του Στέφφεν Λίντκε
© Steffen Lüdke: Merz hat Europa im Stich gelassen, Eklat in Washington, Der Spiegel, 4.3.2026, αποθηκευμένο και εδώ
Σκάνδαλο στην Ουάσινγκτον, o Mερτς απογοήτευσε την Ευρώπη. Ο Donald Trump απειλεί τη Μαδρίτη, συμφωνεί ο Friedrich Merz. Η στάση του καγκελάριου στο Οβάλ Γραφείο ήταν εξευτελιστική. Έτσι δεν μπορεί να ηγηθεί της Ευρώπης.
Ο Φρίντριχ Μερτς ταξίδεψε στην Ουάσινγκτον για να κρατήσει τον Ντόναλντ Τραμπ κεφάτο. Τουλάχιστον σ΄ αυτό τα κατάφερε. Ωστόσο η επίσκεψη του δεν ήταν επιτυχία. Μπροστά σ' όλο τον κόσμο ο καγκελάριος «πούλησε» την Ισπανία, έναν εταίρο της Γερμανίας στην ΕΕ. Ήταν μια εξευτελιστική στιγμή, η οποία θα στοιχειώνει τον Mερτς για πολύ καιρό.
Καθόταν λοιπόν εκεί ο Γερμανός καγκελάριος και άκουγε τις ύβρεις του Προέδρου των ΗΠΑ. Ο Τραμπ ήταν ιδιαίτερα αγανακτισμένος εναντίον των χωρών στις οποίες οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτικές βάσεις, αλλά δεν επέτρεψαν στους Αμερικανούς να τις χρησιμοποιήσουν για την επίθεση στο Ιράν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ («δεν είναι δα και κανένας Τσώρτσιλ», είπε ο Τραμπ) εισέπραξε τον λυσσασμένο θυμό του Τραμπ. Για τον Πέδρο Σάντσεθ είπε ακόμη χειρότερα. Η Ισπανία είναι ένας «τρομακτικός» σύμμαχος, είπε ο Τραμπ. Το εμπόριο των ΗΠΑ μαζί της θα το σταματήσει, ίσως ακόμη και να επιβάλλει εμπάργκο. Άλλωστε, η Μαδρίτη, ούτε τις αμυντικές της δαπάνες δεν έχει αυξήσει σε όσο ποσοστό απαίτησε ο Τραμπ για τις χώρες του ΝΑΤΟ.
Και τι έκανε ο Μερτς;
Δεν έβγαλε τσιμουδιά για πολλή ώρα. Και μόνον μια ερώτηση από Γερμανό δημοσιογράφο τον ανάγκασε να πάρει θέση.
Καθόταν λοιπόν εκεί ο Γερμανός καγκελάριος και άκουγε τις ύβρεις του Προέδρου των ΗΠΑ. Ο Τραμπ ήταν ιδιαίτερα αγανακτισμένος εναντίον των χωρών στις οποίες οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτικές βάσεις, αλλά δεν επέτρεψαν στους Αμερικανούς να τις χρησιμοποιήσουν για την επίθεση στο Ιράν.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ («δεν είναι δα και κανένας Τσώρτσιλ», είπε ο Τραμπ) εισέπραξε τον λυσσασμένο θυμό του Τραμπ. Για τον Πέδρο Σάντσεθ είπε ακόμη χειρότερα. Η Ισπανία είναι ένας «τρομακτικός» σύμμαχος, είπε ο Τραμπ. Το εμπόριο των ΗΠΑ μαζί της θα το σταματήσει, ίσως ακόμη και να επιβάλλει εμπάργκο. Άλλωστε, η Μαδρίτη, ούτε τις αμυντικές της δαπάνες δεν έχει αυξήσει σε όσο ποσοστό απαίτησε ο Τραμπ για τις χώρες του ΝΑΤΟ.
Και τι έκανε ο Μερτς;
Δεν έβγαλε τσιμουδιά για πολλή ώρα. Και μόνον μια ερώτηση από Γερμανό δημοσιογράφο τον ανάγκασε να πάρει θέση.
Ο Μερτς έπρεπε να είχε υπερασπιστεί την Ισπανία αμέσως. Ή τουλάχιστον να είχε περάσει σε άλλο θέμα. Αντί να κάνει αυτό, συμμετείχε στην επίθεση. Οι ισχυρισμοί του Τραμπ είναι «σωστοί», είπε, αναφερόμενος στις αμυντικές δαπάνες. Η Ισπανία έπρεπε να είχε αποδεχτεί τον στόχο [της αύξησης αμυντικών δαπανών στο 5 % του ΑΕΠ της].
America first, η ΕΕ δεύτερη. Αυτή ήταν η γραμμή του καγκελαρίου στην Ουάσινγκτον. Η Γερμανία στάθηκε στο πλευρό του «νταή». Όχι του θύματος.
Ο Μερτς προσπάθησε να διορθώσει το λάθος του. Όπως είπε αργότερα, το μεσημέρι, στο γεύμα, εξήγησε στον Τραμπ ότι ένας οικονομικός πόλεμος εναντίον της Ισπανίας θα στρεφόταν εναντίον ολόκληρης της ΕΕ. Όμως αυτό θα 'πρεπε να το είχε πει μπροστά στις κάμερες.
Κατά κάποιο τρόπο, ο Μερτς είναι υποτροπέας. Τον Δεκέμβριο που μας πέρασε, απευθυνόμενος στην Ουάσιγκτον, είχε πει: «Αν δεν σας αρέσει η Ευρώπη, τότε τουλάχιστον συνεργαστείτε με τη Γερμανία». Το εξέλαβαν για απλό γλωσσικό ολίσθημα, τότε.
Η προδοσία του Μερτς ανοίγει ξανά παλιές πληγές στην Ισπανία. Στην κρίση του ευρώ, το Βερολίνο πίεσε την Μαδρίτη να αποδεχτεί ένα πρόγραμμα λιτότητας, το οποίο κόστισε σε μια γενιά τις μελλοντικές προοπτικές της. Έκτοτε, πολλοί Ισπανοί υποψιάζονται ότι η ενδοευρωπαική αλληλεγγύη έχει σαφή όρια, ειδικά όταν διακυβεύονται γερμανικά συμφέροντα. Ο Μερτς ρίχνει καινούργιο λάδι σ΄ αυτή την φωτιά.
America first, η ΕΕ δεύτερη. Αυτή ήταν η γραμμή του καγκελαρίου στην Ουάσινγκτον. Η Γερμανία στάθηκε στο πλευρό του «νταή». Όχι του θύματος.
Ο Μερτς προσπάθησε να διορθώσει το λάθος του. Όπως είπε αργότερα, το μεσημέρι, στο γεύμα, εξήγησε στον Τραμπ ότι ένας οικονομικός πόλεμος εναντίον της Ισπανίας θα στρεφόταν εναντίον ολόκληρης της ΕΕ. Όμως αυτό θα 'πρεπε να το είχε πει μπροστά στις κάμερες.
Κατά κάποιο τρόπο, ο Μερτς είναι υποτροπέας. Τον Δεκέμβριο που μας πέρασε, απευθυνόμενος στην Ουάσιγκτον, είχε πει: «Αν δεν σας αρέσει η Ευρώπη, τότε τουλάχιστον συνεργαστείτε με τη Γερμανία». Το εξέλαβαν για απλό γλωσσικό ολίσθημα, τότε.
Η προδοσία του Μερτς ανοίγει ξανά παλιές πληγές στην Ισπανία. Στην κρίση του ευρώ, το Βερολίνο πίεσε την Μαδρίτη να αποδεχτεί ένα πρόγραμμα λιτότητας, το οποίο κόστισε σε μια γενιά τις μελλοντικές προοπτικές της. Έκτοτε, πολλοί Ισπανοί υποψιάζονται ότι η ενδοευρωπαική αλληλεγγύη έχει σαφή όρια, ειδικά όταν διακυβεύονται γερμανικά συμφέροντα. Ο Μερτς ρίχνει καινούργιο λάδι σ΄ αυτή την φωτιά.
Εδώ και μήνες, η θέση του Πέδρο Σάντσεθ είναι σαφής. Και όπως δηλώνει επανειλημμένα, η Ισπανία στηρίζει το διεθνές δίκαιο. Αυτό ισχύει για τη Γάζα, για την Ουκρανία, τώρα και για τον πόλεμο στο Ιράν. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ όχι μόνον ενεργεί χωρίς σχέδιο, αλλά παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.
Τη στάση του Σάντσεθ μπορεί κανείς να την πει αφελή. Ή να την ερμηνεύσει ως διαφανή προσπάθεια για να ενισχύσει τα δικά του ποσοστά στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, πράττοντας έτσι, ο Σάντσεθ υπερασπίζεται τις αρχές τις κατοχυρωμένες στις Συνθήκες της ΕΕ. Ο σεβασμός των κανόνων είναι η ίδια η ουσία της ΕΕ.
Ο Σάντσεθ, εκτός των άλλων, κρατάει και έναν καθρέφτη μπροστά στο πρόσωπο της Γερμανίας: Θέλουμε να εγκαταλείψουμε τις αξίες μας επειδή φοβούμαστε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ; Σ' αυτό το ερώτημα, ο Μερτς δεν έχει δώσει ακόμη πειστική απάντηση.
Τώρα πια, η Ευρώπη δεν απειλείται μόνον από τη Ρωσία, αλλά και από τις ΗΠΑ. Οι άνθρωποι της MAGA του Τραμπ θέλουν να κομματιάσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, να την μετατρέψουν σε έναν σωρό υποτελών εθνικών κρατών. Η πίεση είναι τώρα τόσο μεγάλη, ώστε στην πραγματικότητα θα 'πρεπε να ενώνει την Ευρώπη. Παρά τα διαφορετικά συμφέροντα εντός της.
Ο Μερτς διεκδικεί για τον εαυτό του έναν ηγετικό ρόλο σ' αυτό το εγχείρημα. Όμως, για ό,τι αφορά αυτό ακριβώς το έργο, απέτυχε στην Ουάσιγκτον. «Πούλησε» την Ισπανία· μια χώρα της οποίας η κοινωνία είναι τόσο πολύ φιλοευρωπαϊκή, όσο σχεδόν καμία άλλη.
Τη στάση του Σάντσεθ μπορεί κανείς να την πει αφελή. Ή να την ερμηνεύσει ως διαφανή προσπάθεια για να ενισχύσει τα δικά του ποσοστά στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, πράττοντας έτσι, ο Σάντσεθ υπερασπίζεται τις αρχές τις κατοχυρωμένες στις Συνθήκες της ΕΕ. Ο σεβασμός των κανόνων είναι η ίδια η ουσία της ΕΕ.
Ο Σάντσεθ, εκτός των άλλων, κρατάει και έναν καθρέφτη μπροστά στο πρόσωπο της Γερμανίας: Θέλουμε να εγκαταλείψουμε τις αξίες μας επειδή φοβούμαστε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ; Σ' αυτό το ερώτημα, ο Μερτς δεν έχει δώσει ακόμη πειστική απάντηση.
Τώρα πια, η Ευρώπη δεν απειλείται μόνον από τη Ρωσία, αλλά και από τις ΗΠΑ. Οι άνθρωποι της MAGA του Τραμπ θέλουν να κομματιάσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, να την μετατρέψουν σε έναν σωρό υποτελών εθνικών κρατών. Η πίεση είναι τώρα τόσο μεγάλη, ώστε στην πραγματικότητα θα 'πρεπε να ενώνει την Ευρώπη. Παρά τα διαφορετικά συμφέροντα εντός της.
Ο Μερτς διεκδικεί για τον εαυτό του έναν ηγετικό ρόλο σ' αυτό το εγχείρημα. Όμως, για ό,τι αφορά αυτό ακριβώς το έργο, απέτυχε στην Ουάσιγκτον. «Πούλησε» την Ισπανία· μια χώρα της οποίας η κοινωνία είναι τόσο πολύ φιλοευρωπαϊκή, όσο σχεδόν καμία άλλη.
Η άλλη, η καθαρή ευρωπαϊκή-γερμανική φωνή
Η δήλωση της πρώην Ομοσπονδιακής ΥΠΕΞ της Γερμανίας Ανναλένα Μπέρμποκ (Πράσινοι) ως Προέδρου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, θέση την οποία κατέχει τώρα (28.2.3026)
Καταδικάζω την εξαιρετικά επικίνδυνη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Ο Χάρτης του ΟΗΕ είναι σαφής: Όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να επιλύουν τις διεθνείς διαφορές τους με ειρηνικά μέσα, με τρόπο που να μην τίθεται σε κίνδυνο η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια, καθώς και η δικαιοσύνη. Πρέπει επίσης να απέχουν στις διεθνείς σχέσεις τους από την χρήση βίας ή την απειλή χρήσης βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους, και από οποιονδήποτε άλλο τρόπο που δεν συνάδει με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.
Οι σοβαρές ανησυχίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις περιφερειακές δραστηριότητες και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρέπει να αντιμετωπιστούν σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο.
Καλώ τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν να αποκλιμακώσουν, να μην παρασύρουν γειτονικές χώρες σ' αυτή τη σύγκρουση και να επιστρέψουν στη διπλωματία και στις διαπραγματεύσεις.
Ο Χάρτης του ΟΗΕ είναι σαφής: Όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να επιλύουν τις διεθνείς διαφορές τους με ειρηνικά μέσα, με τρόπο που να μην τίθεται σε κίνδυνο η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια, καθώς και η δικαιοσύνη. Πρέπει επίσης να απέχουν στις διεθνείς σχέσεις τους από την χρήση βίας ή την απειλή χρήσης βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους, και από οποιονδήποτε άλλο τρόπο που δεν συνάδει με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.
Οι σοβαρές ανησυχίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις περιφερειακές δραστηριότητες και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρέπει να αντιμετωπιστούν σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο.
Καλώ τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν να αποκλιμακώσουν, να μην παρασύρουν γειτονικές χώρες σ' αυτή τη σύγκρουση και να επιστρέψουν στη διπλωματία και στις διαπραγματεύσεις.
Και μια καθαρή ελληνική-ευρωπαϊκή φωνή
Η δήλωση της Άννας Διαμαντοπούλου, υπεύθυνης πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ (5.3.3026), είναι ό,τι πιο φωτεινό, εν μέσω μιας ανεκδιήγητης ελληνικής κακοφωνίας πολιτικών προσώπων και δημοσιολογούντων, χωρίς αρχές και χωρίς λογικό ειρμό. Κυρίως των ολοένα και πιο Τραμπικών, ολοένα και λιγότερο πιστών στην Ευρώπη κυβερνητικών και παρα-κυβερνητικών· στην ΕΡΤ, τον τελευταίο καιρό, πολλά αρχίζουν να μας θυμίζουν την παλιά, αξέχαστη «Φωνή της Αμερικής». Η ιδεολογική μισαλλοδοξία, κυρίως όμως ο χονδροειδής μικροκομματικός μακιαβελισμός, τούς έριξε και σε χαμηλού επιπέδου πολιτικές διαστροφές, μέχρι και σε Ισπανοφαγία. Αλλά και πολλοί από τους υποτιθέμενους άσπονδους εχθρούς της κυβέρνησης ΝΔ, στην πράξη επιδεικνύουν εξίσου ή και χειρότερη αντιευρωπαϊκή στάση. Το γνωστό βιολί: διότι δουλειά τους είναι να δυσφημούν την ΕΕ ως Ένωση και τις μεγάλες χώρες-μέλη της ως χώρες, ποτέ συγκεκριμένες πολιτικές παρατάξεις. Την ίδια ώρα, χαϊδεύουν την Τραμπική Αμερική με σφαλιαρίτσες.
Γ. Ρ.
Η πολιτική είναι και θέμα συμβολισμών. Είναι θέμα timing και φυσικά θέμα προσώπων και της εξουσίας που έχουν.
Οι περισσότερες σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις στην Ευρώπη - και φυσικά το ΠΑΣΟΚ από την πρώτη στιγμή - τοποθετήθηκαν καθαρά σε τρία ζητήματα:
• Καταδίκη του θεοκρατικού και τυραννικού καθεστώτος.
• Καταδίκη της παραβίασης του διεθνούς δικαίου με την επίθεση και την κήρυξη πολέμου στο Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
• Την πεποίθηση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να παραμείνει ο πυλώνας υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου παγκοσμίως.
Η θέση αυτή εκφράστηκε δημόσια από τον πρωθυπουργό της Ισπανίας. Ήταν σημαντικό να ακουστεί μια καθαρή ευρωπαϊκή φωνή από θέση εξουσίας όπου έχει την δυνατότητα ως κυβερνήτης να αντιταχθεί έμπρακτα στην γεωπολιτική θεομηνία που βιώνουμε. Μίλησε στο μυαλό και στην ψυχή πολλών Ευρωπαίων.
Η παρουσία Ελλάδας στην Κύπρο είναι αυτονόητη, η απόφαση Γαλλίας της Ισπανίας και της Ολλανδίας, να συμβάλουν στην προστασία της Κύπρου και στην αντιαεροπορική άμυνα μετά την ένταση και τα πλήγματα με drones που καταγράφηκαν στην περιοχή, είναι σημαντικά βήματα.
Όμως η ευθύνη είναι συνολικά και ευρωπαϊκή.
Η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφής: όταν ένα κράτος-μέλος απειλείται, τα υπόλοιπα οφείλουν να το υποστηρίξουν.
Η αξιοπιστία της Ευρώπης στους πολίτες της κρίνεται ακριβώς σε αυτές τις στιγμές.
Οι περισσότερες σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις στην Ευρώπη - και φυσικά το ΠΑΣΟΚ από την πρώτη στιγμή - τοποθετήθηκαν καθαρά σε τρία ζητήματα:
• Καταδίκη του θεοκρατικού και τυραννικού καθεστώτος.
• Καταδίκη της παραβίασης του διεθνούς δικαίου με την επίθεση και την κήρυξη πολέμου στο Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
• Την πεποίθηση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να παραμείνει ο πυλώνας υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου παγκοσμίως.
Η θέση αυτή εκφράστηκε δημόσια από τον πρωθυπουργό της Ισπανίας. Ήταν σημαντικό να ακουστεί μια καθαρή ευρωπαϊκή φωνή από θέση εξουσίας όπου έχει την δυνατότητα ως κυβερνήτης να αντιταχθεί έμπρακτα στην γεωπολιτική θεομηνία που βιώνουμε. Μίλησε στο μυαλό και στην ψυχή πολλών Ευρωπαίων.
Η παρουσία Ελλάδας στην Κύπρο είναι αυτονόητη, η απόφαση Γαλλίας της Ισπανίας και της Ολλανδίας, να συμβάλουν στην προστασία της Κύπρου και στην αντιαεροπορική άμυνα μετά την ένταση και τα πλήγματα με drones που καταγράφηκαν στην περιοχή, είναι σημαντικά βήματα.
Όμως η ευθύνη είναι συνολικά και ευρωπαϊκή.
Η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφής: όταν ένα κράτος-μέλος απειλείται, τα υπόλοιπα οφείλουν να το υποστηρίξουν.
Η αξιοπιστία της Ευρώπης στους πολίτες της κρίνεται ακριβώς σε αυτές τις στιγμές.
Ο Steffen Lüdke σπούδασε Πολιτική Επιστήμη στο Αμβούργο και στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, έγραφε για την εφημερίδα Hamburger Abendblatt. Από το 2015 φοίτησε στη Σχολή Δημοσιογραφίας Henri Nannen. Εντάχθηκε στο τμήμα εξωτερικών υποθέσεων του Spiegel το 2019. Από τον Μάιο του 2024 ανταποκριτής για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Από τον Οκτώβριο του 2025 καλύπτει επίσης την μεταναστευτική πολιτική και την Ισπανία.
Jan-Werner Müller: «Οι Χριστιανοδημοκράτες είναι ανίκανοι να υπερασπιστούν την κληρονομιά τους»
Florian Illies: Ευχαριστούμε Αμερική, όμως φτάνει πιά !







Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου