Το αποτέλεσμα των διπλών κοινοβουλευτικών εκλογών του 2023 έδειξε πώς
έκλεισε ένας δεκαετής κύκλος αλλαγής κομματικών προτιμήσεων. Επιβεβαίωσε
αυτό που είχε ήδη φανεί στον ορίζοντα από το 2019.
Το δημοψήφισμα του καλοκαιριού του 2015, καθώς και τα πριν και τα αμέσως
μετά από αυτό, είχαν λειτουργήσει ως ιμάντες μεταφοράς πολυάριθμων
οπαδών του «ριζοσπαστικοποιημένου», εθνοπατριωτικού ρεύματος του ΠΑΣΟΚ.
Στην αρχή συνέβη μια προσωρινή εναπόθεση στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά στη
συνέχεια το ρεύμα κινήθηκε προς τη ΝΔ. Βαθμιαία. Πρώτα εν μέρει (2019).
Το 2023 επισφραγίστηκε το τέλος της διαδρομής και ο κύκλος κλείνει.
Ένα άλλο, όχι μικρότερο κομμάτι ψηφοφόρων, το 2009 ψηφοφόροι της τότε
«λαϊκοδεξιάς» ΝΔ, είναι αυτό που στην όλη περίοδο 2010-2015
«ριζοσπαστικοποιήθηκε» και μετατοπίστηκε προς την Χρυσή Αυγή και τους
ΑΝΕΛ, σε μικρότερο βαθμό και προς τον τότε «αντιμνημονιακό» ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό
το μικρότερο κομμάτι, όπως και το πρώτο ρεύμα, το «ΠΑΣΟΚογενές», κατά
την τετραετή διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μπήκε σε περιδίνηση. Ο
ανειλικρινής τρόπος «επικοινωνιακού» χειρισμού από τον ΣΥΡΙΖΑ των
διακυβευμάτων και κυβερνητικών πολιτικών της εποχής 2015-2019, αυτών που
αφορούσαν το δημοψήφισμα, τα μνημόνια, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τον
ΕΝΦΙΑ κτλ, αποδείχτηκε μακροπρόθεσμα αυτοκαταστροφικός.
Το πρώτο ρεύμα, το «ΠΑΣΟΚογενές», στράφηκε προς τη ΝΔ ως μη χείρον βέλτιστον. Από το δεύτερο ρεύμα, δηλαδή τους «αγανακτισμένους» δεξιούς, μερικές μερίδες προτιμούν να επιστρέψουν στη ΝΔ, αλλά οι πιο πολλοί απωθούνται εντονότατα (πιο έντονα ακόμη και από «αριστερούς») από το «Μητσοτακικό» προφίλ της σημερινής ΝΔ. Αποτέλεσμα είναι αυτό το πολύμορφο χαοτικό σύνολο της «Ελληνικής Λύσης», των «Σπαρτιατών» και της «Νίκης» (συνολικά 12,5 % των εγκύρων), εν μέρει τροφοδοτήθηκε και μια συνιστώσα της «Πλεύσης Ελευθερίας».
Ωστόσο, άλλα κομμάτια και των δύο ρευμάτων «φυγής» από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, τα οποία τώρα έγιναν τρία επειδή ογκώνεται και η φυγή από τον ΣΥΡΙΖΑ, συνέβαλαν και συμβάλλουν στο διαρκές, όλο και πιο αυξανόμενο ρεύμα φυγής από τις εκλογικές διαδικασίες (αποχή). Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και η συμμετοχή στο δημοψήφισμα του 2015 παρακολούθησε αυτή τη διαρκή, κλιμακούμενη μείωση των συμμετεχόντων στις κεντρικές διαδικασίες «έκφρασης πολιτικής γνώμης».
Πρόκειται φυσικά για απλοποιημένη περιγραφή της αριθμητικής μεταβολής των πολιτικών προτιμήσεων στα χρόνια 2009-2023. Γιατί υπάρχουν επίσης οι ουκ ολίγοι ψηφοφόροι που πρώτη φορά το 2023 άσκησαν δικαίωμα ψήφου από τα 17 (η σχετική πλειοψηφία τους στράφηκε τώρα προς τη ΝΔ), οι εν τω μεταξύ θανόντες, αλλά και η μετανάστευση 500.000 νέων για εργασία εκτός Ελλάδος. Όλα αυτά συνδιαμορφώνουν το πραγματικό σώμα των εκλογέων, το θεωρητικό αλλά και το ενεργό, εν έτει 2023.
Ωστόσο, η όλη μεσο-μακροπρόθεσμη «κυκλοφορία» των κομματικών προτιμήσεων, σε πολύ αδρές γραμμές συνοψίζεται σε μια έντονη ροή από το ΠΑΣΟΚ του 2009 προς τη ΝΔ, εν μέρει και σε κομματικό «επαναπατρισμό» στην ίδια τη ΝΔ κάποιων Νεοδημοκρατών του 2009, με ενδιάμεσο σταθμό και βραχυπρόθεσμο «μεσολαβητή» και στις δύο ροές, τον ΣΥΡΙΖΑ των ετών 2010-2019.
Η ροή προς όφελος της ΝΔ μετριάζεται από την συνεχιζόμενη αποξένωση από τη ΝΔ μέρους του «εθνικολαϊκού» πυρήνα της, ο οποίος μετατοπίζεται προς τα ακροδεξιά.
Αλλά και αυτό δεν είναι πρώτη φορά που συμβαίνει. Βλ. π.χ., εν μέρει, το ΛΑΟΣ του Καρατζαφέρη (3,8% το 2007, 5,63% το 2009).
Τέλος, η επιτυχία της ΝΔ στις διπλές εκλογές του 2023 φαντάζει - εσφαλμένα - ως θρίαμβος, κυρίως εξαιτίας της τεράστιας διαφοράς των ποσοστών της από το ποσοστό του δεύτερου κόμματος. Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να συγκρίνουμε το ποσοστό 40,5 % που έλαβε η ΝΔ το 2023 με το ποσοστό 44 % που έλαβε το πρώτο κόμμα ΠΑΣΟΚ το 2009 λαμβάνοντας υπόψη και τα αντίστοιχα ύψη της συμμετοχής των εκλογέων στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις: 5.273.699 άτομα ψήφισαν τον Ιούνιο του 2023 ενώ τον Σεπτέμβριο του 2009 είχαν ψηφίσει 7.044.606 άτομα. Η διαφορά είναι τρομακτική: - 25 %.
Το 2009, το πρώτο κόμμα ΠΑΣΟΚ έφτασε στο 44 % λαμβάνοντας 3.012.542 ψήφους, ενώ τον Ιούνιο του 2023 η ΝΔ «θριάμβευσε» με 40,5 % λαμβάνοντας όμως μόνον 2.115.322 ψήφους, δηλαδή λιγότερες ακόμη και από τις 2.295.719 ψήφους που έλαβε η ΝΔ το 2009 ως δεύτερο και συντριπτικά ηττημένο κόμμα (το τότε ποσοστό της ΝΔ ήταν 33,47 %).
Αν ληφθεί υπόψη αυτή η σύγκριση με το 2009, το μέγεθος της εκλογικής νίκης της ΝΔ το 2023 αξιολογείται πιο σωστά και πιο ρεαλιστικά.
Το πρώτο ρεύμα, το «ΠΑΣΟΚογενές», στράφηκε προς τη ΝΔ ως μη χείρον βέλτιστον. Από το δεύτερο ρεύμα, δηλαδή τους «αγανακτισμένους» δεξιούς, μερικές μερίδες προτιμούν να επιστρέψουν στη ΝΔ, αλλά οι πιο πολλοί απωθούνται εντονότατα (πιο έντονα ακόμη και από «αριστερούς») από το «Μητσοτακικό» προφίλ της σημερινής ΝΔ. Αποτέλεσμα είναι αυτό το πολύμορφο χαοτικό σύνολο της «Ελληνικής Λύσης», των «Σπαρτιατών» και της «Νίκης» (συνολικά 12,5 % των εγκύρων), εν μέρει τροφοδοτήθηκε και μια συνιστώσα της «Πλεύσης Ελευθερίας».
Ωστόσο, άλλα κομμάτια και των δύο ρευμάτων «φυγής» από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, τα οποία τώρα έγιναν τρία επειδή ογκώνεται και η φυγή από τον ΣΥΡΙΖΑ, συνέβαλαν και συμβάλλουν στο διαρκές, όλο και πιο αυξανόμενο ρεύμα φυγής από τις εκλογικές διαδικασίες (αποχή). Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και η συμμετοχή στο δημοψήφισμα του 2015 παρακολούθησε αυτή τη διαρκή, κλιμακούμενη μείωση των συμμετεχόντων στις κεντρικές διαδικασίες «έκφρασης πολιτικής γνώμης».
Πρόκειται φυσικά για απλοποιημένη περιγραφή της αριθμητικής μεταβολής των πολιτικών προτιμήσεων στα χρόνια 2009-2023. Γιατί υπάρχουν επίσης οι ουκ ολίγοι ψηφοφόροι που πρώτη φορά το 2023 άσκησαν δικαίωμα ψήφου από τα 17 (η σχετική πλειοψηφία τους στράφηκε τώρα προς τη ΝΔ), οι εν τω μεταξύ θανόντες, αλλά και η μετανάστευση 500.000 νέων για εργασία εκτός Ελλάδος. Όλα αυτά συνδιαμορφώνουν το πραγματικό σώμα των εκλογέων, το θεωρητικό αλλά και το ενεργό, εν έτει 2023.
Ωστόσο, η όλη μεσο-μακροπρόθεσμη «κυκλοφορία» των κομματικών προτιμήσεων, σε πολύ αδρές γραμμές συνοψίζεται σε μια έντονη ροή από το ΠΑΣΟΚ του 2009 προς τη ΝΔ, εν μέρει και σε κομματικό «επαναπατρισμό» στην ίδια τη ΝΔ κάποιων Νεοδημοκρατών του 2009, με ενδιάμεσο σταθμό και βραχυπρόθεσμο «μεσολαβητή» και στις δύο ροές, τον ΣΥΡΙΖΑ των ετών 2010-2019.
Η ροή προς όφελος της ΝΔ μετριάζεται από την συνεχιζόμενη αποξένωση από τη ΝΔ μέρους του «εθνικολαϊκού» πυρήνα της, ο οποίος μετατοπίζεται προς τα ακροδεξιά.
Αλλά και αυτό δεν είναι πρώτη φορά που συμβαίνει. Βλ. π.χ., εν μέρει, το ΛΑΟΣ του Καρατζαφέρη (3,8% το 2007, 5,63% το 2009).
Τέλος, η επιτυχία της ΝΔ στις διπλές εκλογές του 2023 φαντάζει - εσφαλμένα - ως θρίαμβος, κυρίως εξαιτίας της τεράστιας διαφοράς των ποσοστών της από το ποσοστό του δεύτερου κόμματος. Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να συγκρίνουμε το ποσοστό 40,5 % που έλαβε η ΝΔ το 2023 με το ποσοστό 44 % που έλαβε το πρώτο κόμμα ΠΑΣΟΚ το 2009 λαμβάνοντας υπόψη και τα αντίστοιχα ύψη της συμμετοχής των εκλογέων στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις: 5.273.699 άτομα ψήφισαν τον Ιούνιο του 2023 ενώ τον Σεπτέμβριο του 2009 είχαν ψηφίσει 7.044.606 άτομα. Η διαφορά είναι τρομακτική: - 25 %.
Το 2009, το πρώτο κόμμα ΠΑΣΟΚ έφτασε στο 44 % λαμβάνοντας 3.012.542 ψήφους, ενώ τον Ιούνιο του 2023 η ΝΔ «θριάμβευσε» με 40,5 % λαμβάνοντας όμως μόνον 2.115.322 ψήφους, δηλαδή λιγότερες ακόμη και από τις 2.295.719 ψήφους που έλαβε η ΝΔ το 2009 ως δεύτερο και συντριπτικά ηττημένο κόμμα (το τότε ποσοστό της ΝΔ ήταν 33,47 %).
Αν ληφθεί υπόψη αυτή η σύγκριση με το 2009, το μέγεθος της εκλογικής νίκης της ΝΔ το 2023 αξιολογείται πιο σωστά και πιο ρεαλιστικά.
Γ. Ρ., Ιούλιος 2023
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου