Ο Αλγόριθμος και ο Αντίχριστος: Πολιτική Θεολογία στο λυκόφως της Silicon Valley

 των Τζόρτζιο Τσεζαράλε και Ματέο Πασκουινέλλι

© Giorgio Cesarale and Matteo Pasquinelli: The Algorithm and the Antichrist: Political Theology at the Sunset of Silicon Valley, e-flux Journal, τεύχος #164, Ιούνιος 2026

Benjamin West, Death on the Pale Horse, 1817, Pennsylvania Academy of the Fine Arts. Licence: Public Domain.

Στα πλαίσια ερευνητικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την τεχνητή νοημοσύνη και την νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων, οι δύο καθηγητές του πανεπιστημίου Ca’ Foscari της Βενετίας μελετούν το πώς εμπλέκουν στην στρατηγική τους την τεχνολογία, την γεωπολιτική, μέχρι και την θεολογία, «πνευματικοί καθοδηγητές» του κινήματος MAGA όπως ο Peter Thiel, δισεκατομμυριούχος της Silicon Valley και χρηματοδότης του αντιπροέδρου J.D. Vance. Ο χωρισμός του πλανήτη σε «μεγάλους χώρους», σε στεγανές σφαίρες επιρροής μεγάλων δυνάμεων, είναι το νέο σχέδιο, για να απαντήσουν στην αδυναμία των ΗΠΑ να ασκούν παγκόσμια ηγεμονία. Ο Τhiel, υπό τον μεγάλο φόβο της Κίνας, δανείζεται γεωπολιτικές ιδέες περί παγκόσμιας τάξης πραγμάτων από τον Καρλ Σμιτ, τον «κορυφαίο νομικό» των Ναζιστών. Προτείνει ως δύο οργανωτικές αρχές (1) την επιτάχυνση της τεχνολογίας χωρίς πολιτικό έλεγχο και (2) την Σμιττιανή εχθρότητα· είναι τα αντίδοτα και οι αναστολείς του «απόλυτου κακού» που απειλεί το οικονομικό μοντέλο των ΗΠΑ, τις ολιγαρχίες τους και τα φορολογικά καταφύγια τους: Αυτό το απόλυτο κακό είναι η «παγκόσμια κυβέρνηση», δηλαδή μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων με κανόνες καθολικής ισχύος. Ο Thiel δεν διατάζει να χρησιμοποιήσει ως στήριγμα Αποκαλυψιακές θεολογικές έννοιες και μάλιστα με σκοταδιστικό τρόπο· βάζει στο παιχνίδι τον Αντίχριστο, τον Κατέχοντα και τον Αρμαγεδδώνα· πάντως, σε περίπτωση ανάγκης, ο τελευταίος είναι προτιμότερος από τον Αντίχριστο του «One World».

Οι δύο καθηγητές από την Βενετία ορθά εμμένουν στην οικουμενικότητα. Δηλαδή στον Διαφωτισμό. Για να υπερισχύσει, ελπίζουν κυρίως στους agents της κλασικής θεωρίας της «αδύνατης επανάστασης», στους δρώντες παράγοντες: Σε μια ενεργοποίηση και «ένωση των “κολασμένων της γης” με τους “κολασμένους” του ψηφιακού κόσμου», όπως γράφουν. Παραβλέπουν όμως, ότι τα ίδια τα συστήματα της οικονομίας και πολιτικής à l'américaine συγκρούονται με εμπόδια συστημικής φύσης. Είναι πια ευάλωτα στο εξωτερικό περιβάλλον τους (της εξωτερικής φύσης και της «φύσης του ανθρώπου»). Και δεν το κατανοούν. Το επιχειρηματικό και ενεργειακό μοντέλο των ΗΠΑ με την ακράδαντη εμμονή στα ορυκτά καύσιμα έχουν μείνει στην εποχή των Rockfeller, πράγμα που οδηγεί διαρκώς σε αλλεπάλληλες κρίσεις, ενεργειακές και οικονομικές, σε αποτυχημένους πολέμους των ΗΠΑ και στα εμμονικά αδιέξοδα τους με τη πετρελαιοφόρο Μέση Ανατολή. Τώρα οδηγεί τις ΗΠΑ σε διαζύγιο με την Ευρώπη (και όχι μόνον) και σε μάταιη σύγκλιση με την Πουτινική Ρωσία, την εξίσου αποτυχημένη στην Ουκρανία, για μια αδύνατη, από κοινού, μοιρασιά «μεγάλων χώρων» και σφαιρών επιρροής. Υπό το χαιρέκακο βλέμμα της αντίπαλης Κίνας, στην οποία οι ΗΠΑ παραχωρούν ένα μεγάλο όπλο: Την αφήνουν υπερασπιστή «της μεταπολεμικής “οικουμενικής αρχής”», όπως γράφουν οι  συγγραφείς.

Έτσι τα μέτωπα σύγκρουσης αλλάζουν. Στη «νέα γενιά δια-κρατικών, δια-θεσμικών και δια-συστημικών αγωνιστών», στην οποία ελπίζουν οι δύο συγγραφείς για «να οικοδομήσουν την καθολικότητα που λείπει, ξεκινώντας από κάτω», προσφέρονται σύμμαχοι εκ των άνω. Είναι ανώφελο να είναι αντίπαλοι εξίσου με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, όπως ακριβώς είναι ανώφελο να είναι φίλοι εξίσου με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Κίνα. Και, στο βαθμό που δρουν εντός τόπου και χρόνου, είναι πια «δια-συστημικοί» όπως γράφεται· όχι αντι-συστημικοί.

Γ. Ρ. 

  

Τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Peter Thiel, ο άρχοντας των δεδομένων και «σκοτεινή εξοχότητα» στα παρασκήνια της προεδρίας Τραμπ, οργάνωσε μια σειρά διαλέξεων κεκλεισμένων των θυρών στο Σαν Φρανσίσκο. Το θέμα, για τα δεδομένα της Silicon Valley, έμοιαζε μάλλον σκοτεινά «γοτθικό»: Ο Αντίχριστος. Ήταν θέμα εκτός εποχής. Ή μήπως ήταν υπερβολικά επίκαιρο, δεδομένων των ανησυχιών των επενδυτών για φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης και για επερχόμενο τέλος του τρέχοντος οικονομικού κύκλου. Η χρήση κινητών τηλεφώνων απαγορευόταν, επομένως οι διαλέξεις δεν καταγράφηκαν. Αυτό τροφοδώτησε διάφορους αστικούς μύθους. Τον Μάρτιο του 2026 ο Thiel επιχείρησε να επαναλάβει τις διαλέξεις στη Ρώμη, σε μια αίθουσα λίγες εκατοντάδες μέτρα από το Βατικανό. Ο πατήρ Paolo Benanti, προηγουμένως σύμβουλος του Πάπα Φραγκίσκου σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, απέρριψε το σχέδιο του Thiel και το παρομοίασε με «θεολογική αλλαγή καθεστώτος» [regime change théologique, βλ. άρθρο του στο Γαλλικό περιοδικό Le Grande Continent, το οποίο εκδίδει το Groupe d'Études Géopolitiques, υπό τον αιχμηρά ειρωνικό τίτλο «Μήπως πρέπει να κάψουμε στην πυρά τον Peter Thiel»;].1
Δεν χρειάζεται να ανακτήσουμε το περιεχόμενο αυτών των συγκεκριμένων διαλέξεων για να γνωρίζουμε τι συζητήθηκε. [Εκτενέστατες λεπτομέρειες από τα λεχθέντα στην πρώτη διάλεξη, στο Σαν Φρανσίσκο, διέρρευσαν σχεδόν αμέσως στον Guardian].2 Εδώ και τουλάχιστον είκοσι χρόνια, ο Thiel οικοδομεί σε πλήρη δημοσιότητα μια πολιτική θεωρία περί εχθρού και μια κοσμολογία της εχθρότητας. Μ' αυτή τη θεωρία παρέχει τροφή σε μια παρανοϊκή αντίληψη περί δήθεν ενιαίας παγκόσμιας κυβέρνησης η οποία διέπεται από ένα «woke» πολιτισμικό πλαίσιο. Παράλληλα, ο Thiel προωθεί τη επιχειρηματική διείσδυση εντός των κρατικών μηχανισμών, ιδιωτικών εταιρειών οι οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα της συλλογής και διαχείρισης πληροφοριών. Σε τελευταία ανάλυση, ο Thiel διαστρεβλώνει τις Γραφές και χειραγωγεί τη μορφή του Αντίχριστου ώστε να μοιάζει πιο πολύ με εικόνα εκείνων που ανταγωνίζονται τις δικές του επιχειρηματικές δραστηριότητες, και όχι τόσο των χωρών-αντιπάλων των ΗΠΑ. Σ' αυτή τη στρατηγική του αποπροσανατολιστή και δημιουργού σύγχυσης, ο Αντίχριστος παραπέμπει σε ένα φάσμα δελεαστικών εχθρών. Σ΄ αυτούς ανήκουν η ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία, τα περιβαλλοντικά κινήματα, οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα και οι ερευνητές για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού, χωρίς να λησμονείται η Κίνα, ο κατεξοχήν αντίπαλος σε παγκόσμιο επίπεδο, ο οποίος είναι πάντα η μόνη δύναμη η ικανή να αμφισβητήσει την ηγεμονία των ΗΠΑ και την μονοπωλιακή κυριαρχία τους στη συλλογή και διαχείριση δεδομένων. 

Ο Thiel σπούδασε φιλοσοφία στο Στάνφορντ υπό τον Γάλλο φιλόσοφο René Girard. Στις διαλέξεις του για τον Αντίχριστο, άντλησε στοιχεία από τις επιτηδευμένες ερμηνείες της Αποκάλυψης τις οποίες διατύπωσε ο Γερμανός νομικός Carl Schmitt, ένας εκ των θεωρητικών του δικαίου του Εθνικοσοσιαλισμού. 'Οχι διαφορετικά από την προσπάθεια του Thiel να προσδιορίσει τη θέση των ΗΠΑ στη σύγχρονη γεωπολιτική τάξη πραγμάτων, ο Schmitt πάσχιζε εμμονικά να θέσει την τότε Γερμανία απέναντι στην κομμουνιστική απειλή και να οικοδομήσει την στερεοτυπική μορφή του εχθρού. Γιατί να ασχοληθούμε σήμερα με τις φαντασιοπληξίες του Thiel, οι οποίες διατυπώθηκαν με φόντο τους παγκόσμιους πολέμους; Η αναφορά στον Schmitt παραπέμπει σε έναν παραλληλισμό ανάμεσα στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, η οποία βρισκόταν στα πρόθυρα της καταστροφής του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, και στις σημερινές ΗΠΑ, οι οποίες βρίσκονται και αυτές στα πρόθυρα μιας ισοδύναμης δυνητικής καταστροφής.
Αφενός, η αναβίωση του μοτίβου του Αντίχριστου εμφανίζεται ως το πιο πρόσφατο τοξικό «meme» (μιμίδιο) που κυκλοφορεί στον πολιτικό λόγο των ΗΠΑ. Αφετέρου, αποτελεί και χαρακτηριστική περίπτωση ταραχοποιού ρητορικής εκ δεξιών, στην η οικονομική κρίση (τόσο στον βιομηχανικό όσο και στον ψηφιακό τομέα) συγχωνεύεται με το παλαιό Γνωστικιστικό3 υπόστρωμα της Silicon Valley και με έναν νέο, πολεμοχαρή τεχνο-εθνικισμό.4 Η πρωτοβουλία του Thiel ακολουθεί μια συγκεκριμένη λογική: Αποτελεί ένα προπέτασμα καπνού για την προώθηση στην αγορά των ΗΠΑ και των δυτικές χώρες, ιδιωτικοποιημένων υπηρεσιών συλλογής πληροφοριών μέσω υποκλοπής και ανάλυσης ηλεκτρονικών σημάτων, αναλογικών και ψηφιακών (SIGINT). Υπόσχεται την διασφάλιση της ψηφιακής υπεροχής στην κούρσα εξοπλισμών τεχνητής νοημοσύνης έναντι της Κίνας. Υπ' αυτή την έννοια, η δράση του Thiel αποτελεί συνέχεια του δόγματος Ομπάμα για το SIGINT και εντάσσεται στη μακρά ιστορία της επιχειρησιακής έρευνας και των κυβερνητικών αναλύσεων σχετικά με την «οντολογία του εχθρού» στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Παράλληλα, η εταιρεία Palantir του Thiel επωφελείται από γενναιόδωρες δημόσιες συμβάσεις για να συνδράμει σε διάφορα αμφιλεγόμενα εγχειρήματα: Βοηθά την υπηρεσία ICE των ΗΠΑ να καταρτίζει προφίλ μεταναστών, τον Ισραηλινό στρατό (IDF) να στοχεύει Παλαιστίνιους και το βρετανικό σύστημα υγείας (NHS) να «περιθάλπει» ασθενείς.5

Εδώ θα αναλύσουμε το σύστημα ιδεών του Thiel, ανιχνεύοντας την καταγωγή του στην ερμηνεία του Schmitt για τη θεολογική έννοια του «Κατέχοντος» (Katechon), μιας δυσνόητης Βιβλικής έννοιας, η οποία αφορά την αντίσταση στον Αντίχριστο (και στον παγκόσμιο εμφύλιο πόλεμο). Παράλληλα, εξετάζουμε την πολιτική θεολογία μέσα από το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας, της λειτουργίας του παγκόσμιου αλγορίθμου, της στασιμότητας του δυτικού ψηφιακού καπιταλισμού και των αγώνων της παγκόσμιας εργατικής τάξης και των αδεσμεύτων χωρών. Τελικά, στρέφουμε το βλέμμα πέρα ​​από ένα παγκόσμιο σύστημα διπολικών συγκρούσεων.

Luca Signorelli, Sermon and Deeds of the Antichrist, 1499. Orvieto Cathedral. License: Public domain

Αυτό που μετράει είναι η ατζέντα· το ράσο δεν κάνει τον παπά. «Προπαντός κυνηγείστε τη βλακεία», κι άς είναι ανίκητη

Αυτό που μετράει είναι τί μπαίνει στην πολιτική ατζέντα κάθε κόμματος και τί αποκλείεται. Και άν μπαίνει, σε ποιά σειρά, με ποια βαρύτητα;
Πόσο αξιόπιστη είναι μια ατζέντα (“δεξιά”, “κεντρώα”, “αριστερή” ή άλλη), όταν στην πράξη αφήνει απέξω, το υπαρξιακό ζήτημα της εποχής, την κλιματική κρίση, την οικολογική καταστροφή, την απόλυτη προτεραιότητα για αποδέσμευση από τα ορυκτά καύσιμα και για σταθερή πορεία προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;
Τη στιγμή που καταρρέει το “γήπεδο” στο οποίο διεξάγεται ο κοινωνικός αγώνας, οι εγχώριες (και όχι μόνον) “αριστερές” και “προοδευτικές” δυνάμεις, μιμούμενες τις “δεξιές”, δηλαδή δυνάμεις αδιάφορες για την “κοινή μοίρα”, έχουν την προσοχή προσηλωμένη όχι στην κατάρρευση, ούτε και τόσο στον πραγματικό αγώνα, αλλά κυρίως στις μαζορέτες και στα ζογκλερικά τους.
Και παρόλο που πολλοί δηλώνουν αντιπολεμικοί και φίλοι της ειρήνης, αδυνατούν να καταλάβουν ότι οι πόλεμοι συμβαίνουν επειδή οι επιτιθέμενοι επιτίθενται.
Αδυνατούν να καταλάβουν ότι οι τόσο ακραίες ταξικές ανισότητες της εποχής μας, η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η πολυεπίπεδη κρίση, κυρίως η αξιακή, σημαίνουν εποχή αποτυχίας, επικράτηση αποτυχημένου τρόπου ζωής. 

Δεν έχουν ιδέα για το τί συνεπάγεται η τωρινή γεωπολιτική αναταραχή. 

Δεν κατάλαβαν ακόμη ότι οι “μάζες” όσο παραμένουν “μάζες”, είναι αδρανείς· παθητικές, άγονται και φέρονται. Δεν κατάλαβαν ακόμη ότι στις προκλήσεις μπορούν να απαντήσουν μόνον πολίτες που δρούν συνειδητά, διαφωτισμένα, και πολιτικές δυνάμεις με στρατηγική και με σαφείς στόχους. Να ξέρουν τί θέλουν και να βλέπουν τον δρόμο.

Πούτιν, Τραμπ, Μασκ: Κλεπτοκρατία, το κράτος ως λάφυρο

του Κρίστιαν Στέκερ 

 

Christian Stöcker: Kleptokratie - Der Staat als Beute, Der Spiegel, 18.10 2026

Αυτή την εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ γύρισε απροκάλυπτα την πλάτη στην Ουκρανία και τάχθηκε με το μέρος του Βλαντίμιρ Πούτιν. Το ίδιο και ο Ίλον Μασκ. Γιατί; Εκτός των άλλων, επειδή και τους τρεις τους ενώνει μια και η αυτή κοσμοαντίληψη: Του κλεπτοκράτη.

Πούτιν και Τραμπ (στην Αλάσκα, Αύγουστος 2025): Η αμοιβαία έλξη των κλεπτοκρατών ηγετών
© Φωτογραφία: Andrew Harnik / Getty Images, via Der Spiegel

Στο βιβλίο The Peripheral, μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του William Gibson το οποίο μεταφέρθηκε αργότερα στη μικρή οθόνη ως τηλεοπτική σειρά, υπάρχει μια μυστηριώδης και επίφοβη ομάδα η οποία αναφέρεται απλώς ως «Klept». Όπως συμβαίνει συχνά στα έργα του Gibson, δεν περιγράφεται ρητά τι ακριβώς είναι οι «Klept»· αντίθετα, αποκαλύπτεται με ορισμένες ακριβείς αναφορές: Πρόκειται για ένα δίκτυο υπερπλούσιων δυναστειών εγκληματιών, οι οποίες δεν δεσμεύονται από κρατικούς θεσμούς και υπερβαίνουν όλα τα εθνικά σύνορα ή συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας. Είναι ένα είδος νέας, μυστικής αριστοκρατίας, η οποία κατέχει τεράστιο πλούτο και εξουσία.
Σε συνέντευξή του στο περιοδικό New Statesman, ο Γκίμπσον περιέγραψε κάποτε τους «Klept» ως «ένα είδος καρικατούρας μεν, αλλά όχι μη ρεαλιστικής καρικατούρας, του καπιταλισμού στο τελικό του στάδιο». Μια πηγή έμπνευσης, επισήμαινε, ήταν οι Ρώσοι ολιγάρχες που εδρεύουν στο Λονδίνο, με τα δίκτυα «μικρών, πολύ εξειδικευμένων εταιρειών», οι οποίες τους ανοίγουν τον δρόμο προς τα άνω και εξασφαλίζουν την φοίτηση των παιδιών τους στα καλύτερα σχολεία. Μια άλλη έμπνευση ήταν η βρετανική κυβέρνηση επί εποχής Μπόρις Τζόνσον, η οποία έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της για να κάνει άνετη τη ζωή αυτών των ατόμων, των Ρώσων ολιγαρχών. Το Brexit, και όχι μόνον αυτό, σύμφωνα με όσα δήλωσε πρόσφατα δημόσια επιτέλους ο νέος πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, ήταν εγχείρημα το οποίο είχε προωθήσει το Κρεμλίνο βάζοντας όλο τον ενθουσιασμό του.

Μάρκο Ρούμπιο, ένας Λακεδαιμόνιος στην Πνύκα

Η εφημερίδα Guardian, ό,τι πιο έγκυρο στον βρετανικό Τύπο, τιτλοφόρησε το άρθρο της για την επίσκεψη του Μάρκo Ρούμπιο στην Ελλάδα και για την ομιλία του στην Πνύκα, με ό,τι πιο διεισδυτικό και εύγλωττο μπορούσε να γίνει τίτλος: «Rubio in Greece digs into past to tout Trump’s “America first” approach». Ο Ρούμπιο στην Ελλάδα σκάβει στο παρελθόν για να προωθήσει την προσέγγιση του Τραμπ, το «πρώτα η Αμερική». Στους συνήθεις Έλληνες σχολιαστές ή πολιτικολογούντες, όσους προσέλαβαν την ομιλία στην Πνύκα μέσω του εθισμού τους στην συστηματική ωραιοποίηση των ΗΠΑ του Τραμπ, η Guardian, δια χειρός Andrew Roth, βασικού αρθρογράφου της για τα διεθνή και ιδίως τα αμερικανικά, απαντά ευθέως: Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ χρησιμοποιεί επιχειρήματα αλιευμένα από το βαθύ παρελθόν, προκειμένου να προβάλει, διαφημίσει, διατυμπανίσει, πλασάρει, πουλήσει το «εμπόρευμα» America Made Great Again, και μόνον αυτή.

Υποψήφιοι αγοραστές υπάρχουν παντού, στην Ελλάδα δεν λείπουν· κάθε άλλο. Και είναι ποικίλα τα θέλγητρα που τους προσελκύουν. Όμως άς μιλήσουμε για τα επιχειρήματα των πωλητών στα πλαίσια του όλου marketing.

Ι. 

«Το 480 π.Χ. ο στρατός του Ξέρξη έφθασε σε αυτή την πόλη [...] Οι περισσότεροι Αθηναίοι είχαν εκκενώσει την πόλη με πλοία. Όμως μια χούφτα ανθρώπων αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν [...] Τελικά όμως νικήθηκαν. Οι Πέρσες λεηλάτησαν τους ναούς, έκαψαν τα ιερά και ισοπέδωσαν την Ακρόπολη. Όταν όμως οι Αθηναίοι επέστρεψαν, συγκέντρωσαν τα θρυματισμένα κατάλοιπα της Ακρόπολης και τα εναπόθεσαν στον λόφο. Δεκαετίες αργότερα υπό τον Περικλή έχτισαν τον Παρθενώνα», είπε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ. 

Όμως ο Μάρκο Ρούμπιο, μολονότι μιλούσε για την εκστρατεία του Ξέρξη, δεν έκανε καμμία αναφορά στην Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Η ήττα στη Σαλαμίνα του Μεγάλου Βασιλέως, ενός «Βασιλέως Βασιλέων», ήταν βέβαια ο λόγος για τον οποίο οι Αθηναίοι μπόρεσαν και «επέστρεψαν» πολύ ισχυρότεροι. Άραγε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αποσιώπησε την Σαλαμίνα επειδή αγνοεί την σημασία της ναυμαχίας εκείνης ως τομής, ως ορίου που χωρίζει μέσα στον χρόνο «Ανατολή και Δύση»; Μήπως την αποσιώπησε για να μην ομολογήσει ότι το όριο εκείνο δεν έγινε αδιαπέραση τάφρος, αλλά μάλλον «γέφυρα επικοινωνίας» και διαλόγου μεταξύ πολιτισμών; Κάτι τέτοιο υπονόησε ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Παυλόπουλος, ο οποίος επισήμανε αμέσως την φαινομενικά παράδοξη αποσιώπηση. Και μάλιστα, την ώρα που η μεγάλη πλειοψηφία των εν Ελλάδι δημοσιολογούντων ή αδιαφορούσε ή αυτολογοκρίνονταν, χρειάστηκε να περιμένουμε τον πρώην ΠτΔ για να διαβάσουμε, επιτέλους, ανάμεσα σε μάλλον δευτερεύοντα, και δυο-τρία εύστοχα σχόλια επί της ομιλίας του κ. Ρούμπιο. Σε ένα σημαντικό θέμα, ο κ. Παυλόπουλος, προς τιμήν του, αντιπαρατέθηκε πολύ εύστοχα στον κ. Ρούμπιο με επιχειρήματα του αναστοχαστικού Διαφωτισμού:

«Η ομιλία του κ. Ρούμπιο προσπάθησε να τεκμηριώσει την υπεροχή του Δυτικού πολιτισμού έναντι κάθε άλλου πολιτισμού, όταν η πεμπτουσία του Δυτικού πολιτισμού σύμφωνα με τους μεγάλους θεωρητικούς οι οποίοι τον ανέλυσαν διεξοδικώς, έγκειται στο ότι υπάρχει ισοτιμία μεταξύ των πολιτισμών.  Και καθένας τους πρέπει να παίρνει από τον άλλο τα στοιχεία που τον καθιστούν πιο πλούσιο και πιο ανθεκτικό» 

Μπορεί να παίζει ρόλο και αυτό. Ίσως όμως, ο Ρούμπιο προσπέρασε την Ναυμαχία της Σαλαμίνας και επειδή πρόκειται για νίκη μιας συμμαχίας σχετικά μικρών πόλεων-κρατών με ποικίλα πολιτεύματα υπό την ηγεσία μιάς από αυτές, της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, και για ήττα μιας Αυτοκρατορίας, της ισχυρότερης εκείνη την εποχή. Αλήθεια, από πλευράς ισχύος και ρόλου στο παγκόσμιο σύστημα, φαίνεται υπερβολικός ένας παραλληλισμός της τότε Περσικής Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών με τις σημερινές ΗΠΑ, και της συμμαχίας όσων ελληνικών πόλεων ούτε «εμήδισαν» ούτε κράτησαν ίσες αποστάσεις, με την σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση; Με πρόσφατη την για πολλοστή φορά στρατιωτική και πολιτική αποτυχία της μεγάλης Αμερικής στον Μεσανατολικό χώρο, με τον οποίο την συνδέει η εμμονική σύνδεση του αμερικανικού τρόπου ζωής με τα ορυκτά καύσιμα, τέτοιοι ιστορικοί παραλληλισμοί θα ξυπνούσαν στους Αμερικανούς πολύ δυσάρεστες σκέψεις. Η αποτυχία της μεγάλης Ρωσίας στην Ουκρανία στέλνει στην μεγάλη Αμερική ένα πρόσθετο δυσάρεστο μήνυμα.

Η υμνολόγηση από τον Μάρκο Ρούμπιο της Δύσης, ή μάλλον αυτού που εκείνος εννοεί ως Δύση, αρχίζει από αυτή την απόκρυψη: Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ θέλει να αποκρύψει, ίσως και να απωθήσει, ότι δεν επικρατεί πάντοτε η ισχύς και ο ισχυρός. Και τις αποκρύψεις τις ακολουθούν οι παρανοήσεις.  Ο Ρούμπιο αναφέρει τον Πλούταρχο, χωρίς να κατανοεί ότι οι Βίοι Παράλληλοι του, οι πραγματείες για 23 ζεύγη εξεχόντων ανδρών, ενός Έλληνα και ενός Ρωμαίου, με έμφαση στο ἦθος, δηλαδή στους χαρακτήρες,  σηματοδοτούν την μεταβλητότητα και την ύπαρξη παντού όπου orbis terrarum (οικουμένη), της πολιτικής ικανότητας, των επιτευγμάτων και της αριστείας στην εποχή του Πλουτάρχου. Δηλαδή την μεταβίβαση της αξιοσύνης και της ισχύος στον χώρο και στον χρόνο, ιδέες ξένες προς τους όψιμους αυτοεγκλεισμούς σε εκείνα τα «επί μέρους», τα οποία, δύο χιλιάδες χρόνια αργότερα αναδύθηκαν ως έθνη (nations) και εθνικισμοί (nationalisms).

© aljazeeraenglish 

Κρίστιαν Στέκερ: Ενεργειακή μετάβαση - Πετρέλαιο και ατμός τέλος, ήρθε η εποχή των ηλεκτρονίων

Christian Stöcker: Dampf ist out, Elektronen sind in, Der Spiegel, 27.09.2026

 

Η σύγχρονη τεχνολογία αιχμής χρειάζεται μόνον ηλεκτρική ενέργεια. Όχι καύσιμα, όχι ατμό. Πώς θα απεγκλωβιστούμε, ιδίως χώρες που αυτοαποκαλούνται πρωτοπόρες στην τεχνολογία, από μια τεχνολογία ηλικίας 150 ετών; Από την απάντηση εξαρτάται το μέλλον μας.

Ο Αϊνστάιν εξηγεί το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο: Το φώς κινεί τα ηλεκτρόνια παράγοντας έτσι ηλεκτρικό ρεύμα Η ενέργεια των φωτονίων (E = h ⋅ f  -  h σταθερά του Planc, f η συχνότητα) μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια 

Αν από κάποια απόσταση κυττάξουμε τί συμβαίνει γύρω μας, ή έστω παρατηρήσουμε με προσοχή τί συμβαίνει ήδη στην καθημερινή ζωή μας, τα πράγματα έχουν ήδη ξεκαθαρίσει. Είτε αυτή η διαπίστωση αρέσει, είτε όχι, στον Donald Trump και τον Υπουργό του της Ενέργειας Chris Wright (ο οποίος προηγουμένως εργαζόταν στην βιομηχανία εξόρυξης υδρογονανθράκων με τη μέθοδο της υδραυλικής ρηγμάτωσης - fracking), οι σημερινές τεχνολογίες αιχμής χρειάζονται μόνον ηλεκτρική ενέργεια.
Επομένως, είναι πραγματικά σημαντικό το γεγονός, ότι στην παγκόσμια διάσκεψης για το κλίμα στην Αττάλεια (COP31) ανακοινώθηκε μια ρητή δέσμευση για εξηλεκτρισμό: 35 χώρες απαιτούν, έως το 2035 το 35 % της παγκόσμιας τελικής κατανάλωσης ενέργειας να καλύπτεται από ηλεκτρική ενέργεια. Και το 50 % έως το 2050. Αυτός ο στόχος φαντάζει όχι και τόσο φιλόδοξος. Και δεν είναι δεσμευτικός. Ωστόσο είναι εδώ και καιρό σαφές: Ο εξηλεκτρισμός βελτιώνει τα πάντα. Τα καθιστά πιο αποδοτικά, πιο αθόρυβα, πιο καθαρά και πιο οικονομικά. Ο σύγχρονος κόσμος δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ηλεκτρική ενέργεια· όμως, κάθε μέρα και περισσότερο, γίνεται φανερό ότι μπορεί να λειτουργεί χωρίς διεργασίες καύσης στην παραγωγή ενέργειας.
Η αντίληψη ότι η παραγωγή όλης της αναγκαίας ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί καύση ορυκτών καυσίμων για θέρμανση νερού, ώστε με τον παραγόμενο ατμό να κινούνται περιστροφικά τουρμπίνες, αποτελεί κατάλοιπο του 19ου Αιώνα. Για τους κάθε είδους θερμικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας ισχύει ό,τι ισχύει και για τις ατμομηχανές: Κατ΄ ουσίαν αποτελούν «τεχνολογία του παρελθόντος» (retro-technology). Όπως παρατήρησε πρόσφατα ο φυσικός Harald Lesch στο Συνέδριο για το Κλίμα στο Αμβούργο, ακόμη και οι σταθμοί πυρηνικής σύντηξης, αν κάποτε γίνουν πραγματικότητα, ουσιαστικά δεν θα είναι τίποτε περισσότερο από «εμβαπτιζόμενα θερμαντικά στοιχεία» (κάτι ανάλογο με τις ηλεκτρικές αντιστάσεις με τις οποίες θερμαίνουμε νερό ή άλλα υλικά), .
Ο 21ος Αιώνας είναι ο αιώνας του ηλεκτρονίου· αυτό είναι γνωστό εδώ και καιρό. Ωστόσο, σήμερα δεν χρειαζόμαστε πια υδρατμό για να θέσουμε τα ηλεκτρόνια σε κίνηση. Η ανθρωπότητα θα ξεπεράσει την δυσκίνητη, σπάταλη, θορυβώδη, τοξική, επικίνδυνη και επιβλαβή για το κλίμα εξάρτηση από τις εξορύξεις και καύσεις του άνθρακα, ο οποίος, σε πανάρχαιες εποχές της ιστορίας του πλανήτη, είχε αποσυρθεί από την ατμόσφαιρα και εναποτεθεί στα έγκατα της γης. Αυτό είναι ήδη βέβαιο.
Άλλωστε, τώρα διαθέτουμε για θέρμανση κάτι καλύτερο από τις ηλεκτρικές αντιστάσεις : Ο άνεμος μπορεί να θέτει σε περιστροφική κίνηση χάλκινα πηνία για να παράγει ηλεκτρικό ρεύμα. Και το ηλιακό φως μπορεί να μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια χάρις στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, το οποίο είχε μελετήσει και ερμηνεύσει επιστημονικά ο Albert Einstein ήδη από το 1905 (!) [μάλιστα έλαβε το Βραβείο Νόμπελ γι αυτή την ανακάλυψη, και όχι για την Θεωρία της Σχετικότητας]. Αυτά γίνονται χωρίς να χρειάζεται θέρμανση και βρασμός νερού για παραγωγή ατμού. Επιπλέον, η τεχνολογία αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας έχει προοδεύσει εκπληκτικά. Η βρετανική δεξαμενή σκέψης Ember υπολόγισε πρόσφατα ότι το 75 % της χερσαίας επιφάνειας του πλανήτη μπορεί να τροφοδοτείται διαρκώς και αξιόπιστα με ηλεκτρική ενέργεια, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά τεχνολογίες ηλιακών και αιολικών ενεργειακών συστημάτων, μπαταρίες και εφεδρικά συστήματα (back up), με κόστος μικρότερο από 100 δολάρια ανά μεγαβατώρα.

Υποσταθμός ηλεκτρικής ενέργειας: © Photo: JaRu Creative Studio / CHROMORANGE / picture alliance

Κας Μούντε: Υπό την απειλή του τεχνοφασισμού

 Cas Mudde: The Palentir manifesto on its desired “Technological Republic”, Linkedin, 15.05.2026

Cas Mudde

Το Mανιφέστο της Palantir Technologies για την πολυπόθητη «Τεχνολογική Δημοκρατία» [εμπνευσμένο από το βιβλίο του συνιδρυτή και διευθύνοντα συμβούλου της εταιρείας Alex Karp και του Nicholas W. Zamiska, The Technological Republic] είναι ένα από τα πιο τρομακτικά πράγματα που έχω δει εδώ και καιρό. Είναι κάλεσμα για έναν κόσμο υπό την κυριαρχία μιας αυταρχικής κυβέρνησης των ΗΠΑ, έναν κόσμο δημιουργούμενο από τεχνητή νοημοσύνη (όπως και το ίδιο το κείμενο του μανιφέστου), ο οποίος θα διοικείται από εταιρείες τεχνολογικής επιτήρησης (tech-surveillance) [βασίζονται κυρίως στη συλλογή πληροφοριών με υποκλοπή και ανάλυση ηλεκτρονικών σημάτων, αναλογικών και ψηφιακών - SIGINT]. Πρόκειται για καθαρόαιμο τεχνο-φασισμό!

Είναι σαφές ότι το μανιφέστο καθιστά την Palantir ακατάλληλη ως εταίρο για οποιαδήποτε άλλη χώρα πλην των ΗΠΑ, όσο αυτές θα παραμένουν υπό αυτοκρατική διακυβέρνηση, και όχι μόνο για συμπράξεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, αλλά και σε κάθε άλλο τομέα, διότι η πληροφορία ισοδυναμεί με εξουσία. Οι ευρωπαϊκές χώρες, εκτός από το να σταματήσουν κάθε νέα συνεργασία με την Palantir, πρέπει και να απεμπλακούν πλήρως από αυτή την τεχνοφασιστική εταιρεία το συντομότερο δυνατό!
Στις ΗΠΑ, το Δημοκρατικό Κόμμα θα 'πρεπε να οικοδομήσει μια συγκεκριμένη ατζέντα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων για την περίπτωση που επιστρέψει στην εξουσία το 2028. Για να είναι αποτελεσματική αυτή η ατζέντα, δεν μπορεί να περιορίζεται σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις του πολιτικού συστήματος, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει περιορισμό της ισχύος και του πλούτου των τεχνοφασιστικών εταιρειών και των ατόμων που τις ελέγχουν.
Προφανώς, το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ την Palantir, αν και η εν λόγω εταιρεία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη και ο Peter Thiel [συνιδριτής της Palantir Technologies μαζί με τον Karp και πρόεδρος της εταιρείας] είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο άτομο. Ωστόσο, ούτε η Amazon, ούτε η Oracle, ούτε η Tesla και τα λοιπά, είναι άξιες εμπιστοσύνης! Όλες αυτές είτε υποστηρίζουν, είτε έχουν υποταγεί στον αμερικανικό απολυταρχισμό.
Όπως υποστηρίζει εδώ και καιρό η Marietje Schaake, η κατάλληλη ευρωπαϊκή απάντηση στον αμερικανικό τεχνοφασισμό μπορεί να είναι μόνον μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή τεχνολογική υποδομή. Ωστόσο η υποδομή αυτή πρέπει να είναι δημόσιας ιδιοκτησίας και να υπόκειται σε δημοκρατικό έλεγχο! Η Ευρώπη δεν γίνεται και δεν επιτρέπεται να απαντήσει με το να δημιουργήσει μια δική της τεχνοφασιστική αντίρροπη δύναμη!
Συνεπώς, είναι κρίσιμης σημασίας, στην διαδικασία λήψης των ευρωπαϊκών αποφάσεων των σχετικών με την άμυνα και την τεχνολογία, να μην εμπλακούν αποκλειστικά και μόνον ειδικοί της οικονομίας και της τεχνολογίας, αλλά και κοινωνικοί επιστήμονες, όπως άλλωστε καταδείχτηκε και στην πανδημία της COVID-19. Αντίστοιχα, οι κοινωνικοί επιστήμονες οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις τεχνολογικές μεταβολές και να τις ενσωματώνουν στις αναλύσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, καθώς και της δημοκρατικής λογοδοσίας.

Η ξηρασία και το θερμό κλίμα βλάπτουν τα άγρια μανιτάρια

Sommertemperaturen im Herbst - Dürre sorgt für schwachen Start in die Pilzsaison, Der Spiegel, 27.6.2026

 

Φθινόπωρο με θερμοκρασίες καλοκαιριού. Εξαιτίας της ξηρασίας καθυστερεί η έναρξη της εποχής συλλογής άγριων μανιταριών. Μετά από εβδομάδες ξηρού καιρού, το έδαφος των δασών σε πολλές περιοχές είναι ξηρό. Οι ειδικοί προβλέπουν φτωχή σοδειά άγριων μανιταριών. Πολύ δυσάρεστο νέο για χώρες, όπως η Γερμανία. στις οποίες η ερασιτεχνική μανιταροσυλλογή ήταν και είναι πάντα δημοφιλής συνήθεια για πάρα πολλούς. Ωστόσο, σε ορισμένες περιοχές ίσως τα ευρήματα θα είναι πλούσια. Τι πρέπει να προσέχουν όσοι αναζητούν μανιτάρια.

Δύσκολα βρίσκεις μανιτάρια τούτο τον Σεπτέμβριο © Patrick Pleul / dpa via Spiegel

Με την έλευση του φθινοπώρου, πολλοί συλλέκτες άγριων μανιταριών τρέχουν στα δάση. Ωστόσο, μετά από εβδομάδες καλοκαιρινής ξηρασίας, το έδαφος σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας παραμένει υπερβολικά ξηρό. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι αποδόσεις είναι ιδιαίτερα χαμηλές σε περιοχές της Έσσης, της Βάδης-Βυρτεμβέργης, της Βαυαρίας και της Ρηνανίας-Παλατινάτου.
«Παραμένω εξαιρετικά απαισιόδοξος», δηλώνει ο ειδικός στα μανιτάρια Thomas Lehr από το Hofheim am Taunus, περιμένοντας τον Οκτώβριο, την περίοδο αιχμής για πολλά είδη βρώσιμων άγριων μανιταριών. Όλη η γη στην περιοχή Ρήνου-Mάιν είναι «κατάξερη μέχρι βαθιά», εκτός από τα μεγαλύτερα υψόμετρα, λέει. Σ' αυτό προστίθενται θερμοκρασίες επιπέδου κατακαλόκαιρου, γύρω στους 25 βαθμούς Κελσίου, τις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου. Όπου έπεσε περισσότερη βροχή, εκεί υπάρχουν και περισσότερα μανιτάρια, σημειώνει ο Lehr· συνεπώς, τα ευρήματα ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.  Για τον ίδιο, αυτή η παρατεταμένη ξηρασία δεν είναι κάτι πρωτοφανές· τέτοια κατάσταση είχε παρατηρήσει και ένα χρόνο πριν από τις τρείς «καλές χρονιές» 2022 - 2024.

Laetiporus sulphureus, το «Κοτόπουλο του Δάσους»

Γιαν-Βέρνερ Μύλλερ: Πώς το υποτιθέμενο Κέντρο ενισχύει την Ακροδεξιά

© Jan-Werner Müller: Reaktionärer Zentrismus - Wie die vermeintliche politische Mitte den Rechtsextremismus stärkt,  Frankfurter Allgemeine Zeitung, 24.09.2026, αποθηκευμένο και εδώ

«Αυτά ευνοούν μόνον τη Δεξιά». Με ​​αυτό το σύνθημα, φιλελεύθεροι πολιτικοί θεωρητικοί και σχολιαστές στις ΗΠΑ, επέκριναν τις υποτιθέμενες υπερβολές, τις σχετικές με προστασία των πολιτικών δικαιωμάτων. Στην πραγματικότητα, το μόνο που πέτυχε αυτός ο «αντιδραστικός κεντρισμός» τους, ήταν να ενισχύσει τους ακροδεξιούς. Η Ακροδεξιά δεν «αντιδρά» στην δράση των άλλων πολιτικών χώρων. Δρα πρωτόβουλα. Έχει δική της πολιτική ατζέντα και δικούς της πολιτικούς στόχους.

