Sommertemperaturen im Herbst - Dürre sorgt für schwachen Start in die Pilzsaison, Der Spiegel, 27.6.2026
Φθινόπωρο με θερμοκρασίες καλοκαιριού. Εξαιτίας της ξηρασίας καθυστερεί η έναρξη της εποχής συλλογής άγριων μανιταριών. Μετά από εβδομάδες ξηρού καιρού, το έδαφος των δασών σε πολλές περιοχές είναι ξηρό. Οι ειδικοί προβλέπουν φτωχή σοδειά άγριων μανιταριών. Πολύ δυσάρεστο νέο για χώρες, όπως η Γερμανία. στις οποίες η ερασιτεχνική μανιταροσυλλογή ήταν και είναι πάντα δημοφιλής συνήθεια για πάρα πολλούς. Ωστόσο, σε ορισμένες περιοχές ίσως τα ευρήματα θα είναι πλούσια. Τι πρέπει να προσέχουν όσοι αναζητούν μανιτάρια.
Με την έλευση του φθινοπώρου, πολλοί συλλέκτες άγριων μανιταριών τρέχουν στα δάση. Ωστόσο, μετά από εβδομάδες καλοκαιρινής ξηρασίας, το έδαφος σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας παραμένει υπερβολικά ξηρό. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι αποδόσεις είναι ιδιαίτερα χαμηλές σε περιοχές της Έσσης, της Βάδης-Βυρτεμβέργης, της Βαυαρίας και της Ρηνανίας-Παλατινάτου.
«Παραμένω εξαιρετικά απαισιόδοξος», δηλώνει ο ειδικός στα μανιτάρια Thomas Lehr από το Hofheim am Taunus, περιμένοντας τον Οκτώβριο, την περίοδο αιχμής για πολλά είδη βρώσιμων άγριων μανιταριών. Όλη η γη στην περιοχή Ρήνου-Mάιν είναι «κατάξερη μέχρι βαθιά», εκτός από τα μεγαλύτερα υψόμετρα, λέει. Σ' αυτό προστίθενται θερμοκρασίες επιπέδου κατακαλόκαιρου, γύρω στους 25 βαθμούς Κελσίου, τις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου. Όπου έπεσε περισσότερη βροχή, εκεί υπάρχουν και περισσότερα μανιτάρια, σημειώνει ο Lehr· συνεπώς, τα ευρήματα ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Για τον ίδιο, αυτή η παρατεταμένη ξηρασία δεν είναι κάτι πρωτοφανές· τέτοια κατάσταση είχε παρατηρήσει και ένα χρόνο πριν από τις τρείς «καλές χρονιές» 2022 - 2024.
 |
| Δύσκολα βρίσκεις μανιτάρια τούτο τον Σεπτέμβριο © Patrick Pleul / dpa via Spiegel |
«Παραμένω εξαιρετικά απαισιόδοξος», δηλώνει ο ειδικός στα μανιτάρια Thomas Lehr από το Hofheim am Taunus, περιμένοντας τον Οκτώβριο, την περίοδο αιχμής για πολλά είδη βρώσιμων άγριων μανιταριών. Όλη η γη στην περιοχή Ρήνου-Mάιν είναι «κατάξερη μέχρι βαθιά», εκτός από τα μεγαλύτερα υψόμετρα, λέει. Σ' αυτό προστίθενται θερμοκρασίες επιπέδου κατακαλόκαιρου, γύρω στους 25 βαθμούς Κελσίου, τις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου. Όπου έπεσε περισσότερη βροχή, εκεί υπάρχουν και περισσότερα μανιτάρια, σημειώνει ο Lehr· συνεπώς, τα ευρήματα ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Για τον ίδιο, αυτή η παρατεταμένη ξηρασία δεν είναι κάτι πρωτοφανές· τέτοια κατάσταση είχε παρατηρήσει και ένα χρόνο πριν από τις τρείς «καλές χρονιές» 2022 - 2024.
 |
| Laetiporus sulphureus, το «Κοτόπουλο του Δάσους» |
Λιγοστά τα μανιτάρια και στη Βαυαρία
Η φετεινή σεζόν φαίνεται απογοητευτική και για τους ερασιτέχνες συλλέκτες και τους ειδικούς στη Βαυαρία. Ασυνήθιστα λιγοστός αριθμός μανιταριών εντοπίζονται στα δάση και στα λιβάδια, όπως ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα η Βαυαρική Εταιρεία Προστασίας Πτηνών και Φύσης (LBV), η Βαυαρική Μυκητολογική Εταιρεία (BMG) και το Πανεπιστήμιο του Bayreuth. Σε πολλά σημεία, το έδαφος έχει γίνει πολύ ξηρό. Αν και κατά τόπους οι πρόσφατες βροχοπτώσεις έφεραν μια κάποια ανακούφιση, η υγρασία σε ορισμένες περιοχές δεν επαρκεί ώστε τα μυκήλλια (υπόγεια δίκτυα μυκήτων) να παράγουν καρποσώματα, δηλαδή τα γνωστά φαγώσιμα μανιτάρια-καπέλλα, τα οποία είναι όργανα αναπαραγωγής και διασποράς των σπορίων.
Ξηρά καλοκαίρια εμφανίζονται όλο και πιο συχνά λόγω της κλιματικής κρίσης. Δυσκολεύουν πολλά είδη μανιταριών, σύμφωνα με τους αρμόδιους φορείς. Σε μεμονωμένες περιόδους ξηρασίας, πολλά είδη μπορούν να επιβιώσουν δήλωσε ο πρόεδρος της BMG, Christoph Hahn. «Πρόβλημα προκύπτει όταν τα ξηρά έτη διαδέχονται το ένα μετά το άλλο με αυξανόμενη συχνότητα, χωρίς να μεσολαβούν περίοδοι ανάκαμψης».
Η εύρεση από τους συλλέκτες λίγων μανιταριών ενός συγκεκριμένου είδους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το είδος κινδυνεύει να εξαφανιστεί, εξήγησε η Lotte Krüger από την οργάνωση LBV: «Το πραγματικό δίκτυο του κυρίως μύκητα ζει κρυμμένο μέσα στο έδαφος και μπορεί να παραμείνει εκεί εν ζωή μέχρι οι συνθήκες να γίνουν και πάλι ευνοϊκές. Ελπίζουμε, λοιπόν, ότι φέτος, η εποχή των μανιταριών έχει απλώς καθυστερήσει». Ωστόσο, ίσως ο χρόνος που απομένει να είναι λίγος: Οι πρώτοι παγετοί στο έδαφος είναι πιθανοί στον Δρυμό της Βαυαρίας και στις Άλπεις από τα μέσα Οκτωβρίου και μετά.
Η φετεινή σεζόν φαίνεται απογοητευτική και για τους ερασιτέχνες συλλέκτες και τους ειδικούς στη Βαυαρία. Ασυνήθιστα λιγοστός αριθμός μανιταριών εντοπίζονται στα δάση και στα λιβάδια, όπως ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα η Βαυαρική Εταιρεία Προστασίας Πτηνών και Φύσης (LBV), η Βαυαρική Μυκητολογική Εταιρεία (BMG) και το Πανεπιστήμιο του Bayreuth. Σε πολλά σημεία, το έδαφος έχει γίνει πολύ ξηρό. Αν και κατά τόπους οι πρόσφατες βροχοπτώσεις έφεραν μια κάποια ανακούφιση, η υγρασία σε ορισμένες περιοχές δεν επαρκεί ώστε τα μυκήλλια (υπόγεια δίκτυα μυκήτων) να παράγουν καρποσώματα, δηλαδή τα γνωστά φαγώσιμα μανιτάρια-καπέλλα, τα οποία είναι όργανα αναπαραγωγής και διασποράς των σπορίων.
Ξηρά καλοκαίρια εμφανίζονται όλο και πιο συχνά λόγω της κλιματικής κρίσης. Δυσκολεύουν πολλά είδη μανιταριών, σύμφωνα με τους αρμόδιους φορείς. Σε μεμονωμένες περιόδους ξηρασίας, πολλά είδη μπορούν να επιβιώσουν δήλωσε ο πρόεδρος της BMG, Christoph Hahn. «Πρόβλημα προκύπτει όταν τα ξηρά έτη διαδέχονται το ένα μετά το άλλο με αυξανόμενη συχνότητα, χωρίς να μεσολαβούν περίοδοι ανάκαμψης».
Η εύρεση από τους συλλέκτες λίγων μανιταριών ενός συγκεκριμένου είδους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το είδος κινδυνεύει να εξαφανιστεί, εξήγησε η Lotte Krüger από την οργάνωση LBV: «Το πραγματικό δίκτυο του κυρίως μύκητα ζει κρυμμένο μέσα στο έδαφος και μπορεί να παραμείνει εκεί εν ζωή μέχρι οι συνθήκες να γίνουν και πάλι ευνοϊκές. Ελπίζουμε, λοιπόν, ότι φέτος, η εποχή των μανιταριών έχει απλώς καθυστερήσει». Ωστόσο, ίσως ο χρόνος που απομένει να είναι λίγος: Οι πρώτοι παγετοί στο έδαφος είναι πιθανοί στον Δρυμό της Βαυαρίας και στις Άλπεις από τα μέσα Οκτωβρίου και μετά.
 |
| Boletus edulis |
Αναμένονται λίγα Βασιλομανίταρα ή Καλογεράκια
Ακόμη και αν η κατάσταση είναι καλύτερη σε μερικές περιοχές, ορισμένα εκλεκτά βρώσιμα μανιτάρια, όπως τα Βασιλομανίταρα ή Καλογεράκια (Βωλίτης ο εδώδιμος - Boletus edulis, γερμανικά Steinpilz-Πετρομανίταρο, ιταλικά Porcinο - Πορτσίνο - Γουρουνάκι)— ενδέχεται να είναι σπάνια φέτος, λέει ο καλός γνώστης των μανιταριών Alex Maier από τη Φούλντα. Χρειάζεται περίοδος δύο έως τριών εβδομάδων με συνεχείς βροχοπτώσεις για να εμφανιστούν περισσότερα μανιτάρια. Η Irmtraut Lampert, επίσης γνώστρια των μανιταριών από το Ντάρμσταντ, διαπιστώνει και αυτή τί επιπτώσεις έχει η ξηρασία. Σε μια περιήγηση, η ίδια και οι άλλοι συμμετέχοντες βρήκαν μεν μανιτάρια, αλλά ελάχιστα βρώσιμα. Η κατάσταση φαίνεται δυσοίωνη στη νότια Έσση, αν και ασφαλώς υπάρχουν ακόμη σημεία στα μπορούν να βρεθούν μανιτάρια στην περιοχή με τους λόφους και χαμηλά βουνά Όντενβαλντ, λέει η Lampert. Η ίδια συμβουλεύει να αναζητούμε μανιτάρια και σε κορμούς δέντρων.
Ακόμη και αν η κατάσταση είναι καλύτερη σε μερικές περιοχές, ορισμένα εκλεκτά βρώσιμα μανιτάρια, όπως τα Βασιλομανίταρα ή Καλογεράκια (Βωλίτης ο εδώδιμος - Boletus edulis, γερμανικά Steinpilz-Πετρομανίταρο, ιταλικά Porcinο - Πορτσίνο - Γουρουνάκι)— ενδέχεται να είναι σπάνια φέτος, λέει ο καλός γνώστης των μανιταριών Alex Maier από τη Φούλντα. Χρειάζεται περίοδος δύο έως τριών εβδομάδων με συνεχείς βροχοπτώσεις για να εμφανιστούν περισσότερα μανιτάρια. Η Irmtraut Lampert, επίσης γνώστρια των μανιταριών από το Ντάρμσταντ, διαπιστώνει και αυτή τί επιπτώσεις έχει η ξηρασία. Σε μια περιήγηση, η ίδια και οι άλλοι συμμετέχοντες βρήκαν μεν μανιτάρια, αλλά ελάχιστα βρώσιμα. Η κατάσταση φαίνεται δυσοίωνη στη νότια Έσση, αν και ασφαλώς υπάρχουν ακόμη σημεία στα μπορούν να βρεθούν μανιτάρια στην περιοχή με τους λόφους και χαμηλά βουνά Όντενβαλντ, λέει η Lampert. Η ίδια συμβουλεύει να αναζητούμε μανιτάρια και σε κορμούς δέντρων.
 |
| Sparassis crispa |
Πολλά πεύκα στην περιοχή της έχουν ξεραθεί, πράγμα που μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη του μύκητα τον οποίο οι Γερμανοί αποκαλούν Krause Glucke (Κατσαρή Κλώσσα) ή Fette Henne (Παχειά Κότα) και το επιστημονικό του όνομα είναι Sparassis crispa (ελληνικά «Μανιτάρι Κουνουπίδι»). «Μοιάζει με το αυθεντικό θαλάσσιο σφουγγάρι που χρησιμοποιούμε στο μπάνιο». Επίσης, στα δέντρα αναπτύσσονται αυτά που αποκαλούν οι Γερμανοί Austern-Seitlinge (Mανιτάρια-Στρείδια), δηλαδή τα γνωστά Πλευρώτους (Πλευρωτός ο οστρεώδης - Pleurotus ostreatus, ελατομανίτης, πλευρίτης, μανιτάρι της συκαμινιάς) και τα Schwefelporlinge (Πολύποροι του Θειαφιού), δηλαδή ο Πολύπορος ο Θειώδης - Laetiporus sulphureus, κοινώς γνωστός στην Ελλάδα ως Κοτόπουλο του Δάσους).
 |
| Pleurotus ostreatus |
Συμβουλές προς όσους αναζητούν μανιτάρια
Όσοι αναζητούν μανιτάρια πρέπει να παρακολουθούν που θα πέσουν βροχοπτώσεις τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν την αναζήτηση σε περιοχές που παραμένουν σταθερά υγρές, ελώδεις ή βαλτώδεις. Ο γνώστης των μανιταριών Alex Maier από τη Φούλντα (Fulda) προτείνει τις βορεινές πλευρές των δασών: Συνήθως είναι πιο υγρές και λιγότερο εκτεθειμένες στον ήλιο σε σχέση με τις πλαγιές που βλέπουν προς το νότο.
Όσοι αναζητήσουν μανιτάρια μέχρι το τέλος της κλασικής περιόδου συλλογής στις αρχές Νοεμβρίου, οφείλουν να τηρούν τους κανόνες συλλογής, ακόμη και αν η σοδειά είναι πενιχρή. «Πρέπει να τρώτε μόνον τα είδη μανιταριών για τα οποία είστε εκατό τοις εκατό σίγουροι», λέει ο Maier. Τα υπερώριμα ή πολύ μεγάλα μανιτάρια πρέπει να μένουν στο δάσος· δεν έχουν πια καλή γεύση και ενδέχεται να έχουν αλλοιωθεί. «Όσον αφορά την ποιότητα, να μαζεύετε μόνον μανιτάρια που είναι σε τέτοια κατάσταση ώστε θα τα αγοράζατε και στην αγορά», συμβουλεύει ο σύλλογος μανιταροφίλων.
Όσοι αναζητούν μανιτάρια πρέπει να παρακολουθούν που θα πέσουν βροχοπτώσεις τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν την αναζήτηση σε περιοχές που παραμένουν σταθερά υγρές, ελώδεις ή βαλτώδεις. Ο γνώστης των μανιταριών Alex Maier από τη Φούλντα (Fulda) προτείνει τις βορεινές πλευρές των δασών: Συνήθως είναι πιο υγρές και λιγότερο εκτεθειμένες στον ήλιο σε σχέση με τις πλαγιές που βλέπουν προς το νότο.
Όσοι αναζητήσουν μανιτάρια μέχρι το τέλος της κλασικής περιόδου συλλογής στις αρχές Νοεμβρίου, οφείλουν να τηρούν τους κανόνες συλλογής, ακόμη και αν η σοδειά είναι πενιχρή. «Πρέπει να τρώτε μόνον τα είδη μανιταριών για τα οποία είστε εκατό τοις εκατό σίγουροι», λέει ο Maier. Τα υπερώριμα ή πολύ μεγάλα μανιτάρια πρέπει να μένουν στο δάσος· δεν έχουν πια καλή γεύση και ενδέχεται να έχουν αλλοιωθεί. «Όσον αφορά την ποιότητα, να μαζεύετε μόνον μανιτάρια που είναι σε τέτοια κατάσταση ώστε θα τα αγοράζατε και στην αγορά», συμβουλεύει ο σύλλογος μανιταροφίλων.
 |
| Τρώμε μόνο μανιτάρια για τα οποία είμαστε 100% σίγουροι. Υπάρχουν και εφαρμογές που βοηθούν; Μάλλον επικίνδυνη μέθοδος ! © JaRu Creative Studio / CHROMORANGE / picture alliance |
❧
Τα ίδια περίπου ισχύουν και για τις πιο πολλές περιοχές στην Ελλάδα. Οι υψηλές θερμοκρασίες του Αυγούστου και η ξηρασία όλο τα καλοκαίρι προοιωνίζουν πολύ πενιχρή σοδιά άγριων μανιταριών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου