Τίμοθι Σνάιντερ: Περί Στωικισμού και αποχαύνωσης - Οι πόλεμοι του Μάρκου Αυρηλίου και του Ντόναλντ Τραμπ

 Timothy Snyder: Of Stoicism and Stupor - The Wars of Marcus Aurelius and Donald Trump,

Thinking about, 27 Ιουνίου 2026

 

Ο Μάρκος Αυρήλιος δέχεται την παράδοση
των αντιπάλων ηγετών. Ανάγλυφο από την
χαμένη Αψίδα του Μάρκου Αυρηλίου
(176–180 μ.Χ.), Μουσεία του Καπιτωλίου, Ρώμη

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ εξάγγειλει τον ευφάνταστο πόλεμό του στο Ιράν, διάβαζα για μια άλλη αυτοκρατορική εκστρατεία, πολύ καιρό πριν, εναντίον ενός Ιρανικού λαού.

Στα τέλη του δεύτερου αιώνα μ.Χ., η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βρέθηκε αντιμέτωπη με στρατούς, οι οποίοι είχαν διαπεράσει τα σύνορα της στον ποταμό Δούναβη και μάλιστα είχαν περάσει και τις Άλπεις στη βόρεια Ιταλία. Στην εισβολή συμμετείχαν και οι Ιάζυγες, οι οποίοι μιλούσαν μια ιρανική γλώσσα [ήταν εθνοτική «υποοικογένεια» των Σαρματών] και είχαν ως αφετηρία την στέπα της σημερινής νότιας Ουκρανίας.
Στην Ουκρανία, τούτο τον Φεβρουάριο, έμαθα για ένα αρχαιολογικό εύρημα που αποκαλύπτει τις σχέσεις μεταξύ των Ρωμαίων και των Ιάζυγων, στις οποίες εναλλάσσονταν συμμαχίες με εχθρότητες. Τον πόλεμο της Ρώμης εναντίον των εσβολέων τον διοικούσε ο ίδιος ο αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος, ο οποίος πέρασε τα χρόνια μεταξύ 171 και 180 μ.Χ. στο μέτωπο. Στην συμμαχία των αντιπάλων του συμμετείχαν οι Ιάζυγες [Είχαν συμπράξει με γερμανικές Σουηβικές φυλές όπως των Μαρκομάννων και των Κουάδων, με Κελτο-Γερμανικές ομάδες, με τους Δακο-Θράκες Κοστοβώκους από την σημερινή βόρεια Μολδαβία και Ρουμανία, οι οποίοι έφθασαν μέχρι την Ελευσίνα όπου προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές, καθώς και με άλλες Ιρανο-Σαρματικές ομάδες, όπως τους Ροξολανούς και πιθανώς τους Αλανούς, συγκροτώντας την λεγόμενη Μαρκομαννική Συνομοσποδία] Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Μάρκος κρατούσε ένα φιλοσοφικό ημερολόγιο, στο οποίο έγραφε μάλλον τη νύχτα όταν ξεκουραζόταν στην ηρεμία της σκηνής του, χρησιμοποιώντας την ελληνική γλώσσα. Τα γραπτά του ανακαλύφθηκαν μετά τον θάνατό του. Αυτό το κείμενο στοχασμών, γνωστό ως Τα Εις Εαυτόν, είναι σπουδαίο έργο της Στωικής φιλοσοφίας.
Στράφηκα στους στοχασμούς του Μάρκου για να δω εάν μπορούσα να μάθω κάτι που θα με βοηθούσε να κατανοήσω τις ανακαλύψεις των Ουκρανών αρχαιολόγων τις σχετικές με τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ Ρωμαίων και Ιαζύγων. Όμως στο έργο του Μάρκου βρήκα κάτι άλλο: Πώς να αντικρύσω τους σημερινούς πολέμους και να πάρω μια αίσθηση, για ποιούς λόγους, πέρα ​​από την προφανή ανικανότητά του σε στρατιωτικά ζητήματα, ο Τραμπ ήταν καταδικασμένος να χάσει αυτόν τον δικό του πόλεμο.
Το να διαβάζω την καυχησιολογία του Τραμπ («κανένας Πρόεδρος δεν ήταν πρόθυμος να κάνει αυτό που έκανα εγώ απόψε»), παράλληλα με τις σκέψεις του Μάρκου, ήταν κάτι εξευτελιστικό:

«όταν τα πράγματα είναι τόσο σαφή, δείξε τα γυμνά, δες την κακότητα τους, διώξε από την περιγραφή κάθε καυχησιολογία και ωραιοποίηση τους».

Ο Τραμπ εξέπεμπε σε εκατομμύρια ανθρώπους την αλαζονεία του σε ζωντανή μετάδοση. Ο Μάρκος έγραφε για τον εαυτό του.

Παρά το γεγονός ότι διοικούσε έναν στρατό στο μέτωπο του πολέμου, ο Μάρκος δεν ανέφερε ποτέ τον πόλεμο στους στοχασμούς του. Ο πόλεμος ήταν απλώς κάτι που ήταν υποχρεωμένος να κάνει. Δεν του ήταν καθόλου δύσκολο να δει και την άλλη πλευρά ως ανθρώπους ή να κατανοήσει τα κίνητρά τους. Τους Ιάζυγες τους αναφέρει στο κείμενο μόνον μία φορά: Τους αναφέρει για να εκθέσει ένα επιχείρημα για την αλαζονεία γενικά. Αφήνει να εννοηθεί ότι για τους Ρωμαίους είναι λάθος να υπερηφανεύονται κάθε φορά που πιάνουν έναν αιχμάλωτο πολέμου.
Παρόλο που ο Μάρκος δεν ασχολείται με το θέμα που με ενδιέφερε αρχικά, δεν μπορούσα να σταματήσω το διάβασμα των Στοχασμών του. Η αντίθεση με τα λόγια και τα έργα του Τραμπ είναι εκπληκτική και προκαλεί ζάλη. Ο ένας μπορούσε να περάσει εννέα χρόνια της ζωής του ως διοικητής ενός εκστρατευτικού σώματος και ταυτόχρονα να γράφει ένα φιλοσοφικό ημερολόγιο στο οποίο ούτε καν ανέφερε τον πόλεμο. Ο άλλος, βιάστηκε να επαινέσει αμέσως τον εαυτό του για έναν πόλεμο που έμελλε να χάσει σε μερικές εβδομάδες.
Ο Τραμπ είχε νιώσει ευχαρίστηση μετά την επέμβαση στη Βενεζουέλα. Ήθελε να νιώσει πιό πολύ από αυτό το συναίσθημα. Οι Αμερικανοί ήταν καταδικασμένοι να ηττηθούν επειδή δεν έβαλαν τους εαυτούς τους να σκεφτούν ως άνθρωποι με μυαλό. Ο Τραμπ θεωρούσε την τεχνολογία ως κάτι μαγικό και εξέλαβε ένα πρώτο χτύπημα με πυραύλους ως το καθοριστικό και αποφασιστικό γεγονός. Άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων παιδιά του σχολείου, όμως δεν υπήρχε πραγματικό πολεμικό μέτωπο, αφού ο πόλεμος διεξάγονταν εξ αποστάσεως. Η επιπολαιότητα του Τραμπ έκανε εύκολο τον πόλεμο γι' αυτούς που είχε επιλέξει και στοχοποιήσει ως εχθρούς του.
Αντί να κρατήσουν τις θέσεις τους μέχρι θανάτου, όπως έκανε ο Μάρκος Αυρήλιος, οι Αμερικανοί ποτέ δεν κράτησαν μια θέση μάχης με την ουσιαστική έννοια. Ο Υπουργός Άμυνας του Τραμπ, Πιτ Χέγκσεθ (Pete Hegseth), κάθε φορά που του δίνονταν η ευκαιρία, ήταν ακόμη πιο καυχησιάρης από τον Πρόεδρο:

«Θάνατος και καταστροφή από τον ουρανό, όλη την μέρα. Παίζουμε για να κερδίσουμε. Στους πολεμιστές μας έχει παραχωρηθεί πλήρης εξουσιοδότηση προσωπικά από τον Πρόεδρο και από εμένα. Ποτέ δεν είχαμε ως στόχο μια δίκαιη μάχη, και δεν είναι μια δίκαιη μάχη. Τους χτυπάμε ενώ είναι πεσμένοι κάτω, και ακριβώς έτσι έπρεπε να γίνει».

Τέτοια λόγια ειπώθηκαν από άνδρες που ξεκίνησαν έναν πόλεμο τον Φεβρουάριο και, παρά τους πυραύλους από εδώ και τα drones από εκεί, στην ουσία παραδόθηκαν πριν αρχίσει το καλοκαίρι.
Η ευφορία τους δεν είχε καμία σχέση με οποιαδήποτε πραγματική προοπτική νίκης, αλλά μάλλον με την απτή ευχαρίστηση που ένιωθαν σκοτώνοντας. Ο Χέγκσεθ εντελώς εσφαλμένα εξισώνει την ευχαρίστηση που νιώθει όταν άλλοι πεθαίνουν, με το πολιτικό φαινόμενο της νίκης σε έναν πόλεμο. Ο ενστερνισμός αυτού που αποκαλεί «φονικότητα» ή «θανατηφόρα δράση» («lethality») είναι μια φυγή από αυτό που όλοι μοιραζόμαστε, το γεγονός ότι είμαστε θνητοί. Σκοτώνοντας άλλους, αποδιώχνει την αποδοχή του θανάτου του καθενός μας, την οποία ο Μάρκος θεωρούσε ως το πρώτο βήμα προς τον στοχασμό:

«Σε λίγο καιρό, θα είσαι κανείς και δεν θα είσαι πουθενά. Και το ίδιο ισχύει για όλα, για όλους και για όλες που ζουν τώρα. Είναι στη φύση όλων των πραγμάτων να αλλάζουν, να χάνονται και να μεταμορφώνονται, ώστε στη συνέχεια να μπορούν να υπάρξουν άλλα, διαφορετικά πράγματα».

Ο Τραμπ απολάμβανε κάθε μέρα τους φόνους, αλλά ποτέ δεν είχε ιδέα για το τι θα χρειαζόταν προκειμένου να νικήσει Ο Χέγκσεθ διασκέδαζε με την «σαρωτική βία της δράσης εναντίον εκείνων που δεν αξίζουν κανένα έλεος». Ισχυρίστηκε ότι ο πόλεμος είχε κερδηθεί, παρόλο που ήταν σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν επιτύχει κανέναν ουσιαστικό στόχο: «Ποτέ στην καταγεγραμμένη ιστορία δεν έχει εξουδετερωθεί τόσο γρήγορα και αποτελεσματικά ο στρατός ενός κράτους», είπε. Καθώς περνούσαν οι εβδομάδες, τόσο αυτός όσο και ο Τραμπ αποσύρονταν σε μια εντελώς εσωτερική, ψυχολογικού τύπου αντίληψη περί νίκης: Αυτό που είχε σημασία δεν ήταν ο πραγματικός πόλεμος στον πραγματικό κόσμο, αλλά το να μπορούν να συνεχίζουν να λένε μπροστά σε μικρόφωνα λόγια που τους έκαναν να νιώθουν μέσα τους καλά. Ακόμα και αυτό το συναίσθημα, το βασισμένο στο τίποτα, ξεθώριασε γρήγορα μετά τον Φεβρουάριο.

Ο Στωικισμός είναι ένας τρόπος δημιουργίας δεσμών με τον κόσμο οι οποίοι μας βοηθούν να αποφύγουμε τα στοιχειώδη λάθη. Γράφοντας μέσα στη σκηνή του, ο Μάρκος Αυρήλιος στοχαζόταν για την Ύβρι και για την ιστορία: Κάθε ζωή, λέει ο Μάρκος, πρέπει να τη βλέπουμε υπό την προοπτική ολόκληρου του κόσμου:

«Τί μικροσκοπικό μέρος της απέραντης αβύσσου του χρόνου έχει τεθεί στην διάθεση του καθενός από εμάς, και αυτό σύντομα εξαφανίζεται στην αιωνιότητα· τί μικροσκοπικό μέρος της παγκόσμιας ουσίας και της παγκόσμιας ψυχής· πόσο μικροσκοπικός μπροστά σε ολόκληρη τη γη είναι αυτός ο απλός σβώλος πάνω στον οποίο στέκεσαι».

Μπορεί να αυταπατώμαστε πιστεύοντας στο μεγαλείο του εαυτού μας, αλλά η αλήθεια είναι αλλού. Η υπερηφάνεια είναι ένα σφάλμα από το οποίο υποφέρει ο ίδιος ο καυχησιολόγος:

«Γιατί λοιπόν αυτό το άγχος, γιατί να μην είμαστε ικανοποιημένοι με ένα σωστό πέρασμα μέσα από τον σύντομο χρόνο που έχουμε να ζήσουμε».

Αυτό που μπορούμε να γνωρίζουμε ως θνητοί είναι πολύ περιορισμένο:

«Στη ζωή του ανθρώπου, ο χρόνος του είναι μια απλή στιγμή, η ύπαρξή του μια ροή, η αντίληψή του θολή, ολόκληρη η σωματική του δομή αποσυντίθεται, το μυαλό του γυρίζει σαν σε δίνη, η τύχη του απρόβλεπτη, η φήμη του ασαφής».

Ξεκινώντας από μια τέτοια κοσμική ταπεινότητα, μπορούμε να οικοδομήσουμε τη δική μας ηθική σταθερότητα. Όλα είναι σε ροή, όμως μπορούμε να προβάλουμε ηρεμία προς τα έξω στη μικρή μας γωνιά του κόσμου: 

«Να είσαι σαν το βραχώδες ακρωτήριο στο οποίο σκάνε συνεχώς τα κύματα. Αυτό στέκεται σταθερό, και γύρω του τα άγρια νερά ηρεμούν».

Από αυτή την ιδέα της αυτοπραγμάτωσης εκπηγάζει η αυτοπεποίθηση για τους δικούς μας σκοπούς:

«Σκάψε μέσα σου», έγραψε ο Μάρκος Αυρήλιος. «Μέσα σου υπάρχει μια πηγή καλοσύνης έτοιμη να αναβλύσει ανά πάσα στιγμή, αν συνεχίσεις να σκάβεις».

Σε πείσμα όλων, η καλοσύνη είναι εφικτή. Ή μάλλον, είναι εφικτή εάν δεις τη δική σου μικρή θέση μέσα στο όλον. Εάν μπορείς να δεις τα όριά σου, τότε έχεις μια δυνατότητα να δεις τους άλλους και τον κόσμο. Εάν μπορείς να αποδεχτείς τη θνητότητα, δεν χρειάζεται να αναζητήσεις καταφύγιο στη φονικότητα. Εάν αναζητάς το καλό μέσα στον εαυτό σου, δεν θα αντικατοπτρίζεσαι σεν είδωλο ενός εχθρού μέσα στον καθρέφτη. Η εκδίκηση είναι ένα λάθος που δείχνει ότι δεν ερεύνησες θαρραλέα τον εαυτό σου και τον κόσμο. Στην πραγματικότητα, λέει ο Μάρκος Αυρήλιος, «η καλύτερη εκδίκηση είναι να μην είσαι σαν τον εχθρό σου».
Διαρκούντος του πολέμου, ο Τραμπ και ο Χέγκσεθ κατέφυγαν στην ιδέα της εκδίκησης: Σε ένα βλάσφημο παραλήρημα το οποίο αντέγραψε από μια ταινία [Pulp Fiction του Quentin Tarantino, ο οποίος το έχει πάρει, τροποποιημένο, από το εδάφιο Ιεζεκιήλ 25:17 της Παλαιάς Διαθήκης], ο Χέγκσεθ είπε: «Θα σε χτυπήσω, θα χτυπήσω εκδικητικά με  οργή και μανία όσους προσπαθήσουν να συλλάβουν και να καταστρέψουν τον αδελφό μου». Αν δεν ξέρεις ποιος είσαι, βλέπεις τον εαυτό σου κατ΄ εικόνα του εχθρού σου και ισχυρίζεσαι ότι αυτό που είναι κακό όταν το κάνουν οι άλλοι, είναι καλό όταν το κάνεις εσύ. Δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ του φονταμενταλισμού του Χέγκσεθ και αυτών των ανθρώπων τους οποίους εκείνος αποκαλεί «μουλάδες». Τους αναφέρει ως «βάρβαρους άγριους». Αλλά όταν κοιτάζεται μέσα τον καθρέφτη στο στούντιο μακιγιάζ που εγκατέστησε για τον εαυτό του στο Πεντάγωνο, τι βλέπει;
Οι Αμερικανοί ηγέτες δεν είχαν ιδέα για το ποιοι είναι ή τι ήθελαν, εκτός από την ικανοποίηση των συναισθηματικών τους αναγκών με τη δολοφονία άλλων. Δεν ήταν ικανοί να φανταστούν ότι οι άνθρωποι στην άλλη πλευρά μπορεί να έχουν και εκείνοι ιδέες για τα δικά τους συμφέροντα, καθώς και σχέδια για το πώς θα συμπεριφερθούν εκείνοι. Δεν μπορούσαν να δουν τον κόσμο, έστω και στην πιο απλή αναπαράστασή του ως γεωγραφία μόνον. Ενώ ο Μάρκος Αυρήλιος εκμεταλλεύτηκε μια καμπή στον ποταμό Δούναβη και την χρησιμοποίησε ως τακτικό πλεονέκτημα για να κερδίσει μια μάχη, ο Τραμπ διάλεξε να αγνοήσει το φυσικό εμπόδιο που μπορούν να θέσουν στο παγκόσμιο εμπόριο τα Στενά του Ορμούζ. Μόλις ξεκίνησε ο πόλεμος, οι Ιρανοί έκαναν το προφανές: Απάντησαν στις αμερικανικές επιθέσεις μακράς εμβέλειας με τον ίδιο τρόπο [χτυπώντας με πυραύλους και drones τα Εμιράτα, το Κουβέιτ, την Σαουδική Αραβία] και απέκλεισαν τα Στενά.
Επειδή οι Αμερικανοί λειτουργούσαν χωρίς αίσθηση του εαυτού τους, του κόσμου ή των άλλων ανθρώπων, αυτό τους ήρθε ως έκπληξη. Ο Μάρκος Αυρήλιος κάνει αυτό το ήπιο σχόλιο:

«Πόσο παράλογος - και πόσο μοιάζει με εντελώς ξένο μέσα στον κόσμο - είναι όποιος μένει έκπληκτος από οποιαδήποτε πτυχή των εμπειριών του στη ζωή!»

Οι Αμερικανοί, ξένοι στον κόσμο, αντέδρασαν στα συναισθήματα έκπληξης με φαντασιώσεις καταστροφής. Η ευχαρίστηση που ένιωθαν σκοτώνοντας έγινε ένα όραμα εξόντωσης. Αντί να αντιμετωπίσουν τα λάθη που έκαναν στον πόλεμο, οι Αμερικανοί σαλτάρησαν, κατέφυγαν σε οράματα βίας τα οποία κανείς δεν πρέπει ποτέ να βάζει στο μυαλό του. Ο Τραμπ έχασε τον έλεγχο την Κυριακή του Πάσχα όταν έγραψε στο Twitter: «Ανοίξτε το Γαμημένο Στενό, τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα βρεθείτε στην Κόλαση». Στη συνέχεια υποσχέθηκε ότι θα βομβάρδιζε το Ιράν για να το στείλει «πίσω στην Λίθινη Εποχή, εκεί όπου ανήκει» και είπε: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε, και δεν θα επιστρέψει ποτέ ξανά στη ζωή». Στη σύγχρονη νομική και ηθική γλώσσα μας, αυτό είναι φυσικά γενοκτονική γλώσσα. Μετά την αμερικανική πομπώδη μεγαλοστομία ακολούθησε η αμερικανική παράδοση.

Ο Μάρκος Αυρήλιος στη Ρώμη, γιορτάζει τον θρίαμβό του σε τέθριππο. Ανάγλυφο
από την χαμένη Αψίδα του Μάρκου Αυρηλίου (176–180 μ.Χ.), Μουσεία του Καπιτωλίου, Ρώμη

Ο Μάρκος Αυρήλιος κέρδισε τον πόλεμό του εναντίον των Ιαζύγων. Συνδύασε νίκη και σύνεση, και γι' αυτό οι μεταγενέστεροι τον θυμούνταν και θα τον θυμούνται. Οι ηττημένοι Ιάζυγες επέστρεψαν στον προηγούμενο ρόλο τους ως εξαρτημένα πελατειακά κράτη,
[foederati, δηλ. «ομόσπονδοι»] των Ρωμαίων. Πρόσφεραν χιλιάδες ιππείς ως στρατιώτες της Ρώμης και άνοιξαν εμπορικούς δρόμους προς την ανατολή. Το φιλοσοφικό ημερολόγιο του Μάρκου διαβάζεται διαρκώς από τότε, επί δύο χιλιετίες παρά κάτι. Όσο είμαστε παρόντες ως εγγράμματος πολιτισμός, θα διαβάζεται. Παρά τη βεβαιότητα του Μάρκου ότι όλοι θα ξεχαστούμε, άλλοι έχτισαν προς τιμήν του, μετά τον θάνατό του, μια στήλη αναμνηστική της νίκης· εξακολουθεί να στέκεται όρθια στη Ρώμη, για περισσότερα από χίλια οκτακόσια χρόνια.

Μια άλλη κληρονομιά της νίκης του Μάρκου αγγίζει επίσης το κέντρο αυτού που θεωρούμε ως Δυτικό πολιτισμό. Στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας, έστειλε στη Ρωμαϊκή Βρετανία 5.500 ιππείς Ιάζυγες οι οποίοι τέθηκαν στην υπηρεσία του, κυρίως στα βόρεια όρια της σημερινής Αγγλίας, για να υπερασπίζονται  τα ρωμαϊκά σύνορα στο Αδριάνειο Τείχος [ως «βοηθητικά» στρατεύματα - auxiliaries, ενάντια στους ανυπότακτους Σκώτους, τους αποκαλούμενους τότε Πίκτες, «ζωγραφιστούς», επειδή συνήθιζαν τα τατουάζ]. Ο πρώτος διοικητής τους ήταν ένας άνδρας ονόματι Αρθούρος, και είναι πιθανό ότι αυτοί οι Ιάζυγες και μερικοί από τους Ιρανόγλωσσους συγγενείς λαούς [ίσως οι Αλανοί] ενσωμάτωσαν το όνομα του Αρθούρου σε δικές τους ιστορίες: Για μια αρχόντισσα της λίμνης, για ένα σπαθί μπηγμένο σε μια πέτρα, για την αναζήτηση ενός Χρυσού Κυπέλλου. Κι αυτές οι ιστορίες, με τον καιρό, έγιναν θρύλοι της Χριστιανικής ιπποσύνης. Αυτή είναι μια άλλη ιστορία, και αξίζει να ειπωθεί.

Αριστερά: Eπιτύμβια στήλη Ρωμαϊκής εποχής, Βρετανία, Τσέστερ (Μουσείο Grosvenor), απεικονίζει
Σαρμάτη ιππέα με «ανεμολάβαρο δράκου» ιρανικού τύπου. Άλογο και ιππέας καλύπτονται με φολιδωτή πανοπλία.
Δεξιά: Εικόνα από την Historia Regum Britanniae (1135 - 1139) του Geoffrey of Monmouth και του έργου Le Morte d’Arthur (1485) του Sir Thomas Mallory. Ο ιππέας φέρει «ανεμολάβαρο δράκου»

Αλλά είναι και αυτή μέρος της ιστορίας του Μάρκου Αυρηλίου, η οποία, παρά το γεγονός ότι εκείνος επέλεξε να μην την αφηγηθεί, ή μάλλον ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο, είναι διδακτική για τη δύσκολη θέση μας σήμερα. Ο Στωικισμός είναι ένας τρόπος να μην είσαι ξένος στον κόσμο. Μπορεί να προστατεύσει τους ισχυρούς από τη ματαιοδοξία και την τρέλα. Το να πέσει κανείς σε μια αποχαύνωση εγωπάθειας, όπως έκανε ο Τραμπ, ισοδυναμεί με φυγή από την πραγματικότητα. Λίγοι πόλεμοι αξίζουν για να πολεμά κανείς. Και οι πόλεμοι που γίνονται μπορούν να κερδηθούν μόνο μέσα στον κόσμο και όχι μέσα στον πνιγηρό κόσμο αλλοτριωμένων μυαλών. Ο Τραμπ σπεύδει τώρα προς τον κοινό μας ορίζοντα του θανάτου, αναζητώντας τιμές τις οποίες
μπορούν να αποδώσουν μόνο οι μεταγενέστερες γενιές· και δεν θα αποδώσουν.

   

Στο κείμενο του Snyder, οι μεταφράσεις από τα αρχαία ελληνικά στα αγγλικά των αποσπασμάτων του Μάρκου Αυρηλίου, προέρχονται από την εξαιρετική έκδοση: Μάρκος Αυρήλιος, Meditations, μτφρ. Martin Hammond, εισαγωγή. Diskin Clay, Λονδίνο: Penguin, 2006. Τα αποσπάσματα του Ντόναλντ Τραμπ και του Πιτ Χέγκσεθ συνδέονται με πηγές στο κείμενο.

H Στήλη Θριάμβου του Μάρκου Αυρηλίου Αντωνίνου στη Ρώμη

O Timothy D. Snyder (1969, Οχάιο) διδάσκει ιστορία στο πανεπιστήμιο του Yale. Ερευνά ιδιαίτερα την ιστορία της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στον 20ού αιώνα, καθώς και το Ολοκαύτωμα. Ερευνητικό έργο και διδασκαλία στο Centre Nationale des Recherches Scientifiques, Παρίσι και στο Πανεπιστήμιο Harvard (Olin Institute for Strategic Studies και Harvard’s Center for International Affairs. Επίσης είναι μόνιμος εταίρος στο Institute for Human Sciences, Βιέννη. Βραβείο Χάννα Άρεντ 2013.

Αρθρογραφεί στις εφημερίδες και περιοδικά International Herald Tribune, The Nation, New York Review of Books, Times Literary Supplement, The New Republic, Eurozine, Tygodnik Powszechny, the Chicago Tribune και Christian Science Monitor.

Ο Τίμοθι Σνάιντερ έχει αποκληθεί «ο κορυφαίος ερμηνευτής των σκοτεινών μας καιρών». Μόνον λίγοι σοφοί σαν αυτόν έχουν περισσότερους από μισό εκατομμύριο ακολούθους στο X και γράφουν βιβλία τα οποία μεταφράζονται σε δύο δωδεκάδες γλώσσες. Το παγκόσμιο μπεστ σέλερ του On Tyranny έχει ενθαρρύνει εκατομμύρια ανθρώπους στην Ουάσιγκτον, στο Κίεβο και στο Χονγκ Κονγκ να υπερασπιστούν την ελευθερία και, αν χρειαστεί, να αντισταθούν. 

Είναι ο συγγραφέας πολλών βιβλίων με θέμα την ιστορία της Ευρώπης, μεταξύ αυτών Bloodlands, Europe Between Hitler and Stalin (2010) και Black Earth, The Holocaust as History and Warning  (2015), ήδη μεταφρασμένα σε 20 γλώσσες. Επίσης Thinking the 20th Century (μαζί με τον Tony Judt, 2011), The Red Prince: The Secret Lives of A Habsburg Archduke (2008), Stalinism and Europe: Terror, War, and Domination 1937-1947 (επιμέλεια, μαζί με τον Ray Brandon), On Tyranny: Twenty Lessons from the Twentieth Century (2017)

Ελληνικά: Η δική μας ασθένεια (Στερέωμα 2022), Ο δρόμος προς την ανελευθερία - Ρωσία, Ευρώπη, Αμερική (εκδ. Κυριάκος Παπαδόπουλος 2018), Απέναντι στην τυραννία (Κυριάκος Παπαδόπουλος 2017), Σκέψεις για τον εικοστό αιώνα (με τον Tony Judt, Αλεξάνδρεια 2017), Αιματοβαμμένες χώρες - Η Ευρώπη μεταξύ Χίτλερ και Στάλιν (Κυριάκος Παπαδόπουλος 2017), Τα Βαλκάνια ως Ευρώπη - 1821-1914 (επιμ., με την Katherine Younger, εκδ. Επίκεντρο, 2021)

 

Timothy Snyder, Thinking about  -  https://snyder.substack.com/

 

 Ο προσωπικός ακαδημαικός ιστοχώρος του Timothy D. Snyder

Τίμοθυ Σνάιντερ: Γιατί η επίθεση στο Ιράν; Ο δικός μας απολυταρχισμός και η δική μας διαφθορά

 

Τίμοθυ Σνάιντερ: Εμείς οι δυό ενάντια στον κόσμο όλο - Τι κοινό έχουν η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν και οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ

 

Τίμοθι Σνάιντερ: «Ο Θεός είναι Ρώσος» - Ιβάν Ιλίν, ένας ακόμη φιλόσοφος στην υπηρεσία του απολυταρχισμού - Από τον Τσάρο και το 1917 έως το κλεπτοκρατικό κράτος