Και κάτι άλλο: Δεν υπάρχει «αλλαγή κοινωνικού κλίματος» (vibe shift), ούτε «πολιτισμική στροφή» προς τα «δεξιά». Η εκλογική άνοδος της «αντισυστημικής Δεξιάς» ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι άλλα κόμματα αποτυγχάνουν να προσφέρουν πειστικά προγράμματα και τη δική τους ατζέντα για εντελώς διαφορετικά ζητήματα, άσχετα με τυπικά ακροδεξιά θέματα όπως μετανάστες, «πολιτισμικοί πόλεμοι» - π.χ περί τα λεγόμενα ζητήματα φύλου, κτλ. Επίσης, άς σκαφτούμε ότι πάντα υπήρχαν πολίτες, οι οποίοι τον θέλουν τον ακροδεξιό εξτρεμισμό· όμως προηγουμένως, και για πολύ καιρό, απέφευγαν να ψηφίζουν στις εκλογές επειδή δεν υπήρχαν κατάλληλα κόμματα και πολιτικά πρόσωπα για να τα επιλέξουν. Τώρα υπάρχουν. Και έτσι, αυτοί οι πολίτες τώρα ψηφίζουν

Από την οπτική γωνία του «Κέντρου», φάνταζε φυσικά ως εκκεντρικός. Οι φιλελεύθεροι πολιτικοί σχολιαστές 
 υποτίμησαν τα ιδεολογικά αίτια πίσω από την επιτυχία του Ντόναλντ Τραμπ. Στο Εθνικό Συνέδριο 
των Ρεπουμπλικανών στο Ντάλας, τον Σεπτέμβριο του 2026, ο Πρόεδρος απέδειξε για άλλη μια φορά 
ότι ελέγχει απόλυτα το κόμμα του - © AFP via faz

Το 2018, στη μέση της πρώτης θητείας του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ένας σύμβουλος στρατηγικής του Δημοκρατικού Κόμματος, ο Aaron Huertas, επινόησε έναν όρο ο οποίος έκτοτε κυκλοφορεί στις αμερικανικές συζητήσεις και έχει φτάσει πια και στα βρετανικά Μέσα Ενημέρωσης: «Αντιδραστικός κεντρισμός» (reactionary centrism). Στη Γερμανία, ο όρος είναι σχεδόν άγνωστος· ορισμένοι ίσως τον απορρίψουν αμέσως ως χαρακτηρισμό «ασύμμετρου πολιτικής πολεμικής» - άλλωστε, οι αντιδραστικοί είναι  πάντα οι άλλοι! Ωστόσο, ο όρος απεικονίζει με ακρίβεια μια δυναμική η οποία χαρακτηρίζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν κάποιοι εδώ την AfD, ιδίως μετά τα σοκαριστικά εκλογικά αποτελέσματα στη Σαξονία-Άνχαλτ. Πολλοί στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πια κατανοήσει, ότι φωνές από το πολιτικό Κέντρο - για το οποίο εικάζεται ότι είναι πάντα εξ ορισμού μετριοπαθές - μπορεί στην πραγματικότητα να ενισχύουν την εξτρεμιστική Ακροδεξιά. Ίσως τα λάθη που επισημάνθηκαν για πρώτη φορά στην Αμερική, μπορούμε ακόμη να τα αποφύγουμε εδώ στην Ευρώπη.
Ο Huertas έβαλε στο στόχαστρο πολιτικούς θεωρητικούς, σχολιαστές και δημοσιογράφους φιλελεύθερους με την ευρεία έννοια του όρου. Κατά την άποψή του, όλοι αυτοί αυτοπαρουσιάζονταν με σχεδόν επιδεικτικό τρόπο ως ένα είδος ισορροπιστών· αυτοτοποθετούνταν με τρόπο σχεδόν αυτόματο στο μετριοπαθές κέντρο και ενάντια στον εξτρεμισμό. Ωστόσο, όσον αφορά τις ουσιαστικές πολιτικές θέσεις και τα πολιτικά περιεχόμενα, έστρεφαν την πολεμική τους προς μία μόνον κατεύθυνση: Προς τα αριστερά. Στο αποκορύφωμα αυτού που σήμερα αποκαλείται κατά κανόνα «woke», αυτοί οι κεντριστές κατέκριναν ακούραστα τα κατά τη γνώμη τους υπερβολικά αιτήματα της πολιτικής των ιδιαίτερων ταυτοτήτων και τις παράλογες νέες απαγορεύσεις στον λόγο· τους άρεσε ιδιαίτερα να ανακυκλώνουν τα ίδια παλιά ανέκδοτα για ένα πασίγνωστο ελίτ-πανεπιστήμιο. Οι γονείς που διάβαζαν αυτές τις αφηγήσεις, μπορούσαν κάλλιστα να υποκύψουν σε έναν ηθικό πανικό: Τί άλλο άραγε μπορεί να κάνουν μετά στα ανυπεράσπιστα παιδιά τους αυτοί οι μισαλλόδοξοι αριστεροί, στα διάφορα «σχολεία»; Ειρήσθω εν παρόδω: Μια ιδιαιτερότητα της αμερικανικής χρήσης της γλώσσας είναι, ότι τα κολέγια και τα πανεπιστήμια αποκαλούνται και αυτά «σχολεία», λες και οι σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελούν μια απλή προέκταση της παιδικής ηλικίας και της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας βαθμίδας σχολικής εκπαίδευσης.

Αν αποδεχτούμε την λογική των «αντιδραστικών κεντριστών», τότε ακόμη και οι νταήδες της σχολικής αυλής κάνουν νταηλίκια και εκφοβίζουν, επειδή άλλα παιδιά τους προκαλούν. Στις 12 Απριλίου 2025, ο Δήμος του Κέιμπριτζ στη Μασαχουσέτη διοργάνωσε διαδήλωση υποστήριξηε του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και ενάντια στην κυβέρνηση Τραμπ - © Reuters via faz

Σε ποιον ανήκει η επιστήμη; Η επιστημονική έρευνα παράγει τα δεδομένα· αυτά «εκπαιδεύουν» τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης

 του Κρίστιαν Στέκερ   

Christian Stöcker: Trainingsdaten für KI - Wem gehört die Wissenschaft? Der Spiegel, 20.9.3036

Leonardo Da Vinci: Από το σημειωματάριο των Μηχανών

Οι μηχανές που «μαθαίνουν» είναι εξαιρετικά εργαλεία για πολλών κατηγοριών ερευνητές. Ιδιαίτερα σε τομείς στους οποίους οι ερευνητές μελετούν σύνολα δεδομένων τεράστιου πλήθους και πολυπλοκότητας. Το κορυφαίο παράδειγμα είναι μάλλον η πρόβλεψη των δομών των πρωτεϊνών στον οργανισμό· εν των μεταξύ, ένα σύστημα το οποίο ανέπτυξε μια θυγατρική της Google, η DeepMind, τα καταφέρνει τόσο καλά σ' αυτό το έργο, ώστε με τη βοήθεια του δύο ερευνητές των πρωτεινών και ο ιδρυτής της DeepMind [Ντέμης Χασάμπης]  κέρδισαν από κοινού ένα βραβείο Νόμπελ για την Χημεία.
Η κατανόηση του ανθρώπινου «πρωτεϊνώματος» αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της υποβοηθούμενης από υπολογιστές βιοϊατρικής. Περιλαμβάνει την ακριβή κατανόηση των ρόλων που επιτελούν οι δεκάδες χιλιάδες διαφορετικές πρωτεΐνες - όπως τα ένζυμα, τα αντισώματα και οι ορμόνες, του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρούν, καθώς και του τρόπου με τον οποίο προκαλούν ή καταπολεμούν ασθένειες. Ωστόσο, αυτή η επιτυχία της DeepMind έγινε πραγματικότητα μόνο επειδή οι ερευνητές είχαν προηγουμένως προσδιορίσει τις δομές των πρωτεϊνών και τα αντίστοιχα «σχέδια» τους στο γονιδίωμα, δηλαδή στο γενετικό υλικό του οργανισμού, χρησιμοποιώντας άλλες, παλαιότερες μεθόδους, και αποθηκεύοντας αυτές τις πληροφορίες σε τεράστιες βάσεις δεδομένων.

Leibniz, Mathematica: Μέγιστα και Ελάχιστα

Εποχή αποτυχίας, εποχή μεγάλων προκλήσεων για τη δημοκρατία

I

H Χάννα Άρεντ, η οποία δεν έβλεπε τον εαυτό της ως φιλόσοφο, αλλά κυρίως ως πολιτικό επιστήμονα, μαζί με πολλά άλλα μάς δίδαξε και το εξής: Ο δρόμος προς την απολυταρχία και τους ολοκληρωτικούς τρόπους διακυβέρνησης μπορεί να ανοίξει όταν και όπου διαλύονται οι κοινωνικές τάξεις και γίνονται άμορφες «μάζες». Διότι αυτό συμπίπτει συνήθως και με ανατροπές στα πρότυπα πολιτικής εκπροσώπησης, με χαλάρωση των δεσμών μεταξύ πολιτών και κομμάτων, τελικά με αποσάθρωση ενός πολιτικού συστήματος το οποίο προηγουμένως φαινόταν σταθερό και ακλόνητο.

Συνήθως, η Ακροδεξιά, κλασική ή «εναλλακτική», ενισχύεται όταν εισέρχεται σε κρίση ένα πολιτικό σύστημα ως όλον. Ιδίως όταν «τρεκλίζουν» και «σκοντάφτουν» αυτά που αποκαλούνται αστικά κόμματα. Όχι όσα κόμματα είτε κατατάσσονται κατά τα καθιερωμένα στα αριστερά (σοσιαλιστικά ή κομμουνιστικά), είτε ανήκουν σε νέες πολιτικές οικογένειες οι οποίες δεν προέρχονται από τον πολιτικό κόσμο του 18ου και του πρώιμου 19ου Αιώνα.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην εποχή μας: Στη Γαλλία με την διάλυση του Ρεπουμπλικανικού κόμματος (οι παλιοί Γκωλικοί). Στη Γερμανία με την αυτοκαταστροφή του FDP. Άραγε τώρα και της Χριστιανοδημοκρατίας; Στο Ηνωμένο Βασίλειο με την αυτοκαταστροφή του Συντηρητικού Κόμματος. Στην Ιταλία με την συρρίκνωση του Μπερλουσκονικού κληρονόμου της παραδοσιακής ιταλικής Democristiana και την ομηρεία του από κόμματα «στα δεξιά του». Προπαντός συμβαίνει στις ΗΠΑ, με την άλωση του «Μεγάλου Παλαιού Κόμματος» του Λίνκολν, του Νίξον, του Ρέηγκαν, του Ρεπουμπλικανικού, και την κατάληψη του από το μεταμοντέρνο κράμα λαϊκοφασιστών και τεχνο-αναρχοκαπιταλιστών – libertarians, τους MAGA-Τραμπιστές.

Κοίτα ποιός μιλάει: «Δεξιός» ή «Αριστερός»; Μπιέρν Χέκε, ηγέτης της λαϊκοφασιστικής (völkisch) πτέρυγας της AfD

του Φρέντερικ Σίντλερ

 

© Frederik Schindler: AfD-Wahlkampf im Nordosten - „Dieser Mann ist ganz offenkundig ferngesteuert und fremdbestimmt“, sagt Höcke über Merz, Die Welt, 4.2026, αποθηκευμένο και εδώ

«Αυτός ο άνθρωπος είναι προφανώς τηλεχειριζόμενος και χειραγωγούμενος εκ των έξω», λέει ο Björn Höcke για τον σημερινό καγκελάριο της Γερμανίας Friedrich Merz. Οι υπουργοί είναι εγκάθετοι γραφειοκράτες, «απαράτσικ»: Στην προεκλογική εκστρατεία στο Μεκλεμβούργο-Πρόσω Πομερανία, ο ανοιχτά λαϊκοφασίστας ηγέτης της AfD της Θουριγγίας, ο διαβόητος Μπιέρν Χέκε, παρουσιάζει για άλλη μια φορά την κοινοβουλευτική δημοκρατία στη Γερμανία (και όχι μόνον) ως ένα κενό προσωπείο. Πίσω από αυτό, λέει ο Höcke, «τηλεκατευθυνόμενοι» πολιτικοί στρατολογημένοι στα «δίκτυα της παγκοσμιοποίησης» και «επαγγελματικά στελέχη του μηχανισμού» κινούν τα νήματα προς όφελος των «υπερ-πλούσιων» και των «ξένων» και «υπονομεύουν την κυριαρχία των λαών» .

Πέμπτη 3 του Σεπτέμβρη, βράδυ στην πλατεία της αγοράς στο Νοϊμπράντενμπουργκ (Neubrandenburg). Δυόμισι εβδομάδες πριν από τις κοινοβουλευτικές εκλογές στην γερμανική ομόσπονδη χώρα Mecklenburg-Vorpommern («κρατίδιο» του Μεκλεμβούργου-Πρόσω Πομερανίας), στην τοπική οργάνωση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) ήρθε βοήθεια για την προεκλογική της εκστρατεία από την ομόσπονδη χώρα της Θουριγγίας [όπως και εκείνη, ήταν κάποτε περιοχή της πρώην Ανατολικής Γερμανίας]. Ο ηγέτης της AfD Θουριγγίας, ο διαβόητος Björn Höcke, ήταν καλεσμένος και εκατοντάδες υποστηρικτές ήρθαν να ακούσουν.
Υπήρχαν και εκατοντάδες αντιδιαδηλωτές. «Δεν υπάρχει δικαίωμα στη ναζιστική προπαγάνδα!» αντηχούσε σε όλη την πλατεία [...]
Όμως ο Χέκε είναι συνηθισμένος στις αντιδιαδηλώσεις [...] Στην αρχή, φάνηκε κάπως άβολα. Αλλά γρήγορα βρήκε τα πατήματά του όταν άρχισε να μιλάει για τον πόλεμο και την ειρήνη στην Ευρώπη. «Αυτό το θέμα μου φέρνει τη μεγαλύτερη ανησυχία» είπε ο Χέκε, ενώνοντας τα χέρια του σαν να προσεύχεται.
Η απόπειρα  επίθεσης με drone φορτωμένο με εκρηκτικά στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε, για την οποία η γερμανική κυβέρνηση κατηγορεί ευθέως τη Ρωσία, χαρακτηρίστηκε από τον ακροδεξιό εξτρεμιστή ως «επίθεση με drone - παιδικό παιχνίδι». Η αίσθηση του είναι ότι κατασκευάζεται ένα «προπαγανδιστικό ψέμα». Ιδού τί ισχυρίζεται ο Χέκε; «Ψάχνουν απεγνωσμένα έναν λόγο για να μπορέσουν επιτέλους να κάνουν πόλεμο».