Στην Ελλάδα, ουκ ολίγοι θεωρητικά φιλοευρωπαίοι ποικίλων πολιτικο-ιδεολογικών αποχρώσεων - δημοσιολογούντες εξ επαγγέλματος, άλλοι πολιτικολογούντες δημοσίως αλλά και επαγγελματίες πολιτικοί - συνηθίζουν να καταγγέλουν διαρκώς και με κάθε ευκαιρία, την βραδύτητα και «νωχέλεια» στην λήψη αποφάσεων της ΕΕ, τον Ενωσιακό πολιτικό πολιτισμό της επιφυλακτικότητας, την
πολιτική αναποτελεσματικότητα και κυρίως τις ασυνεννοησίες μεταξύ των
κρατών-μελών της Ένωσης. Αυτό έχει την ιστορία του, σε συχνές περιπτώσεις έχει και το δίκιο του, όμως έχει μετεξελιχθεί σε ένα είδος αντανακλαστικής πολιτικής αντίδρασης, χωρίς να περνά από συνειδητές λειτουργίες του εγκεφάλου.
Και έτσι, συνήθως παρά την θέλησή τους, οι φίλοι της Ευρώπης αυτού του είδους εύκολα καταλήγουν να δυσφημούν ο,τιδήποτε συμβαίνει
στην ΕΕ. Τελικά, διαρκώς επαναλαμβανόμενοι, με αυτόν τον επίμονο κατά
λάθος ευρωσκεπτικισμό γίνονται
χρήσιμοι ηλίθιοι, γενναιόδωροι χορηγοί των συνειδητών αντιευρωπαίων, όσων ξέρουν καλά τι κάνουν και γιατί το κάνουν. Εκείνων που το
κάνουν συστηματικά, εκκινώντας και αυτοί από εξίσου ποικίλες θέσεις
εντός του ελληνικού πολιτικού φάσματος.
Φταίει ο πολιτικός χαρακτήρας των Ελλήνων, θα πουν μερικοί. Πάρα πολλά, και πολύ ποικίλων πολιτικών προτιμήσεων ελληνικά πολιτικά όντα, αγαπούν πολύ το «εδώ και τώρα», είναι αιώνιοι επιθυμητές «ισχυρών ηγετών» και εντυπωσιακών χειρονομιών, είναι χρονίως εγκλωβισμένοι σε ημιαληθείς κοινοτοπίες και εντυπωσιάζονται αφελώς από κουφιοκέφαλα στερεότυπα. Πάντα βιαστικοί, αδιόρθωτα επιπόλαιοι. Στις πιο αθώες περιπτώσεις, «στα τρελά τους όνειρα δοσμένοι, πάντα γελαστοί και γελασμένοι», κατά πως έλεγε ο Άλκης Αλκαίος με την φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου - καλά να είναι εκεί που είναι οι δυό σπουδαίοι του πρόσφατου ελληνικού λαϊκού πολιτισμού υψηλού επιπέδου. Προς μεγάλη χαρά των άλλων, των μη αθώων.
Μακάρι να ήταν έτσι. Δυστυχώς τα ίδια (ενίοτε και χειρότερα) συμβαίνουν και σε «καλύτερες οικογένειες». Π.χ., η τελική πράξη του μακρόσυρτου δράματος, κατάληξη του οποίου ήταν το Brexit, πυροδοτήθηκε βλακωδώς από τους λίγους ημι-ευρωπαιόφιλους Συντηρητικούς τύπου Ντέηβιντ Κάμερον. Στο αντιευρωπαϊκό σαμποτάζ είχε ήδη συνεισφέρει πολύ και η παλαιότερη ηγεσία Τόνυ Μπλερ των - κατά τα άλλα - φιλοευρωπαίων Εργατικών, με την συστηματική απομάκρυνση από τον γαλλογερμανικό άξονα και την αμερικανολαγνεία στην εποχή Μπους του Νεώτερου (βλ. και διάσταση στον πόλεμο στο Ιράκ).
Εκείνη η ωραία κατάσταση στην κρίσιμη ώρα επισφραγίστηκε με την πολιτικά ανεύθυνη συμπεριφορά της αργόστροφης και στρατηγικά ανεπαρκούς ηγεσίας Κόρμπιν του Εργατικού Κόμματος, η οποία, κατά τα άλλα, από όσους εμπιστεύονται το μονοδιάστατο σύστημα πολιτικών συντεταγμένων Δεξιά-Κέντρο-Αριστερά, εκλαμβάνονταν ως ο δήθεν αντίποδας των Μπλερικών Εργατικών. Ας μη παραβλέπεται και η εξίσου ανεύθυνη αδιαφορία του (θεωρητικά, επίσης πολύ ευρωπαιόφιλου) Φιλελεύθερου Κόμματος. Εν ολίγοις, για το Brexit, γι' αυτήν την μεγάλη νίκη τους, οι αντιευρωπαίοι της ηπείρου μας (και όχι μόνον) οφείλουν πολλά και σε πολιτικές δυνάμεις της Βρετανίας θεωρητικά ευρωπαιόφιλες.
Άλλο ένα παράδειγμα, από τα πολλά: Τι κάνει στην Γερμανία, η αναμφισβήτητα ευρωπαιόφιλη και δημοκρατική Ένωση των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU); Θα μπορούσε - θεωρητικά! - να κάνει σημαία τον Ευρωπαϊσμό, όπως είχε κάνει σε άλλες περιστάσεις ο δικός της Χέλμουτ Κολ, και να τον στερεώσει ως ακρογωνιαίο λίθο του «τείχους προστασίας» απέναντι στην αντιευρωπαϊκή, φιλοMAGA, σκληρά φιλοπουτινική AfD. Αλλά τι κάνει αυτή η «συντηρητική» (πάλαι ποτέ Χριστιανική) Ένωση, και μάλιστα σε εποχή γεωπολιτικής αναταραχής; Καταγίνεται πάλι συστηματικά με ασκήσεις πρακτικού ευρωσκεπτικισμού: Μεγάλα τμήματα της αμφισβητούν την οικοδόμηση κοινής πολιτικής της ΕΕ για Ισραήλ και Παλαιστίνη, ακόμη και κόντρα στον καγκελάριο Μερτς. Ενώ η ίδια η ηγεσία της υπονομεύει ανοιχτά την πολιτική της ΕΕ για την ενεργειακή μετάβαση και το Green New Deal. Στην πράξη, εδώ και καιρό υπονομεύει ακόμη και την κομματικά δική τους Πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία το 2019 είχε διακηρύξει ότι η στιγμή της απόφασης για το Green New Deal, εκτός από έργο της ζωής της, ήταν «για την Ευρώπη μια στιγμή ισοδύναμης σημασίας με την πρώτο βηματισμό ανθρώπου πάνω στο έδαφος της Σελήνης».
Kαι από το πεδίο της εσωτερικής πολιτικής στην ίδια χώρα, μετά την στροφή της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης στην μετά Μέρκελ εποχή, η Ευρώπη πυροβολείται με αδέσποτες πολιτικές σφαίρες ριγμένες στον γάμο του Καραγκιόζη, προερχόμενες από όπλα θεωρητικά φιλοευρωπαίων. Ήδη πολύ πριν από τις τελευταίες πρόωρες εκλογές, η νέα, χωρίς συνεκτικό πολιτικό σχέδιο ηγεσία υπό τον σπασμωδικά ταλαντευόμενο, μια στο καρφί και τρεις στο πέταλο Φρίντριχ Μερτς, έβλεπε ως κύριο εχθρό όχι την αντιευρωπαϊκή λαϊκoφασιστική AfD, «κόμμα ναζιστικό» σύμφωνα με υψηλόβαθμους Χριστιανοδημοκράτες πολιτικούς, αλλά το καθαρά φιλοευρωπαϊκό Κόμμα των Πρασίνων. Το πιο πιστά ευρωπαϊκό κόμμα της χώρας.
Ο καγκελάριος την μια ημέρα αποκαλεί την AfD «οχιά τυλιγμένη στον λαιμό της Ένωσης», την επόμενη αναγορεύει πάλι σε κύριο εχθρό τους Πράσινους. Αλλά οι εξτρεμιστές της AfD δεν ταλαντεύονται. Δεν φάσκουν και αντιφάσκουν. Το φωνάζουν σταθερά, επίμονα και ανοιχτά στους Χριστιανοδημοκράτες και Βαυαρούς Χριστιανοκοινωνιστές ότι «θα τους κυνηγήσουν», «θα τους διαλύσουν».
Άν δεί κανείς τέτοια συμπτώματα από την σκοπιά του CDU εποχής Κολ, αποκαλύπτουν έναν συντηρητισμό βαθιά διαταραγμένο. Ακόμη και η ευρωστρατηγικά αναλφάβητη και στον καιρό της υπερτιμημένη, η αμετανόητη και αδιόρθωτη Μέρκελ, δεν έπεσε σε τόσο κραυγαλέο πολιτικό ανορθολογισμό στα εσωτερικά και στα ενδογερμανικά ζητήματα. Προς το παρόν, πολλοί στο CDU και στο CSU έχουν παραδοθεί στα πάθη τους και ακάθεκτοι πριονίζουν μέχρι και τα ίδια τα κόμματα τους. Τίποτε δεν διδάχθηκαν από το πώς συρρίκνωσαν τα δικά τους κόμματα οι Γάλλοι Ρεπουμπλικανοί, οι Ολλανδοί δεξιοφιλελεύθεροι του VVD και οι Ιταλοί Μπερλουσκονικοί, προς όφελος των λαϊκοφασιστικών κομμάτων της Γαλλίας, Ολλανδίας και Ιταλίας. Ούτε προβληματίζονται από την αυτοκαταστροφή σε ζωντανή μετάδοση του Μακρονικού φιλελευθερισμού.
Ακόμη και αφού ο διάδοχος Τζέι Ντι Βανς ως φιλοξενούμενος στην Γερμανία και ο Έλον Μασκ ως προσκεκλημένος σε «σοβαρά» Γερμανικά media, έβρισαν χυδαία την Γερμανία και ολόκληρη την ΕΕ, ή στην Πολωνία και στην Βαλτική, μετά την ενθάρρυνση της Αλάσκας, τα εναέρια μέσα του Πούτιν μέτρησαν τις επιδόσεις βλακείας ορισμένων, πάρα πολλοί στον γερμανικό μιντιακό συντηρητισμό - μαϊμού συνεχίζουν το ίδιο βιολί.
Ουκ ολίγοι πολιτικοί της Ένωσης CDU/CSU πριονίζουν με χίλιους δυό τρόπους και τον τωρινό κυβερνητικό συνασπισμό τους πιέζοντας ασφυκτικά τους Σοσιαλδημοκράτες. Λίγους μήνες πριν, ο διαφημιστής του Weisswurst (Βαυαρικού άσπρου λουκάνικου) Πρόεδρος των Χριστιανοκοινωνιστών Μάρκους Ζέντερ, πολιτικός της χαμαιλεοντικής μορφής, μονίμως χαλαρός, λαϊκιστής εφάμιλλος των πιο γλοιωδών ελληνικών υποδειγμάτων, είχε αποκαλέσει τον κυβερνητικό συνασπισμό με το SPD «τελευταία εναπομένουσα σφαίρα της δημοκρατίας» για την άμυνα κατά της λαϊκοφασιστικής AfD. Αλλά τώρα, μιλώντας μισοσοβαρά-μισοαστεία, ο ίδιος συντηρητικός-μαϊμού θέλει να απελάσει από την Βαυαρία και τον Αντρέας Μπονβενσούλτε (Andreas Bovenschulte), Σοσιαλδημοκράτη Δήμαρχο-Πρόεδρο της Βρέμης, πόλης - Ομόσπονδης Χώρας της Γερμανίας. Άλλοι από αυτούς τους πολιτικούς ανεμοδείκτες έχουν την (αποδεδειγμένα) αυταπάτη ότι μπορούν να καταπολεμήσουν την AfD υιοθετώντας μέρη του προγράμματός της. Άλλοι, αντίθετα, την γλυκοκοιτάζουν επειδή επιθυμούν να συμμαχήσουν μαζί της.
Το πιο ισχυρό δόλωμα που αποπλανά την «νέα» Ένωση CDU/CSU του Μερτς και την σέρνει προς την αυτοκαταστροφή, είναι το γεγονός ότι όχι μόνον η ηγεσία, αλλά και οι πιο πολλοί ψηφοφόροι της AfD είναι εντελώς εχθρικοί προς το κοινωνικό κράτος, «λαϊκοί» μεσοπολεμικού τύπου με σκληρές νεοφιλελεύθερες κλίσεις.
 |
| Markus Söder, πολιτικά μηνύματα με γευσιγνωστικές προτιμήσεις © Sven Simon/Imago, via Ruhr24 |
Σαφώς πολιτικό και πανευρωπαϊκό είναι το πρόβλημα. Δεν εξηγείται με εθνικές πολιτικές ιδιαιτερότητες.
Στις άλλες στενά εθνικές οικογένειες, καθεμιά θα αντιμετωπίσει όπως μπορεί το δικό της οικογενειακό πρόβλημα. Εμείς, ως Κοινοτικοί εξ αγχιστείας συγγενείς τους, δηλαδή ως ευρύτερη Ενωσιακή οικογένεια, επιτρέπεται και επιβάλλεται να έχουμε άποψη για τα επιμέρους οικογενειακά τους προβλήματα. Όπως άλλοι για τα δικά μας. Μάλιστα, στην προκειμένη περίπτωση, αυτό το πρόβλημα τους είναι κατά βάση ίδιο με το δικό μας. Ισχύει για όλες τις χώρες-μέλη. Όπως και οι Συνθήκες της Ένωσης.
Το να λες μεγαλόφωνα ότι επιθυμείς μια Ευρώπη ισχυρή, παρεμβατική, ικανή να φέρεται ως παγκόσμια δύναμη, από μόνο του δεν σημαίνει ότι το εννοείς. Πρέπει και να κάνεις κάτι γι' αυτό. Ε, και να θυσιάσεις κάτι, άν είναι ανάγκη. Τα μεγάλα λόγια χωρίς αντίστοιχες πρακτικές δεσμεύσεις είναι στην καλύτερη περίπτωση αερολογίες. Εάν δεν είναι σκέτη υποκρισία, κροκοδείλια δάκρυα για την αργοπορία της ΕΕ ή εκστομίζονται απλά για ξεκάρφωμα.
Για ό,τι αφορά τους ημεδαπούς και την δική μας στενή οικογένεια, ιδού το τεστ ειλικρίνειας: Ας μας πουν αυτοί οι θεωρητικά ευρωπαιόφιλοι του όλου δημοκρατικού μας φάσματος, οι σφοδροί επιθυμητές γρήγορων δυναμικών αποφάσεων στις Βρυξέλλες, εάν κατά τη γνώμη τους η Ελλάδα πρέπει να
υποστηρίξει ή όχι την κατάργηση της ομοφωνίας (και των διαβόητων «βέτο») στην λήψη βασικών
αποφάσεων εντός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Γιατί δυστυχώς, οι πιο πολλοί αποφεύγουν να ανοίξουν τα χαρτιά τους. Όσο για τους άλλους, τους συνειδητούς αντιευρωπαίους, δεν χρειάζεται να τους ρωτήσουμε. Ξέρουμε.
Γ. Ρ.
Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε αυτή η άλλη Ευρώπη. Aυθόρμητη, συναισθηματική, Ευρώπη της πίστης»
Sebastian Fischer, Jan Friedmann, Florian Gathmann, Maria Fiedler, Paul-Anton Krüger, Christoph Schult: Die härtere Gangart des Kanzlers gegenüber Israel entzweit die Union, Der Spiegel,18.9.2025
CDU-nahe Studie (Konrad-Adenauer-Stiftung): Rechte Parteien durch Kooperation zu zähmen, funktioniert nicht, Der Spiegel, 18.9.2025 Merz sieht Grüne nach wie vor als Hauptgegner, Deutschlandfunk, 3.7.2023
Mehr Sozialstaat könnte den Aufstieg der Rechtspopulisten bremsen, heißt es oft. Umfragen zeigen aber: Die Wähler der AfD verstehen unter Gerechtigkeit etwas anderes (Die Zeit, 16.9.2025)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου