτερες πωλήσεις στον κόσμο από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2025 υπάρχουν δύο μοντέλα Tesla (στην πρώτη και στην τρίτη θέση), 17 κινεζικά αυτοκίνητα, από τα οποία τα εννέα είναι μοντέλα της BYD, και ένα μόνον γερμανικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο, το ID.4 της VW στην 18η θέση.
[Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη. Στον αργό του θάνατο το τέρας γίνεται πιο επικίνδυνο]
Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώπιον μιας πραγματικότητας ασφυκτικά πιεστικής: Σύμφωνα με την μελέτη η οποία παρουσιάστηκε στο Συνέδριο Ακραίων Καιρικών Συνεδρίων του Αμβούργου (Hamburger Extremwetterkongress) από την
Γερμανική Εταιρεία Φυσικής Επιστήμης (Deutsche Physikalische Gesellschaft - DPG) και την Γερμανική Μετεωρολογική Εταιρεία (Deutsche Meteorologische Gesellschaft DMG), η υπερθέρμανση του πλανήτη ενδεχομένως προχωρά ταχύτερα από ό,τι είχε προηγουμένως εκτιμηθεί: Μέχρι το 2050, ο  πλανήτης μπορεί να φθάσει σε μέση θερμοκρασία τρεις βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από εκείνη που είχε πριν από την Βιομηχανική Επανάσταση.
Και ιδού τί λογής είναι οι αντιδράσεις της Γερμανίας σε όλα αυτά, την στιγμή τούτη:
Σε ένα σχόλιο με τίτλο «Ο κλιματικός σοσιαλισμός πρέπει να εξαφανιστεί αν θέλουμε τα παιδιά μας στη Γερμανία να έχουν μέλλον»
(«Der Klima-Sozialismus muss weg, wenn unsere Kinder in Deutschland eine Zukunft haben sollen»), η αρχισυντάκτρια της εφημερίδας «Bild», Marion Horn, γράφει ότι η Volkwagen πρέπει να κλείσει όσα εργοστάσια της στη Γερμανία παράγουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα, «επειδή υπάρχει πολύ μικρή ζήτηση για αυτά τα αυτοκίνητα». Αλλά η Μάριον Χορν δεν εξηγεί τι σχέση έχουν με τον «σοσιαλισμό» η κατάσταση της ζήτησης στην πιο ισχυρά αναπτυσσόμενη αγορά της αυτοκινητοβιομηχανίας και το πρόβλημα των ισχνών πωλήσεων της VW, ούτε εξηγεί πώς πρέπει να αντιμετωπίσει η Γερμανία την κλιματική κρίση.
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και πάλαι ποτέ ηγέτης του FDP, ο
Christian Lindner, στη διάρκεια της θητείας του υποστήριζε με νύχια και με δόντια τον κινητήρα καύσης και την θέρμανση με φυσικό αέριο, σε αρμονία με την «Bild» και προς το συμφέρον του τότε μεγαλομετόχου της μητρικής της εταιρείας Springer SE, δηλαδή της εταιρείας χαρτοφυλακίου επενδύσεων (Private-Equity-Fonds) KKR, η οποία επενδύει κυρίως (και με μεγάλους όγκους περιουσιακών στοιχςίων) σε οικονομικές δραστηριότητες άμεσα συνδεδεμένες με ορυκτά καύσιμα. Ο Κρίστιαν Λίντνερ, τώρα που και αποχώρησε από την ενεργό πολιτική, έχει μια νέα δουλειά: Στο μέλλον θα εργάζεται για μια επιχείρηση [Stepstone - διατηρεί σε πολλές χώρες διαδικτυακά portals εξεύρεσης εργασίας και προσφέρει λύσεις για online προσλήψεις], η οποία ανήκει στον όμιλο της Springer SE και της KKR.
[Πολλοί πασχίζουν να σώσουν την απαρχαιωμένη τεχνολογία και οικονομία των ορυκτών καυσίμων - «Λεπτομέρεια»: Οι μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας δεν έχουν ανάγκη κρατικών επιδοτήσεων. Οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου έχουν, και με το παραπάνω]
Ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz πιστεύει ότι είναι «λάθος» να μην επιτρέπεται
μετά το 2035 στην Ευρώπη η πώληση νέων αυτοκινήτων, τα οποία, όταν κυκλοφορούν στους δρόμους θα παράγουν CO₂. Η Ένωση CDU/CSU και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP) έχουν εμμονή με αυτό το θέμα.
Ένα έγγραφο του CDU/CSU για το θέμα αυτό περιέχει ολόκληρα αποσπάσματα τα οποία προέρχονται κατά λέξη από κείμενα του Συνδέσμου Γερμανικών Αυτοκινητοβιομηχανιών (VDA). Αυτός ο σύνδεσμος δεν περιλαμβάνει μόνον τις
μεγάλες εταιρείες - κατασκευαστές αυτοκινήτων, αλλά προπαντός, έναν πολύ μεγάλο αριθμό προμηθευτών τους. Πολλοί από αυτούς τους προμηθευτές παράγουν εξαρτήματα και ανταλλακτικά χρησιμοποιούμενα μόνον σε αυτοκίνητα με κινητήρες καύσης.
Στη Γερμανία εκκρεμούν χιλιάδες αιτήματα σύνδεσης στο δίκτυο για εγκαταστάσεις αποθήκευσης
ηλεκτρικής ενέργειας μεγάλης κλίμακας, τις οποίες θέλουν να κατασκευάσουν ιδιωτικές εταιρείες χωρίς καμιά επιδότηση και να συνδεθούν στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας  Αυτό, όταν γίνει, θα κάνει το δίκτυο πιο σταθερό, θα μειώσει τα τέλη δικτύου και συνεπώς πολύ γρήγορα θα κάνει την ηλεκτρική ενέργεια φθηνότερη. Ωστόσο υπάρχουν εμπόδια οργανωτικά και κανονισμών, τα οποία επιβραδύνουν πολύ την επέκταση της αποθηκευτικής δυναμικότητας. Για τις μεγάλες εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας, ένα σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας τόσο πολύ αποκεντρωμένο και επομένως πιο ανθεκτικό, δεν είναι ελκυστική προοπτική: Θα κέρδιζαν λιγότερα χρήματα.
Η Υπουργός Οικονομικών Κατερίνα Ράιχε (Katherina Reiche)
μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει τίποτε για να διευκολύνει την επέκταση αυτών των συστημάτων αποθήκευσης, τα οποία προωθούνται στην Γερμανία από την ιδιωτική οικονομία με επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, προς το παρόν σε αναμονή. Αντιθέτως: Πρόσφατα δημοσίευσε ένα μοντέλο επενδύσεων, σύμφωνα με το οποίο, μέχρι το 2035 δεν θα συνδεθούν περισσότερες εγκαταστάσεις αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας στο δίκτυο από όσες είναι τώρα συνδεδεμένες.
Αντ' αυτού, η Reiche θέλει να κατασκευάσει σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου σε μεγάλη κλίμακα. Αυτό είναι ελκυστικό για όποιον θέλει να πουλήσει φυσικό αέριο. Και εξίσου ελκυστικό για τις μεγάλες εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίες θα λειτουργούν αυτούς τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και θα ανταμειφθεί με γενναιόδωρες επιδοτήσεις από τα χρήματα των φορολογουμένων. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας δεν χρειάζο
νται επιδοτήσεις, όμως οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου χρειάζονται. Αλλά τις επιδοτήσεις δεν επιτρέπεται να τις αποκαλούν με αυτή την λέξη [λόγω Κοινοτικών Κανονισμών] και για τον λόγο αυτό το Υπουργείο Οικονομικών τις αποκαλεί «κίνητρα». Πρόσφατα η Reiche παρουσίασε την «Ετήσια Έκθεση Παρακολούθησης της Ενεργειακής Μετάβασης», την οποία η ίδια ανέθεσε σε εξωτερικούς εμεπειρογνώμονες. Και με αυτή την ευκαιρία είδαμε ένα εκπληκτικό φαινόμενο: Ενώ η έκθεση αναφέρει ότι εξακολουθεί να είναι απαραίτητος «ένας ταχύς ρυθμός επέκτασης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας», η Reiche ερμήνευσε την μελέτη την οποία η ίδια ανέθεσε, ακριβώς αντίστροφα: Ισχυρίστηκε ότι η μελέτη συστήνει να επιβραδυνθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να κατασκευαστούν σταθμοί παραγωγής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο.
Στη συνέχεια η Υπουργός παρουσίασε ένα «Σχέδιο Δέκα Σημείων». Αυτό όμως δεν ταιριάζει και πολύ με την έκθεση εμπειρογνωμόνων την οποία εκείνη ανέθεσε, περιέχει όμως «εκπληκτικές ομοιότητες» με έγγραφα των μεγάλων εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας RWE και E.on.
Ας συνοψίσουμε: Σήμερα, το σύστημα τροφοδοσίας με
ενέργεια του πλανήτη Γη μεταβάλλεται ραγδαία, αλλά η μεταβολή συνεχίζει να είναι πολύ αργή. Θα ήταν προς το συμφέρον όλων των ανθρώπων (συμπεριλαμβανομένων και αυτώ που ζουν εδώ στη Γερμανία), αν η Γερμανία, η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, συνέβαλε στην περαιτέρω επιτάχυνση του ρυθμού μεταβολής.
Ιδίως τα «συντηρητικά» κόμματα της Ευρώπης και τα κόμματα CDU/CSU στην Ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας σήμερα κάνουν ό,τι μπορούν για να επιβραδύνουν, και όχι να επιταχύνουν την μεταβολή. Το κάνουν για να βοηθήσουν τους τομείς των αγορών οι οποίοι εμπλέκονται με τις πωλήσεις ορυκτών καυσίμων. Π
έρυσι εισέρρευσαν στους τομείς αυτούς από την Γερμανία 75 δισεκατομμύρια ευρώ. Όλα αυτά συνεχίζουν να υποστηρίζονται στη Γερμανία με κανονικές εκστρατείες στη δημόσια σφαίρα, από τις εφημερίδες του εκδοτικού οίκου Springer SE, οι οποίες τώρα επιτίθενται ανοιχτά ακόμη και σε διεθνή ερευνητικά ιδρύματα για το κλίμα, όπως το Ινστιτούτο στο Πότσνταμ για την Έρευνα των Κλιματικών Επιπτώσεων (Potsdam - Institut für Klimafolgenforschung). Δεν πρόκειται για ασήμαντα ζητήματα. Πρόκειται για στρατηγικές αποφάσεις, με επιπτώσεις για πολλές δεκαετίες, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές, οικονομικών συμπεριλαμβανομένων.
Όλα αυτά είναι εξαιρετικά κοντόφθαλμα: Προς το παρόν, είναι προφανές ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση
επικεντρώνεται στα συμφέροντα εκείνων προμηθεύουν εξαρτήματα στις αυτοκινητοβιομηχανίες, στα συμφέροντα των εταιρειών ενέργειας και της Springer SE, στην προστασία συρρικνούμενων τομέων της αγοράς και στις επιδοτήσεις προς επιχειρηματικές δραστηριότητες βασισμένες στα ορυκτά καύσιμα. Αυτό είναι το αντίθετο μιας «οικονομίας ελεύθερης αγοράς». Η Γερμανία, μια χώρα εξαγωγική, έχει κυρίως πρόβλημα ζήτησης. Αυτό δεν θα το λύσει με τέτοιους τρόπους. Απλά και μόνον θα το επιδεινώσει.
Δεν είναι πολύ αργά. Η Γερμανία θα μπορούσε να προλάβει ξανά όσους πρωτοπορούν, με το να προωθήσει τους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας οι οποίοι είναι σε άνοδο (και να το κάνει αυτό ακόμη και επικοινωνιακά), και όχι με το να προβάλλει συνεχώς τους συρρικνούμενους τομείς της
αυτοκινητοβιομηχανίας. Με το να δείχνει παραδειγματικά πώς μια χώρα βιομηχανική μπορεί, με ηλεκτρική τεχνολογία και ενσωμάτωση ευφυών συστημάτων, να μορφοποιήσει ένα ηλεκτροκίνητο μέλλον συμβατό με τους κλιματικούς στόχους. Φράση-κλειδί είναι «οι αρετές του Γερμανού μηχανικού».
Οι VDA, RWE, E.on, ο Friedrich Merz, η Katherina Reiche προσπαθούν τώρα όλοι μαζί να σώσουν την απαρχαιωμένη οικονομία των ορυκτών καυσίμων. Αυτό είναι καταδικασμένο να αποτύχει. Και, κυρίως, είναι ανεύθυνο. 

Ο Christian Stöcker είναι Καθηγητής Ψηφιακής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών του Αμβούργου και επικεφαλής του μεταπτυχιακού προγράμματος για την Ψηφιακή Επικοινωνία. Συμμετέχει σε διάφορα ερευνητικά κέντρα και εγχειρήματα που ασχολούνται με την αλληλεπίδραση μεταξύ της τεχνολογίας των ψηφιακών μέσων, της δημοσιογραφίας και της δημόσιας σφαίρας.
Ως εμπειρογνώμων στην επίδραση του ψηφιακού μετασχηματισμού και των αλγορίθμων στην δημόσια σφαίρα, τη δημοσιογραφία και στις ίσες ευκαιρίες των πολιτών, διετέλεσε σύμβουλος της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής (Bundestag), των κοινοβουλίων της Θουριγγίας και του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, και της Διερευνητικής Επιτροπής (Enquete-Kommission)
της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Το 2021 και το 2022 ήταν μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής της πρωτοβουλίας nextMedia του Αμβούργου. Μέχρι το τέλος του 2022, ο Stöcker ήταν Media Fellow στην δεξαμενή σκέψης The New Institute.
Ο Stöcker διατηρεί την εβδομαδιαία στήλη
«Der Rationalist» στο Spiegel Online. Το 2020 εκδόθηκε το βιβλίο του «Εμείς είμαστε το πείραμα» (Das Experiment sind wir), με θέμα το πώς η ανθρωπότητα θα αντιμετωπίσει και θα χειριστεί τις εκθετικής κλίμακας αλλαγές που προκαλεί η «Μεγάλη Επιτάχυνση». Το περιεχόμενο του βιβλίου έγινε θέμα δύο ντοκιμαντέρ. Το 2022, εμφανίστηκε επίσης ως δημοσιογράφος στη σειρά ντοκιμαντέρ του καναλιού ZDF «Grauzone» (Γκρίζα Ζώνη). Στο βιβλίο του Männer die die Welt verbrennen, ο Stöcker αποκαλύπτει τα διεθνή δίκτυα πίσω από την παραπληροφόρηση για την ενέργεια από ορυκτά καύσιμα και πίσω την παραπληροφόρηση για το κλίμα και τί σχέση έχει αυτό με μια πετρελαιολάγνα «αρρενωπότητα».
«Hero for the Green Century» (συνέντευξη Amy Goodman, Time Magazine)
 
Για το 2025, το βραβείο απονέμεται στον πρώην Ομοσπονδιακό Υπουργό Οικονομικών και Δράσης για το Κλίμα και πρώην Αντικαγκελάριο της Γερμανίας Ρόμπερτ Χάμπεκ
Το 1988 ο Scheer ίδρυσε την EUROSOLAR (European Association for Solar Energy), «με στόχο την αντικατάσταση των πυρηνικών και ορυκτών καυσίμων και των πηγών τους με περιβαλλοντικά ορθές πηγές ενέργειας, χρησιμοποιώντας τόσο άμεσες όσο και έμμεσες πηγές ηλιακής ενέργειας», διότι η ηλιακή ενέργεια είναι «η πιο σημαντική αναγκαιότητα για τη διατήρηση των φυσικών θεμελίων της ζωής, καθώς και για νέες βιώσιμες οικονομικές - αναπτυξιακές πολιτικές». Η EUROSOLAR αναπτύχθηκε γρήγορα: 20.000 μέλη, με γραφεία σε 12 κράτη-μέλη της ΕΕ. «Πολιτικά συνέδρια για την ηλιακή ενέργεια» της EUROSOLAR διοργανώθηκαν από το 1990 στο Νέο Δελχί, Χαράρε, Σαγκάη, Αγία Πετρούπολη, Κάιρο και Αβάνα.
Μετά από σημαντική άσκηση πίεσης από την Scheer και την EUROSOLAR, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια «Λευκή Βίβλο» για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τον Νοέμβριο του 1997. Αυτή περιελάμβανε μια σειρά από ιδέες της EUROSOLAR, συμπεριλαμβανομένης της πρότασης για ένα πρόγραμμα του ενός εκατομμυρίου μονάδων για φωτοβολταϊκά (μισές για την Ευρώπη, μισές για χώρεςτου Τρίτου Κόσμου) και μια έκκληση για διπλασιασμό του μεριδίου αγοράς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2010.
Ο Scheer ίδρυσε την Διακομματική Ομάδα EUROSUN του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και έγινε πρόεδρος της Συμβουλευτικής του Επιτροπής. Το 1997 και το 1998, η EUROSOLAR διοργάνωσε διεθνή συνέδρια με θέμα «Χρηματοοικονομικές πηγές για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας» και το Ευρωπαϊκό συνέδριο με θέμα «Ηλιακή Ενέργεια στην Αρχιτεκτονική και τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό», τα οποία προσέλκυσαν εκατοντάδες συμμετέχοντες. Το 2002 ο Scheer ονομάστηκε «Ήρωας για τον Πράσινο Αιώνα» από το περιοδικό TIME.
Τιμήθηκε επίσης με το Παγκόσμιο Βραβείο Ηλιακής Ενέργειας στο Παγκόσμιο Συνέδριο Φωτοβολταϊκών (1998) στην Βιέννη, το Παγκόσμιο Βραβείο Βιοενέργειας (2000), το Βραβείο Παγκόσμιας Ηγεσίας από το Αμερικανικό Συμβούλιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ACORE), το Παγκόσμιο Βραβείο Αιολικής Ενέργειας (2004) και το 2009 το Karl Böer Solar Energy Medal of Merit.
Ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες  στην Υπηρεσία Μετεωρολογίας και Κλίματος του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (World Meteorological Organization - WMO) του ΟΗΕ, στην Γενεύη (Daily Mail, 23.10.2025):
«Η υπερθέρμανση ωθεί τον πλανήτη μας προς το χείλος του γκρεμού. Είναι ήδη σαφές ότι τα αμέσως επόμενα χρόνια δεν θα μπορέσουμε να περιορίσουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από το κρίσιμο όριο των +1,5 βαθμών Κελσίου» πάνω από τον μέσο όρο της προβιομηχανικής εποχής.
Ο ΓΓ του ΟΗΕ επισήμανε ότι η υπέρβαση αυτού του ορίου, γνωστή ως «overshooting», θα οδηγήσει σε «καταστροφικές» αλλά προβλέψιμες επιπτώσεις, όπως πλημμύρες μεγάλων διαστάσεων, πυρκαγιές και καύσωνες.
«Η υπέρβαση αυτού του ορίου είναι πλέον αναπόφευκτη, πράγμα που σημαίνει ότι  τα επόμενα χρόνια θα έχουμε μια περίοδο, μακρότερη ή βραχύτερη, έντονης ή λιγότερο έντονης υπερθέρμανσης, με θερμοκρασιακή υπέρβαση μεγαλύτερη από 1,5 βαθμό», είπε.
 
«China hat einen Plan. Der Westen nicht» - Η Κίνα έχει σχέδιο. Η Δύση [δηλαδή οι ΗΠΑ] όχι» - Claus Hecking, 23.10.2025, Der Spiegel
Είναι φανερό ότι στην σύγκρουση με τις ΗΠΑ η Κίνα έχει το πάνω χέρι. Με συστηματικό τρόπο έχει κυριαρχήσει παγκοσμίως σε βασικές τεχνολογίες και σε κρίσιμες πρώτες ύλες. Η Ευρώπη είναι αναγκασμένη να παρακολουθεί.
«Σήμερα βιώνουμε έναν ανταγωνισμό μεταξύ συστημάτων: “Πετρελαιοκράτη”, τα οποία διαθέτουν άφθονη δική τους ενέργεια αποθηκευμένη σε μορφή ορυκτών καυσίμων, πράγμα που σημαίνει ηλιακή ενέργεια αποθηκευμένη πριν από εκατομμύρια χρόνια, έναντι “ηλεκτροκρατών”, τα οποία αξιοποιούν καινοτομίες για να αξιοποιήσουν κατευθείαν και με άμεσους τρόπους την ενέργεια του ήλιου και του ανέμου και, όπου είναι απαραίτητο, να την μετατρέψουν σε μόρια πλούσια σε ενέργεια»  (Felix Banaszak και Franziska Brantner, συμπρόεδροι των Πρασίνων/Ένωση 90, από την κεντρική εισήγηση για το ομοσπονδιακό συνέδριο του Νοεμβρίου 2025, Die Welt, 24.10.2025).

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer
«Μεταπολιτική» α λα Τραμπ
 (πολιτική = καπιταλισμός);
Ή,λόγω Τραμπ,το Πολιτικόν
  επιστρέφει στην Ευρώπη;

Η Διακυβέρνηση στην ΕΕ - Στον καιρό του Ουκρανικού πολέμου και της κλιματικής κρίσης

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα
«Στόλοι φαντάσματα» και η ελληνική «βαριά βιομηχανία»

Jan-Werner Müller: Αντιπροσωπευτική δημοκρατία στη μεταπολεμική Ευρώπη και ο λαϊκισμός ως σκιά της

Μαλθακότητα και δικαιωματισμός; Παρακμή της Δύσης; Ή κοινωνία των πολιτών χωρίς πολίτες;

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ
Οι ουτοπικές φιλελεύθερες ιδεολογίες και η ταύτιση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη «σχέση εχθρού και φίλου» (Καρλ Σμιτ) συνδημιούργησαν δυστοπία, «επικίνδυνο» κόσμο.

Το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο μάς έχει γίνει πρόβλημα

Ο εγκλωβισμός στα όρια της οικονομίας: Φαντασιοπληξίες αριστερών ιδεολόγων

Ο ατυχής όρος «ακραίο Κέντρο». Στη Βρετανία και αλλού, κυρίως στην Ελλάδα

Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή «Σχολή της Φρανκφούρτης»;

Κρυμμένα μυστικά & αυταπάτες στη «ριζοσπαστική Αρiστερά» & στους επίδοξους Έλληνες Σοσιαλδημοκράτες

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου
Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015
   Ο βαρώνος Μινχάουζεν,
τo δημοψήφισμα, η υπνοβα-
 σία και το πολιτικό λάθος

Φράνσις Φουκουγιάμα: «Ζούμε σε εποχή πολιτικής αποσύνθεσης. Ωστόσο, πιστεύω ακόμη στην πρόοδο»

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;
Προς εθνικούς «ιδιαίτερους δρόμους»; Ή θα ολοκληρωθεί πλανητικά το ημιτελές (και πολύ πρόφατο) επίτευγμα, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία με συνταγματικά εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα;

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth
BioScience - American Institute of Biological Sciences/ University of Oxford

Our World in Data - CO₂ emissions

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)
Ένα αντιπολεμικό animation

Mariana Mazzucato: A progressive green-growth narrative (Project Syndicate, Social Europe)

Χρίστος Αλεξόπουλος - Υπό κοινωνιολογικό πρίσμα (Μεταρρύθμιση)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»
Από τους σκληρούς νεοφιλελεύθερους ευρωσκεπτικιστές οικονομολόγους και επιχειρηματίες στον αντισυστημικό λαïκο-ναζισμό

Green European Journal

             

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions
Our World in Data

2013: Η ελληνική κρίση μέσα στην ευρωπαϊκή. Είμαστε ακόμα ζωντανοί; (4.2.2013)

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);
Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Ειδικά Θέματα - Κρίση και Κριτική

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»
Ένα άρθρο από τον Απρίλιο του 2017

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»
«Θέλουν να κάνουν τους Ευρωπαίους υποτελείς και υποτακτικούς τους»

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;
Από τον Χένρυ Κίσσινγκερ,
  την «Μεγάλη Σκακιέρα»
  (Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι)
και τους Νεοσυντηρητικούς,
σε εξεγερμένους ολιγάρχες
 «Νεαρούς Συντηρητικούς» 

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:
«Your success is our success»

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:<br>«Your success is our success»
Η Σαπφώ Νοταρά θα έλεγε:
   «Σόδομα και Γόμορα»!

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκυ για την Ευρώπη

«Μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, μπορεί μεν να κατάγονται από την Ευρώπη αλλά δεν είναι με την Ευρώπη. Πολύ συχνά κάποιοι Ευρωπαίοι στρέφονται εναντίον του εαυτού τους αντί να ενωθούν [...] Αγαπητοί φίλοι, δεν πρέπει να αυτοϋποβιβαζόμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Ποτέ δεν πρέπει να αποδεχτούμε ότι η Ευρώπη μας είναι απλά και μόνον μια σαλάτα από μι-κρά και μεσαία κράτη, σαν λίθοι πλίνθοι κέραμοι ατάκτως ερριμένοι»
[...] Η Αμερική αλλάζει, αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα που ακριβώς το πάει [...] η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόκληση, ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος
Πολιτική ανευθυνότητα και
  στρατηγική ανικανότητα

Crans Montana, καταστροφή και απορρύθμιση, φιλελευθεριστί deregulation. Στην Ελβετία ρε γαμώτο;

Εδώ και καιρό, προπαγανδίζεται επίμονα ότι οι «υπερβολικές» ρυθμίσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων (ακριβέστερα, κάποιων επιλεγμένων από τους προπαγανδιστές), οι πολύ περιεκτικοί κανονισμοί και οι υποχρεωτικές προδιαγραφές, κάνουν κακό. Κακό στην οικονομία και στην ευημερία, λένε. Έχει εφευρεθεί και η λέξη «υπερρύθμιση» (overregulation). Την ορίζουν ως το δηλητήριο για την οικονομία. Για τις ρυθμίσεις και κανονισμούς έχει επιστρατευθεί ως libertarian δυσφημιστικό συνώνυμο ο μισητός όρος «γραφειοκρατία», για να τονισθούν, ως αντίθεση του, τα υποτιθέμενα καλά, τα οποία υπόσχεται η απορρύθμιση.
Στους διστακτικούς κλείνουν το μάτι: Χαλαρά, παιδιά. Εν ανάγκη, καλά υπόσχεται και η μη «σχολαστική» εφαρμογή κανονισμών και ρυθμί-σεων. Όσων, άν καταργηθούν, θα ξεσπάσει σκάνδαλο.
Η deregulation θα μπορούσε να αναγορευτεί ως η πιο επιτυχημένη λέξη των μετά την πανδημία Covid χρόνων. Διότι τυγχάνει αποδοχής, άρα, στο βαθμό του δυνατού, και εφαρμογής στην πράξη. Και παράγει καρπούς, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;
Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, λοιπόν. Είναι και δικοί της καρποί (άν και όχι αποκλειστικά δικοί της), μεταξύ άλλων ακόμη και γεγονότα όπως η σύγκρουση στα Τέμπη και τώρα η φρικτή πρωτοχρονιάτικη φωτιά στο μπαρ του Crans-Montana, αυτή που έκαψε δεκάδες νέα παιδιά.
Δεν υπάρχει ούτε ένα Άρθρο του Κανονισμού Πυροπροστασίας οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, το οποίο να μην είχε παραβιαστεί στον Ελβετικό τόπο της φρίκης. Όχι σε χώρα των Βαλκανίων ή της Μεσογειακής ζώνης. Στην πάμπλουτη Ελβετία, στον πιο glamour τόπο των χειμερινών Άλπεων. Το τί μπορεί να συνεπάγεται αυτό, το συνειδητοποίησαν ανήμερα Πρωτοχρονιά του 2026. Όμως, το συνειδητοποίησαν πράγματι;
Η hot οικονομία έχει αντικαταστήσει τον καυτό θεό Μολώχ, στην αγκαλιά του οποίου κάποτε έψηναν τα παιδιά τους οι πιο ευνοημένοι πιστοί του. Για να ευαρεστηθεί ο θεός και να συνεχίσει να τούς το ανταποδίδει.
Vae iuvenibus !

Φωνές μέσα από το Ιραν

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών
Είμαστε όλοι Ιρανοί δημοκράτες

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley
Αποικισμός του πλανήτη Άρη,
ο Αρμαγεδδών, ο Κατέχων
     και η Αντίχριστος

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής
Ποιοί ορίζουν ποιά θέματα αξίζουν να συζητώνται δημόσια και ποια όχι;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;
 H ΑΙ είναι ψηφιακή τεχνο-
λογία όπως όλες οι άλλες
Ανήκει στην κατηγορία «ερ-
γαλεία». Παρά την «προώ-
 θηση», τον ντόρο και την
 δημοσιολογούσα ευπιστία,
δεν της ταιριάζει ο ενθουσια-
    σμός, ούτε ο τρόμος

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο
 Το νέο αντιδραστικό κοινω-
νικό υποκείμενο και ο βονα-
  παρτισμός α λα Τραμπ

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά
   Από δω «οι δικοί μας»,
τους αξίζει συμπαράσταση -
      Από κεί οι άλλοι·
δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν

Μάικλ Σαντέλ: Ευρωπαίοι, ξυπνήστε από το «Αμερικανικό Όνειρο»

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis
Ήταν από τα πιο λαμπερά
μυαλά· φώτιζε την Θεσσα-
λονίκη σε μίζερους καιρούς

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές
Από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ
  στον Αλεξάντρ Ντούγκιν
Πούτιν, Όρμπαν, AfD & Σία
     σε ρόλους μαθητών

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους
Κίσσινγκερ - Μπρεζίνσκι και Ευρώπη: Ένας μεγάλος πολιτικός επιστήμονας των ΗΠΑ θυμάται (2011)

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
  Ευχαριστούμε Αμερική,
     όμως φτάνει πιά !

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε
    αυτή η άλλη Ευρώπη.
Aυθόρμητη, συναισθηματική,
     Ευρώπη της πίστης»

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα
Οι ψευδοεπιστήμες και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σήμερα το πιο ισχυρό ναρκωτικό και προκαλούν συλλογική αποβλάκωση. Δεν είναι το παραδοσιακό ιδεολογικό όπιο, «μαζεμένο από το χωράφι». Είναι καθαρή ηρωίνη, «βιομηχανι-κής παραγωγής».
Από στενά πολιτική άποψη, θα άξιζε να εξεταστεί, γιατί τόσο εύκολα, σχεδόν όλοι οι απλοί άνθρωποι με λίγο ή πολύ ακροδεξιές ιδεολογικές προτιμήσεις (αλλά και πολλοί από τους αναρχικούς και αριστερίστες), είναι, πάνω απ' όλα, σφοδροί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, πετρελαιολάγνοι, αεριοφάγοι, βενζινομανείς, λιγνιτοδίαιτοι, μισούν τα αιολικά και τα φωτοβολταïκά πιο πολύ και από τον διάολο. Και ηδονίζονται τόσο πολύ με την εισπνοή των πραγματικών ψεκαστικών αερίων, αυτών που εκπέμπουν οι επιτήδειοι, οι έχοντες συμφέρον από την αποβλάκωση και μαζοποίηση.
Η απέχθεια για τις ΑΠΕ είναι συνήθης ανορθολογισμός; Είναι κλασική ιδεολογία (ψευδής συ-νείδηση); Ή μήπως είναι σύμπτωμα πιο πολύπλοκης και πιο σκληρής διαστροφής, μιας παθολογίας ενός συγκεκριμένου ανθρωπολογι-κού τύπου, μια «μεταμοντέρνα» δεισιδαιμονία, η οποία δυναμώνει ακριβώς επειδή επικρατεί ο «μεταμοντέρνος» κανόνας του σχετικισμού, το anything goes;
Γιατί σ΄ αυτή την κοινωνική διαμάχη υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με άντληση ενέργειας είτε απευθείας από την πρωταρχική φυσική πηγή ενέργειας του πλανήτη (δηλαδή συλλαμβάνοντας την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του ήλιου με τα φωτοβολταïκά συστήματα), είτε από την ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλεί αυτή η ακτινοβολία (ανεμογεννήτριες), εκλαμβάνεται ως απόκλιση, ως επικίνδυνη «καινοτομία». Ενώ η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εταιρειών που καίνε ορυκτά καύσιμα, είναι κάτι που εκλαμβάνεται ή γίνεται ανεκτό ως «το φυσικό», «το λογικό», «η κανονικότητα».
Έτσι η ανορθολογικότητα δεν εμφανίζεται απλά ως μέρος του λόγου μιας ορισμένης κοινής γνώμης, τον οποίο μπορεί κανείς να κατατάξει στα αποτελέσματα της εσκεμμένης παραπλάνησης λόγω συμφερόντων, στο «ψέκασμα», στη διάδοση πλασματικών «πραγματικοτήτων», στις συνέπειες της ιδεολογίας ως ψευδούς συνείδη-σης κτλ.
Το ίδιο το γεγονός ότι γίνεται και σήμερα συζήτηση για το τι από τα δύο είναι απόκλιση και τι κανονικότητα (η χρήση απευθείας της πρωταρχικής πηγής ενέργειας; ή η άντληση ενέργειας με καύση μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο προïόντων που προέρχονται από την ίδια πηγή και η βιόσφαιρα τα δημιούργησε ενεργών-τας επί εκατομμύρια χρόνια;), θέτει πάλι το πολυσυζητημένο ερώτημα του λογικού και του ανορθολογικού τόσο ως προς τα μέσα, όσο και ως προς τους σκοπούς.
Δεν είναι ζήτημα «παραπλάνησης»· αλλά ερωτά τί (είτε μέσο είτε σκοπός) μπορεί να είναι επιστημονικά (εν τέλει λογικά) έγκυρο και τί δεν μπορεί.
Είμαστε σε εποχή στην οποία οι δεισιδαιμονίες με προέλευση άμεσα θρησκευτική έχουν, υπο-τίθεται, υποχωρήσει. Οι άλλες;

Νοέμβριος 2024

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;
Η δομική μονιμότητα του διπολισμού και του αρχηγισμού στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Και οι θεσμικές-συνταγματικές βάσεις του

Οι ΗΠΑ σήμερα
Tι απομένει να κάνουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι;

Οι ΗΠΑ στα χρόνια πριν την ήττα στο Βιετνάμ, ήταν παντοδύναμη υπερδύναμη, όπως άλλωσε και η ΕΣΣΔ. Με άνεση έκαναν τότε και οι δύο τις «δουλειές» τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σταματούσαν μόνον όπου ερχόταν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους (π.χ. κρίση πυραύλων στην Κούβα). Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τις στρατιωτικές και πολιτικές ήττες στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν αντίστοιχα.
Σήμερα ΗΠΑ και Ρωσία είναι στρατιωτικοί γίγαντες (οι ΗΠΑ είναι και οικονομικός γίγας, μέχρι νεωτέρας) αλλά αμφότεροι με πήλινα πολι-τικά πόδια.
Ωστόσο, η μεν Ρωσία είναι κλασική απολυταρχία και λειτουργεί έτσι, στοιχειωδώς αποδοτικά, με την σταθερότητα που μπορούσαν να έχουν οι καθαρά αντιδραστικές, μοναρχικές πολιτικές εξουσίες του 19ου Αιώνα. Λειτουργεί όπως λειτουργούσαν στο εσωτερικό τους, αλλά επίσης πιέζοντας στρατιωτικά τον άμεσο περίγυρο τους η τότε Αυτοκρατορική Ρωσία της Μεταναπολε-όντειας εποχής, η δικέφαλη Μοναρχία των Αψ-βούργων, η Γαλλία της Παλινόρθωσης, η Πρω-σία, αλλά και η Βικτωριανή Αγγλία
Αντίθετα, οι ΗΠΑ, άν τις δούμε από τη σκοπιά του πολιτικού συστήματος, ή συνταγματικά, ή και ως νομικό-πολιτικό πολιτισμό εντός μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής τάξης πραγμάτων, είναι πολιτικό αναρχομπάχαλο. Ως πο-λιτικός πολιτισμός είναι παγιδευμένη σε μια απολιθωμένη, παλαιολιθική μορφή Δημοκρατίας, υπό συνταγματικό καθεστώς του 19ου Αι-ώνα. Στο παγκόσμιο συστημα και στη γεωπολιτική του 1967 ή ακόμη του 1989, αυτό λειτουργούσε επαρκώς. Όμως εν έτει 2023 δεν λειτουργεί. Παράγει γενικευμένο ανορθολογισμό.
Ποιός φανταζόταν στην εποχή του Βιετναμικού Πολέμου, στη δεκαετία του 1970, ότι 40-50 χρόνια μετά, θα μπουκάριζαν στο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτων «αντισυστημικά» φρικιά με κέ-ρατα και με αρκουδοτόμαρα, με καλάσνικωφ στα χέρια, για να ενθρονίσουν ξανά τον ηττημένο στις εκλογές αγαπημένο τους Πρόεδρο;
Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, το χειρότερο μειονέ-κτημα των ΗΠΑ και πηγή των πολιτικών κακών είναι ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής. Στις ΗΠΑ αγοράζουν ακόμη τη βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους στο 1/2 της τιμής που κοστίζει το ίδιο εμπόρευμα στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Πολωνία. Την ίδια στιγμή, όλοι οι επιστημονικοί δείκτες κοινωνικών ανισοτήτων κατατάσσουν στις ΗΠΑ σε ίδιο επίπεδο με τις Μεσανατολικές χώρες ή με το Μεξικό και με την Βενεζουέλα. Καμιά σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, τουλάχιστον την βορείως των Άλπεων.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής δεν είναι διατηρήσιμος. Η εμφανής πια αποτυχία του είναι η αιτία που μετά το 1980 διέβρωσε το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τώρα το καταστρέφει.

Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί για να είναι ανθεκτική σε ενδεχόμενη ολική αποτυχία των ΗΠΑ. Αυτό συνεπάγεται, πρώτα-πρώτα, χειροπιαστά και πολύ σκληρά πράγματα. Είναι καιρός να αποκτήσει η ΕΕ την πιο συνεκτική κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας που ταιριάζει σε μια Ένωση κρατών. εν μέρει με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Να αποκτήσει κοινό στρατό με ισχυρή κοινή δύναμη αποτροπής.
Δύσκολο αλλά αναγκαίο - ανάγκα και Θεοί πείθονται. Άλλη εναλλακτική λύση δεν έχει.
Οι πραγματικοί δημοκράτες και οπαδοί της μα-χόμενης δημοκρατίας θα είναι οι κινητήριες δυνάμεις γι αυτόν τον δύσκολο και οδυνηρό μετασχηματισμό. Στις αυθεντικά δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των χωρών της Ένωσης, αρχίζοντας από τις Πράσινες και Σοσιαλιστικές (ή Σο-σιαλδημοκρατικές, το ίδιο είναι), φθάνοντας μέ-χρι και όσες Συντηρητικές και Φιλελεύθερες όχι μόνον διακηρύσσουν αλλά και εννοούν ότι το φι-λελεύθερο δημοκρατικό κράτος, δηλαδή αυτό με δικαιώματα και ελευθερίες, αξίζει να συντηρηθεί και να βελτιωθεί, τίθενται νέα καθήκοντα: Βιωσιμότητα, κοινωνική συνοχή, συμφιλίωση με τη φύση, ανθεκτικότητα έναντι διακινδυνεύσεων. Και γεωπολιτικών. Αυτό το έργο είναι πεδίον δόξης λαμπρόν και για ό,τι αξίζει να λέγεται μια εκδοχή Αριστεράς άξια της εποχής μας. Δηλαδή δημοκρατική και ανανεωτική.
Οι ΗΠΑ είναι δημοκρατία μεν, παλαιολιθικής κοπής δε - έχει μείνει στον 19ο Αιώνα -, με νομικό και πολιτικό πολιτισμό ημι-νεωτερικού τύπου, με κοινωνία σε αγεφύρωτο διχασμό και με μεγάλα τμήματα της βυθισμένα σε αδιέξοδη πολιτισμική παρακμή.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής (που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα) είναι αδιέξοδος, μη διατηρήσιμος και καταστρέφει τον πλανήτη, γι αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Η ακραία κοινω-νική ανισότητα και το απαρχαιωμένο πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ μπορούν μόνον να παράγουν πολιτικές παρακμάζουσας Πολιτείας. Δεν είναι ασφαλές να στηριζόμαστε ως Ευρώπη σε μια παρακμιακή δημοκρατία.

Οκτώβριος 2023

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες
Ποια δικαιώματα είναι έγκυρα,
τί λογής αξίες, ποιών αξίες;

Ταυτοτικά & καθολικά δικαιώματα: Γάμος για όλους
Πλανήτης για όλους, σημερινούς κι επόμενους;

«..Και συ χτενίζεσαι»
Μερικούς μήνες αφότου κάηκε η Θράκη, πνίγη-κε στις πλημμύρες η Θεσσαλία, ένα χρόνο μετά το τρομακτικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα που σχεδόν δεν έχει τρένα, και ενώ η ζωή στις IX-αυτοκινητόπληκτες ελληνικές μεγαλουπόλεις και στις συνοικίες τους γίνεται όλο και πιο αβίωτη, λες και ζούμε σε πόλεις της Μέσης Ανατολής, ποιές θεώρησε ως πιο επείγουσες νομοθετικές επεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις η ελληνική πολιτική εξουσία;
Αυτό το ερώτημα ίσως απασχολήσει τους αυριανούς ιστορικούς των πολιτικών συστημάτων και των κοινωνιών. Από τη σκοπιά της απλής λογικής, προκειμένου να απαντήσουν γιατί συνέβη έτσι όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα και όχι αλλιώς, ίσως οι ιστορικοί σηκώσουν τα χέρια ψηλά με απορία.
Ίσως πάλι σκεφτούν ότι η ελληνική σοφή ρήση «πάμε κι όπου βγει» έδωσε λύση σε ένα ακόμη πρόβλημα.
Εάν όμως λάβουμε υπόψη αριθμούς και ποσοστά (πράγματα που δεν συνηθίζεται να τα χειρίζονται με σεβασμό στη χώρα των Greek stati-stics), είναι αναπόφευκτο και το το πολιτικό-ηθικό ερώτημα:
Πόσο κερδίζουν ή χάνουν σε δημοκρατική νομι-μοποίηση τα απανταχού δημοκρατικά κομματικά συστήματα - όπως εν προκειμένω το ελληνικό, όταν, αφενός σπεύδουν να ικανοποιήσουν αιτήματα ή δικαιώματα, π.χ. στο γάμο, ενός ποσοστού του πληθυσμού πολύ μικρότερου του 5 %, και αφετέρου, την ίδια στιγμή, αδιαφορούν εντελώς και δεν κάνουν απολύτως τίποτε (ή κά-νουν παρελκυστικές κινήσεις), για ό,τι αφορά τα πιο θεμελιακά δικαιώματα του 100 % του πλη-θυσμού, του νυν και του μέλλοντος; Το δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρεπή τρόπο, φυσικό τρόπο, το δικαίωμα να πατούν και αύριο τα πόδια τους σε έναν πλανήτη που θα μπορεί να τους προσφέρει μια τέτοια ζωή.
Αναφερόμαστε βέβαια στην ανθρωπογενή κλιματική κατάρρευση και όλα τα σχετικά που συνδέονται με αυτήν και με άλλες διαδικασίες καταστροφής του περιβάλλοντος.
Εάν οι ιστορικοί το δουν έτσι, από καθαρά πολιτική σκοπιά, ως ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης, ίσως η απορία τους γίνει μικρότερη. Ίσως οι επιλογές τους για να λύσουν τον γρίφο θα περιοριστούν σε δύο μόνον:
1. Είτε να διαγνώσουν ανεγκέφαλο πολιτικό προσωπικό και πολιτικο-πολιτισμικές- μιντιακές ελίτ.
2. Είτε να δουν εν δράσει υποκριτές, κυνικούς: Ευαίσθητους στην ικανοποίηση δικαιωμάτων, οσοδήποτε έγκυρων, ποικίλων κοινωνικών-«ταυ-τοτικών» μειοψηφιών οσοδήποτε μικρών, εάν αυτές οι μειοψηφίες υπερεκπροσωπούνται στο πολιτικό προσωπικό, στα media, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην «πολιτιστική βιομηχανία» κτλ, δυσανάλογα με το ειδικό βάρος τους στην όλη κοινωνία. Ενώ ταυτόχρονα, οι ίδιοι «ευαίσθητοι» νομοθέτες, έχουν γραμμένο εκεί όπου δεν πιάνει μελάνη το 100 % του πληθυσμού, ιδίως εκείνους που δεν μπορούν ακόμη να ψηφίσουν
Εάν ισχύει το δεύτερο, οι ιστορικοί με γνώση πολιτικής επιστήμης εύκολα θα καταλάβουν ότι οι τυχερές αυτές «ταυτοτικές» μειοψηφίες αποκτούν προτεραιότητα επειδή ακριβώς λόγω της δυσανάλογης υπερεκπροσώπησης σε συστημικούς (με την ορολογία του Χάμπερμας) ή παρασυστημικούς τομείς, π.χ. οικονομία, πολιτική, media και «πολιτιστική βιομηχανία», παράγουν δυσανάλογα μεγάλη πολιτική ισχύ, την οποία μπορούν να «δανείζουν» - φυσικά με ακριβό αντίτιμο - στους άμεσους χρήστες και χειριστές πολιτικής ισχύος: Στο εκτελεστικό και νομοθετικό πολιτικό προσωπικό, στους άλλους (στους «γραφειοκρατικούς») μηχανισμούς των κομμά-των, στους δικαιϊκούς και στους άλλους θεσμούς της δημοκρατίας.
'Ετσι δημοκρατικοί σκοτώνουν τη δημοκρατία. Αυτοί που κρατούν το πιστόλι είναι οι λεγόμενοι αντισυστημικοί, η φιλοολοκληρωτική Άκρα Δεξιά που θα ήθελε πάρα πολύ όλες οι δημοκρατίες να αλωθούν από πολιτικές α λα Τραμπ και ιδίως από καθεστώτα α λα Πούτιν.
Όμως, αυτοί που πουλούν το όπλο και τις σφαί-ρες στους «αντισυστημικούς» είναι οι σκληροί εγωιστές και ασυμβίβαστοι φιλοσοφικά φιλε-λεύθεροι που αδειάζουν τη δημοκρατία από ουσιαστικά περιεχόμενα ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, μαζί και η μεταμοντέρνα ή λεγόμενη δικαιωματική Αριστερά, η οποία έχει αποδεχτεί, με χαρά και με ψυχή βαθιά, να είναι όμηρος των πρώτων.
Η δυνατότητα γάμου για όλους, ανεξαρτήτως προσανατολισμού φύλου, άς νομοθετηθεί. Κακό δεν κάνει, αρκεί να έχουν προτεραιότητα τα θε-μελιώδη δικαιώματα των παιδιών απέναντι σε ελάσσονα δικαιώματα των ενηλίκων και να μένει απαραβίαστη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του σώματός του.
Μολονότι η νομοθέτηση γάμου των ομόφυλων είναι ακτιβισμός εκνομίκευσης καθοδηγούμενος από πρόσκαιρους συσχετισμούς ισχύος μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική, δεν είναι επικίνδυνη απειλή για την φύση του ανθρώπου, όπως αναμφίβολα είναι άλλα πράγματα, π.χ. η πα-θητική ή κατόπιν υπολογισμού πολιτική αποδοχή της κλιματικής κατάρρευσης ή της προκλητικά εξωφρενικής κοινωνικής ανισότητας. Όμως δεν είναι ούτε πολιτισμικό και πολιτικό επίτευγμα ισότητας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού.
Γιατί Διαφωτισμός σημαίνει, πέραν των άλλων, διαρκή κριτική, αναστοχασμό, αυστηρό έλεγχο της εγκυρότητας ισχυρισμών, αποφάσεων και δράσεων, με κριτήρια λογικά και αξιολογικά. Δηλαδή απαντήσεις και στα ερωτήματα «πώς γίνεται;», «για ποιό λόγο;», «τι δυνάμεις κινούν αυτή την πράξη;», «είναι σημαντικό και επείγον ή άλλα είναι σημαντικά και επείγοντα;», «γιατί τώρα και όχι αύριο ή χθές;», «γιατί προτεραιότητα σ' αυτό και όχι σε άλλα;», και λοιπά.
Πραγματική απειλή προκύπτει. αλλά ως «παράπλευρη επίπτωση». Δεν εκπορεύεται από το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά από το είδος πολιτικής που δρά και εδώ.
Όταν η πολιτική, δεξιά, αριστερή ή άλλη, και η επικρατούσα δημόσια συζήτηση στις κοινωνίες, βλέπουν αδιάφορες τον ελέφαντα να γκρεμίζει το σπίτι, κι αυτές καταγίνονται με το να καθαρίζουν ένα από τα πολλά θολά του τζάμια, τότε τους ταιριάζει επάξια ο τίτλος της ιστορικής επιθεώρησης του Ελεύθερου Θεάτρου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη: «..και συ χτενίζεσαι», 1973.
Αυτό που συμβαίνει εν έτει 2024 δεν είναι «μεταπολιτική» όπως ισχυρίζονται μερικοί. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει. «Τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε». Πολιτική είναι. Συνή-θης όπως την ξέραμε και την ξέρουμε. Συνήθης διότι συσχετισμοί ισχύος αποφασίζουν.
Εάν θα υπάρχουν αύριο ιστορικοί, θα αξιολογή-σουν. Όμως «το θέμα είναι τώρα τι λες», σημερινέ πολίτη.

Φεβρουάριος 2024

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία
Δικαιώματα, η διεκδίκηση
   και η εγκυρότητα τους

ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ως «ενδιάμεσος» ο ΣΥΡΙΖΑ. Ροές εκλογικών προτιμήσεων κι ένας κύκλος που κλείνει

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη
 Η ηθική της ευθύνης στην
      Ελλάδα της κρίσης
     και σε άλλες κρίσεις

Πράσινος πολιτικός χώρος στην Ελλάδα; Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση «εδώ στο Νότο».

Μιχάλης Παπαγιαννάκης (1941 - 2009)

Μάικλ Σαντέλ: Γιατί οι φιλελεύθεροι είναι ανίσχυροι απέναντι στους λαϊκιστές και στους εθνικιστές;

Περιοδικό «Ο Πολίτης» 1976-2008, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας ΑΣΚΙ

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)
Λόγος για την ερχόμενη,
την πραγματικά μεγάλη
             κρίση

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου
Πόσο παγερά αδιάφορος
       να μένει κανείς;

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι
Οι «περιπέτειες της δια-
 λεκτικής» στο Παρίσι
      του 1969

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)
Δαμ. Παπαδημητρόπουλος
   και συνυπογράφοντες

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή
Ένας ιστοχώρος για την Βενετία Γαζίλα

Ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες

«Αυτά που ονομάζουμε ιδεολογίες είναι ψευδαισθήσεις προικισμένες με την ισχύ πεποιθήσεων που συμμερίζονται πολλοί από κοινού». Με τέτοιες πεποιθήσεις, «τα άτομα αυτοεξαπατώνται για το τί είναι αυτά τα ίδια και ποιά η κατάστασή τους».
Οι δεδομένοι συσχετισμοί κοινωνικής δύναμης παράγουν
«δομική βία», δηλαδή επικοινωνιακά εμπόδια που λειτουργούν «διακριτικά» και περνούν απαρατήρητα, ωστόσο είναι αποτελεσματικά. «Οι εμπλεκόμενοι σε τέτοιες συστηματικά κολοβωμένες διαδικασίες επικοινωνίας, σχηματίζουν πεποιθήσεις υποκειμενικά αβίαστες, οι οποίες όμως είναι ψευδαισθητικές, απατηλές». Έτσι, οι πολίτες δημιουργούν οι ίδιοι μια πολιτική ισχύ, η οποία, «όταν θεσμοποιηθεί, μπορεί να στραφεί και εναντίον τους» (με τα λόγια του Jürgen Habermas)

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.
Λέο Στράους, Μαξ Βέμπερ,
Φρίντριχ Νίτσε σε «διάλογο»

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης
Αστικός ακτιβισμός για την
  «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»

Eurozine

Blätter für deutsche und internationale Politik

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία
Ζωή και θάνατος του Τάσου Τούση
του ανθρώπου που έγινε σύμβολο

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Nέα κατάσταση, νέα καθήκοντα

Niko Paech: Καταστροφική οικονομική μεγέθυνση Η θύελλα της προόδου & τα ερείπια που αφήνει πίσω

Κρίστοφερ Λας: Πρόοδος, η τελευταία δεισιδαιμονία

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968
 Ηθικός και πολιτικός σχε-
τικισμός με πρόσχημα «αντι-
 ιμπεριαλισμό», «πολιτισμι-
κές σπουδές» (cultural stu-
dies) και «μετααποικιο-
     κρατικές» θεωρίες
     (postcolonialism)

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ
  Μια κριτική διερεύνηση

«Κοινωνίες της διακινδύνευσης» (Ούλριχ Μπεκ), πανδημία και πολιτικές αυταπάτες

O Joschka Fischer στο Project Syndicate

O Joschka Fischer στο Project Syndicate
      Διεθνής Πολιτική

Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός - Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών

Ταρκόφσκι

Δεξαμενή Σκέψης Zentrum Liberale Moderne (Αγγλικά - Γερμανικά)

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;
Νεανική διαμαρτυρία για
 το κλίμα & διαμαρτυρία
ενάντια στη διαμαρτυρία

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;
Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού
  Alessandro Leogrande:
Enrico Berlinguer contro il
   consumismo, 1977
   - σαν να ήταν χθές