Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

Αντισυστημικοί του καιρού μας: Μπορεί να υπονομεύσει τη δημοκρατία ένα παρακμιακό δίκτυο ισχυρών ανδρών;

 
© Politico - Illustration by Claudine Hellmuth/Politico (source images via Getty and AP)
Τα αρχεία Epstein αφηγούνται πράγματα και θάματα. Όλα αυτά αθροιζόμενα, φαίνονται σαν να συναποτελούν μια παρανοϊκή ιστορία συνωμοσίας. Όμως, στην πραγματικότητα, αυτή η ιστορία είναι αληθινή. Ως αποτέλεσμα, ένα ολόκληρο σύστημα τίθεται υπό αμφισβήτηση.
«“Σεξουαλικό σκάνδαλο”; Τί μας λέτε τώρα! Αυτό είναι πόλεμος εναντίον παιδιών», γράφει η Alexandra Zykunov (Ein »Sex-Skandal«? Das ist Krieg gegen Kinder, Der Spiegel, 12.2.2026). Αυτό από μόνο του είναι σαν δηλητήριο στις φλέβες του πολιτικού και δικαιϊκού συστήματος, του δημοκρατικού, του φτιαγμένου με πολύ κόπο, αίμα, ιδρώτα και δάκρυ, με αγώνες διόμισυ αιώνων, για τον περιορισμό της χωρίς φραγμούς εξουσίας των μεγάλων και ισχυρών επί των μικρών και αδύναμων. Όπως είναι κατεξοχήν τα παιδιά.
Το δηλητήριο είναι ιδιαίτερα τοξικό για τη δημοκρατία, επειδή πολλών ειδών «συστατικά», υποτίθεται ξένα μεταξύ τους, συνέπραξαν στην σύνθεση του. Η φονικότητα του οφείλεται στην ίδια την φύση και πολυμέρεια αυτού του δικτύου ισχυρών ανδρών με κεντρικό κόμβο τις ΗΠΑ. Το δίκτυο είναι πυκνά συνυφασμένο: Γερό στημόνι από τις αποκαλούμενες ελίτ σφιχταγκαλιάζεται με το πιο σκληρό και φανταχτερό υφάδι σκληρών εθνικολαϊκιστών
Τί πρέπει να πει τώρα η δημοκρατική πολιτική στους ανθρώπους, για να ανακτήσει την χαμένη τιμή και αξιοπιστία της; Άν είναι ακόμη νόμιμη η χρήση των όρων αρετές του πολίτη και ενάρετος πολίτης, τί σημαίνει ενάρετη δημοκρατική πολιτική στο πρώτο τέταρτο του 21ου Αιώνα;
Το φιλελεύθερο δημοκρατικό κράτος δεν νομιμοποιείται να επιβάλει με μέσα πολιτικά ή διοικητικά στους πολίτες του, κοινωνικές αξίες, τρόπους ζωής και νοητικές, επικοινωνιακές ή ηθικές ικανότητες συγκεκριμένης ποιότητας, λόγου χάρη να είναι ευφυείς, δίκαιοι, υπεύθυνοι, συμπονετικοί. Αν το κάνει, διατρέχει κίνδυνο να παύσει να είναι δημοκρατικό. Το παράδοξο (ή απόφθεγμα), ελαφρά παραφρασμένο, ότι «το φιλελεύθερο δημοκρατικό κράτος τρέφεται και ζει από προϋποθέσεις τις οποίες δεν μπορεί να εγγυηθεί αυτό το ίδιο», έχει ισχυρή προειδοποιητική αξία. Λέει ότι τα βαθιά θεμέλια και τα πιο ισχυρά οχυρά της δημοκρατίας με εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα, όταν υπάρχουν, υπάρχουν σε ό,τι μπορεί να δημιουργήσει μια ζωντανή κοινωνία και δημόσια σφαίρα· στο πολίτευμα μας, η «διαχειριστική και «διαδικαστική» δημοκρατία του άμεσα πολιτικού επιπέδου δανείζεται δημοκρατική πολιτική ισχύ και κάνει χρήση της. Δεν την παράγει η ίδια.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τούτο το κράτος νομιμοποιείται,  με δικές του πράξεις και παραλείψεις, να αφήνει αξίες και ικανότητες καταστροφικής ποιότητας να επιβάλλονται με εργαλεία εξωθεσμικά (π.χ. οικονομική ή τεχνολογική δύναμη) και να κυριαρχούν ανεμπόδιστες και μονόπλευρες στην κοινωνική σκηνή. Γιατί τότε, εκείνο που είναι ικανό να τρέφει την δημοκρατία διασφαλίζοντας τη ζωή της, μπορεί να μεταστραφεί σε δηλητήριο. Ακόμη χειρότερα, εάν, ταυτόχρονα, αυτό το ίδιο κράτος επιτρέπει στον εαυτό του και να αυτοαναιρείται ως κράτος δικαίου, όταν το έγκλημα δεν επισύρει ποινή δίκαιη επειδή οι δράστες είναι διάσημοι και ισχυροί, τα θύματα άσημα και αδύναμα, το χρήμα πολύ, η κομματική αντιπαράθεση ως ουσία λίγη.
Εδώ βρισκόμαστε τώρα. Μάλιστα σε «καιρούς αναστάτωσης», σε σημείο καμπής προς «αλλαγή εποχής». Για  να κατανοηθεί ο αντισυστημισμός στις κοινωνίες των ΗΠΑ και της Ευρώπης, δεν αρκούν οι αναφορές στην «οικονομική δυσπραγία και υπαρξιακή ανασφάλεια», στον υποβιβασμό της μεσαίας τάξης, στην «δημοκρατική κόπωση» κλπ. Η δε εθνική μας αυτοεξέταση για «δεξιές», «αριστερές», «κεντρώες», «κεντροαριστερές» (!) κλπ εκδοχές αντισυστημισμού, αλλά σχεδόν με σιωπή ασυρμάτου στην πνιγηρά επαρχιώτικη ημεδαπή δημοσιότητα για το hot spot του αντισυστημισμού, τις ΗΠΑ, επιβεβαιώνει αυτό που ξέραμε: Στην Ελλάδα είθισται να διυλίζουμε ξανά και ξανά τον ίδιο κώνωπα και είμαστε ικανοί να καταπιούμε αμάσητες ένα ολόκληρο καραβάνι καμήλες.
Μαζί με πολλά άλλα, τα οποία εξελίσσονται εδώ και αρκετά χρόνια, το δίκτυο Epstein δείχνει και αυτό, στο μέτρο που του αναλογεί, τι είναι και τι θέλει ο πραγματικός, ο επιδραστικός αντισυστημισμός της εποχής μας: Είναι μια εκ των άνω επίθεση στους με κόπο κερδισμένους δημοκρατικούς και κοινωνικούς φραγμούς, τους περιοριστικούς της εξουσίας των μεγάλων και ισχυρών επί των μικρών και αδύναμων.
Πρόκειται για ανοιχτή αμφισβήτηση του δημοκρατικού πολιτικού και δικαιϊκού συστήματος. Δεν είναι «συντηρητική» αλλά ανατρεπτική (disruptive), όπως λένε και οι ίδιοι οι επίδοξοι ανατροπείς. Το σύνθημα που της ταιριάζει, θυμίζει ένα άλλο ανατρεπτικό σύνθημα, ηλικίας εκατό και κάτι χρόνων: «Όλη η εξουσία στα χέρια των ισχυρών».
Οι πραγματικοί δημοκράτες και οι ζωντανοί δημοκρατικοί θεσμοί, κυρίως στις ΗΠΑ, αλλά και σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ίσως και σε άλλες δημοκρατικές χώρες του κόσμου, πρέπει να λύσουν έναν Γόρδιο δεσμό πιο δύσκολο και από τον αυθεντικό Φρυγικό. Σε καιρούς χωρίς Βασιλιά Αλέξανδρο.
Γιώργος Β. Ριτζούλης 
Μανχάτταν, 2011, στο μέγαρο του Επστάιν: Από αριστερά James E. Staley, τότε ανώτερο εκτελεστικό στέλεχος 
της JPMorgan, ο πρώην υπουργός Οικονομικών Lawrence Summers, ο κ. Epstein, Bill Gates, συνιδρυτής της
Microsoft και ο Boris Nikolic, ο οποίος ήταν επιστημονικός σύμβουλος του Ιδρύματος Bill and Melinda Gates -
© New York Times, «Bill Gates Met With Jeffrey Epstein Many Times, Despite His Past», 18.10.2021
Α. Μια εκ θεμελίων υπονόμευση της εμπιστοσύνης στη δημοκρατία
του Τομπίας Ραφτ
 
Tobias Rapp: Epstein und die Folgen - Gründlicher kann das Vertrauen in die Demokratie nicht untergraben werden, κύριο άρθρο στο περιοδικό Der Spiegel, 12.2.2026, αποθηκευμένο και εδώ
 
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πει κάποτε [Ιανουάριος 2016] ότι θα μπορούσε να έχει πυροβολήσει έναν άνθρωπο καταμεσίς της Πέμπτης Λεωφόρου στη Νέα Υόρκη και παρόλα αυτά να εκλεγεί. Είναι μια φράση την οποία άλλοι χρησιμοποιούν συχνά εναντίον του. Πώς μπορεί ένας τέτοιος άνθρωπος να είναι Πρόεδρος των ΗΠΑ;
Όποιος περάσει μερικές νύχτες μελετώντας τα αρχεία Epstein και τις σχετικές συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δείχνουν ότι δεν είχε και τόσο άδικο ο Τραμπ. Ασφαλώς εκείνη η δήλωση του ήταν υπερβολικά προκλητική. Όμως, στην πραγματικότητα, πόσο έξω έπεσε ο Τραμπ λέγοντας κάτι τέτοιο;
Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής, τα αρχεία Epstein δεν αφορούν δολοφονία. Όμως αυτό είναι το μοναδικό καλό νέο. Ιδού τα κακά νέα: Τα αρχεία αποκαλύπτουν ένα πρόβλημα, το οποίο είναι πάρα πολύ μεγαλύτερο από το «πρόβλημα Τραμπ». Ο σκληρός πυρήνας του σκανδάλου Epstein έχει ως εξής: Πώς έγινε αυτό; Πώς είναι δυνατόν να καταφέρει ένας σωματέμπορος να οικοδομήσει ένα τεράστιο δίκτυο, δικτυώνοντας ισχυρούς άνδρες (και μερικές γυναίκες), κατά κύριο λόγο από τον λεγόμενο δυτικό κόσμο, και να τους προμηθεύει κορίτσια ή να τους κάνει χάρες και να τους περιποιείται; Ωστόσο, η εκρηκτική δύναμη του συνίσταται στο ποιοί εμπλεκόταν ή τουλάχιστον είχαν επαφές μαζί του: Είναι αριστεροί, δεξιοί, φιλελεύθεροι, συντηρητικοί, καθηγητές, πολιτικοί, επιχειρηματίες. Εκτός από τον Τραμπ εμφανίζονται πολλά άλλα εξέχοντα ονόματα: Λόγου χάρη Γούντι Άλεν και Μπιλ Γκέιτς, Μπιλ Κλίντον, Νόαμ Τσόμσκι. Η Νορβηγίδα πριγκίπισσα διάδοχος του θρόνου και ο εξοχότερος spin doctor [σύμβουλος επικοινωνίας πολιτικών ηγετών, ο οποίος χειραγωγεί ειδήσεις και γεγονότα ή επηρεάζει την ατζέντα της δημόσιας συζήτησης για να παρουσιάσει μια θετική εικόνα του πελάτη του] της βρετανικής πολιτικής.
Τρία εκατομμύρια σελίδες επίσημων κυβερνητικών εγγράφων αφηγούνται την ιστορία. Αυτά τα έγγραφα παρέμειναν
για μεγάλο χρονικό διάστημα αδρανή στο Υπουργείο Δικαιοσύνης· πυροδότησαν μεν δικαστικές έρευνες, όμως σχεδόν όλες οι έρευνες τελικά δεν κατέληξαν πουθενά. Όλα αυτά καταλήγουν σε μια συμπυκνωμένη αίσθηση, την οποία περιέγραψε με τον αμίμητο δικό του τρόπο ο Τραμπ: Υπάρχει ένας κοινωνικός περίγυρος ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του απαραβίαστο και ανέγγιχτο. Ο Έπσταϊν νεκρός, η συνεργάτιδα του καταδικάστηκε και η υπόθεση μπήκε στα αρχεία.
Τώρα τα αρχεία βγαίνουν στην δημοσιότητα. Όχι
μόνον τα μεγάλα Μέσα Ενημέρωσης αλλά οι πάντες οργανώνουν ομάδες για να διερευνήσουν τι κρύβεται σ΄αυτά τα αρχεία. Πολυάριθμοι ακτιβιστές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ερευνούν και αυτοί τα τρία εκατομμύρια σελίδων. Κυκλοφορούν οι πιο τρελές ιστορίες: Κάποιοι αναρωτιούνται εάν ο καθένας από τους αναφερόμενους στα αρχεία είχε συναλλαγές με όλους τους άλλους, εάν κάθε αναφερόμενο όνομα είναι ύποπτο. Έπειτα, υπάρχουν και τα μαυρισμένα πρόσωπα. Ποιοί μπορεί να κρύβονται πίσω από τα μαυρίσματα; Και γιατί μαυρίστηκαν;
Λέγεται ότι οι μυστικές υπηρεσίες συνεργάστηκαν με τον Έπσταϊν, ο οποίος με τη σειρά του φέρεται να έκανε επιλογές υλικού ενοχοποιητικού για πρόσωπα. Και αυτές είναι μόνον οι κάπως αξιόπιστες από τις θεωρίες που κυκλοφορούν. Τι πρέπει να πούμε λοιπόν στα παιδιά μας, όταν έρχονται σε εμάς με τα κινητά τους και μας δείχνουν μερικά βίντεο δημιουργημένα από τεχνητή νοημοσύνη, στα οποία πεντάχρονοι και πεντάχρονες μιλούν για την δήθεν κακοποίησή τους από τον Έπσταϊν; Απλά και μόνον, ότι είναι όλα «Fake»;
Λες και μπορεί πια
κανείς να βρει τί πραγματικά συμβαίνει.
Τούτη εδώ η κατάσταση θυμίζει τα χρόνια της απολυταρχικής εξουσίας, πριν την καταργήσει η Γαλλική Επανάσταση. Το κάπως επιφανειακό αφήγημα για την ιστορία εκείνης της εποχής έχει ως εξής: Επειδή η ανερχόμενη αστική τάξη γινόταν όλο και πιο ισχυρή και οι φιλόσοφοι του Διαφωτισμού εφοδίασαν τους ανθρώπους με νέες ιδέες για την ισότητα και τη δικαιοσύνη, προκλήθηκε έκρηξη.
Αυτό δεν είναι λάθος, αλλά είναι ελλιπές ως ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων. Στην πραγματικότητα, η εξουσία του βασιλιά υπονομεύτηκε ακόμη και από έντυπα, φυλλάδια και προκηρύξεις με θέμα την υποτιθέμενη σεξουαλική ζωή των εξουσιαστών, από  πορνογραφικά έντυπα και προκηρύξεις για την διαφθορά, τις δολοπλοκίες, την ανηθικότητα και την περιφρόνησή τους για τους κοινούς ανθρώπους. Οι συγγραφείς αυτών των φυλλαδίων είχαν ακόμη και δικό τους όνομα: Ονομάζονταν «Libellistes», από την λατινική λέξη «libellus», που σημαίνει «μικρό βιβλίο», βιβλιαράκι. Ο όρος εξακολουθεί να αντηχεί και σήμερα. Λϊβελλος. Στη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ, οι «Libel Laws», οι «νόμοι περί συκοφαντικής δυσφήμισης», αποτελούν μέρος της νομοθεσίας για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.
Τότε, στα γραπτά των Libellistes, η ερευνητική εργασία, οι εικασίες και τα εφευρημένα στοιχεία μερικές φορές συνυφαίνονταν, όπως ακριβώς συμβαίνει και σήμερα. Όμως ο παρακμιακός τρόπος ζωής των ευγενών ήταν κάτι πραγματικό
: Υπήρχαν άνδρες οι οποίοι προείγαν στον βασιλιά νεαρές γυναίκες, ελπίζοντας να αποκτήσουν έτσι την εύνοια του. Υπήρχαν επίσκοποι οι οποίοι κήρυτταν τον χριστιανικό τρόπο ζωής και ταυτόχρονα φρόντιζαν ώστε να μπείνουν στα υπνοδωμάτιά τους όμορφοι νεαροί άνδρες. Συνέβαιναν τότε πράγματα ακριβώς όπως συμβαίνει τώρα με τα εγκλήματα για τα οποία κατηγορείται ο Epstein, ίσως και οι άνδρες που συνδέονταν μαζί του με φιλικούς δεσμούς.
Το κρίσιμο σημείο είναι το εξής: Πώς επιδρούν αυτές οι ιστορίες; Σε τέτοιους ανθρώπους, όπως εκείνοι που περιέγραφαν οι Libellistes, δεν μπορεί να στηριχτεί τίποτε καλό. Ήταν επικίνδυνοι, διεφθαρμένοι, γελοίοι, απίστευτα άχρηστοι. Ήταν μια ελίτ η οποία περιστρεφόταν μόνον γύρω από τον εαυτό της, ασχολούνταν μόνον με τις δικές της ανάγκες και με τίποτε άλλο· και ήταν έτοιμη για να ανατραπεί. Πράγμα που όπως ξέρουμε, συνέβη μετά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν οιωνοί ή προάγγελοι επανάστασης στις ΗΠΑ ή οπουδήποτε αλλού στον λεγόμενο δυτικό κόσμο, ούτε ότι προετοιμάζονται ήδη οι λαιμητόμοι, όπως τότε. Κάθε άλλο, είμαστε πολύ μακριά από τέτοια πράγματα. Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι κάτι άλλο: Βλέπουμε στις δυτικές κοινωνίες (και ιδιαίτερα στις ΗΠΑ)
να ανοίγει ένα ρήγμα, το οποίο δεν μπορεί πια να κλείσει στο προβλεπτό μέλλον. Ρήγμα μεταξύ των «κοινών ανθρώπων» («Leuten») αφενός και των «ισχυρών» αφετέρου.
Όλη η εξουσία στα χέρια των ισχυρών.
Αμφισβητείται όλο το σύστημα, το οποίο, και ως απώτερο επακόλουθο της Γαλλικής Επανάστασης μεταξύ άλλων, είχε ως στόχο, εκτός των άλλων, να περιορίσει την εξουσία μέσω της διάκρισης των εξουσιών, των αλληλοελέγχων και ισορροπιών [checks and balances], των δικαστηρίων και των εκλογών. Τι νόημα έχει μια αλλαγή κυβέρνησης αν, τελικά, όλοι τα έχουν κάνει πλακάκια μεταξύ τους; Τι είδους δικαιοσύνη είναι αυτή, όταν οι ισχυροί μπορούν να κάνουν ατιμώρητα ό,τι τους κατεβαίνει;
Τα αρχεία του Έπσταϊν αφηγούνται μια παρανοϊκή ιστορία συνωμοσίας, η οποία όμως είναι και πραγματική. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς έναν πιο σίγουρο τρόπο για να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη σε ένα σύστημα.
Αχρονολόγητη φωτογραφία από τα αρχεία Epstein  © Photo: AFP,  via Der Spiegel
Β. “Σεξουαλικό σκάνδαλο”; Σοβαρά; Τί μας λέτε! Αυτό είναι πόλεμος εναντίον παιδιών
 
της Αλεξάντρα Τσικούνοβ
 
Alexandra Zykunov: Ein »Sex-Skandal«? Das ist Krieg gegen Kinder, Der Spiegel, 12.2.2026, αποθηκευμένο και εδώ
[...]
Και μόνον οι παραπάνω λίγες γραμμές είναι αφόρητες. Και προέρχονται μόνο από τέσσερα έγγραφα, από τα τρία εκατομμύρια και περισσότερα δημοσιευμένα έγγραφα περί Έπσταϊν. Οι αποστολείς και οι παραλήπτες έχουν αποκρυβεί με
«μαύρισμα» σε όλες τις περιπτώσεις. Το μόνο που είναι ορατό είναι ότι αυτά τα mail φέρονται να στάλθηκαν από ή προς την διεύθυνση email του καταδικασμένου παιδεραστή Τζέφρι Έπσταϊν. Και αυτές είναι οι πιο «αβλαβείς» ειδήσεις. Διότι αυτό το απάνθρωπα βάρβαρο που βλέπει ο κόσμος εδώ και μέρες στον Τύπο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πόλεμος. Πόλεμος εναντίον παιδιών. Πόλεμος εναντίον κοριτσιών. Πόλεμος εναντίον γυναικών.
Αν κάποιος πει για μια ακόμη φορά, «μα γιατί οι γυναίκες δεν καταγγέλλουν τους βιαστές τους; απλό είναι», θα ουρλιάξω. Τα θύματα αντιμετωπίζουν συνεχώς αυτό το ερώτημα, λες και φταίνε τα ίδια για το γεγονός ότι οι δράστες
σεξουαλικών εγκλημάτων εξακολουθούν να κυκλοφορούν ελεύθεροι. Η υπόθεση Έπσταϊν δείχνει γιατί αυτό δεν είναι και τόσο «απλό».
Έχετε ακούσει ποτέ για το χάσμα εμπιστοσύνης μεταξύ των φύλων; Ο όρος προέρχεται από την επιστημονική έρευνα. Στον κλάδο της ιατρικής περιγράφει ότι 
γενικά οι γιατροί εμπιστεύονται τις γυναίκες ασθενείς λιγότερο από τους άνδρες, όταν περιγράφουν την δική τους εμπειρία πόνου ή συμπτωμάτων. Δεν είναι πρώτη η υπόθεση Έπσταϊν αυτή που έδειξε σαφώς ότι αυτό το χάσμα εμπιστοσύνης μεταξύ των φύλων είναι διαδεδομένο και στα αστυνομικά τμήματα όλου του κόσμου, όπου οι μαρτυρίες από εμπειρίες βίας εναντίον γυναικών και παιδιών υποβαθμίζονται και διαστρεβλώνονται με ερωτήσεις όπως: «Τι φορούσες;». «Είπες όχι;» «Γιατί δεν αντιστάθηκες;»
Πιστεύουμε τα email ενός νεκρού άνδρα περισσότερο από τα λόγια εκατοντάδων ζωντανών γυναικών. Αναρτήσεις σαν αυτή κατακλύζουν σήμερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Είναι απλό. Το FBI δεν πίστεψε τις γυναίκες», συνοψίζει η δημοσιογράφος των New York Times, Μόλι Γιονγκ-Φαστ (Molly Jong-Fast). «Ούτε στη δεκαετία του 1990, ούτε στη δεκαετία του 2000, ούτε στη δεκαετία του 2010, ούτε στη δεκαετία του 2020. Και δεν ήταν καν γυναίκες. Ήταν παιδιά. Όλα αυτά θα μπορούσαν να είχαν σταματήσει πριν από 20 χρόνια και παραπάνω».
Επίσης στην Γερμανία, τέτοιες περιπτώσεις
σπάνια καταλήγουν σε μήνυση, αν όχι ποτέ: Ωστόσο, σύμφωνα με μια νέα μελέτη για τα μη αναφερόμενα εγκλήματα, σχεδόν μία στις πέντε γυναίκες έχει υποστεί επίθεση τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της. Πράγμα που σημαίνει πολλά εκατομμύρια γυναίκες. Επομένως, πρέπει να υπάρχουν και πολλά εκατομμύρια δράστες, κυρίως άνδρες. Αλλά μόνο το 3 % των γυναικών θυμάτων μηνύουν τους δράστες. 3 % !
Αυτό συμβαίνει επειδή οι γυναίκες φοβούνται
είτε ότι η υποβολή μηνύσεων δεν θα έχει συνέπειες, είτε ότι τα προσωπικά τους δικαιώματα δεν θα προστατευθούν, αλλά αντίθετα, άν και θύματα, οι γυναίκες θα εκτεθούν περαιτέρω. Αυτό φαίνεται σαφώς στην υπόθεση Epstein: Ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ ισχυρίστηκε ότι η δημοσιοποίηση των αρχείων χρειάστηκε τόσο πολύ χρόνο επειδή τα ονόματα των θυμάτων έπρεπε να αποκρυβούν, περίπου 100 θύματα παραπονέθηκαν για σφάλματα στις αποκρύψεις σε περισσότερες από 1.000 περιπτώσεις. Μέχρι και 40 γυμνές φωτογραφίες, ή και περισσότερες, δημοσιοποιήθηκαν. Όμως οι περισσότεροι δράστες παρέμειναν άγνωστοι. Ακόμη και σε email, στα οποία συζητούσαν ρητά την κακοποίηση, τα ονόματα των δραστών «μαυρίστηκαν».
Και κάτι άλλο: Α
υτή η οποία στην πράξη «λιθοβολεί» τις γυναίκες στα μέσα επικοινωνίας μόλις αυτές κατηγορήσουν διάσημους, ισχυρούς άνδρες για σεξουαλική βία, είναι ειδικά η διαδικτυακή κοινότητα. Η κλασική μέθοδος αντιστροφής των ρόλων του θύτη και τους θύματος και ενοχοποίησης των θυμάτων είναι η κατηγορία ότι τα θύματα θέλουν μόνον να προσελκύσουν την προσοχή, να κερδίσουν φήμη ή χρήματα. «Τί φήμη και τί δόξα», σκέφτομαι, «όταν όλοι ξέρουν το όνομά σου και σου στέλνουν απειλές, ότι θα σε σκοτώσουν, ενώ στρατιές δικηγόρων σε βομβαρδίζουν με ειδοποιήσεις για δικαστικά έξοδα».
Όμως και τα συμβατικά μέσα ενημέρωσης υποβαθμίζουν διαρκώς τους βιασμούς παιδιών ή γυναικών στα ρεπορτάζ τους. Λόγου χάρη αναφέρονται σε «σεξουαλικό σκάνδαλο» όπως κάνει η εφημερίδα Bild ή σε «πικάντικες λεπτομέρειες» όπως κάνει η Welt. Λες και πρόκειται για φθηνά πορνο-σκουπίδια της σκουπιδολογοτεχνίας και των ταινιών
«τσόντας». Επιπλέον, ακόμη και αξιόπιστες εφημερίδες, αυτά που ήταν μικρά κορίτσια κατά την εποχή των εγκλημάτων, τα αναφέρουν ως «ανήλικες γυναίκες». Η Süddeutsche Zeitung η οποία χρησιμοποίησε αυτή την έκφραση, εν των μεταξύ δημοσίευσε διόρθωση. «Τι στον διάολο είναι αυτές οι ανήλικες γυναίκες;» γράφει η δημοσιογράφος Μελίνα Μπόρτσακ (Melina Borčak). «Όποια δεν έχει συμπληρώσει την κατά τον νόμο ηλικία ενηλικίωσης δεν είναι γυναίκα, αλλά παιδί». Δεν υπάρχει σεξουαλική επαφή με ανηλίκους. Αν εμπλέκονται παιδιά, είναι βιασμός. Πάντα.
Ίσως όμως να σκεφτεί κάποιος: «Μα ο Έπσταϊν τελικά θεωρήθηκε υπεύθυνος ακριβώς γι' αυτά τα εγκλήματα! Ή μήπως όχι;» Η απάντηση, δυστυχώς, είναι αυτή: Ή μήπως όχι;
Πράγματι. Χρειάζονται μόνον μερικά κλικ για να μάθει κανείς για ποιό πράγμα κατέληξε στη φυλακή ο πολυεκατομμυριούχος, ο οποίος είχε διασυνδέσεις με τον Λευκό Οίκο, ίσως και με μερικές υπηρεσίες πληροφοριών: Ναι, ο Έπσταϊν (μαζί με τη συνεργό του Γκισλέιν Μάξγουελ) συνελήφθη και κατηγορήθηκε για εμπορία ανηλίκων προκειμένουν να πέσουν θύματα
σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Ή, με άλλα λόγια, για πώληση παιδιών σε παιδεραστές προκειμένου να τα βιάσουν. Όμως μόνον για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν μεταξύ 2002 και 2005. Το κατηγορητήριο δεν αφορούσε όλα τα χρόνια πριν την πρώτη ημερομηνία και ιδιαίτερα μετά την δεύτερη. Από τα χρόνια μετά το 2005 προέρχεται ένα μεγάλο μέρος των αφόρητων email, των φωτογραφιών και των βίντεο, τα οποία τώρα βομβαρδίζουν τον κόσμο χωρίς να περνούν από κανένα φίλτρο.
Και δεν ήταν οι
Ομοσπονδιακές αρχές αυτές οι οποίες, με δική τους πρωτοβουλία, έθεσαν επιτέλους τον Έπσταϊν υπό κράτηση, αλλά το γεγονός το οφείλουμε σε μια δημοσιογράφο: Στην ερευνητική δημοσιογράφο Τζούλι Μπράουν (Julie Brown), η οποία, το 2018, επέστησε για πρώτη φορά την προσοχή του κοινού στην συστημική αποτυχία του δικαστικού συστήματος με άρθρο στην αμερικανική εφημερίδα «Miami Herald». Η Μπράουν αποκάλυψε ότι το FBI ερευνούσε τον Έπσταϊν από την δεκαετία του 2000 και είχε μάλιστα αναγνωρίσει 36 παιδιά ως θύματα. Αλλά στη συνέχεια αναγκάστηκε να σταματήσει την έρευνα.
Γιατί; Επειδή το 2007, σύμφωνα με την Μπράουν, η εισαγγελία διαπραγματεύτηκε
με τους δικηγόρους του Έπσταϊν την «Συμφωνία της Ζωής του»: Αντί να αντιμετωπίσει κατηγορίες για πολλαπλές κατηγορίες κακοποίησης παιδιών, ο πολυεκατομμυριούχος έπρεπε να δηλώσει ένοχος απλά και μόνον για δύο κατηγορίες πορνείας που αφορούσαν ανήλικες και επρόκειτο να εκτίσει γι αυτό μόνον ποινή 13 μηνών φυλάκισης. Έτσι, εκείνη η «συμφωνία», όχι απλά «τερμάτισε την συνεχιζόμενη έρευνα του FBI», αλλά επίσης (και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο), μέσω μιας πολύ ασυνήθιστα ευρείας νομικής διατύπωσης χορήγησε ασυλία σε «όλους τους πιθανούς συνεργούς» του Έπσταϊν. Και επειδή εκείνοι οι συνεργοί δεν κατονομάστηκαν, αυτό άνοιξε ένα ευρύ νομικό δίχτυ ασφαλείας για όλους τους άλλους πιθανούς συνεργούς του Έπσταϊν.
Και στην πραγματικότητα, αυτό είναι το πιο αποκρουστικό συμπέρασμα που μπορεί να συναχθεί από όλη την εξέταση των εγγράφων: Ότι επί πολλά χρόνια,
δεν έχει θεωρηθεί υπεύθυνος κανένας από τους αμέτρητους άνδρες συνεργούς, τους φερόμενους ως βιαστές, όλους εκείνους που προστάτευαν τον Έπσταϊν και κατέστησαν εξαρχής δυνατή την παιδοφιλική εμπορία ανθρώπων. Και είναι πολύ πιθανόν ότι κανείς δεν θα θεωρηθεί στο μέλλον. Διότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει κηρύξει την εξέταση της υπόθεσης «ολοκληρωθείσα», και έτσι έχει δείξει για άλλη μια φορά σε όλα τα θύματα σεξουαλικής βίας: «Βλέπετε, ούτως ή άλλως, κανείς δεν θα σας πιστέψει». Εν τω μεταξύ, οι δράστες σε όλο τον κόσμο μαθαίνουν: «Κανένας από αυτούς δεν πάει φυλακή;! Τέλεια, τότε μπορώ να συνεχίσω να κάνω με την ησυχία μου αυτό που έκανα πάντα».
Έτσι, αν η ιστορία μας έχει διδάξει κάτι, αυτό είναι το εξής: Πιστέψτε τις γυναίκες. Και αυτή η φράση κατακλύζει τώρα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το ερώτημα είναι, πότε επιτέλους θα το κάνουμε.  Και άν θα το κάνουμε κάποτε. 

O Tobias Rapp (1971) σπούδασε Συγκριτική Λογοτεχνία γράφει στον Spiegel για θέματα πολιτισμού, πολιτικής και ερευνά τα ακροδεξιά πολιτικά ρεύματα. Εργάστηκε παλαιότερα στην Tageszeitung καθώς και ως συντάκτης σε μουσικά και γενικώς πολιτιστικά Μέσα
.
 
 
 
H Alexandra Zykunov (1985, δύο παιδιά), είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας, από τον Σεπτέμβριο

του 2025 τακτική εβδομαδιαία αρθρογράφος του Spiegel. Σπούδασε πολιτική επιστήμη και ψυχολογία στο Βερολίνο και δημοσιογραφία στο Αμβούργο. Διετέλεσε συν-αρχισυντάκτρια του περιοδικού Brigitte και αρθρογράφος σε έντυπα όπως Brigitte Mom, Maxi, Welt, Eltern, GEO καθώς και στο Spiegel Online. Βιβλία; Το Bestseller Wir sind doch alle längst gleichberechtigt! (Και όμως, είμαστε εδώ και καιρό ισότιμοι), 2022, Was wollt ihr denn noch alles (Τί περισσότερο θέλετε), 2023.
 
 
 
 
Το κερασάκι στην τούρτα: 
Ann-Dorit Boy, Christina Hebel, Daniel Laufer, Frederik Obermaier: Im »Lolita-Express« nach Moskau - War Epstein ein Agent des Kreml? (Με το ιδιωτικό του τζετ Boeing 727–100, το λεγόμενο «Lolita Express», στην Μόσχα. Ήταν ο Επστάιν πράκτορας του Κρεμλίνου;), Der Spiegel, 17.2.2026 
Ο Τζέφρι Έπσταϊν ταξίδευε επανειλημμένα στη Ρωσία, επίμονα επιχειρούσε να συναντηθεί με τον Πρόεδρο Πούτιν και έφερνε νεαρές γυναίκες από την Ρωσία στις ΗΠΑ. Ποια στοιχεία στηρίζουν και ποια αντικρούουν τον ισχυρισμό ότι έκανε και κατασκοπεία;

Ίδρυμα Heinrich Böll: Τιμητικός τόμος με την ευκαιρία της απονομής του Βραβείου Hannah Arendt για την Πολιτική Σκέψη 2004 στον Ernst-Wolfgang Böckenförd.
Το Βραβείο Hannah Arendt το απονέμουν από το 1995 κάθε χρόνο από κοινού το Ίδρυμα Heinrich Böll και η Γερουσία της πόλης της Βρέμης. Τιμώνται άτομα των οποίων το έργο και τα επιτεύγματα, κατά την παράδοση της Χάνα Άρεντ, συμβάλλουν σε μια πολιτική σκέψη και δράση επιδραστική στην δημόσια σφαίρα. Ανάμεσα στους παλαιότερους βραβευμένους ανήκουν η Ουγγαρέζα φιλόσοφος Ágnes Heller, η Ρωσίδα Έλενα Μπόνερ, ο Γάλλος πολιτικός επιστήμονας Claude Lefort, η Βουλγαρο-Γαλλίδα Τζούλια Κρίστεβα, και στη συνέχεια οι Tony Judt, Timothy Snyder, Étienne Balibar, Seyla Benhabib και άλλοι.
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer
«Μεταπολιτική» α λα Τραμπ
 (πολιτική = καπιταλισμός);
Ή,λόγω Τραμπ,το Πολιτικόν
  επιστρέφει στην Ευρώπη;

Η Διακυβέρνηση στην ΕΕ - Στον καιρό του Ουκρανικού πολέμου και της κλιματικής κρίσης

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα
«Στόλοι φαντάσματα» και η ελληνική «βαριά βιομηχανία»

Jan-Werner Müller: Αντιπροσωπευτική δημοκρατία στη μεταπολεμική Ευρώπη και ο λαϊκισμός ως σκιά της

Μαλθακότητα και δικαιωματισμός; Παρακμή της Δύσης; Ή κοινωνία των πολιτών χωρίς πολίτες;

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ
Οι ουτοπικές φιλελεύθερες ιδεολογίες και η ταύτιση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη «σχέση εχθρού και φίλου» (Καρλ Σμιτ) συνδημιούργησαν δυστοπία, «επικίνδυνο» κόσμο.

Το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο μάς έχει γίνει πρόβλημα

Ο εγκλωβισμός στα όρια της οικονομίας: Φαντασιοπληξίες αριστερών ιδεολόγων

Ο ατυχής όρος «ακραίο Κέντρο». Στη Βρετανία και αλλού, κυρίως στην Ελλάδα

Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή «Σχολή της Φρανκφούρτης»;

Κρυμμένα μυστικά & αυταπάτες στη «ριζοσπαστική Αρiστερά» & στους επίδοξους Έλληνες Σοσιαλδημοκράτες

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου
Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015
   Ο βαρώνος Μινχάουζεν,
τo δημοψήφισμα, η υπνοβα-
 σία και το πολιτικό λάθος

Φράνσις Φουκουγιάμα: «Ζούμε σε εποχή πολιτικής αποσύνθεσης. Ωστόσο, πιστεύω ακόμη στην πρόοδο»

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;
Προς εθνικούς «ιδιαίτερους δρόμους»; Ή θα ολοκληρωθεί πλανητικά το ημιτελές (και πολύ πρόφατο) επίτευγμα, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία με συνταγματικά εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα;

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth
BioScience - American Institute of Biological Sciences/ University of Oxford

Our World in Data - CO₂ emissions

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)
Ένα αντιπολεμικό animation

Mariana Mazzucato: A progressive green-growth narrative (Project Syndicate, Social Europe)

Χρίστος Αλεξόπουλος - Υπό κοινωνιολογικό πρίσμα (Μεταρρύθμιση)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»
Από τους σκληρούς νεοφιλελεύθερους ευρωσκεπτικιστές οικονομολόγους και επιχειρηματίες στον αντισυστημικό λαïκο-ναζισμό

Green European Journal

             

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions
Our World in Data

2013: Η ελληνική κρίση μέσα στην ευρωπαϊκή. Είμαστε ακόμα ζωντανοί; (4.2.2013)

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);
Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Ειδικά Θέματα - Κρίση και Κριτική

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»
Ένα άρθρο από τον Απρίλιο του 2017

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»
«Θέλουν να κάνουν τους Ευρωπαίους υποτελείς και υποτακτικούς τους»

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;
Από τον Χένρυ Κίσσινγκερ,
  την «Μεγάλη Σκακιέρα»
  (Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι)
και τους Νεοσυντηρητικούς,
σε εξεγερμένους ολιγάρχες
 «Νεαρούς Συντηρητικούς» 

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:
«Your success is our success»

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:<br>«Your success is our success»
Η Σαπφώ Νοταρά θα έλεγε:
   «Σόδομα και Γόμορα»!

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκυ για την Ευρώπη

«Μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, μπορεί μεν να κατάγονται από την Ευρώπη αλλά δεν είναι με την Ευρώπη. Πολύ συχνά κάποιοι Ευρωπαίοι στρέφονται εναντίον του εαυτού τους αντί να ενωθούν [...] Αγαπητοί φίλοι, δεν πρέπει να αυτοϋποβιβαζόμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Ποτέ δεν πρέπει να αποδεχτούμε ότι η Ευρώπη μας είναι απλά και μόνον μια σαλάτα από μι-κρά και μεσαία κράτη, σαν λίθοι πλίνθοι κέραμοι ατάκτως ερριμένοι»
[...] Η Αμερική αλλάζει, αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα που ακριβώς το πάει [...] η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόκληση, ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος
Πολιτική ανευθυνότητα και
  στρατηγική ανικανότητα

Crans Montana, καταστροφή και απορρύθμιση, φιλελευθεριστί deregulation. Στην Ελβετία ρε γαμώτο;

Εδώ και καιρό, προπαγανδίζεται επίμονα ότι οι «υπερβολικές» ρυθμίσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων (ακριβέστερα, κάποιων επιλεγμένων από τους προπαγανδιστές), οι πολύ περιεκτικοί κανονισμοί και οι υποχρεωτικές προδιαγραφές, κάνουν κακό. Κακό στην οικονομία και στην ευημερία, λένε. Έχει εφευρεθεί και η λέξη «υπερρύθμιση» (overregulation). Την ορίζουν ως το δηλητήριο για την οικονομία. Για τις ρυθμίσεις και κανονισμούς έχει επιστρατευθεί ως libertarian δυσφημιστικό συνώνυμο ο μισητός όρος «γραφειοκρατία», για να τονισθούν, ως αντίθεση του, τα υποτιθέμενα καλά, τα οποία υπόσχεται η απορρύθμιση.
Στους διστακτικούς κλείνουν το μάτι: Χαλαρά, παιδιά. Εν ανάγκη, καλά υπόσχεται και η μη «σχολαστική» εφαρμογή κανονισμών και ρυθμί-σεων. Όσων, άν καταργηθούν, θα ξεσπάσει σκάνδαλο.
Η deregulation θα μπορούσε να αναγορευτεί ως η πιο επιτυχημένη λέξη των μετά την πανδημία Covid χρόνων. Διότι τυγχάνει αποδοχής, άρα, στο βαθμό του δυνατού, και εφαρμογής στην πράξη. Και παράγει καρπούς, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;
Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, λοιπόν. Είναι και δικοί της καρποί (άν και όχι αποκλειστικά δικοί της), μεταξύ άλλων ακόμη και γεγονότα όπως η σύγκρουση στα Τέμπη και τώρα η φρικτή πρωτοχρονιάτικη φωτιά στο μπαρ του Crans-Montana, αυτή που έκαψε δεκάδες νέα παιδιά.
Δεν υπάρχει ούτε ένα Άρθρο του Κανονισμού Πυροπροστασίας οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, το οποίο να μην είχε παραβιαστεί στον Ελβετικό τόπο της φρίκης. Όχι σε χώρα των Βαλκανίων ή της Μεσογειακής ζώνης. Στην πάμπλουτη Ελβετία, στον πιο glamour τόπο των χειμερινών Άλπεων. Το τί μπορεί να συνεπάγεται αυτό, το συνειδητοποίησαν ανήμερα Πρωτοχρονιά του 2026. Όμως, το συνειδητοποίησαν πράγματι;
Η hot οικονομία έχει αντικαταστήσει τον καυτό θεό Μολώχ, στην αγκαλιά του οποίου κάποτε έψηναν τα παιδιά τους οι πιο ευνοημένοι πιστοί του. Για να ευαρεστηθεί ο θεός και να συνεχίσει να τούς το ανταποδίδει.
Vae iuvenibus !

Φωνές μέσα από το Ιραν

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών
Είμαστε όλοι Ιρανοί δημοκράτες

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley
Αποικισμός του πλανήτη Άρη,
ο Αρμαγεδδών, ο Κατέχων
     και η Αντίχριστος

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής
Ποιοί ορίζουν ποιά θέματα αξίζουν να συζητώνται δημόσια και ποια όχι;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;
 H ΑΙ είναι ψηφιακή τεχνο-
λογία όπως όλες οι άλλες
Ανήκει στην κατηγορία «ερ-
γαλεία». Παρά την «προώ-
 θηση», τον ντόρο και την
 δημοσιολογούσα ευπιστία,
δεν της ταιριάζει ο ενθουσια-
    σμός, ούτε ο τρόμος

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο
 Το νέο αντιδραστικό κοινω-
νικό υποκείμενο και ο βονα-
  παρτισμός α λα Τραμπ

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά
   Από δω «οι δικοί μας»,
τους αξίζει συμπαράσταση -
      Από κεί οι άλλοι·
δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν

Μάικλ Σαντέλ: Ευρωπαίοι, ξυπνήστε από το «Αμερικανικό Όνειρο»

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis
Ήταν από τα πιο λαμπερά
μυαλά· φώτιζε την Θεσσα-
λονίκη σε μίζερους καιρούς

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές
Από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ
  στον Αλεξάντρ Ντούγκιν
Πούτιν, Όρμπαν, AfD & Σία
     σε ρόλους μαθητών

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους
Κίσσινγκερ - Μπρεζίνσκι και Ευρώπη: Ένας μεγάλος πολιτικός επιστήμονας των ΗΠΑ θυμάται (2011)

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
  Ευχαριστούμε Αμερική,
     όμως φτάνει πιά !

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε
    αυτή η άλλη Ευρώπη.
Aυθόρμητη, συναισθηματική,
     Ευρώπη της πίστης»

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα
Οι ψευδοεπιστήμες και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σήμερα το πιο ισχυρό ναρκωτικό και προκαλούν συλλογική αποβλάκωση. Δεν είναι το παραδοσιακό ιδεολογικό όπιο, «μαζεμένο από το χωράφι». Είναι καθαρή ηρωίνη, «βιομηχανι-κής παραγωγής».
Από στενά πολιτική άποψη, θα άξιζε να εξεταστεί, γιατί τόσο εύκολα, σχεδόν όλοι οι απλοί άνθρωποι με λίγο ή πολύ ακροδεξιές ιδεολογικές προτιμήσεις (αλλά και πολλοί από τους αναρχικούς και αριστερίστες), είναι, πάνω απ' όλα, σφοδροί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, πετρελαιολάγνοι, αεριοφάγοι, βενζινομανείς, λιγνιτοδίαιτοι, μισούν τα αιολικά και τα φωτοβολταïκά πιο πολύ και από τον διάολο. Και ηδονίζονται τόσο πολύ με την εισπνοή των πραγματικών ψεκαστικών αερίων, αυτών που εκπέμπουν οι επιτήδειοι, οι έχοντες συμφέρον από την αποβλάκωση και μαζοποίηση.
Η απέχθεια για τις ΑΠΕ είναι συνήθης ανορθολογισμός; Είναι κλασική ιδεολογία (ψευδής συ-νείδηση); Ή μήπως είναι σύμπτωμα πιο πολύπλοκης και πιο σκληρής διαστροφής, μιας παθολογίας ενός συγκεκριμένου ανθρωπολογι-κού τύπου, μια «μεταμοντέρνα» δεισιδαιμονία, η οποία δυναμώνει ακριβώς επειδή επικρατεί ο «μεταμοντέρνος» κανόνας του σχετικισμού, το anything goes;
Γιατί σ΄ αυτή την κοινωνική διαμάχη υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με άντληση ενέργειας είτε απευθείας από την πρωταρχική φυσική πηγή ενέργειας του πλανήτη (δηλαδή συλλαμβάνοντας την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του ήλιου με τα φωτοβολταïκά συστήματα), είτε από την ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλεί αυτή η ακτινοβολία (ανεμογεννήτριες), εκλαμβάνεται ως απόκλιση, ως επικίνδυνη «καινοτομία». Ενώ η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εταιρειών που καίνε ορυκτά καύσιμα, είναι κάτι που εκλαμβάνεται ή γίνεται ανεκτό ως «το φυσικό», «το λογικό», «η κανονικότητα».
Έτσι η ανορθολογικότητα δεν εμφανίζεται απλά ως μέρος του λόγου μιας ορισμένης κοινής γνώμης, τον οποίο μπορεί κανείς να κατατάξει στα αποτελέσματα της εσκεμμένης παραπλάνησης λόγω συμφερόντων, στο «ψέκασμα», στη διάδοση πλασματικών «πραγματικοτήτων», στις συνέπειες της ιδεολογίας ως ψευδούς συνείδη-σης κτλ.
Το ίδιο το γεγονός ότι γίνεται και σήμερα συζήτηση για το τι από τα δύο είναι απόκλιση και τι κανονικότητα (η χρήση απευθείας της πρωταρχικής πηγής ενέργειας; ή η άντληση ενέργειας με καύση μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο προïόντων που προέρχονται από την ίδια πηγή και η βιόσφαιρα τα δημιούργησε ενεργών-τας επί εκατομμύρια χρόνια;), θέτει πάλι το πολυσυζητημένο ερώτημα του λογικού και του ανορθολογικού τόσο ως προς τα μέσα, όσο και ως προς τους σκοπούς.
Δεν είναι ζήτημα «παραπλάνησης»· αλλά ερωτά τί (είτε μέσο είτε σκοπός) μπορεί να είναι επιστημονικά (εν τέλει λογικά) έγκυρο και τί δεν μπορεί.
Είμαστε σε εποχή στην οποία οι δεισιδαιμονίες με προέλευση άμεσα θρησκευτική έχουν, υπο-τίθεται, υποχωρήσει. Οι άλλες;

Νοέμβριος 2024

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;
Η δομική μονιμότητα του διπολισμού και του αρχηγισμού στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Και οι θεσμικές-συνταγματικές βάσεις του

Οι ΗΠΑ σήμερα
Tι απομένει να κάνουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι;

Οι ΗΠΑ στα χρόνια πριν την ήττα στο Βιετνάμ, ήταν παντοδύναμη υπερδύναμη, όπως άλλωσε και η ΕΣΣΔ. Με άνεση έκαναν τότε και οι δύο τις «δουλειές» τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σταματούσαν μόνον όπου ερχόταν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους (π.χ. κρίση πυραύλων στην Κούβα). Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τις στρατιωτικές και πολιτικές ήττες στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν αντίστοιχα.
Σήμερα ΗΠΑ και Ρωσία είναι στρατιωτικοί γίγαντες (οι ΗΠΑ είναι και οικονομικός γίγας, μέχρι νεωτέρας) αλλά αμφότεροι με πήλινα πολι-τικά πόδια.
Ωστόσο, η μεν Ρωσία είναι κλασική απολυταρχία και λειτουργεί έτσι, στοιχειωδώς αποδοτικά, με την σταθερότητα που μπορούσαν να έχουν οι καθαρά αντιδραστικές, μοναρχικές πολιτικές εξουσίες του 19ου Αιώνα. Λειτουργεί όπως λειτουργούσαν στο εσωτερικό τους, αλλά επίσης πιέζοντας στρατιωτικά τον άμεσο περίγυρο τους η τότε Αυτοκρατορική Ρωσία της Μεταναπολε-όντειας εποχής, η δικέφαλη Μοναρχία των Αψ-βούργων, η Γαλλία της Παλινόρθωσης, η Πρω-σία, αλλά και η Βικτωριανή Αγγλία
Αντίθετα, οι ΗΠΑ, άν τις δούμε από τη σκοπιά του πολιτικού συστήματος, ή συνταγματικά, ή και ως νομικό-πολιτικό πολιτισμό εντός μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής τάξης πραγμάτων, είναι πολιτικό αναρχομπάχαλο. Ως πο-λιτικός πολιτισμός είναι παγιδευμένη σε μια απολιθωμένη, παλαιολιθική μορφή Δημοκρατίας, υπό συνταγματικό καθεστώς του 19ου Αι-ώνα. Στο παγκόσμιο συστημα και στη γεωπολιτική του 1967 ή ακόμη του 1989, αυτό λειτουργούσε επαρκώς. Όμως εν έτει 2023 δεν λειτουργεί. Παράγει γενικευμένο ανορθολογισμό.
Ποιός φανταζόταν στην εποχή του Βιετναμικού Πολέμου, στη δεκαετία του 1970, ότι 40-50 χρόνια μετά, θα μπουκάριζαν στο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτων «αντισυστημικά» φρικιά με κέ-ρατα και με αρκουδοτόμαρα, με καλάσνικωφ στα χέρια, για να ενθρονίσουν ξανά τον ηττημένο στις εκλογές αγαπημένο τους Πρόεδρο;
Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, το χειρότερο μειονέ-κτημα των ΗΠΑ και πηγή των πολιτικών κακών είναι ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής. Στις ΗΠΑ αγοράζουν ακόμη τη βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους στο 1/2 της τιμής που κοστίζει το ίδιο εμπόρευμα στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Πολωνία. Την ίδια στιγμή, όλοι οι επιστημονικοί δείκτες κοινωνικών ανισοτήτων κατατάσσουν στις ΗΠΑ σε ίδιο επίπεδο με τις Μεσανατολικές χώρες ή με το Μεξικό και με την Βενεζουέλα. Καμιά σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, τουλάχιστον την βορείως των Άλπεων.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής δεν είναι διατηρήσιμος. Η εμφανής πια αποτυχία του είναι η αιτία που μετά το 1980 διέβρωσε το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τώρα το καταστρέφει.

Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί για να είναι ανθεκτική σε ενδεχόμενη ολική αποτυχία των ΗΠΑ. Αυτό συνεπάγεται, πρώτα-πρώτα, χειροπιαστά και πολύ σκληρά πράγματα. Είναι καιρός να αποκτήσει η ΕΕ την πιο συνεκτική κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας που ταιριάζει σε μια Ένωση κρατών. εν μέρει με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Να αποκτήσει κοινό στρατό με ισχυρή κοινή δύναμη αποτροπής.
Δύσκολο αλλά αναγκαίο - ανάγκα και Θεοί πείθονται. Άλλη εναλλακτική λύση δεν έχει.
Οι πραγματικοί δημοκράτες και οπαδοί της μα-χόμενης δημοκρατίας θα είναι οι κινητήριες δυνάμεις γι αυτόν τον δύσκολο και οδυνηρό μετασχηματισμό. Στις αυθεντικά δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των χωρών της Ένωσης, αρχίζοντας από τις Πράσινες και Σοσιαλιστικές (ή Σο-σιαλδημοκρατικές, το ίδιο είναι), φθάνοντας μέ-χρι και όσες Συντηρητικές και Φιλελεύθερες όχι μόνον διακηρύσσουν αλλά και εννοούν ότι το φι-λελεύθερο δημοκρατικό κράτος, δηλαδή αυτό με δικαιώματα και ελευθερίες, αξίζει να συντηρηθεί και να βελτιωθεί, τίθενται νέα καθήκοντα: Βιωσιμότητα, κοινωνική συνοχή, συμφιλίωση με τη φύση, ανθεκτικότητα έναντι διακινδυνεύσεων. Και γεωπολιτικών. Αυτό το έργο είναι πεδίον δόξης λαμπρόν και για ό,τι αξίζει να λέγεται μια εκδοχή Αριστεράς άξια της εποχής μας. Δηλαδή δημοκρατική και ανανεωτική.
Οι ΗΠΑ είναι δημοκρατία μεν, παλαιολιθικής κοπής δε - έχει μείνει στον 19ο Αιώνα -, με νομικό και πολιτικό πολιτισμό ημι-νεωτερικού τύπου, με κοινωνία σε αγεφύρωτο διχασμό και με μεγάλα τμήματα της βυθισμένα σε αδιέξοδη πολιτισμική παρακμή.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής (που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα) είναι αδιέξοδος, μη διατηρήσιμος και καταστρέφει τον πλανήτη, γι αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Η ακραία κοινω-νική ανισότητα και το απαρχαιωμένο πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ μπορούν μόνον να παράγουν πολιτικές παρακμάζουσας Πολιτείας. Δεν είναι ασφαλές να στηριζόμαστε ως Ευρώπη σε μια παρακμιακή δημοκρατία.

Οκτώβριος 2023

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες
Ποια δικαιώματα είναι έγκυρα,
τί λογής αξίες, ποιών αξίες;

Ταυτοτικά & καθολικά δικαιώματα: Γάμος για όλους
Πλανήτης για όλους, σημερινούς κι επόμενους;

«..Και συ χτενίζεσαι»
Μερικούς μήνες αφότου κάηκε η Θράκη, πνίγη-κε στις πλημμύρες η Θεσσαλία, ένα χρόνο μετά το τρομακτικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα που σχεδόν δεν έχει τρένα, και ενώ η ζωή στις IX-αυτοκινητόπληκτες ελληνικές μεγαλουπόλεις και στις συνοικίες τους γίνεται όλο και πιο αβίωτη, λες και ζούμε σε πόλεις της Μέσης Ανατολής, ποιές θεώρησε ως πιο επείγουσες νομοθετικές επεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις η ελληνική πολιτική εξουσία;
Αυτό το ερώτημα ίσως απασχολήσει τους αυριανούς ιστορικούς των πολιτικών συστημάτων και των κοινωνιών. Από τη σκοπιά της απλής λογικής, προκειμένου να απαντήσουν γιατί συνέβη έτσι όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα και όχι αλλιώς, ίσως οι ιστορικοί σηκώσουν τα χέρια ψηλά με απορία.
Ίσως πάλι σκεφτούν ότι η ελληνική σοφή ρήση «πάμε κι όπου βγει» έδωσε λύση σε ένα ακόμη πρόβλημα.
Εάν όμως λάβουμε υπόψη αριθμούς και ποσοστά (πράγματα που δεν συνηθίζεται να τα χειρίζονται με σεβασμό στη χώρα των Greek stati-stics), είναι αναπόφευκτο και το το πολιτικό-ηθικό ερώτημα:
Πόσο κερδίζουν ή χάνουν σε δημοκρατική νομι-μοποίηση τα απανταχού δημοκρατικά κομματικά συστήματα - όπως εν προκειμένω το ελληνικό, όταν, αφενός σπεύδουν να ικανοποιήσουν αιτήματα ή δικαιώματα, π.χ. στο γάμο, ενός ποσοστού του πληθυσμού πολύ μικρότερου του 5 %, και αφετέρου, την ίδια στιγμή, αδιαφορούν εντελώς και δεν κάνουν απολύτως τίποτε (ή κά-νουν παρελκυστικές κινήσεις), για ό,τι αφορά τα πιο θεμελιακά δικαιώματα του 100 % του πλη-θυσμού, του νυν και του μέλλοντος; Το δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρεπή τρόπο, φυσικό τρόπο, το δικαίωμα να πατούν και αύριο τα πόδια τους σε έναν πλανήτη που θα μπορεί να τους προσφέρει μια τέτοια ζωή.
Αναφερόμαστε βέβαια στην ανθρωπογενή κλιματική κατάρρευση και όλα τα σχετικά που συνδέονται με αυτήν και με άλλες διαδικασίες καταστροφής του περιβάλλοντος.
Εάν οι ιστορικοί το δουν έτσι, από καθαρά πολιτική σκοπιά, ως ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης, ίσως η απορία τους γίνει μικρότερη. Ίσως οι επιλογές τους για να λύσουν τον γρίφο θα περιοριστούν σε δύο μόνον:
1. Είτε να διαγνώσουν ανεγκέφαλο πολιτικό προσωπικό και πολιτικο-πολιτισμικές- μιντιακές ελίτ.
2. Είτε να δουν εν δράσει υποκριτές, κυνικούς: Ευαίσθητους στην ικανοποίηση δικαιωμάτων, οσοδήποτε έγκυρων, ποικίλων κοινωνικών-«ταυ-τοτικών» μειοψηφιών οσοδήποτε μικρών, εάν αυτές οι μειοψηφίες υπερεκπροσωπούνται στο πολιτικό προσωπικό, στα media, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην «πολιτιστική βιομηχανία» κτλ, δυσανάλογα με το ειδικό βάρος τους στην όλη κοινωνία. Ενώ ταυτόχρονα, οι ίδιοι «ευαίσθητοι» νομοθέτες, έχουν γραμμένο εκεί όπου δεν πιάνει μελάνη το 100 % του πληθυσμού, ιδίως εκείνους που δεν μπορούν ακόμη να ψηφίσουν
Εάν ισχύει το δεύτερο, οι ιστορικοί με γνώση πολιτικής επιστήμης εύκολα θα καταλάβουν ότι οι τυχερές αυτές «ταυτοτικές» μειοψηφίες αποκτούν προτεραιότητα επειδή ακριβώς λόγω της δυσανάλογης υπερεκπροσώπησης σε συστημικούς (με την ορολογία του Χάμπερμας) ή παρασυστημικούς τομείς, π.χ. οικονομία, πολιτική, media και «πολιτιστική βιομηχανία», παράγουν δυσανάλογα μεγάλη πολιτική ισχύ, την οποία μπορούν να «δανείζουν» - φυσικά με ακριβό αντίτιμο - στους άμεσους χρήστες και χειριστές πολιτικής ισχύος: Στο εκτελεστικό και νομοθετικό πολιτικό προσωπικό, στους άλλους (στους «γραφειοκρατικούς») μηχανισμούς των κομμά-των, στους δικαιϊκούς και στους άλλους θεσμούς της δημοκρατίας.
'Ετσι δημοκρατικοί σκοτώνουν τη δημοκρατία. Αυτοί που κρατούν το πιστόλι είναι οι λεγόμενοι αντισυστημικοί, η φιλοολοκληρωτική Άκρα Δεξιά που θα ήθελε πάρα πολύ όλες οι δημοκρατίες να αλωθούν από πολιτικές α λα Τραμπ και ιδίως από καθεστώτα α λα Πούτιν.
Όμως, αυτοί που πουλούν το όπλο και τις σφαί-ρες στους «αντισυστημικούς» είναι οι σκληροί εγωιστές και ασυμβίβαστοι φιλοσοφικά φιλε-λεύθεροι που αδειάζουν τη δημοκρατία από ουσιαστικά περιεχόμενα ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, μαζί και η μεταμοντέρνα ή λεγόμενη δικαιωματική Αριστερά, η οποία έχει αποδεχτεί, με χαρά και με ψυχή βαθιά, να είναι όμηρος των πρώτων.
Η δυνατότητα γάμου για όλους, ανεξαρτήτως προσανατολισμού φύλου, άς νομοθετηθεί. Κακό δεν κάνει, αρκεί να έχουν προτεραιότητα τα θε-μελιώδη δικαιώματα των παιδιών απέναντι σε ελάσσονα δικαιώματα των ενηλίκων και να μένει απαραβίαστη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του σώματός του.
Μολονότι η νομοθέτηση γάμου των ομόφυλων είναι ακτιβισμός εκνομίκευσης καθοδηγούμενος από πρόσκαιρους συσχετισμούς ισχύος μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική, δεν είναι επικίνδυνη απειλή για την φύση του ανθρώπου, όπως αναμφίβολα είναι άλλα πράγματα, π.χ. η πα-θητική ή κατόπιν υπολογισμού πολιτική αποδοχή της κλιματικής κατάρρευσης ή της προκλητικά εξωφρενικής κοινωνικής ανισότητας. Όμως δεν είναι ούτε πολιτισμικό και πολιτικό επίτευγμα ισότητας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού.
Γιατί Διαφωτισμός σημαίνει, πέραν των άλλων, διαρκή κριτική, αναστοχασμό, αυστηρό έλεγχο της εγκυρότητας ισχυρισμών, αποφάσεων και δράσεων, με κριτήρια λογικά και αξιολογικά. Δηλαδή απαντήσεις και στα ερωτήματα «πώς γίνεται;», «για ποιό λόγο;», «τι δυνάμεις κινούν αυτή την πράξη;», «είναι σημαντικό και επείγον ή άλλα είναι σημαντικά και επείγοντα;», «γιατί τώρα και όχι αύριο ή χθές;», «γιατί προτεραιότητα σ' αυτό και όχι σε άλλα;», και λοιπά.
Πραγματική απειλή προκύπτει. αλλά ως «παράπλευρη επίπτωση». Δεν εκπορεύεται από το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά από το είδος πολιτικής που δρά και εδώ.
Όταν η πολιτική, δεξιά, αριστερή ή άλλη, και η επικρατούσα δημόσια συζήτηση στις κοινωνίες, βλέπουν αδιάφορες τον ελέφαντα να γκρεμίζει το σπίτι, κι αυτές καταγίνονται με το να καθαρίζουν ένα από τα πολλά θολά του τζάμια, τότε τους ταιριάζει επάξια ο τίτλος της ιστορικής επιθεώρησης του Ελεύθερου Θεάτρου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη: «..και συ χτενίζεσαι», 1973.
Αυτό που συμβαίνει εν έτει 2024 δεν είναι «μεταπολιτική» όπως ισχυρίζονται μερικοί. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει. «Τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε». Πολιτική είναι. Συνή-θης όπως την ξέραμε και την ξέρουμε. Συνήθης διότι συσχετισμοί ισχύος αποφασίζουν.
Εάν θα υπάρχουν αύριο ιστορικοί, θα αξιολογή-σουν. Όμως «το θέμα είναι τώρα τι λες», σημερινέ πολίτη.

Φεβρουάριος 2024

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία
Δικαιώματα, η διεκδίκηση
   και η εγκυρότητα τους

ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ως «ενδιάμεσος» ο ΣΥΡΙΖΑ. Ροές εκλογικών προτιμήσεων κι ένας κύκλος που κλείνει

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη
 Η ηθική της ευθύνης στην
      Ελλάδα της κρίσης
     και σε άλλες κρίσεις

Πράσινος πολιτικός χώρος στην Ελλάδα; Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση «εδώ στο Νότο».

Μιχάλης Παπαγιαννάκης (1941 - 2009)

Μάικλ Σαντέλ: Γιατί οι φιλελεύθεροι είναι ανίσχυροι απέναντι στους λαϊκιστές και στους εθνικιστές;

Περιοδικό «Ο Πολίτης» 1976-2008, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας ΑΣΚΙ

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)
Λόγος για την ερχόμενη,
την πραγματικά μεγάλη
             κρίση

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου
Πόσο παγερά αδιάφορος
       να μένει κανείς;

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι
Οι «περιπέτειες της δια-
 λεκτικής» στο Παρίσι
      του 1969

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)
Δαμ. Παπαδημητρόπουλος
   και συνυπογράφοντες

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή
Ένας ιστοχώρος για την Βενετία Γαζίλα

Ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες

«Αυτά που ονομάζουμε ιδεολογίες είναι ψευδαισθήσεις προικισμένες με την ισχύ πεποιθήσεων που συμμερίζονται πολλοί από κοινού». Με τέτοιες πεποιθήσεις, «τα άτομα αυτοεξαπατώνται για το τί είναι αυτά τα ίδια και ποιά η κατάστασή τους».
Οι δεδομένοι συσχετισμοί κοινωνικής δύναμης παράγουν
«δομική βία», δηλαδή επικοινωνιακά εμπόδια που λειτουργούν «διακριτικά» και περνούν απαρατήρητα, ωστόσο είναι αποτελεσματικά. «Οι εμπλεκόμενοι σε τέτοιες συστηματικά κολοβωμένες διαδικασίες επικοινωνίας, σχηματίζουν πεποιθήσεις υποκειμενικά αβίαστες, οι οποίες όμως είναι ψευδαισθητικές, απατηλές». Έτσι, οι πολίτες δημιουργούν οι ίδιοι μια πολιτική ισχύ, η οποία, «όταν θεσμοποιηθεί, μπορεί να στραφεί και εναντίον τους» (με τα λόγια του Jürgen Habermas)

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.
Λέο Στράους, Μαξ Βέμπερ,
Φρίντριχ Νίτσε σε «διάλογο»

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης
Αστικός ακτιβισμός για την
  «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»

Eurozine

Blätter für deutsche und internationale Politik

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία
Ζωή και θάνατος του Τάσου Τούση
του ανθρώπου που έγινε σύμβολο

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Nέα κατάσταση, νέα καθήκοντα

Niko Paech: Καταστροφική οικονομική μεγέθυνση Η θύελλα της προόδου & τα ερείπια που αφήνει πίσω

Κρίστοφερ Λας: Πρόοδος, η τελευταία δεισιδαιμονία

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968
 Ηθικός και πολιτικός σχε-
τικισμός με πρόσχημα «αντι-
 ιμπεριαλισμό», «πολιτισμι-
κές σπουδές» (cultural stu-
dies) και «μετααποικιο-
     κρατικές» θεωρίες
     (postcolonialism)

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ
  Μια κριτική διερεύνηση

«Κοινωνίες της διακινδύνευσης» (Ούλριχ Μπεκ), πανδημία και πολιτικές αυταπάτες

O Joschka Fischer στο Project Syndicate

O Joschka Fischer στο Project Syndicate
      Διεθνής Πολιτική

Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός - Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών

Ταρκόφσκι

Δεξαμενή Σκέψης Zentrum Liberale Moderne (Αγγλικά - Γερμανικά)

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;
Νεανική διαμαρτυρία για
 το κλίμα & διαμαρτυρία
ενάντια στη διαμαρτυρία

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;
Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού
  Alessandro Leogrande:
Enrico Berlinguer contro il
   consumismo, 1977
   - σαν να ήταν χθές