Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

Καταρίνα Ντρέγκε: «Η ΕΕ είναι πολύ πιο δυνατή & ακμαία από όσο νομίζει. Καιρός να το συνειδητοποιήσουμε»

«Η Ευρώπη έχει πολλούς εχθρούς, ίσως περισσότερους από κάθε άλλη φορά, τόσο εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς», είπε ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Mario Draghi, σε ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα μετά την ανακοίνωση ότι θα βραβευθεί με το Βραβείο Καρλομάγνου για το 2026. Το απονέμει ο Δήμος του Άαχεν, πρωτεύουσας του μεσαιωνικού ευρωπαϊκού διεθνικού κράτους το οποίο ίδρυσε ο Φράγκος βασιλιάς Καρλομάγνος όταν στέφθηκε εκεί από τον Πάπα ανήμερα Χριστούγεννα του 800 μ.Χ. Για να διατηρήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ευρωπαίοι πρέπει να συσφίξουν τις σχέσεις τους όσο γίνεται περισσότερο, προειδοποίησε. «Πρέπει να ξεπεράσουμε τις αδυναμίες μας για τις οποίες είμαστε υπεύθυνοι εμείς οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι. Πρέπει να γίνουμε πιο δυνατοί: Στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτικά». 
Μήνυμα ίδιας κατεύθυνσης με του Ιταλού «Σούπερ Μάριο» στέλνει η Katharina Dröge, συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων στην Bundestag, με έμφαση στις σχέσεις ΕΕ - ΗΠΑ, με τα κρίσιμα ζητήματα ιδωμένα υπό πρίσμα γερμανικό και του κόμματος των Πρασίνων. Επιμένει ότι είναι αναγκαία μια ισχυρή δόση ρεαλισμού και αισιοδοξίας, με συνειδητοποίηση ότι η πραγματική δύναμη της Ευρώπης είναι μεγάλη. Κόντρα σε αντιευρωπαίους ή ευρωσκεπτικιστές πολιτικούς και δημοσιολογούντες, οι οποίοι σε όλες σχεδόν τις χώρες-μέλη, εκκινώντας από ποικιλόχρωμες μερίδες όλων σχεδόν των πολιτικών οικογενειών, αλλά χωρίς βάση στα πραγματικά δεδομένα, υποτιμούν και δυσφημούν την Ευρώπη, είτε από πεποίθηση και ιδιοτέλεια, είτε από σύγχυση, δύναμη της αδράνειας ή βραδύνοια. «Χρειαζόμαστε αυτοπεποίθηση για να δράσουμε με θάρρος», καταλήγει η Katharina Dröge.
Ακούν οι ημεδαποί πολιτικοί και δημοσιολογούντες; Είναι βαρήκοοι; Καθόλου, it's the agenda, stupids! Εδώ οι κυβερνώντες κάνουν πως δεν ακούν τι καμπάνες χτυπούν (για την Αρκτική, για την Ανατολική Μεσόγειο ή για το Αιγαίο) τα νέα διεθνοπολιτικά ήθη από το Αμέρικα: «Πρέπει να το πάρουμε το νησί, με κάθε τρόπο· είναι απαραίτητο για την εθνική μας ασφάλεια».
Γ. Ρ.
 © Lea Greub για την Zeit
Katharina Dröge (από συνέντευξη στους Peter Dausend και Jana Hensel): «Wir brauchen eine Allianz der Gegenmacht», Die Zeit, 17.1.2026
  
[...] Δεν γνωρίζω ούτε έναν ειδικό του διεθνούς δικαίου που να μην λέει ότι η αμερικανική επίθεση ήταν παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Ο Φρίντριχ Μερτς, αντίθετα, αποφεύγει το ερώτημα και λέει ότι το θέμα είναι περίπλοκο. Πρόκειται για τεράστιο λάθος. Η διεθνής τάξη πραγμάτων αυτή τη στιγμή καταρρέει και ο Μερτς προσκολλάται σε ευσεβείς πόθους. Αλλά τα πράγματα δεν θα βελτιωθούν με τρόπο μαγικό.
 
ZEIT: Είναι ακόμη υπερβολικά διατλαντιστής, μήπως υποκύπτει σε ένα είδος «νοσταλγίας για την Δύση»;
Katharina Dröge: Κι εγώ θα ήθελα να συνεχιζόταν μια σταθερή κατάσταση στις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ. Όμως η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ δεν μοιάζει καθόλου με την πρώτη. Ενεργεί με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα. Ο κόσμος έγινε πολύ πιο χαοτικός, συγκεχυμένος και επικίνδυνος. Χρειάζονται νέες απαντήσεις. Μία θα ήταν να σταθεί επιτέλους η Ευρωπαϊκή Ένωση στα δικά της πόδια. Και παράγει εντελώς αντίθετα αποτελέσματα όταν ένας πολιτικός σαν τον Μερτς εμφανίζεται και λέει: Αν εσείς οι Αμερικανοί δεν θέλετε την Ευρώπη, τότε πάρτε την Γερμανία!
Jeremy Shapiro: «Η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να αντισταθεί στον νταή Τραμπ», Die Zeit, 17.1.2026
Τι προτείνετε;
Χρειαζόμαστε μια συμμαχία - αντίπαλη δύναμη, η οποία να λειτουργεί σαν ένα είδος οικονομικού ΝΑΤΟ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δώσει μιαν απάντηση με όρους πολιτικής της ισχύος στο γεγονός ότι ο Τραμπ και άλλοι εγκαταλείπουν μια τάξη πραγμάτων βασισμένη σε κανόνες. Και
η τέτοια απάντηση θα ήταν μια συμμαχία χωρών σε όλο τον κόσμο, οι οποίες, από κοινού, να θέλουν κανόνες αντί για καταστολή. Η Κίνα επιδιώκει πολιτική της ισχύος εδώ και πολύ καιρό. Η Ρωσία μας έδειξε με την επίθεσή της στην Ουκρανία πώς θέλει να αναδιαμορφώσει τον κόσμο. Και ο Αμερικανός Πρόεδρος λέει: Για μένα, δεν υπάρχουν πια κανόνες. Όμως η ΕΕ απλώς παρακολουθεί αυτή την εξέλιξη, το ίδιο κάνει και ο Μερτς.

Εξακολουθούν οι ΗΠΑ να είναι για εσάς μια σύμμαχος χώρα;
Όπου μπορούμε, πρέπει να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε τις σχέσεις μας. Στο ΝΑΤΟ, όσον αφορά την Ουκρανία, αλλά και στην προστασία του κλίματος. Πρέπει όμως να χαράξουμε τον δικό μας δρόμο πολύ πιο δυναμικά. Η ΕΕ εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ σε θέματα ασφάλειας και στην ψηφιακή της υποδομή. Το ίδιο ισχύει και για τα ορυκτά καύσιμα. Εξαιτίας της δέσμευσης της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην διαμάχη για τους δασμούς, συμφωνήσαμε να αγοράσουμε
από τις ΗΠΑ επιπλέον ποσότητες LNG και πετρελαίου αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό είναι οικονομικά επικίνδυνο και μας καθιστά ευάλωτους σε εκβιασμούς. Πρέπει το συντομότερο δυνατό, να μειώσουμε τέτοιες εξαρτήσεις. Η διαμάχη για τους δασμούς ήταν ούτως ή άλλως μια κρίσιμη στιγμή: Αν εμείς οι Ευρωπαίοι είμαστε σε κάτι ισχυροί, είμαστε στην οικονομία. Παρ' όλα αυτά, η ΕΕ αποδέχτηκε μια κακή συμφωνία. Ήταν μια ταπείνωση. Η ΕΕ έπρεπε να είχε μιλήσει στον Τραμπ με τον τρόπο που μας μιλάει εκείνος: Ό,τι δασμούς απαιτείτε από εμάς, τους ίδιους απαιτούμε και από εσάς. Χρειαζόμαστε δύναμη, όχι υποχωρητικότητα.
Γιούργκεν Χάμπερμας: «Από εδώ και στο εξής πρέπει να συνεχίσουμε μόνοι μας»,
Süddeutsche Zeitung, 20.11.2025

Η ΕΕ σπάνια παρουσιάζει ένα ενιαίο μέτωπο. Τα εθνικά συμφέροντα συχνά υπερτερούν των ευρωπαϊκών. Πώς σκοπεύετε να το αλλάξετε αυτό;
Θα πω κάτι, το οποίο εμείς οι Πράσινοι 
εδώ και καιρό δεν έχουμε διατυπώσει με αυτόν ακριβώς τον τρόπο: Αυτή την ώρα χρειαζόμαστε πιο πολύ ρεαλισμό στην εξωτερική πολιτική. Πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με εταίρους πρόθυμους να πετύχουν κάτι. Λόγου χάρη, σε θέματα ασφάλειας, τέτοιες είναι οι Σκανδιναβικές και οι Βαλτικές χώρες. Έχουν μια ρεαλιστική άποψη για την Ρωσία και είναι πολύ πιο μπροστά από εμάς τους Γερμανούς στους τομείς της ψηφιακής μετάβασης και της καταπολέμησης της παραπληροφόρησης. Όπου μπορούμε να προχωρήσουμε μαζί με άλλους, με εκείνους που θέλουν, πρέπει να το κάνουμε.
Πρόκειται για απόκλιση από μια εξωτερική πολιτική βασισμένη σε αξίες, όπως της πρώην Υπουργού Εξωτερικών Baerbock και για στροφή προς μια πολιτική πιο πολύ προσανατολισμένη στα συμφέροντα;
Δεν υπάρχει καμία αντίφαση. Είναι συμφέρον μας το να υποστηρίζουμε τις αξίες μας. Έχουμε εξ αρχής συμφέρον επενδυμένο στην δημοκρατία, αλλά και στην ασφάλεια. Μια τέτοια συμμαχία - αντίπαλη δύναμη θα συνίσταται στην δέσμευση για αμοιβαία υποστήριξη, όταν μια χώρα δέχεται πιέσεις.
 
Λέτε ότι στην ΕΕ, όσοι είναι πρόθυμοι και ικανοί πρέπει να ενώσουν τις γραμμές τους και να προχωρήσουν. Δεν οδηγεί αυτή η Ευρώπη των διαφορετικών ταχυτήτων στην εσωτερική αποσύνθεση της ΕΕ;

Φυσικά,
πρωταρχικός στόχος είναι, να το επιτύχει αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση ενωμένη, όλη μαζί και ως ενιαίος παράγοντας. Ειδικά στην εμπορική πολιτική είναι απλό, διότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Άλλωστε έχουμε την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Η οποία είναι απολύτως κρίσιμη. Η μόνη ανοησία είναι ότι σ' αυτήν ο Μερτς παίζει έναν ατυχή ρόλο. Ακόμη και όταν προσπαθεί για το σωστό, συχνά το κάνει με τρόπο αδέξιο. Η πρότασή του για να χρηματοδοτηθεί η βοήθεια προς την Ουκρανία με τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία απέτυχε, εν μέρει επειδή ο Μερτς είχε προηγουμένως εξοργίσει πολλούς Ευρωπαίους. Τους Πολωνούς, με την ανακοίνωσή του ότι θα έκλεινε τα Πολωνο-Γερμανικά σύνορα εξαιτίας της μετανάστευσης. Τους Γάλλους και τους Ιρλανδούς επειδή αγνόησε τις ανησυχίες τους για τη Mercosur, την συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με τη Νότια Αμερική, και είπε: Την χρειαζόμαστε την Mercosur για λόγους γεωπολιτικούς, οπότε ας το κάνουμε τώρα! Και προς τους Ιταλούς είχε διαμηνύσει: Το γεγονός ότι τόσοι πολλοί αιτούντες άσυλο καταλήγουν στην Ιταλία, είναι δικό σας πρόβλημα, λύστε το μόνοι σας. Αυτός δεν είναι τρόπος για να επιτευχθεί ενότητα.

Όμως προκειμένου να αναλάβει ο Μερτς ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη, πρέπει και να μπορεί δρα με αποφασιστικότητα δράση. Μήπως έχει μικροπολιτικά κίνητρα η δική σας κριτική εναντίον του;
Όχι. Παρά την κριτική που ασκώ στις πολιτικές της παλαιάς καγκελαρίου της προερχόμενης από το κόμμα του Μερτς, της Άνγκελα Μέρκελ (η οποία έκανε πολλά σφάλματα), ωστόσο εκείνη λάμβανε υπόψη τα συμφέροντα άλλων, ακόμη και μικρότερων χωρών και, συνεπώς, προώθησε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ποτέ δεν καβάλησε το καλάμι όπως έκανε ο Μερτς όταν διακήρυξε επιθετικά: Germany is back in Europe.
Τον Αύγουστο του 2015, πριν από την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ επαίνεσε την Μέρκελ
σε μια συνέντευξη στο περιοδικό Time: «Είναι φανταστική,  τρέφω μεγάλο σεβασμό γι αυτήν».
Μήπως ωραιοποιείτε κάπως την εικόνα που άφησε πίσω της η κα Μέρκελ; Πολλά έμειναν σε εκκρεμότητα μετά από τα 16 έτη Μέρκελ στο αξίωμα.

Φυσικά έμειναν πολλά, αλλά η ανησυχία μου είναι πώς να ενώσουμε και να πάμε μπροστά την Ευρώπη. Συνοχή και ολοκλήρωση δεν σημαίνει ανυπαρξία ηγετικών πρωτοβουλιών οι οποίες δίνουν κατεύθυσνη. Ο Μερτς πρέπει να συμβάλει στην
προσπάθεια να πάρει η Ευρώπη την μορφή αντίπαλης δύναμης, ενάντια στον ρωσικό ιμπεριαλισμό και ενάντια στις φαντασιώσεις παντοδυναμίας του Τραμπ. Όμως αυτό περιλαμβάνει, εκτός των άλλων, το να κάνουμε ως κράτος-μέλος της ΕΕ ένα βήμα πίσω και να θέσουμε τα κοινά συμφέροντα στο επίκεντρο. Η Μέρκελ αλλά και ο Χέλμουτ Κολ το έκαναν [...]
Με αυτό, απλά υπενθυμίζω ότι υπήρξαν καγκελάριοι προερχόμενοι από το κόμμα της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), οι οποίοι είχαν καλύτερη αίσθηση της Ευρώπης
[από τον Μερτς]. Όταν ο Μπαράκ Ομπάμα δεν ήταν πια Πρόεδρος των ΗΠΑ, πολλά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έγραφαν ότι
«η ηγέτιδα του ελεύθερου κόσμου» ήταν πια η Άνγκελα Μέρκελ. Για ποιον να πουν το ίδιο σήμερα; Κανείς δεν το γράφει για τον Μερτς.

Πιστεύετε ότι οι Γερμανοί θέλουν έναν καγκελάριο που να τηρεί πιο επιθετική στάση;

Η λέξη
«επιθετικότητα» δεν είναι της προτίμησης μου. Προτιμώ την λέξη αυτοπεποίθηση. Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να διαμηνύεις στον Τραμπ: Ό,τι και να κάνεις, εμάς μας αρκεί να συνεχίσεις να μιλάς μαζί μας.
 
Στην περίπτωση που ο Τραμπ προσαρτήσει την Γροιλανδία χρησιμοποιώντας στρατιωτική βία, όπως απειλεί, τι συνέπειες θα έχει αυτό; Η πρωθυπουργός της Δανίας λέει ότι αυτό θα ήταν το τέλος του ΝΑΤΟ.
Έχει δίκιο.
 
Τούτη την στιγμή ο καγκελάριος βρίσκεται στην Ινδία. Εκεί υπογράφηκε δήλωση πρόθεσης για στενότερη συνεργασία σε θέματα οπλικών συστημάτων. Τι λάθος υπάρχει σ' αυτό;
Ασφαλώς η Ινδία μπορεί να ανήκει σε μια 
μια συμμαχία - αντίπαλη δύναμη. Όπως, για παράδειγμα, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, ο Καναδάς, η Μεγάλη Βρετανία και η Νότια Αφρική. Αν θέλουμε να υπερασπιστούμε τους διεθνείς κανόνες, πρέπει να συνομιλούμε με όλους αυτούς. Γι' αυτό τον λόγο είναι σωστό ότι ο Καγκελάριος πήγε εκεί. Πρώτα στην Ινδία, μετά να πάει στην Κίνα. Αυτή η σειρά στέλνει μήνυμα σημαντικό. Και δεν επικρίνω το γεγονός ότι συζητήθηκε εκεί μια συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας. Όμως, δεν συζητήθηκε, λόγου χάρη, το ζήτημα του αν πρέπει να στηρίξουμε ο ένας τον άλλον οικονομικά εάν η Κίνα ή οι ΗΠΑ ασκήσουν πίεση. Στο θέμα αυτό, καθένας θα συνεχίσει να τα βγάζει πέρα μόνος του.

Ας δούμε την Ουκρανία: Γάλλοι και Βρετανοί είναι πρόθυμοι να στείλουν στρατιώτες για να επιτηρούν μια ενδεχόμενη ειρήνη. Αντίθετα ο Μερτς εκφράζει επιφυλακτικότητα όσον αφορά εμπλοκή των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Πώς εναρμονίζεται αυτό με την φιλοδοξία για ηγεσία στην Ευρώπη, ακόμη και στο στρατιωτικό πεδίο;
Κατανοώ την προσοχή και επιφυλακτικότητα του Μερτς. Πρώτα πρέπει να πιέσουμε για μια εκεχειρία. Και προς το παρόν, καθόλου δεν φαίνεται ότι η Ρωσία θέλει ειρήνη. Όμως εάν φτάσουμε εκεί, τότε η Ουκρανία θα χρειασθεί ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας και η ΕΕ πρέπει να συμμετάσχει σε αυτές· ελπίζουμε ότι θα συμμετάσχουν και οι Αμερικανοί.

Άρα, τότε θα πρέπει και Γερμανοί στρατιώτες να συμμετέχουν σε μια δύναμη επιτήρησης της ειρήνης;
Δεν θα έστελνε καλό μήνυμα αν αφήναμε τους Γάλλους και τους Βρετανούς να κάνουν αυτή την δουλειά μόνοι τους.
Timothy Garton Ash: Μια νέα εποχή άρχισε -
Η Δύση ανήκει πια στην ιστορία (Die Zeit, 15.1.2026)

«Η εποχή των σταθερών διατλαντικών σχέσεων έχει τελειώσει».
Εν μέσω όλης αυτής της ρητορικής περί ανεξαρτησίας [της Ευρώπης], υπάρχει ένα θέμα ταμπού: το γιγαντιαίο πυρηνικό οπλοστάσιο των ΗΠΑ, το οποίο έχει ως στόχο να αποτρέψει την Ρωσία από το να επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ. Εάν δεν μπορούμε πια να βασιζόμαστε στον Τραμπ, τα μόνα που απομένουν ως δυνατότητα αποτροπής είναι τα γαλλικά και βρετανικά πυρηνικά όπλα. Δεν χρειαζόμαστε μια πανευρωπαϊκή πυρηνική προστατευτική ομπρέλα; Για να το θέσω ωμά: Δεν θα έπρεπε και η Γερμανία να διαθέτει πυρηνικά όπλα;
Ένα σαφές όχι. Η Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων, εκτός των άλλων είναι και προς το συμφέρον της δικής μας ασφάλειας. Εάν η Γερμανία αποσυρθεί από αυτή τη Συνθήκη και πει «
τώρα θέλουμε κι εμείς να έχουμε πυρηνικό όπλο», τότε πολλές άλλες χώρες στον κόσμο θα εξοπλιστούν και αυτές με πυρηνικά όπλα. Και αυτό θα έκανε τον κόσμο πολύ πιο ανασφαλή και επικίνδυνο.
 
Όμως έτσι θα συνεχίσουμε να είμαστε ευάλωτοι σε εκβιασμούς από την Ρωσία.

Είναι σημαντικό να συζητήσει αυτό το θέμα ο Φρίντριχ Μερτς με την Γαλλία και την Μεγάλη Βρετανία. Τα πυρηνικά όπλα είναι για την αποτροπή και την προστασία. Και είναι σημαντικό να συζητούμε με τις δύο αυτές χώρες για την ασφάλεια της Ευρώπης, και ως προς αυτό το θέμα ειδικότεραΩστόσο, αυτό δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο εικασιών στις εφημερίδες. Αυτό πρέπει να συζητείται εμπιστευτικά εντός της Ευρώπης. Όμως αυτό το θέμα πρέπει να είναι στο τραπέζι των συζητήσεων.
 
Ο Καγκελάριος και ο Υπουργός Άμυνας τονίζουν τακτικά την επιθυμία τους να αναλάβει η Γερμανία ηγετικό στρατιωτικό ρόλο στην Ευρώπη. Έχουμε όμως την εντύπωση ότι όλα τα ακανθώδη ανατίθενται στη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία.

Υπάρχουν ιστορικοί λόγοι για τους οποίους αυτές οι δύο χώρες κατέχουν πυρηνικά όπλα και η Γερμανία όχι. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν παίζουμε σημαντικό ρόλο στην άμυνα της Ευρώπης. Τα δικά μας καθήκοντα έγκεινται σο πεδίο της συμβατικής άμυνας, και η Bundeswehr κάνει τώρα πολλά σε αυτόν τον τομέα, πράγμα που τυγχάνει της υποστήριξης μας.
Daniel Ziblatt & Steve Levitsky: «Μέχρι νεωτέρας, έχουμε σχεδόν χάσει την
δημοκρατία μας στις ΗΠΑ» - Συνέντευξη στην Süddeutsche Zeitung, 15.1.2026
Ας δούμε τα πράγματα και από άλλη οπτική γωνία: Δεν είναι πιθανό, ότι μόλις τελειώσει η θητεία του Τραμπ, όλα θα επιστρέψουν στην παλιά τους τάξη υπό έναν νέο Πρόεδρο;
Αυτήν ακριβώς την ελπίδα είχα κατά την διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ. Τώρα το βλέπω διαφορετικά: Η παλιά εποχή με τις σταθερές διατλαντικές σχέσεις και τους παγκόσμιας ισχύος κανόνες έχει τελειώσει και δεν θα επιστρέψει σύντομα. Εάν πιστέψουμε τώρα ότι προσωπικότητες σαν τον Τραμπ δεν θα παίζουν πια ρόλο στο μέλλον, τότε αυτό θα σήμαινε ότι δεν έχουμε μάθει τίποτε. Πρέπει να προετοιμαστούμε γι' αυτό το μέλλον και συνεπώς να δώσουμε νέες λύσεις για την ασφάλειά μας [...]
Αν οι Πράσινοι θέλουν να είναι η Κασσάνδρα της πολιτικής, υπάρχουν δύο προβλήματα: Πρώτον, η Κασσάνδρα και οι προειδοποιήσεις της ποτέ δεν εισακούστηκαν. Και δεύτερον: Με δεδομένο ότι αντιμετωπίζουμε πολλαπλές κρίσεις, οι άνθρωποι λαχταρούν να ακούσουν και κάτι θετικό. Ποιό είναι το θετικό σας μήνυμα;
Μπορούμε να το καταφέρουμε, να προστατεύσουμε έναν κόσμο στον οποίο θα ζούμε με ελευθερία, ασφάλεια και ειρήνη. Αυτό είναι το μήνυμά μου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η μεγαλύτερη ζώνη στον κόσμο από οικονομική άποψη, είναι πολύ πιο δυνατή και ακμαία από όσο νομίζει η ίδια. Το μόνο που πρέπει να γίνει είναι να το συνειδητοποιήσουμε. Και χρειαζόμαστε ακριβώς αυτή την αυτοπεποίθηση για να δράσουμε με θάρρος [...]
Η Katharina Dröge (1984) είναι συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Συμμαχία 90 / Πράσινoi στην Ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag) από το 2021 μαζί με την Britta Haßelmann. Προηγουμένως (2018-2021) διετέλεσε Διευθύντρια της κοινοβουλευτικής ομάδας, υπεύθυνη για την πολιτική ανταγωνισμού, εμπορίου και οικονομικής πολιτικής του κόμματος και ήταν τακτικό μέλος της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων και Ενέργειας της Bundestag.
Σπούδασε με υποτροφία οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας.
Μέλος της Ομοσπονδιακής Βουλής από το 2013 και στις εκλογές του 2025 επανεξελέγη ως άμεση εκπρόσωπος-βουλευτής Κολωνίας. Πριν την εκλογή της στη Βουλή ήταν συντονίστρια στο Υπουργείο Περιβάλλοντος της Ομόσπονδης Χώρας της Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας. Παντρεμένη με 2 παιδιά, ανήκει στην Ευαγγελική εκκλησία. 
 
Ο Peter Dausend σπούδασε Αμερικανικές Σπουδές, Πολιτικές Επιστήμες και Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Ζάαρμπρικεν. Από το 2008 είναι αρθρογράφος στην Zeit και πολιτικός ανταποκριτής από
το Βερολίνο. Εργάστηκε ως συντάκτης στην Welt από το 1995, αρχικά στο τμήμα εξωτερικών υποθέσεων και μετά στο κοινοβουλευτικό γραφείο της εφημερίδας στο Βερολίνο. Το 1998 ήταν υπότροφος Arthur F. Burns στην Anchorage Daily News (Αλάσκα).
 
H Jana Hensel από την Λειψία, σπούδασε γερμανική και ρωμανική φιλολογία. Από το 2018 στην εφημερίδα Die Zeit. Το 2019 αναγορεύτηκε «Δημοσιογράφος της Χρονιάς» στην κατηγορία Πολιτισμός. Βιβλία: Zonenkinder (Τα παιδιά της ζώνης, μυθιστόρημα, 2002), παρέμεινε στη λίστα των μπεστ σέλερ του Spiegel για πάνω από ένα χρόνο. Keinland (Η χώρα με το όνομα Καμία, μυθιστόρημα, 2017)Wer wir sind. Die Erfahrung, ostdeutsch zu sein (Ποιοι είμαστε: Η εμπειρία του να είσαι Ανατολικογερμανός, 2018) με τον Wolfgang Engler. Die Gesellschaft der Anderen (Η κοινωνία των άλλων, 2020), με την Naika Foroutan. Το 2010 βραβείο Theodor Wolff (κατηγορία δοκιμίου).
Η ιστορική ομιλία του Καναδού Πρωθυπουργού Mark Carney στο Νταβός
Μέχρι και Φιλελεύθεροι πέρα από τον Ατλαντικό κατάλαβαν τι συμβαίνει -Όμως οι εν Ελλάδι φιλελέδες, στον κόσμο τους.  
 
 
 
 
 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer
«Μεταπολιτική» α λα Τραμπ
 (πολιτική = καπιταλισμός);
Ή,λόγω Τραμπ,το Πολιτικόν
  επιστρέφει στην Ευρώπη;

Η Διακυβέρνηση στην ΕΕ - Στον καιρό του Ουκρανικού πολέμου και της κλιματικής κρίσης

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα
«Στόλοι φαντάσματα» και η ελληνική «βαριά βιομηχανία»

Jan-Werner Müller: Αντιπροσωπευτική δημοκρατία στη μεταπολεμική Ευρώπη και ο λαϊκισμός ως σκιά της

Μαλθακότητα και δικαιωματισμός; Παρακμή της Δύσης; Ή κοινωνία των πολιτών χωρίς πολίτες;

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ
Οι ουτοπικές φιλελεύθερες ιδεολογίες και η ταύτιση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη «σχέση εχθρού και φίλου» (Καρλ Σμιτ) συνδημιούργησαν δυστοπία, «επικίνδυνο» κόσμο.

Το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο μάς έχει γίνει πρόβλημα

Ο εγκλωβισμός στα όρια της οικονομίας: Φαντασιοπληξίες αριστερών ιδεολόγων

Ο ατυχής όρος «ακραίο Κέντρο». Στη Βρετανία και αλλού, κυρίως στην Ελλάδα

Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή «Σχολή της Φρανκφούρτης»;

Κρυμμένα μυστικά & αυταπάτες στη «ριζοσπαστική Αρiστερά» & στους επίδοξους Έλληνες Σοσιαλδημοκράτες

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου
Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015
   Ο βαρώνος Μινχάουζεν,
τo δημοψήφισμα, η υπνοβα-
 σία και το πολιτικό λάθος

Φράνσις Φουκουγιάμα: «Ζούμε σε εποχή πολιτικής αποσύνθεσης. Ωστόσο, πιστεύω ακόμη στην πρόοδο»

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;
Προς εθνικούς «ιδιαίτερους δρόμους»; Ή θα ολοκληρωθεί πλανητικά το ημιτελές (και πολύ πρόφατο) επίτευγμα, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία με συνταγματικά εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα;

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth
BioScience - American Institute of Biological Sciences/ University of Oxford

Our World in Data - CO₂ emissions

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)
Ένα αντιπολεμικό animation

Mariana Mazzucato: A progressive green-growth narrative (Project Syndicate, Social Europe)

Χρίστος Αλεξόπουλος - Υπό κοινωνιολογικό πρίσμα (Μεταρρύθμιση)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»
Από τους σκληρούς νεοφιλελεύθερους ευρωσκεπτικιστές οικονομολόγους και επιχειρηματίες στον αντισυστημικό λαïκο-ναζισμό

Green European Journal

             

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions
Our World in Data

2013: Η ελληνική κρίση μέσα στην ευρωπαϊκή. Είμαστε ακόμα ζωντανοί; (4.2.2013)

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);
Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»
Ένα άρθρο από τον Απρίλιο του 2017

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;
Από τον Χένρυ Κίσσινγκερ,
  την «Μεγάλη Σκακιέρα»
  (Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι)
και τους Νεοσυντηρητικούς,
σε εξεγερμένους ολιγάρχες
 «Νεαρούς Συντηρητικούς» 

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:
«Your success is our success»

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:<br>«Your success is our success»
Η Σαπφώ Νοταρά θα έλεγε:
   «Σόδομα και Γόμορα»!

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών
Είμαστε όλοι Ιρανοί δημοκράτες

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκυ για την Ευρώπη

«Μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, μπορεί μεν να κατάγονται από την Ευρώπη αλλά δεν είναι με την Ευρώπη. Πολύ συχνά κάποιοι Ευρωπαίοι στρέφονται εναντίον του εαυτού τους αντί να ενωθούν [...] Αγαπητοί φίλοι, δεν πρέπει να αυτοϋποβιβαζόμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Ποτέ δεν πρέπει να αποδεχτούμε ότι η Ευρώπη μας είναι απλά και μόνον μια σαλάτα από μι-κρά και μεσαία κράτη, σαν λίθοι πλίνθοι κέραμοι ατάκτως ερριμένοι»
[...] Η Αμερική αλλάζει, αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα που ακριβώς το πάει [...] η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόκληση, ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος
Πολιτική ανευθυνότητα και
  στρατηγική ανικανότητα

Crans Montana, καταστροφή και απορρύθμιση, φιλελευθεριστί deregulation. Στην Ελβετία ρε γαμώτο;

Εδώ και καιρό, προπαγανδίζεται επίμονα ότι οι «υπερβολικές» ρυθμίσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων (ακριβέστερα, κάποιων επιλεγμένων από τους προπαγανδιστές), οι πολύ περιεκτικοί κανονισμοί και οι υποχρεωτικές προδιαγραφές, κάνουν κακό. Κακό στην οικονομία και στην ευημερία, λένε. Έχει εφευρεθεί και η λέξη «υπερρύθμιση» (overregulation). Την ορίζουν ως το δηλητήριο για την οικονομία. Για τις ρυθμίσεις και κανονισμούς έχει επιστρατευθεί ως libertarian δυσφημιστικό συνώνυμο ο μισητός όρος «γραφειοκρατία», για να τονισθούν, ως αντίθεση του, τα υποτιθέμενα καλά, τα οποία υπόσχεται η απορρύθμιση.
Στους διστακτικούς κλείνουν το μάτι: Χαλαρά, παιδιά. Εν ανάγκη, καλά υπόσχεται και η μη «σχολαστική» εφαρμογή κανονισμών και ρυθμί-σεων. Όσων, άν καταργηθούν, θα ξεσπάσει σκάνδαλο.
Η deregulation θα μπορούσε να αναγορευτεί ως η πιο επιτυχημένη λέξη των μετά την πανδημία Covid χρόνων. Διότι τυγχάνει αποδοχής, άρα, στο βαθμό του δυνατού, και εφαρμογής στην πράξη. Και παράγει καρπούς, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;
Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, λοιπόν. Είναι και δικοί της καρποί (άν και όχι αποκλειστικά δικοί της), μεταξύ άλλων ακόμη και γεγονότα όπως η σύγκρουση στα Τέμπη και τώρα η φρικτή πρωτοχρονιάτικη φωτιά στο μπαρ του Crans-Montana, αυτή που έκαψε δεκάδες νέα παιδιά.
Δεν υπάρχει ούτε ένα Άρθρο του Κανονισμού Πυροπροστασίας οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, το οποίο να μην είχε παραβιαστεί στον Ελβετικό τόπο της φρίκης. Όχι σε χώρα των Βαλκανίων ή της Μεσογειακής ζώνης. Στην πάμπλουτη Ελβετία, στον πιο glamour τόπο των χειμερινών Άλπεων. Το τί μπορεί να συνεπάγεται αυτό, το συνειδητοποίησαν ανήμερα Πρωτοχρονιά του 2026. Όμως, το συνειδητοποίησαν πράγματι;
Η hot οικονομία έχει αντικαταστήσει τον καυτό θεό Μολώχ, στην αγκαλιά του οποίου κάποτε έψηναν τα παιδιά τους οι πιο ευνοημένοι πιστοί του. Για να ευαρεστηθεί ο θεός και να συνεχίσει να τούς το ανταποδίδει.
Vae iuvenibus !

Το τέλος της Ριζοσπαστικής Αριστεράς

«Woke Αριστερά» & «αντισυστημική Δεξιά»

«Woke Αριστερά» & «αντισυστημική Δεξιά»
Πολιτικές στρατηγικές «πολιτισμικών πολέμων» και η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley
Αποικισμός του πλανήτη Άρη,
ο Αρμαγεδδών, ο Κατέχων
     και η Αντίχριστος

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής
Ποιοί ορίζουν ποιά θέματα αξίζουν να συζητώνται δημόσια και ποια όχι;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;
 H ΑΙ είναι ψηφιακή τεχνο-
λογία όπως όλες οι άλλες
Ανήκει στην κατηγορία «ερ-
γαλεία». Παρά την «προώ-
 θηση», τον ντόρο και την
 δημοσιολογούσα ευπιστία,
δεν της ταιριάζει ο ενθουσια-
    σμός, ούτε ο τρόμος

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο
 Το νέο αντιδραστικό κοινω-
νικό υποκείμενο και ο βονα-
  παρτισμός α λα Τραμπ

Η Δεκεμβριανή σύναξη των φίλων της «Δημοκρατίας»

Η Δεκεμβριανή σύναξη των φίλων της «Δημοκρατίας»
Καλώς 'τα τα παιδιά, δεν αργήσατε!

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά
   Από δω «οι δικοί μας»,
τους αξίζει συμπαράσταση -
      Από κεί οι άλλοι·
δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν

Μάικλ Σαντέλ: Ευρωπαίοι, ξυπνήστε από το «Αμερικανικό Όνειρο»

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis
Ήταν από τα πιο λαμπερά
μυαλά· φώτιζε την Θεσσα-
λονίκη σε μίζερους καιρούς

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές
Από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ
  στον Αλεξάντρ Ντούγκιν
Πούτιν, Όρμπαν, AfD & Σία
     σε ρόλους μαθητών

Σοφία Χριστοφορίδου: Η Διεθνης Έκθεση Θεσσαλονίκης και το Μητροπολιτικό Πάρκο

Σοφία Χριστοφορίδου: Η Διεθνης Έκθεση Θεσσαλονίκης και το Μητροπολιτικό Πάρκο
   Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ -
   Heinrich-Böll-Stiftung -
       Θεσσαλονίκη

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
  Ευχαριστούμε Αμερική,
     όμως φτάνει πιά !

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε
    αυτή η άλλη Ευρώπη.
Aυθόρμητη, συναισθηματική,
     Ευρώπη της πίστης»

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα
Οι ψευδοεπιστήμες και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σήμερα το πιο ισχυρό ναρκωτικό και προκαλούν συλλογική αποβλάκωση. Δεν είναι το παραδοσιακό ιδεολογικό όπιο, «μαζεμένο από το χωράφι». Είναι καθαρή ηρωίνη, «βιομηχανι-κής παραγωγής».
Από στενά πολιτική άποψη, θα άξιζε να εξεταστεί, γιατί τόσο εύκολα, σχεδόν όλοι οι απλοί άνθρωποι με λίγο ή πολύ ακροδεξιές ιδεολογικές προτιμήσεις (αλλά και πολλοί από τους αναρχικούς και αριστερίστες), είναι, πάνω απ' όλα, σφοδροί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, πετρελαιολάγνοι, αεριοφάγοι, βενζινομανείς, λιγνιτοδίαιτοι, μισούν τα αιολικά και τα φωτοβολταïκά πιο πολύ και από τον διάολο. Και ηδονίζονται τόσο πολύ με την εισπνοή των πραγματικών ψεκαστικών αερίων, αυτών που εκπέμπουν οι επιτήδειοι, οι έχοντες συμφέρον από την αποβλάκωση και μαζοποίηση.
Η απέχθεια για τις ΑΠΕ είναι συνήθης ανορθολογισμός; Είναι κλασική ιδεολογία (ψευδής συ-νείδηση); Ή μήπως είναι σύμπτωμα πιο πολύπλοκης και πιο σκληρής διαστροφής, μιας παθολογίας ενός συγκεκριμένου ανθρωπολογι-κού τύπου, μια «μεταμοντέρνα» δεισιδαιμονία, η οποία δυναμώνει ακριβώς επειδή επικρατεί ο «μεταμοντέρνος» κανόνας του σχετικισμού, το anything goes;
Γιατί σ΄ αυτή την κοινωνική διαμάχη υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με άντληση ενέργειας είτε απευθείας από την πρωταρχική φυσική πηγή ενέργειας του πλανήτη (δηλαδή συλλαμβάνοντας την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του ήλιου με τα φωτοβολταïκά συστήματα), είτε από την ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλεί αυτή η ακτινοβολία (ανεμογεννήτριες), εκλαμβάνεται ως απόκλιση, ως επικίνδυνη «καινοτομία». Ενώ η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εταιρειών που καίνε ορυκτά καύσιμα, είναι κάτι που εκλαμβάνεται ή γίνεται ανεκτό ως «το φυσικό», «το λογικό», «η κανονικότητα».
Έτσι η ανορθολογικότητα δεν εμφανίζεται απλά ως μέρος του λόγου μιας ορισμένης κοινής γνώμης, τον οποίο μπορεί κανείς να κατατάξει στα αποτελέσματα της εσκεμμένης παραπλάνησης λόγω συμφερόντων, στο «ψέκασμα», στη διάδοση πλασματικών «πραγματικοτήτων», στις συνέπειες της ιδεολογίας ως ψευδούς συνείδη-σης κτλ.
Το ίδιο το γεγονός ότι γίνεται και σήμερα συζήτηση για το τι από τα δύο είναι απόκλιση και τι κανονικότητα (η χρήση απευθείας της πρωταρχικής πηγής ενέργειας; ή η άντληση ενέργειας με καύση μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο προïόντων που προέρχονται από την ίδια πηγή και η βιόσφαιρα τα δημιούργησε ενεργών-τας επί εκατομμύρια χρόνια;), θέτει πάλι το πολυσυζητημένο ερώτημα του λογικού και του ανορθολογικού τόσο ως προς τα μέσα, όσο και ως προς τους σκοπούς.
Δεν είναι ζήτημα «παραπλάνησης»· αλλά ερωτά τί (είτε μέσο είτε σκοπός) μπορεί να είναι επιστημονικά (εν τέλει λογικά) έγκυρο και τί δεν μπορεί.
Είμαστε σε εποχή στην οποία οι δεισιδαιμονίες με προέλευση άμεσα θρησκευτική έχουν, υπο-τίθεται, υποχωρήσει. Οι άλλες;

Νοέμβριος 2024

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;
Η δομική μονιμότητα του διπολισμού και του αρχηγισμού στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Και οι θεσμικές-συνταγματικές βάσεις του

Οι ΗΠΑ σήμερα
Tι απομένει να κάνουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι;

Οι ΗΠΑ στα χρόνια πριν την ήττα στο Βιετνάμ, ήταν παντοδύναμη υπερδύναμη, όπως άλλωσε και η ΕΣΣΔ. Με άνεση έκαναν τότε και οι δύο τις «δουλειές» τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σταματούσαν μόνον όπου ερχόταν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους (π.χ. κρίση πυραύλων στην Κούβα). Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τις στρατιωτικές και πολιτικές ήττες στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν αντίστοιχα.
Σήμερα ΗΠΑ και Ρωσία είναι στρατιωτικοί γίγαντες (οι ΗΠΑ είναι και οικονομικός γίγας, μέχρι νεωτέρας) αλλά αμφότεροι με πήλινα πολι-τικά πόδια.
Ωστόσο, η μεν Ρωσία είναι κλασική απολυταρχία και λειτουργεί έτσι, στοιχειωδώς αποδοτικά, με την σταθερότητα που μπορούσαν να έχουν οι καθαρά αντιδραστικές, μοναρχικές πολιτικές εξουσίες του 19ου Αιώνα. Λειτουργεί όπως λειτουργούσαν στο εσωτερικό τους, αλλά επίσης πιέζοντας στρατιωτικά τον άμεσο περίγυρο τους η τότε Αυτοκρατορική Ρωσία της Μεταναπολε-όντειας εποχής, η δικέφαλη Μοναρχία των Αψ-βούργων, η Γαλλία της Παλινόρθωσης, η Πρω-σία, αλλά και η Βικτωριανή Αγγλία
Αντίθετα, οι ΗΠΑ, άν τις δούμε από τη σκοπιά του πολιτικού συστήματος, ή συνταγματικά, ή και ως νομικό-πολιτικό πολιτισμό εντός μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής τάξης πραγμάτων, είναι πολιτικό αναρχομπάχαλο. Ως πο-λιτικός πολιτισμός είναι παγιδευμένη σε μια απολιθωμένη, παλαιολιθική μορφή Δημοκρατίας, υπό συνταγματικό καθεστώς του 19ου Αι-ώνα. Στο παγκόσμιο συστημα και στη γεωπολιτική του 1967 ή ακόμη του 1989, αυτό λειτουργούσε επαρκώς. Όμως εν έτει 2023 δεν λειτουργεί. Παράγει γενικευμένο ανορθολογισμό.
Ποιός φανταζόταν στην εποχή του Βιετναμικού Πολέμου, στη δεκαετία του 1970, ότι 40-50 χρόνια μετά, θα μπουκάριζαν στο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτων «αντισυστημικά» φρικιά με κέ-ρατα και με αρκουδοτόμαρα, με καλάσνικωφ στα χέρια, για να ενθρονίσουν ξανά τον ηττημένο στις εκλογές αγαπημένο τους Πρόεδρο;
Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, το χειρότερο μειονέ-κτημα των ΗΠΑ και πηγή των πολιτικών κακών είναι ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής. Στις ΗΠΑ αγοράζουν ακόμη τη βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους στο 1/2 της τιμής που κοστίζει το ίδιο εμπόρευμα στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Πολωνία. Την ίδια στιγμή, όλοι οι επιστημονικοί δείκτες κοινωνικών ανισοτήτων κατατάσσουν στις ΗΠΑ σε ίδιο επίπεδο με τις Μεσανατολικές χώρες ή με το Μεξικό και με την Βενεζουέλα. Καμιά σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, τουλάχιστον την βορείως των Άλπεων.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής δεν είναι διατηρήσιμος. Η εμφανής πια αποτυχία του είναι η αιτία που μετά το 1980 διέβρωσε το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τώρα το καταστρέφει.

Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί για να είναι ανθεκτική σε ενδεχόμενη ολική αποτυχία των ΗΠΑ. Αυτό συνεπάγεται, πρώτα-πρώτα, χειροπιαστά και πολύ σκληρά πράγματα. Είναι καιρός να αποκτήσει η ΕΕ την πιο συνεκτική κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας που ταιριάζει σε μια Ένωση κρατών. εν μέρει με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Να αποκτήσει κοινό στρατό με ισχυρή κοινή δύναμη αποτροπής.
Δύσκολο αλλά αναγκαίο - ανάγκα και Θεοί πείθονται. Άλλη εναλλακτική λύση δεν έχει.
Οι πραγματικοί δημοκράτες και οπαδοί της μα-χόμενης δημοκρατίας θα είναι οι κινητήριες δυνάμεις γι αυτόν τον δύσκολο και οδυνηρό μετασχηματισμό. Στις αυθεντικά δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των χωρών της Ένωσης, αρχίζοντας από τις Πράσινες και Σοσιαλιστικές (ή Σο-σιαλδημοκρατικές, το ίδιο είναι), φθάνοντας μέ-χρι και όσες Συντηρητικές και Φιλελεύθερες όχι μόνον διακηρύσσουν αλλά και εννοούν ότι το φι-λελεύθερο δημοκρατικό κράτος, δηλαδή αυτό με δικαιώματα και ελευθερίες, αξίζει να συντηρηθεί και να βελτιωθεί, τίθενται νέα καθήκοντα: Βιωσιμότητα, κοινωνική συνοχή, συμφιλίωση με τη φύση, ανθεκτικότητα έναντι διακινδυνεύσεων. Και γεωπολιτικών. Αυτό το έργο είναι πεδίον δόξης λαμπρόν και για ό,τι αξίζει να λέγεται μια εκδοχή Αριστεράς άξια της εποχής μας. Δηλαδή δημοκρατική και ανανεωτική.
Οι ΗΠΑ είναι δημοκρατία μεν, παλαιολιθικής κοπής δε - έχει μείνει στον 19ο Αιώνα -, με νομικό και πολιτικό πολιτισμό ημι-νεωτερικού τύπου, με κοινωνία σε αγεφύρωτο διχασμό και με μεγάλα τμήματα της βυθισμένα σε αδιέξοδη πολιτισμική παρακμή.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής (που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα) είναι αδιέξοδος, μη διατηρήσιμος και καταστρέφει τον πλανήτη, γι αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Η ακραία κοινω-νική ανισότητα και το απαρχαιωμένο πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ μπορούν μόνον να παράγουν πολιτικές παρακμάζουσας Πολιτείας. Δεν είναι ασφαλές να στηριζόμαστε ως Ευρώπη σε μια παρακμιακή δημοκρατία.

Οκτώβριος 2023

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες
Ποια δικαιώματα είναι έγκυρα,
τί λογής αξίες, ποιών αξίες;

Ταυτοτικά & καθολικά δικαιώματα: Γάμος για όλους
Πλανήτης για όλους, σημερινούς κι επόμενους;

«..Και συ χτενίζεσαι»
Μερικούς μήνες αφότου κάηκε η Θράκη, πνίγη-κε στις πλημμύρες η Θεσσαλία, ένα χρόνο μετά το τρομακτικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα που σχεδόν δεν έχει τρένα, και ενώ η ζωή στις IX-αυτοκινητόπληκτες ελληνικές μεγαλουπόλεις και στις συνοικίες τους γίνεται όλο και πιο αβίωτη, λες και ζούμε σε πόλεις της Μέσης Ανατολής, ποιές θεώρησε ως πιο επείγουσες νομοθετικές επεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις η ελληνική πολιτική εξουσία;
Αυτό το ερώτημα ίσως απασχολήσει τους αυριανούς ιστορικούς των πολιτικών συστημάτων και των κοινωνιών. Από τη σκοπιά της απλής λογικής, προκειμένου να απαντήσουν γιατί συνέβη έτσι όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα και όχι αλλιώς, ίσως οι ιστορικοί σηκώσουν τα χέρια ψηλά με απορία.
Ίσως πάλι σκεφτούν ότι η ελληνική σοφή ρήση «πάμε κι όπου βγει» έδωσε λύση σε ένα ακόμη πρόβλημα.
Εάν όμως λάβουμε υπόψη αριθμούς και ποσοστά (πράγματα που δεν συνηθίζεται να τα χειρίζονται με σεβασμό στη χώρα των Greek stati-stics), είναι αναπόφευκτο και το το πολιτικό-ηθικό ερώτημα:
Πόσο κερδίζουν ή χάνουν σε δημοκρατική νομι-μοποίηση τα απανταχού δημοκρατικά κομματικά συστήματα - όπως εν προκειμένω το ελληνικό, όταν, αφενός σπεύδουν να ικανοποιήσουν αιτήματα ή δικαιώματα, π.χ. στο γάμο, ενός ποσοστού του πληθυσμού πολύ μικρότερου του 5 %, και αφετέρου, την ίδια στιγμή, αδιαφορούν εντελώς και δεν κάνουν απολύτως τίποτε (ή κά-νουν παρελκυστικές κινήσεις), για ό,τι αφορά τα πιο θεμελιακά δικαιώματα του 100 % του πλη-θυσμού, του νυν και του μέλλοντος; Το δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρεπή τρόπο, φυσικό τρόπο, το δικαίωμα να πατούν και αύριο τα πόδια τους σε έναν πλανήτη που θα μπορεί να τους προσφέρει μια τέτοια ζωή.
Αναφερόμαστε βέβαια στην ανθρωπογενή κλιματική κατάρρευση και όλα τα σχετικά που συνδέονται με αυτήν και με άλλες διαδικασίες καταστροφής του περιβάλλοντος.
Εάν οι ιστορικοί το δουν έτσι, από καθαρά πολιτική σκοπιά, ως ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης, ίσως η απορία τους γίνει μικρότερη. Ίσως οι επιλογές τους για να λύσουν τον γρίφο θα περιοριστούν σε δύο μόνον:
1. Είτε να διαγνώσουν ανεγκέφαλο πολιτικό προσωπικό και πολιτικο-πολιτισμικές- μιντιακές ελίτ.
2. Είτε να δουν εν δράσει υποκριτές, κυνικούς: Ευαίσθητους στην ικανοποίηση δικαιωμάτων, οσοδήποτε έγκυρων, ποικίλων κοινωνικών-«ταυ-τοτικών» μειοψηφιών οσοδήποτε μικρών, εάν αυτές οι μειοψηφίες υπερεκπροσωπούνται στο πολιτικό προσωπικό, στα media, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην «πολιτιστική βιομηχανία» κτλ, δυσανάλογα με το ειδικό βάρος τους στην όλη κοινωνία. Ενώ ταυτόχρονα, οι ίδιοι «ευαίσθητοι» νομοθέτες, έχουν γραμμένο εκεί όπου δεν πιάνει μελάνη το 100 % του πληθυσμού, ιδίως εκείνους που δεν μπορούν ακόμη να ψηφίσουν
Εάν ισχύει το δεύτερο, οι ιστορικοί με γνώση πολιτικής επιστήμης εύκολα θα καταλάβουν ότι οι τυχερές αυτές «ταυτοτικές» μειοψηφίες αποκτούν προτεραιότητα επειδή ακριβώς λόγω της δυσανάλογης υπερεκπροσώπησης σε συστημικούς (με την ορολογία του Χάμπερμας) ή παρασυστημικούς τομείς, π.χ. οικονομία, πολιτική, media και «πολιτιστική βιομηχανία», παράγουν δυσανάλογα μεγάλη πολιτική ισχύ, την οποία μπορούν να «δανείζουν» - φυσικά με ακριβό αντίτιμο - στους άμεσους χρήστες και χειριστές πολιτικής ισχύος: Στο εκτελεστικό και νομοθετικό πολιτικό προσωπικό, στους άλλους (στους «γραφειοκρατικούς») μηχανισμούς των κομμά-των, στους δικαιϊκούς και στους άλλους θεσμούς της δημοκρατίας.
'Ετσι δημοκρατικοί σκοτώνουν τη δημοκρατία. Αυτοί που κρατούν το πιστόλι είναι οι λεγόμενοι αντισυστημικοί, η φιλοολοκληρωτική Άκρα Δεξιά που θα ήθελε πάρα πολύ όλες οι δημοκρατίες να αλωθούν από πολιτικές α λα Τραμπ και ιδίως από καθεστώτα α λα Πούτιν.
Όμως, αυτοί που πουλούν το όπλο και τις σφαί-ρες στους «αντισυστημικούς» είναι οι σκληροί εγωιστές και ασυμβίβαστοι φιλοσοφικά φιλε-λεύθεροι που αδειάζουν τη δημοκρατία από ουσιαστικά περιεχόμενα ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, μαζί και η μεταμοντέρνα ή λεγόμενη δικαιωματική Αριστερά, η οποία έχει αποδεχτεί, με χαρά και με ψυχή βαθιά, να είναι όμηρος των πρώτων.
Η δυνατότητα γάμου για όλους, ανεξαρτήτως προσανατολισμού φύλου, άς νομοθετηθεί. Κακό δεν κάνει, αρκεί να έχουν προτεραιότητα τα θε-μελιώδη δικαιώματα των παιδιών απέναντι σε ελάσσονα δικαιώματα των ενηλίκων και να μένει απαραβίαστη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του σώματός του.
Μολονότι η νομοθέτηση γάμου των ομόφυλων είναι ακτιβισμός εκνομίκευσης καθοδηγούμενος από πρόσκαιρους συσχετισμούς ισχύος μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική, δεν είναι επικίνδυνη απειλή για την φύση του ανθρώπου, όπως αναμφίβολα είναι άλλα πράγματα, π.χ. η πα-θητική ή κατόπιν υπολογισμού πολιτική αποδοχή της κλιματικής κατάρρευσης ή της προκλητικά εξωφρενικής κοινωνικής ανισότητας. Όμως δεν είναι ούτε πολιτισμικό και πολιτικό επίτευγμα ισότητας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού.
Γιατί Διαφωτισμός σημαίνει, πέραν των άλλων, διαρκή κριτική, αναστοχασμό, αυστηρό έλεγχο της εγκυρότητας ισχυρισμών, αποφάσεων και δράσεων, με κριτήρια λογικά και αξιολογικά. Δηλαδή απαντήσεις και στα ερωτήματα «πώς γίνεται;», «για ποιό λόγο;», «τι δυνάμεις κινούν αυτή την πράξη;», «είναι σημαντικό και επείγον ή άλλα είναι σημαντικά και επείγοντα;», «γιατί τώρα και όχι αύριο ή χθές;», «γιατί προτεραιότητα σ' αυτό και όχι σε άλλα;», και λοιπά.
Πραγματική απειλή προκύπτει. αλλά ως «παράπλευρη επίπτωση». Δεν εκπορεύεται από το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά από το είδος πολιτικής που δρά και εδώ.
Όταν η πολιτική, δεξιά, αριστερή ή άλλη, και η επικρατούσα δημόσια συζήτηση στις κοινωνίες, βλέπουν αδιάφορες τον ελέφαντα να γκρεμίζει το σπίτι, κι αυτές καταγίνονται με το να καθαρίζουν ένα από τα πολλά θολά του τζάμια, τότε τους ταιριάζει επάξια ο τίτλος της ιστορικής επιθεώρησης του Ελεύθερου Θεάτρου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη: «..και συ χτενίζεσαι», 1973.
Αυτό που συμβαίνει εν έτει 2024 δεν είναι «μεταπολιτική» όπως ισχυρίζονται μερικοί. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει. «Τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε». Πολιτική είναι. Συνή-θης όπως την ξέραμε και την ξέρουμε. Συνήθης διότι συσχετισμοί ισχύος αποφασίζουν.
Εάν θα υπάρχουν αύριο ιστορικοί, θα αξιολογή-σουν. Όμως «το θέμα είναι τώρα τι λες», σημερινέ πολίτη.

Φεβρουάριος 2024

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία
Δικαιώματα, η διεκδίκηση
   και η εγκυρότητα τους

ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ως «ενδιάμεσος» ο ΣΥΡΙΖΑ. Ροές εκλογικών προτιμήσεων κι ένας κύκλος που κλείνει

Το αποτέλεσμα των διπλών κοινοβουλευτικών εκλογών του 2023 έδειξε πώς έκλεισε ένας δεκαετής κύκλος αλλαγής κομματικών προτιμήσεων. Επιβεβαίωσε αυτό που είχε ήδη φανεί στον ορίζοντα από το 2019.
Το δημοψήφισμα του καλοκαιριού του 2015, καθώς και τα πριν και τα αμέσως μετά από αυτό, είχαν λειτουργήσει ως ιμάντες μεταφοράς πολυάριθμων οπαδών του «ριζοσπαστικοποιημένου», εθνοπατριωτικού ρεύματος του ΠΑ-ΣΟΚ. Στην αρχή συνέβη μια προσωρινή ενα-πόθεση στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά στη συνέχεια το ρεύμα κινήθηκε προς τη ΝΔ. Βαθμιαία. Πρώτα εν μέρει (2019). Το 2023 επισφραγίστηκε το τέλος της διαδρομής και ο κύκλος κλείνει.
Ένα άλλο, όχι μικρότερο κομμάτι ψηφοφόρων, το 2009 ψηφοφόροι της τότε «λαϊκοδεξιάς» ΝΔ, είναι αυτό που στην όλη περίοδο 2010-2015 «ριζοσπαστικοποιήθηκε» και μετατοπίστηκε προς την Χρυσή Αυγή και τους ΑΝΕΛ, σε μικρότερο βαθμό και προς τον τότε «αντιμνημονιακό» ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό το μικρότερο κομμάτι, όπως και το πρώτο ρεύμα, το «ΠΑΣΟΚογενές», κατά την τετραετή διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μπήκε σε περιδίνηση. Ο ανειλικρινής τρόπος «επικοινωνιακού» χειρισμού από τον ΣΥΡΙΖΑ των διακυβευμάτων και κυβερνητικών πολιτικών της εποχής 2015-2019, αυτών που αφορούσαν το δημοψήφισμα, τα μνημόνια, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τον ΕΝΦΙΑ κτλ, αποδείχτηκε μακροπρόθεσμα αυτοκαταστροφικός.
Το πρώτο ρεύμα, το «ΠΑΣΟΚογενές», στράφηκε προς τη ΝΔ ως μη χείρον βέλτιστον. Από το δεύτερο ρεύμα, δηλαδή τους «αγανακτισμένους» δεξιούς, μερικές μερίδες προτιμούν να επιστρέψουν στη ΝΔ, αλλά οι πιο πολλοί απωθούνται εντονότατα (πιο έντονα ακόμη και από «αριστερούς») από το «Μητσοτακικό» προφίλ της σημερινής ΝΔ. Αποτέλεσμα είναι αυτό το πολύμορφο χαοτικό σύνολο της «Ελ-ληνικής Λύσης», των «Σπαρτιατών» και της «Νίκης» (συνολικά 12, 5 % των εγκύρων), εν μέρει τροφοδοτήθηκε και μια συνιστώσα της «Πλεύσης Ελευθερίας».
Ωστόσο, άλλα κομμάτια και των δύο ρευμάτων «φυγής» από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, τα οποία τώρα έγιναν τρία επειδή ογκώνεται και η φυγή από τον ΣΥΡΙΖΑ, συνέβαλαν και συμβάλλουν στο διαρκές, όλο και πιο αυξανόμενο ρεύμα φυγής από τις εκλογικές διαδικασίες (αποχή). Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και η συμμετοχή στο δημοψήφισμα του 2015 παρακολούθησε αυτή τη διαρκή, κλιμακούμενη μείωση των συμμετεχόντων στις κεντρικές διαδικασίες «έκφρασης πολιτικής γνώμης».
Πρόκειται φυσικά για απλοποιημένη περιγραφή της αριθμητικής μεταβολής των πολιτικών προτιμήσεων στα χρόνια 2009-2023. Γιατί υπάρχουν επίσης οι ουκ ολίγοι ψηφοφόροι που πρώτη φο-ρά το 2023 άσκησαν δικαίωμα ψήφου από τα 17 (η σχετική πλειοψηφία τους στράφηκε τώρα προς τη ΝΔ), οι εν τω μεταξύ θανόντες, αλλά και η μετανάστευση 500.000 νέων για εργασία εκτός Ελλάδος. Όλα αυτά συνδιαμορφώνουν το πραγματικό σώμα των εκλογέων, το θεωρητικό αλλά και το ενεργό, εν έτει 2023.

Ωστόσο, η όλη μεσο-μακροπρόθεσμη «κυκλοφορία» των κομματικών προτιμήσεων, σε πολύ αδρές γραμμές συνοψίζεται σε μια έντονη ροή από το ΠΑΣΟΚ του 2009 προς τη ΝΔ, εν μέρει και σε κομματικό «επαναπατρισμό» στην ίδια τη ΝΔ κάποιων Νεοδημοκρατών του 2009, με ενδιάμεσο σταθμό και βραχυπρόθεσμο «μεσολαβητή» και στις δύο ροές, τον ΣΥΡΙΖΑ των ετών 2010-2019.
Η ροή προς όφελος της ΝΔ μετριάζεται από την συνεχιζόμενη αποξένωση από τη ΝΔ μέρους του «εθνικολαϊκού» πυρήνα της, ο οποίος μετατοπίζεται προς τα ακροδεξιά.
Αλλά και αυτό δεν είναι πρώτη φορά που συμ-βαίνει. Βλ. π.χ., εν μέρει, το ΛΑΟΣ του Καρα-τζαφέρη (3,8% το 2007, 5,63% το 2009).
Τέλος, η επιτυχία της ΝΔ στις διπλές εκλογές του 2023 φαντάζει - εσφαλμένα - ως θρίαμβος, κυρίως εξαιτίας της τεράστιας διαφοράς των ποσοστών της από το ποσοστό του δεύτερου κόμματος. Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να συγκρίνουμε το ποσοστό 40,5 % που έλαβε η ΝΔ το 2023 με το ποσοστό 44 % που έλαβε το πρώτο κόμμα ΠΑΣΟΚ το 2009 λαμβάνοντας υπόψη και τα αντίστοιχα ύψη της συμμετοχής των εκλογέων στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις: 5.273.699 άτομα ψήφισαν τον Ιούνιο του 2023 ενώ τον Σε-πτέμβριο του 2009 είχαν ψηφίσει 7.044.606 άτομα. Η διαφορά είναι τρομακτική: - 25 %.
Το 2009, το πρώτο κόμμα ΠΑΣΟΚ έφτασε στο 44 % λαμβάνοντας 3.012.542 ψήφους, ενώ τον Ιούνιο του 2023 η ΝΔ «θριάμβευσε» με 40,5 % λαμβάνοντας όμως μόνον 2.115.322 ψήφους, δηλαδή λιγότερες ακόμη και από τις 2.295.719 ψήφους που έλαβε η ΝΔ το 2009 ως δεύτερο και συντριπτικά ηττημένο κόμμα (το τότε ποσοστό της ΝΔ ήταν 33,47 %).
Αν ληφθεί υπόψη αυτή η σύγκριση με το 2009, το μέγεθος της εκλογικής νίκης της ΝΔ το 2023 αξιολογείται πιο σωστά και πιο ρεαλιστικά.

Ιούλιος 2023

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη
 Η ηθική της ευθύνης στην
      Ελλάδα της κρίσης
     και σε άλλες κρίσεις

Πράσινος πολιτικός χώρος στην Ελλάδα; Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση στο «Νότο».

Πουθενά νοτίως των Άλπεων δεν ευδοκιμει ο Πράσινος πολιτικός χώρος και ποτέ δεν ευδο-κίμησε. Και πολύ δύσκολα μπορεί αυτό να αλλάξει.
Το πρόβλημα είναι κυρίως κοινωνιολογικό. Στον Μεσογειακό Νότο, από την Ιβηρική μέχρι Ελλάδα και ανατολικότερα, έχουν υπερισχύσει δυσανάλογα οι εγωιστικές και ηδονιστικές νοοτρο-πίες και ιδεολογίες: Τα «εγώ θα σώσω τον κόσμο;», «σημασία έχει να περνάμε καλά τώρα», «καθένας είναι άξιος της τύχης του», τα «ζήσε το σήμερα, άσε το μέλλον στους επόμενους». Και το μίσος πολλών μεσηλίκων και γερόντων για τα παιδιά (εκτός από τα δικά τους ίσως) και για τους νέους γενικά. Οι σημερινοί Νότιοι, όχι μόνον οι boomers, είμαστε κατά πλειοψηφίαν σκληροί φίλαυτοι. Ή μάλλον έχουμε γίνει· οι γονείς μας δεν ήταν έτσι.
Ειδικά στην Ελλάδα παίζει ρόλο και και μια διαστροφική ηθική που έχει αναπτύξει ήδη από τον Μεσαίωνα ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός. Ο βυζαντινός παρτικουλαρισμός, ο ησυχασμός και η ατομιστική ομφαλοσκόπηση έχει φύγει πολύ μακριά από το πρωτοχριστιανικό ήθος του «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ».
Από την άλλη πλευρά, τα «σκέψου πλανητικά, δράσε τοπικά» είναι «οικολογισμοί» και «οικο-εναλλακτισμοί» μιας παλαιολιθικής πια επο-χής. Δεδομένης της πραγματικότητας του 21ου Αιώνα, έχουν ξεπέσει σε συνήθεις επαρχιωτισμούς ή σε σκέτους ανορθολογισμούς, όπως και άλλες πάλαι ποτέ δημοφιλείς «εναλλακτικές απόψεις». Η (δήθεν) «πλανητική σκέψη» είναι αδύναμη και συνήθως υποκριτικό πρό-σχημα για κάλυψη της ομφαλοσκόπησης. Αυτό που μετράει πολιτικά είναι η έλλογη δράση που αφήνει ανθεκτικό αποτύπωμα.
Σήμερα, ο όποιος «εναλλακτισμός» παραπέμ-πει σε ψεκασμένη συνωμοσιολογία τύπου Qanon στις ΗΠΑ και AfD στη Γερμανία. Πιο «αθώες» εκδοχές είναι οι κυνηγοί ανεμογεννητριών. Όπως ακριβώς έγινε σε αλλοτινές εποχές με άλλους δον Κιχώτηδες, «ιππότες της ελεεινής μορφής» και τους Σάντσο τους, όταν κυνηγούσαν τους ανεμόμυλους την εποχή που αυτοί γενικεύονταν σε όλη την Ευρώπη (βλέπε π.χ. Ολλανδική ζωγραφική την εποχή της Αναγέννησης).
Το Πράσινο πολιτικό ρεύμα, επειδή δεν προέρ-χεται όπως τα άλλα από την εποχή της αστικής επανάστασης και των απατηλών φιλοσοφικών ιδεολογιών της αποδέσμευσης από το «βασίλειο της αναγκαιότητας» (19ος Αιώνας), δεν έχει ανάγκη από «οικολογισμούς» ή άλλους ιδεολο-γικούς -ισμούς, από τους οποίους έχουν ανάγκη άλλα πολιτικά ρεύματα, όπως π.χ. τα Φιλε-λεύθερα έχουν ανάγκη τον φιλοσοφικό ή και τον οικονομικό φιλελευθερισμό, τα Σοσιαλιστικά και Κομμουνιστικά τον (ψευδο)επιστημονικό σοσια-λισμό, τα σημερινά Συντηρητικά έναν συντηρητι-σμό μετριασμένο μεν, ωστόσο προερχόμενο από την πολιτική παράδοση του Ancien Régime.
Αντίθετα με τους απολιτικούς παλαιολιθικούς «οικολογισμούς» και «οικο-εναλλακτισμούς», η Πράσινη πολιτική χρειαζεται ταυτόχρονα τόσο το πρόταγμα «ακολουθείστε την επιστήμη», όσο και την ανυποχώρητη στήριξη μιας δημοκρατίας με ελευθερίες και δικαιώματα συνταγματικά κατοχυρωμένα, με ισχυρό κοινωνικό κράτος, το «ελευθερία-ισότητα-αδελφοσύνη» του κλασικού ρεπουμπλικανισμού, αλλά εφαρ-μοσμένο και πέραν του εθνικού κράτους. Γι' αυτό, τα πραγματικά Πράσινα κόμματα είναι φιλοευρωπαικά και φενταραλιστικά και όταν συμμετέχουν σήμερα σε κυβερνήσεις επιδιώ-κουν να έχουν κεντρικά Υπουργεία, π.χ. οικονομικά ή το Υπουργείο Εξωτερικών, και όχι υπουργεία που βάζουν απλώς «διορθωτικές πινελιές».
Αντίθετα με το παλαιολιθικό «δράσε τοπικά», η σημερινή Πράσινη πολιτική είναι δράση πλανη-τική, δράση «σε όλα τα αζιμούθια», και είναι πολιτική με την Αριστοτελική σημασία, πράξις εντός της (πλανητικής πια) πόλεως, όχι αυτοïκανοποίηση αντικοινωνικών ατόμων με τις ιδι-αίτερες «αντικουλτούρες» τους.
Αξίζει να δεί κανείς την άποψη ισχυρών Πρά-σινων πολιτικών προσώπων της Ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής για την πολιτική δράση και τη δημοκρατία σε «εποχή αναστάτωσης», «για την σκληρή πολιτική σύγκρουση ως αναγκαία προϋπόθεση για να προκύψουν νέοι δεσμοί και μια νέα ισορροπία» (ομιλία του Ομοσπονδιακού Υπουργού Οικονομίας της Γερμανίας Ρ. Χάμπεκ κατά την παραλαβή του Βραβείου Ludwig Börne, Φρανκφούρτη 10.6.2023) «Στις σημερινές κοινωνίες με την εσωτερική πολυμορφία τους, η πολιτική αρπάζει εύκολα φωτιά», λέει.
ww.faz.net/aktuell/feuilleton/debatten/robert-habeck-rede-zur-verleihung-des-boerne-preises-18956353.html?printPagedArticle=true#pageIndex_2
Σε τελευταία ανάλυση, για να ευδοκιμήσει αυτό το πολιτικό ρεύμα χρειάζεται οπωσδήποτε κάποια αποδοχή αρχών καθολικής ισχύος. «Πράττε έτσι, ώστε να επιθυμείς να μπορεί να γίνει ο τρόπος που πράττεις, πρότυπο καθολικής ισχύος» (η κατηγορικη επιταγή, Καντ, 1785).
Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση τέτοιων κομμάτων εδώ στο «Νότο».

Αύγουστος 2023

Μιχάλης Παπαγιαννάκης (1941 - 2009)

Μάικλ Σαντέλ: Γιατί οι φιλελεύθεροι είναι ανίσχυροι απέναντι στους λαϊκιστές και στους εθνικιστές;

Περιοδικό «Ο Πολίτης» 1976-2008, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας ΑΣΚΙ

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)
Λόγος για την ερχόμενη,
την πραγματικά μεγάλη
             κρίση

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου
Πόσο παγερά αδιάφορος
       να μένει κανείς;

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι
Οι «περιπέτειες της δια-
 λεκτικής» στο Παρίσι
      του 1969

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)
Δαμ. Παπαδημητρόπουλος
   και συνυπογράφοντες

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή
Ένας ιστοχώρος για την Βενετία Γαζίλα

Ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες

«Αυτά που ονομάζουμε ιδεολογίες είναι ψευδαισθήσεις προικισμένες με την ισχύ πεποιθήσεων που συμμερίζονται πολλοί από κοινού». Με τέτοιες πεποιθήσεις, «τα άτομα αυτοεξαπατώνται για το τί είναι αυτά τα ίδια και ποιά η κατάστασή τους».
Οι δεδομένοι συσχετισμοί κοινωνικής δύναμης παράγουν
«δομική βία», δηλαδή επικοινωνιακά εμπόδια που λειτουργούν «διακριτικά» και περνούν απαρατήρητα, ωστόσο είναι αποτελεσματικά. «Οι εμπλεκόμενοι σε τέτοιες συστηματικά κολοβωμένες διαδικασίες επικοινωνίας, σχηματίζουν πεποιθήσεις υποκειμενικά αβίαστες, οι οποίες όμως είναι ψευδαισθητικές, απατηλές». Έτσι, οι πολίτες δημιουργούν οι ίδιοι μια πολιτική ισχύ, η οποία, «όταν θεσμοποιηθεί, μπορεί να στραφεί και εναντίον τους» (με τα λόγια του Jürgen Habermas)

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.
Λέο Στράους, Μαξ Βέμπερ,
Φρίντριχ Νίτσε σε «διάλογο»

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης
Αστικός ακτιβισμός για την
  «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»

Eurozine

Blätter für deutsche und internationale Politik

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία
Ζωή και θάνατος του Τάσου Τούση
του ανθρώπου που έγινε σύμβολο

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Nέα κατάσταση, νέα καθήκοντα

Niko Paech: Καταστροφική οικονομική μεγέθυνση Η θύελλα της προόδου & τα ερείπια που αφήνει πίσω

Κρίστοφερ Λας: Πρόοδος, η τελευταία δεισιδαιμονία

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968
 Ηθικός και πολιτικός σχε-
τικισμός με πρόσχημα «αντι-
 ιμπεριαλισμό», «πολιτισμι-
κές σπουδές» (cultural stu-
dies) και «μετααποικιο-
     κρατικές» θεωρίες
     (postcolonialism)

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ
  Μια κριτική διερεύνηση

«Κοινωνίες της διακινδύνευσης» (Ούλριχ Μπεκ), πανδημία και πολιτικές αυταπάτες

O Joschka Fischer στο Project Syndicate

O Joschka Fischer στο Project Syndicate
      Διεθνής Πολιτική

Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός - Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών

Ταρκόφσκι

Δεξαμενή Σκέψης Zentrum Liberale Moderne (Αγγλικά - Γερμανικά)

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;
Νεανική διαμαρτυρία για
 το κλίμα & διαμαρτυρία
ενάντια στη διαμαρτυρία

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;
Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού
  Alessandro Leogrande:
Enrico Berlinguer contro il
   consumismo, 1977
   - σαν να ήταν χθές