Cas Mudde: The Palentir manifesto on its desired “Technological Republic”, Linkedin, 15.05.2026
 |
| Cas Mudde |
Το Mανιφέστο της Palantir Technologies για την πολυπόθητη «Τεχνολογική Δημοκρατία» [εμπνευσμένο από το βιβλίο του συνιδρυτή και διευθύνοντα συμβούλου της εταιρείας Alex Karp και του Nicholas W. Zamiska, The Technological Republic] είναι ένα από τα πιο τρομακτικά πράγματα που έχω δει εδώ και καιρό. Είναι κάλεσμα για έναν κόσμο υπό την κυριαρχία μιας αυταρχικής κυβέρνησης των ΗΠΑ, έναν κόσμο δημιουργούμενο από τεχνητή νοημοσύνη (όπως και το ίδιο το κείμενο του μανιφέστου), ο οποίος θα διοικείται από εταιρείες τεχνολογικής επιτήρησης (tech-surveillance) [βασίζονται κυρίως στη συλλογή πληροφοριών με υποκλοπή και ανάλυση ηλεκτρονικών σημάτων, αναλογικών και ψηφιακών - SIGINT]. Πρόκειται για καθαρόαιμο τεχνο-φασισμό!
Είναι σαφές ότι το μανιφέστο καθιστά την Palantir ακατάλληλη ως εταίρο για οποιαδήποτε άλλη χώρα πλην των ΗΠΑ, όσο αυτές θα παραμένουν υπό αυτοκρατική διακυβέρνηση, και όχι μόνο για συμπράξεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, αλλά και σε κάθε άλλο τομέα, διότι η πληροφορία ισοδυναμεί με εξουσία. Οι ευρωπαϊκές χώρες, εκτός από το να σταματήσουν κάθε νέα συνεργασία με την Palantir, πρέπει και να απεμπλακούν πλήρως από αυτή την τεχνοφασιστική εταιρεία το συντομότερο δυνατό!
Στις ΗΠΑ, το Δημοκρατικό Κόμμα θα 'πρεπε να οικοδομήσει μια συγκεκριμένη ατζέντα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων για την περίπτωση που επιστρέψει στην εξουσία το 2028. Για να είναι αποτελεσματική αυτή η ατζέντα, δεν μπορεί να περιορίζεται σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις του πολιτικού συστήματος, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει περιορισμό της ισχύος και του πλούτου των τεχνοφασιστικών εταιρειών και των ατόμων που τις ελέγχουν.
Προφανώς, το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ την Palantir, αν και η εν λόγω εταιρεία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη και ο Peter Thiel [συνιδριτής της Palantir Technologies μαζί με τον Karp και πρόεδρος της εταιρείας] είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο άτομο. Ωστόσο, ούτε η Amazon, ούτε η Oracle, ούτε η Tesla και τα λοιπά, είναι άξιες εμπιστοσύνης! Όλες αυτές είτε υποστηρίζουν, είτε έχουν υποταγεί στον αμερικανικό απολυταρχισμό.
Όπως υποστηρίζει εδώ και καιρό η Marietje Schaake, η κατάλληλη ευρωπαϊκή απάντηση στον αμερικανικό τεχνοφασισμό μπορεί να είναι μόνον μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή τεχνολογική υποδομή. Ωστόσο η υποδομή αυτή πρέπει να είναι δημόσιας ιδιοκτησίας και να υπόκειται σε δημοκρατικό έλεγχο! Η Ευρώπη δεν γίνεται και δεν επιτρέπεται να απαντήσει με το να δημιουργήσει μια δική της τεχνοφασιστική αντίρροπη δύναμη!
Συνεπώς, είναι κρίσιμης σημασίας, στην διαδικασία λήψης των ευρωπαϊκών αποφάσεων των σχετικών με την άμυνα και την τεχνολογία, να μην εμπλακούν αποκλειστικά και μόνον ειδικοί της οικονομίας και της τεχνολογίας, αλλά και κοινωνικοί επιστήμονες, όπως άλλωστε καταδείχτηκε και στην πανδημία της COVID-19. Αντίστοιχα, οι κοινωνικοί επιστήμονες οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις τεχνολογικές μεταβολές και να τις ενσωματώνουν στις αναλύσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, καθώς και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
Στις ΗΠΑ, το Δημοκρατικό Κόμμα θα 'πρεπε να οικοδομήσει μια συγκεκριμένη ατζέντα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων για την περίπτωση που επιστρέψει στην εξουσία το 2028. Για να είναι αποτελεσματική αυτή η ατζέντα, δεν μπορεί να περιορίζεται σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις του πολιτικού συστήματος, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει περιορισμό της ισχύος και του πλούτου των τεχνοφασιστικών εταιρειών και των ατόμων που τις ελέγχουν.
Προφανώς, το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ την Palantir, αν και η εν λόγω εταιρεία είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη και ο Peter Thiel [συνιδριτής της Palantir Technologies μαζί με τον Karp και πρόεδρος της εταιρείας] είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο άτομο. Ωστόσο, ούτε η Amazon, ούτε η Oracle, ούτε η Tesla και τα λοιπά, είναι άξιες εμπιστοσύνης! Όλες αυτές είτε υποστηρίζουν, είτε έχουν υποταγεί στον αμερικανικό απολυταρχισμό.
Όπως υποστηρίζει εδώ και καιρό η Marietje Schaake, η κατάλληλη ευρωπαϊκή απάντηση στον αμερικανικό τεχνοφασισμό μπορεί να είναι μόνον μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή τεχνολογική υποδομή. Ωστόσο η υποδομή αυτή πρέπει να είναι δημόσιας ιδιοκτησίας και να υπόκειται σε δημοκρατικό έλεγχο! Η Ευρώπη δεν γίνεται και δεν επιτρέπεται να απαντήσει με το να δημιουργήσει μια δική της τεχνοφασιστική αντίρροπη δύναμη!
Συνεπώς, είναι κρίσιμης σημασίας, στην διαδικασία λήψης των ευρωπαϊκών αποφάσεων των σχετικών με την άμυνα και την τεχνολογία, να μην εμπλακούν αποκλειστικά και μόνον ειδικοί της οικονομίας και της τεχνολογίας, αλλά και κοινωνικοί επιστήμονες, όπως άλλωστε καταδείχτηκε και στην πανδημία της COVID-19. Αντίστοιχα, οι κοινωνικοί επιστήμονες οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις τεχνολογικές μεταβολές και να τις ενσωματώνουν στις αναλύσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, καθώς και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
Ο Cas Mudde, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Georgia (H.Π.Α), είναι ο συγγραφέας του «Populist Radical Right Parties in Europe» (Cambridge University Press, 2007, στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» με τίτλο «Λαϊκιστικά Ριζοσπαστικά Δεξιά Κόμματα στην Ευρώπη»). Εχει επιμεληθεί την έκδοση «Populism in Europe and the Americas: Threat or Corrective for Democracy»? (Cambridge University Press, 2012, στα ελληνικά με τίτλο «Λαϊκισμός στην Ευρώπη και την Αμερική - Απειλή ή διόρθωση για τη δημοκρατία;», 2013). Επίσης: «ΣΥΡΙΖΑ, Η Διάψευση της Λαϊκιστικής Υπόσχεσης» (επιμ. Π. Παπασαραντόπουλος). Κας Μούντε: Βλέπουμε το φαινόμενο (λαϊκισμός), χάνουμε την ουσία του (ακραία Δεξιά). Και αυτό κοστίζει
Cas Mudde, αρθρογραφία στο ελληνικό Huffington Post
 |
| Peter Thiel |
 |
| Alex Carp |
Το Mανιφέστο της Palantir Technologies
Επειδή δεχόμαστε πολλές σχετικές ερωτήσεις, ιδού: Η «Τεχνολογική Δημοκρατία» εν συντομία.
1. Η Silicon Valley έχει ένα ηθικό χρέος απέναντι στη χώρα που έκανε πραγματικότητα την άνοδό της. Η ελίτ των μηχανικών πληροφορικής της Silicon Valley έχει μια κατηγορηματική υποχρέωση να συμμετάσχει στην υπεράσπιση του έθνους.
2. Πρέπει να επαναστατήσουμε ενάντια στην τυραννία των εφαρμογών (apps). Είναι το iPhone το πιο υπέροχο δημιούργημα μας; Ή μήπως είναι και η κορωνίδα των επιτευγμάτων ενός ολόκληρου πολιτισμού; Αυτό το αντικείμενο έχει αλλάξει τις ζωές μας, όμως τώρα, αυτό μπορεί να θέτει ένα όριο και να περιορίζει την αίσθηση μας για το τί είναι εφικτό.
3. Το δωρεάν email δεν είναι αρκετό. Η παρακμή ενός πνευματικού και τεχνικού πολιτισμού, και μάλιστα της άρχουσας τάξης του, θα είναι συγχωρητέα μόνον εάν αυτός ο πολιτισμός είναι ικανός να προσφέρει οικονομική μεγέθυνση και ασφάλεια για το ευρύ κοινό.
4. Τα όρια της ήπιας ισχύος (soft power), της σκέτης υπερφίαλης ρητορικής, έχουν αποκαλυφθεί. Η ικανότητα των ελεύθερων και δημοκρατικών κοινωνιών να κυριαρχούν, απαιτεί κάτι περισσότερο από ηθική έκκληση. Απαιτεί σκληρή ισχύ (hard power), και σε τούτο τον αιώνα η σκληρή ισχύς θα οικοδομηθεί με βάση το λογισμικό (software).
5. Το ζήτημα δεν είναι αν θα κατασκευαστούν όπλα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιο σκοπό. Οι αντίπαλοί μας δεν θα μας κάνουν τη χάρη να επιδίδονται σε θεατρικές συζητήσεις για τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης τεχνολογιών με κρίσιμες στρατιωτικές και εθνικές εφαρμογές ασφάλειας. Θα προχωρήσουν.
6. Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία πρέπει να είναι καθήκον καθολικής ισχύος. Πρέπει, ως κοινωνία, να εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο να πάρουμε αποστάσεις από τον αποκλειστικά εθελοντικό στρατό και στον επόμενο πόλεμο να πολεμήσουμε μόνον εάν όλοι θα συμμετέχουν στον κίνδυνο και στο κόστος.
7. Εάν το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ ζητήσει έναν καλύτερο τύπο τουφεκιού, είμαστε υποχρεωμένοι να τον κατασκευάσουμε. Όμως το ίδιο ισχύει και για το λογισμικό. Πρέπει ως χώρα να είμαστε σε θέση να συνεχίζουμε μια συζήτηση σχετικά με το άν ενδείκνυται μια στρατιωτική δράση στο εξωτερικό, παραμένοντας παράλληλα ακλόνητοι στη δέσμευσή μας προς εκείνους από τους οποίους θα ζητήσουμε να αναλάβουν τον κίνδυνο.
8. Δεν χρειάζεται οι δημόσιοι υπάλληλοι να είναι το ιερατείο μας. Άν οποιαδήποτε επιχείρηση αποζημίωνε τους υπαλλήλους της με τον τρόπο που η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση αποζημιώνει τους δημόσιους υπαλλήλους, θα δυσκολευόταν να επιβιώσει.
9. Πρέπει να δείχνουμε πολύ περισσότερη κατανόηση και επιείκια προς εκείνους που έχουν αφιερώσει τους εαυτούς τους στη δημόσια ζωή. Αν εξαλειφθεί κάθε περιθώριο να τους συγχωρούμε, άν εγκαταλειφθεί κάθε ανοχή απέναντι στις πολυπλοκότητες και στις αντιφάσεις της ανθρώπινης ψυχής, τότε μπορεί να απομείνει για να κρατά το τιμόνι μόνον μια κατηγορία ανθρώπινων χαρακτήρων, και αργότερα να το πληρώσουμε ακριβά και να μετανιώσουμε πικρά.
10. Η τάση να προσεγγίζεται με ψυχολογικούς όρους η σύγχρονη πολιτική, οδηγεί σε λάθος δρόμο. Όσοι παρατηρούν τα πολιτικά δρώμενα και δείχνουν ενδιαφέρον για το τί συμβαίνει στην πολιτική αρένα θέλοντας έτσι να τονώνουν την ψυχή τους και την αίσθηση του εαυτού τους, όσοι βασίζουν υπερβολικά την εσωτερική ζωή τους στο να εκφράζεται μέσω ανθρώπων τους οποίους μπορεί να μην συναντήσουν ποτέ, θα μείνουν με την απογοήτευση τους.
11. Η κοινωνία μας έχει γίνει πολύ επιρρεπής στο να επισπεύδει και συχνά χαίρεται με την εξαφάνιση των εχθρών της. Η κατανίκηση ενός αντιπάλου είναι μια στιγμή για να σταματάμε, όχι για να χαιρόμαστε.
12. Η ατομική εποχή τελειώνει. Μια εποχή αποτροπής, η ατομική εποχή, τελειώνει. Μια νέα εποχή αποτροπής βασισμένη στην τεχνητή νοημοσύνη είναι έτοιμη να ξεκινήσει.
13. Καμία άλλη χώρα στην ιστορία του κόσμου δεν έχει προωθήσει προοδευτικές αξίες περισσότερο από τούτη εδώ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέχουν πολύ από την τελειότητα. Όμως είναι εύκολο να ξεχνάμε πόσο πολύ περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν σ' αυτή τη χώρα για όσους δεν ανήκουν στην κληρονομική ελίτ, σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο κράτος στον πλανήτη.
14. Η αμερικανική ισχύς κατέστησε εφικτή μια εξαιρετικά μακρά περίοδο ειρήνης. Πολλοί έχουν ξεχάσει ή ίσως δεν εκτιμούν τόσο επειδή το θεωρούν δεδομένο, ότι έχει επικρατήσει στον κόσμο σχεδόν ένας αιώνας μιας κάποιας εκδοχής ειρήνης, χωρίς ούτε μια στρατιωτική σύγκρουση μεγάλων δυνάμεων. Τουλάχιστον τρεις γενιές, δηλαδή δισεκατομμύρια άνθρωποι, τα παιδιά τους και τώρα τα εγγόνια τους, δεν έχουν γνωρίσει ποτέ έναν παγκόσμιο πόλεμο.
15. Η μεταπολεμική «ευνούχιση» της Γερμανίας και της Ιαπωνίας πρέπει να αναιρεθεί. Η αποδυνάμωση της Γερμανίας ήταν μια υπερβολική διόρθωση για την οποία η Ευρώπη πληρώνει τώρα βαρύ τίμημα. Μια παρόμοια και εξαιρετικά θεατρικού τύπου δέσμευση στον Ιαπωνικό ειρηνισμό, εάν διατηρηθεί, θα απειλήσει να μετατοπίσει την ισορροπία δυνάμεων και στην Ασία.
16. Πρέπει να χειροκροτούμε όσους επιχειρούν να οικοδομήσουν εκεί όπου η αγορά δεν έχει δράσει. Ο κόσμος του πολιτισμού σχεδόν χλευάζει με το ενδιαφέρον του Μασκ για τις μεγάλες αφηγήσεις [αποικισμός του πλανήτη Άρη και τα λοιπά], λες και οι δισεκατομμυριούχοι να πρέπει απλώς να μένουν στις δουλειές τους, όπως οι Βλάχοι στα τυριά τους, και να πλουτίζουν. Οποιαδήποτε περιέργεια ή γνήσιο ενδιαφέρον για την αξία αυτού που έχει δημιουργήσει, ουσιαστικά απορρίπτεται ή σκεπάζεται κάτω από μια περιφρόνηση, μόλις και μετά βίας συγκαλυπτόμενη.
17. Η Silicon Valley πρέπει να έχει ρόλο στην αντιμετώπιση των εγκλημάτων βίας. Πολλοί πολιτικοί, παντού στις Ηνωμένες Πολιτείες, ουσιαστικά σηκώνουν με αδιαφορία τους ώμους όσον αφορά τα εγκλήματα βίας, και εγκαταλείπουν κάθε σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης του· δεν θέλουν να αναλάβουν κανένα ρίσκο απέναντι στους ψηφοφόρους ή τους δωρητές τους, για να βρουν λύσεις ή να πειραματισθούν σε πράγματα που θα 'πρεπε να είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια για να σωθούν ζωές.
1. Η Silicon Valley έχει ένα ηθικό χρέος απέναντι στη χώρα που έκανε πραγματικότητα την άνοδό της. Η ελίτ των μηχανικών πληροφορικής της Silicon Valley έχει μια κατηγορηματική υποχρέωση να συμμετάσχει στην υπεράσπιση του έθνους.
2. Πρέπει να επαναστατήσουμε ενάντια στην τυραννία των εφαρμογών (apps). Είναι το iPhone το πιο υπέροχο δημιούργημα μας; Ή μήπως είναι και η κορωνίδα των επιτευγμάτων ενός ολόκληρου πολιτισμού; Αυτό το αντικείμενο έχει αλλάξει τις ζωές μας, όμως τώρα, αυτό μπορεί να θέτει ένα όριο και να περιορίζει την αίσθηση μας για το τί είναι εφικτό.
3. Το δωρεάν email δεν είναι αρκετό. Η παρακμή ενός πνευματικού και τεχνικού πολιτισμού, και μάλιστα της άρχουσας τάξης του, θα είναι συγχωρητέα μόνον εάν αυτός ο πολιτισμός είναι ικανός να προσφέρει οικονομική μεγέθυνση και ασφάλεια για το ευρύ κοινό.
4. Τα όρια της ήπιας ισχύος (soft power), της σκέτης υπερφίαλης ρητορικής, έχουν αποκαλυφθεί. Η ικανότητα των ελεύθερων και δημοκρατικών κοινωνιών να κυριαρχούν, απαιτεί κάτι περισσότερο από ηθική έκκληση. Απαιτεί σκληρή ισχύ (hard power), και σε τούτο τον αιώνα η σκληρή ισχύς θα οικοδομηθεί με βάση το λογισμικό (software).
5. Το ζήτημα δεν είναι αν θα κατασκευαστούν όπλα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά ποιος θα τα κατασκευάσει και για ποιο σκοπό. Οι αντίπαλοί μας δεν θα μας κάνουν τη χάρη να επιδίδονται σε θεατρικές συζητήσεις για τα πλεονεκτήματα της ανάπτυξης τεχνολογιών με κρίσιμες στρατιωτικές και εθνικές εφαρμογές ασφάλειας. Θα προχωρήσουν.
6. Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία πρέπει να είναι καθήκον καθολικής ισχύος. Πρέπει, ως κοινωνία, να εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο να πάρουμε αποστάσεις από τον αποκλειστικά εθελοντικό στρατό και στον επόμενο πόλεμο να πολεμήσουμε μόνον εάν όλοι θα συμμετέχουν στον κίνδυνο και στο κόστος.
7. Εάν το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ ζητήσει έναν καλύτερο τύπο τουφεκιού, είμαστε υποχρεωμένοι να τον κατασκευάσουμε. Όμως το ίδιο ισχύει και για το λογισμικό. Πρέπει ως χώρα να είμαστε σε θέση να συνεχίζουμε μια συζήτηση σχετικά με το άν ενδείκνυται μια στρατιωτική δράση στο εξωτερικό, παραμένοντας παράλληλα ακλόνητοι στη δέσμευσή μας προς εκείνους από τους οποίους θα ζητήσουμε να αναλάβουν τον κίνδυνο.
8. Δεν χρειάζεται οι δημόσιοι υπάλληλοι να είναι το ιερατείο μας. Άν οποιαδήποτε επιχείρηση αποζημίωνε τους υπαλλήλους της με τον τρόπο που η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση αποζημιώνει τους δημόσιους υπαλλήλους, θα δυσκολευόταν να επιβιώσει.
9. Πρέπει να δείχνουμε πολύ περισσότερη κατανόηση και επιείκια προς εκείνους που έχουν αφιερώσει τους εαυτούς τους στη δημόσια ζωή. Αν εξαλειφθεί κάθε περιθώριο να τους συγχωρούμε, άν εγκαταλειφθεί κάθε ανοχή απέναντι στις πολυπλοκότητες και στις αντιφάσεις της ανθρώπινης ψυχής, τότε μπορεί να απομείνει για να κρατά το τιμόνι μόνον μια κατηγορία ανθρώπινων χαρακτήρων, και αργότερα να το πληρώσουμε ακριβά και να μετανιώσουμε πικρά.
10. Η τάση να προσεγγίζεται με ψυχολογικούς όρους η σύγχρονη πολιτική, οδηγεί σε λάθος δρόμο. Όσοι παρατηρούν τα πολιτικά δρώμενα και δείχνουν ενδιαφέρον για το τί συμβαίνει στην πολιτική αρένα θέλοντας έτσι να τονώνουν την ψυχή τους και την αίσθηση του εαυτού τους, όσοι βασίζουν υπερβολικά την εσωτερική ζωή τους στο να εκφράζεται μέσω ανθρώπων τους οποίους μπορεί να μην συναντήσουν ποτέ, θα μείνουν με την απογοήτευση τους.
11. Η κοινωνία μας έχει γίνει πολύ επιρρεπής στο να επισπεύδει και συχνά χαίρεται με την εξαφάνιση των εχθρών της. Η κατανίκηση ενός αντιπάλου είναι μια στιγμή για να σταματάμε, όχι για να χαιρόμαστε.
12. Η ατομική εποχή τελειώνει. Μια εποχή αποτροπής, η ατομική εποχή, τελειώνει. Μια νέα εποχή αποτροπής βασισμένη στην τεχνητή νοημοσύνη είναι έτοιμη να ξεκινήσει.
13. Καμία άλλη χώρα στην ιστορία του κόσμου δεν έχει προωθήσει προοδευτικές αξίες περισσότερο από τούτη εδώ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απέχουν πολύ από την τελειότητα. Όμως είναι εύκολο να ξεχνάμε πόσο πολύ περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν σ' αυτή τη χώρα για όσους δεν ανήκουν στην κληρονομική ελίτ, σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο κράτος στον πλανήτη.
14. Η αμερικανική ισχύς κατέστησε εφικτή μια εξαιρετικά μακρά περίοδο ειρήνης. Πολλοί έχουν ξεχάσει ή ίσως δεν εκτιμούν τόσο επειδή το θεωρούν δεδομένο, ότι έχει επικρατήσει στον κόσμο σχεδόν ένας αιώνας μιας κάποιας εκδοχής ειρήνης, χωρίς ούτε μια στρατιωτική σύγκρουση μεγάλων δυνάμεων. Τουλάχιστον τρεις γενιές, δηλαδή δισεκατομμύρια άνθρωποι, τα παιδιά τους και τώρα τα εγγόνια τους, δεν έχουν γνωρίσει ποτέ έναν παγκόσμιο πόλεμο.
15. Η μεταπολεμική «ευνούχιση» της Γερμανίας και της Ιαπωνίας πρέπει να αναιρεθεί. Η αποδυνάμωση της Γερμανίας ήταν μια υπερβολική διόρθωση για την οποία η Ευρώπη πληρώνει τώρα βαρύ τίμημα. Μια παρόμοια και εξαιρετικά θεατρικού τύπου δέσμευση στον Ιαπωνικό ειρηνισμό, εάν διατηρηθεί, θα απειλήσει να μετατοπίσει την ισορροπία δυνάμεων και στην Ασία.
16. Πρέπει να χειροκροτούμε όσους επιχειρούν να οικοδομήσουν εκεί όπου η αγορά δεν έχει δράσει. Ο κόσμος του πολιτισμού σχεδόν χλευάζει με το ενδιαφέρον του Μασκ για τις μεγάλες αφηγήσεις [αποικισμός του πλανήτη Άρη και τα λοιπά], λες και οι δισεκατομμυριούχοι να πρέπει απλώς να μένουν στις δουλειές τους, όπως οι Βλάχοι στα τυριά τους, και να πλουτίζουν. Οποιαδήποτε περιέργεια ή γνήσιο ενδιαφέρον για την αξία αυτού που έχει δημιουργήσει, ουσιαστικά απορρίπτεται ή σκεπάζεται κάτω από μια περιφρόνηση, μόλις και μετά βίας συγκαλυπτόμενη.
17. Η Silicon Valley πρέπει να έχει ρόλο στην αντιμετώπιση των εγκλημάτων βίας. Πολλοί πολιτικοί, παντού στις Ηνωμένες Πολιτείες, ουσιαστικά σηκώνουν με αδιαφορία τους ώμους όσον αφορά τα εγκλήματα βίας, και εγκαταλείπουν κάθε σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης του· δεν θέλουν να αναλάβουν κανένα ρίσκο απέναντι στους ψηφοφόρους ή τους δωρητές τους, για να βρουν λύσεις ή να πειραματισθούν σε πράγματα που θα 'πρεπε να είναι μια απεγνωσμένη προσπάθεια για να σωθούν ζωές.
18. Η ανελέητη αποκάλυψη της ιδιωτικής ζωής δημόσιων προσώπων απομακρύνει πάρα πολλά ταλέντα από τις κυβερνητικές θέσεις. Η δημόσια αρένα, με τις επιπόλαιες και μικροπρεπείς επιθέσεις εναντίον εκείνων που τολμούν να κάνουν κάτι άλλο από το να πλουτίζουν, έχει γίνει τόσο αδυσώπητη, ώστε η δημοκρατία έχει απομείνει με ένα σωρό αναποτελεσματικών ανθρώπων, «κενών κελυφών», η φιλοδοξία των οποίων θα ήταν συγχωρητέα αν κρυβόταν μέσα τους κάποιο αυθεντικό σύστημα ιδεών και πεποιθήσεων.
19. Η περίσκεψη και επιφυλακτικότητα στον δημόσιο βίο, την οποία ενθαρρύνουμε άθελά μας, είναι διαβρωτική. Εκείνοι που δεν λένε τίποτε το μεμπτό, συχνά δεν λένε απολύτως τίποτε ουσιαστικό.
19. Η περίσκεψη και επιφυλακτικότητα στον δημόσιο βίο, την οποία ενθαρρύνουμε άθελά μας, είναι διαβρωτική. Εκείνοι που δεν λένε τίποτε το μεμπτό, συχνά δεν λένε απολύτως τίποτε ουσιαστικό.
20. Πρέπει να αντισταθούμε στην πανταχού παρούσα μισαλλοδοξία απέναντι στις θρησκευτικές πεποιθήσεις, η οποία παρατηρείται σε ορισμένους κύκλους. Η μισαλλοδοξία των ελίτ απέναντι στη θρησκευτική πίστη αποτελεί ίσως μία από τις πιο χαρακτηριστικές ενδείξεις ότι το πολιτικό τους εγχείρημα συνιστά ένα πνευματικό κίνημα λιγότερο ανοιχτό απ’ όσο θα ισχυρίζονταν πολλοί από τους υποστηρικτές του.
21. Ορισμένοι πολιτισμοί έχουν παράγει ζωτικής σημασίας προόδους, ενώ άλλοι παραμένουν δυσλειτουργικοί και οπισθοδρομικοί. Τώρα πια, όλοι οι πολιτισμοί θεωρούνται ισότιμοι. Η κριτική και οι αξιολογικές κρίσεις απαγορεύονται. Ωστόσο, αυτό το νέο δόγμα αποσιωπά το γεγονός ότι ορισμένοι πολιτισμοί, αλλά και «υποκουλτούρες», έχουν παραγάγει θαύματα. Άλλοι έχουν αποδειχθεί μετριότητες ή, ακόμη χειρότερα, οπισθοδρομικοί και επιζήμιοι.
22. Οφείλουμε να αντισταθούμε στον επιπόλαιο πειρασμό ενός κενού και ανερμάτιστου πλουραλισμού. Εμείς, στην Αμερική και ευρύτερα στη Δύση, στο όνομα της συμπερίληψης, έχουμε αποφύγει εδώ και μισό αιώνα να ορίσουμε τους εθνικούς πνευματικούς πολιτισμούς. Όμως, συμπερίληψη σε τι ακριβώς σύνολο;
Αποσπάσματα από το βιβλίο The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West, των Alexander C. Karp και Nicholas W. Zamiska
1. Η Silicon Valley πήρε στην αρχή φόρα και μετά γιγαντώθηκε (μαζί και οι επιχειρηματίες, αλλά και οι επενδυτές της) χάρις σε κρατικές επιδοτήσεις. Συνεισφορά φορολογουμένων. Από ποιού οικονομικού status πολίτες προήλθαν οι πιο πολλές εισροές; Μεγάλη συζήτηση. Ας το ανταποδώσουμε, λοιπόν. Όχι στην κοινωνία αλλά στο «έθνος». Τι εννοούμε με τη λέξη έθνος, ακόμη πιο μεγάλη και ακανθώδης συζήτηση.
2. Το ερώτημα άν υπάρχουν όρια, άν υπάρχουν και ανέφικτα, απαγορεύεται.
3. Η παρακμή ενός πνευματικού και τεχνικού πολιτισμού, και μάλιστα της άρχουσας τάξης του, συγχωρείται, εάν στο «μαζικό» αίτημα «γουστάρω ελεύθερη και πλούσια ζωή», μπορεί να απαντά «ΟΚ, θα την έχεις».
4. Η soft power βασίζεται σε λόγια, η hard power του αύριο θα βασίζεται σε bits, όχι σε σωματίδια ύλης ή σε κβάντα ενέργειας. Έτσι ή αλλιώς, ο απτός υλικός κόσμος των ανθρώπων δεν μετράει.
5. Όποιος επιτεθεί πρώτος έχει πλεονέκτημα; Πράγμα που μπορεί και να νομιμοποιεί την πράξη; Ας το αφήσουμε προς συζήτηση.
6. Όλοι, είτε συμμερίζονται είτε όχι τον σκοπό. A libertarian collectivism of shared destiny; Πάντως, άς εξετάσουμε σοβαρά το ενδεχόμενο, αυτά να είναι συμβατά και λογικά πράγματα.
7. Ποιοί ακριβώς συζητούν, έχοντας και την ισχύ να επηρεάζουν; Και ποιοί δεσμεύονται; Ας αφήσουμε προς το παρόν και αυτό το γενικό ερώτημα στην άκρη· άς το συζητάμε μαζί με την κατά περίπτωση σκοπιμότητα της Α ή Β στρατιωτικής δράσης στο εξωτερικό. Τί, κάθε φορά θα αποφασίζουν άλλοι; Και τί πειράζει αυτό;
8. Υπάρχει λόγος να το συζητάμε; Αναμφισβήτητο ιερατείο είναι οι CEO και Πρόεδροι των μεγάλων εταιρειών, πιστοί του θρησκεύματος οι επενδυτές και μέτοχοι.
9. Οι απολυταρχικές ροπές, η διαφθορά στην εξουσία, η παρακμιακή συμπεριφορά και ο εκφυλισμός δημόσιων ή άκρως επιδραστικών προσωπικοτήτων, μπορεί και να συγχωρούνται. Άλλα πράγματα (ποιά;), μάλλον όχι.
10. Μη ρωτάτε τί γίνεται στην πολιτική με το «χάρισμα». Ο Μαξ Βέμπερ σκεφτόταν σαν απολογητής του Φράνκλιν Ρούσβελτ πρίν τον Φράνκλιν Ρούσβελτ. Όμως ο «καλός» Ρούσβελτ ήταν ο άλλος Ρούσβελτ, ο Θίοντορ. Ο Μαξ Βέμπερ, ο κακός Ευρωπαίος, τον σνόμπαρε, άν και σύγχρονος του.
11. Ποιά ακριβώς μέρη της κοινωνίας; Και για ποιών «εχθρών» την εξαφάνιση ή ήττα χαίρονται; Μη ρωτάς. Ισχύει γενικά.
12. Η εντολή «Don't get high on your own supply» είναι ανασταλτική της προόδου.
13. Το τι ευκαιρίες υπάρχουν σήμερα στις ΗΠΑ μπορούν να το μετρήσουν εκείνοι που είναι ήδη δισεκατομμυριούχοι. Και ασφαλώς όχι εκείνοι που δεν μπόρεσαν να γίνουν.
14. ΟΚ, η αμερικανική ισχύς δεν λειτούργησε αποτρεπτικά στην επίθεση μιας άλλης μεγάλης στρατιωτικής (και πυρηνικής) δύναμης εναντίον της Ουκρανίας. Δια τί να το κρύψωμεν, ίσως επειδή η Ουκρανία δεν εξάγει ούτε παράγει ορυκτά καύσιμα. Ενώ η Ρωσία εξάγει πάρα πολλά.
15. Εμείς, οι ΗΠΑ, θα τους πούμε, όπως τους είπαμε το 1945, τί πρέπει να κάνουν και τώρα στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία.
16. Όχι, ο Μασκ δεν υπόσχεται μπίζνες στον Άρη. Είναι μεγάλο αφήγημα. Αυτό δεν είναι στόχος ανθρώπου για το κέρδος, είναι ιδέα. Ισως και ιεραποστολή.
17. Ας ιδιωτικοποιήσουμε και την αστυνομία, αφού το κράτος δεν... Ίσως και την Δικαστική Εξουσία. Καημένε Μοντεσκιέ!
18. Οι ενάρετοι στην προσωπική τους ζωή, και όσοι πιστεύουν ακόμη στο παλιομοδίτικο αξίωμα «το χρήμα πολλοί εμίσησαν, την δόξα ουδείς», είναι συνήθως αναποτελεσματικοί στην δημόσια ζωή.
19. Δεν χρειάζεται πάντα, πριν μιλήσουμε, να βουτάμε τη γλώσσα στο μυαλό μας. Η πολλή περίσκεψη χαλάει την ρητορεία. Και την πορεία της μετοχής.
20. Αφήστε τον Πάπα Λέοντα να λέει τα δικά του. Την πιο βαθιά θρησκευτική πίστη την βρίσκεις μακριά από τον «ελιτισμό» των «ιερατείων». Άλλωστε το αλάθητο είναι τώρα πια ζήτημα στατιστικά αληθοφανούς ερμηνείας των Γραφών από αλγόριθμους ισχυρών γλωσσικών μοντέλων, αλλά και χωρητικότητας των data center. Όχι πια ερμηνείας των Γραφών από ανθρώπους. Και ναι, άνθρωποι προγραμματίζουν τους αλγόριθμους. Όμως αυτοί δεν ανήκουν σε «ιερατεία», ούτε των «Βατικανών», ούτε του κράτους και της «δημοσιοϋπαλληλίας».
21. Τι λέτε τώρα; Ας συγκρίνουμε τους δύο απέναντι πολιτισμούς του Βόρειου Ατλαντικού. Ή έστω τις δύο «υποκουλτούρες», αφού ως γνωστόν, και σεις και μεις «Δύση» είμαστε. Εσείς οι Ευρωπαίοι είστε οπισθοδρομικοί και μετριότητες.
22. Στο όνομα της συμπερίληψης, εμείς οι Αμερικανοί κάναμε εθνική μυθολογική ηρωΐδα την Ποκαχόντας (ας όψεται ο Ντίσνευ) και κήνσορα της ηθικής τον μπαρμπα-Θωμά (ας όψεται η Χάριετ Μπίτσερ Στόου και το ρεκόρ πωλήσεων του μυθιστορήματος της). Σαν πολύ δεν ξεπέσαμε; Αρκετά! Τώρα τέλος σε όλα αυτά!
Γ. Ρ.
 |
| Harriet Elisabeth Beecher Stowe (1811-1896) |
The Mystery Man Shadowing Kimberly Guilfoyle as She Pushes Deals Across Europe, The Wall Street Journal, 25.9.2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου