H περίπτωση του ελεεινού κύκλου διασημοτήτων περί τον δισεκατομμυριούχο επενδυτή Τζέφρι Έπσταϊν, με όλα τα εγκληματικά κατορθώματα τους, είναι από τα θέματα που απασχολούν έντονα την αμερικανική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια δημόσια σφαίρα. Αλλά ελάχιστα έως καθόλου την ελληνική. Φυσικά, αυτή η απουσία βάζει και πάλι σε πειρασμό να μιλήσουν κάποιοι για «εθνική μας ιδιαιτερότητα». Ωστόσο δηλώνει επίσης πολλά και σημαντικά για ένα ζήτημα ουσίας: Τόσο για το ποιόν των ημεδαπών μέσων επικοινωνίας, συμβατικών, ψηφιακών και κοινωνικο-δικτυακών, όσο και για το πόσο χαμηλά έχει πέσει η ευαισθησία και η πολιτική ηθική ενός πάρα πολύ μεγάλου μέρους των «πολιτικά δραστήριων», του δημόσια ενεργού τμήματος της ελληνικής κοινής γνώμης. Ο επαρχιώτικος ελλαδοκεντρισμός είναι μόνον μία, η πιο αθώα, από τις πολλές πτυχές του φαινομένου.
Όμως το θέμα αποκαλύπτει πολλά, πολύ πιο σημαντικά, για την παγκόσμια κατάσταση στα πεδίο της ευαισθησίας, της πολιτικής ηθικής και της εν γένει προσωπικής ηθικής, εκείνων των κοινωνικών ομάδων που αποκαλούνται με τον όρο «οι ελίτ». Οικονομικών, πολιτικών, μιντιακών, καλλιτεχνικών και, last but not least, επιστημονικών ελίτ. Κακόφημος πια ο όρος ελίτ, όσο και η ετικέττα των υποτιθέμενων διωκτών των ελίτ, των λαϊκιστών· οι ηγέτες των δεύτερων συχνότατα είναι σαρξ εκ της σαρκός κάποιων από αυτές τις ελίτ, και κυρίως της ελίτ των πρώην επενδυτών ή χρηματοπιστωτικών συμβούλων.
 |
| © Foto: AFP, Getty Images, picture alliance, via Der Spiegel |
Σ΄αυτόν τον κύκλο εκμαυλισμού, «χρήσης» και εμπορίας νεαρών γυναικών, συχνά ανηλίκων, φυσικά και των πιο σκοτεινών οικονομικών δοσοληψιών, Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί Πρόεδροι, υψηλόβαθμοι πολιτικοί παράγοντες κάθε απόχρωσης, μοντέλα και
αστέρες, συνωστίζονταν γύρω από τον δαιμονιακό παρακμία δισεκατομμυριούχο παιδεραστή, μαζί με κορυφαίους επιστήμονες, ακόμη και νομπελίστες. Ο υπερφιλελεύθερος Μπιλ Κλίντον, ο Γάλλος μεγάλος σοσιαλισταράς προστάτης του πολιτισμού Ζακ Λανγκ, από κοντά και ο εξ απορρήτων του Τόνι Μπλερ, ο αποκαλούμενος και «πρίγκηπας του σκότους» Λόρδος Πίτερ Μάντελσον, με τον λαϊκοφασίστα κυνηγό φιλελεύθερων Στιβ Μπάνον. Ο κυνηγός «αριστερών» Ντόναλντ Τραμπ και οι libertarians αναρχοκαπιταλιστές χρηματοδότες του με τον γηραιό αναρχοαριστερίστα Νόαμ Τσόμσκυ, ο «φιλάνθρωπος» Μπιλ Γκέητς με τον Τζωρτζ Τσερτς και άλλους ναζιστικής κοπής ευγονιστές. Ο ίδιος ο Έπσταϊν με τον «great friend» Peter Thiel, ο Γούντι Άλλεν με τον Έλον Μασκ. Και πλήθος καθηγητών του MIT, του Χάρβαρντ και άλλων ελίτ πανεπιστημίων, με τον διαβόητο πρώην πρίγκηπα Άντριου Μαουντμπάττεν-Ουίνδσορ.
Ειδικά η εμπλοκή τόσων σπουδαίων επιστημόνων, αρχιερέων «του ναού της αναζήτησης της αλήθειας» (Katha Pollit του περιοδικού Nation) σε τέτοιο βούρκο ψεύδους, απάτης και μισανθρωπίας, σοκάρει. Εξίσου θα 'πρεπε να φέρνει ρίγος στη σπονδυλική στήλη η ωμή μετατροπή του θηλυκού, ανήλικου ή μη, ανθρώπου (ως σώμα και ως πνεύμα) σε εργαλείο. Βλέπουμε επίσης την αδιαχώριστη συνάφεια του σεξουαλικού εκφυλισμού και της πλουτοκρατικής χλιδής με φασιστικές ή πρωτο-φασιστικές ιδεολογίες, η οποία ήδη τεκμηριώνεται, με τις γυναίκες - «εργαλεία» και άλλα, στον ένα από τους δύο πιο σκοτεινούς, «πραγματικά μηδενιστικούς σκοτεινούς στοχαστές της αστικής τάξης», Μαρκήσιο ντε Σαντ. Τώρα προστέθηκε και ο μεταμοντέρνος ελευθεριακός (libertarian) φασισμός.
Ωστόσο, ιστορικοί και κοινωνιολόγοι με διαυγή όραση μπορεί να βγάλουν ένα συμπέρασμα πιο νηφάλιο: «Οι σοφοί μας τα 'χαν πεί, το ξέραμε καλά προς τα πού πάμε». Η συσσώρευση χρηματοοικονομικών πόρων σε συνδυασμό με κοινωνική ανισότητα τριτοκοσμικού τύπου, και η εμμονική στροφή των τεχνολογιών αιχμής προς τον ουτοπισμό, προς την ανέφικτη πλήρη αποδέσμευση από φυσικά και ηθικο-κοινωνικά όρια, ίσως έφερε ήδη τις ΗΠΑ σε εκείνη την όψιμη, δαιμονιακά παρακμιακή φάση του καπιταλισμού την οποία προέβλεψε ο Μαξ Βέμπερ· παρών και ο Βεμπεριανός «Τελευταίος Άνθρωπός» της, o διπρόσωπος σαν τον Ιανό:
«Ειδήμονες χωρίς πνεύμα, ηδονιστές χωρίς καρδιά (Fachmenschen ohne Geist, Genussmenschen ohne Herz). Και από πάνω, αυτές οι ασημαντότητες θα φαντασιώνονται πως υψώθηκαν σ’ ένα επίπεδο του ανθρώπινου πολιτισμού στο οποίο κανείς δεν έφτασε προηγουμένως».
Ήταν πολλά τα λεφτά σου, αείμνηστε γαλαντόμε Τζέφρι. Ακόμη πιο πολλή ήταν η γκλαμουριά της παρέας σου, των σπουδαίων κάθε λογής, της φιλοξενίας στο ιδιωτικό νησί σου, της κοινής πτήσης με το λίαρ τζετ σου. Πολλή και η «εξύψωση» την οποία αισθάνεται κάθε ελεεινός γέρος ή ψυχικά κενός προχωρημένης ηλικίας μεσήλικας, περιτριγυρισμένος από αγορασμένα κοριτσάκια. Για μερικούς ειδήμονες της γενετικής μηχανικής, της τεχνητής νοημοσύνης ή άλλων τεχνολογικών συρμών οδηγημένων σε τροχιές αμφίβολης επιστημονικότητας, κατά τα άλλα «σπασίκλες με παρωπίδες» όπως λέει ένας από αυτούς (ή δέκα μεταπτυχιακά αλλά παιδεία καράβλαχου, όπως θα έλεγε ένας κοινός θνητός), αυτή η γκλαμουριά μπορεί να ήταν εκτυφλωτική. Δεν έβλεπαν, δεν καταλάβαιναν· μόνον (δι)έπρατταν. Στην καλύτερη περίπτωση έκαναν τους τυφλούς.
Από πού ελπίδα; Ακόμη κι αν κάποτε άρεζε σε πολλούς ως ηθοποιός ο Γούντι Άλλεν, ακόμη κι άν κάποτε ο Τσόμσκυ περνούσε σε κάποιους κύκλους για ιερόν τέρας γνώσεων και πολιτικής ευθυκρισίας με «αριστερή» ετικέτα, ακόμη κι άν η δόση θαυμασμού η αρμόζουσα σε νομπελίστες μπορεί να αποδειχθεί μάταια, όσοι τώρα εκπλήττονται δεν είναι όλοι αναγκαστικά και ισοβίως ηλίθιοι. Οι άνθρωποι συχνά δεν χάνουν την ικανότητα να μαθαίνουν δια βίου· γι΄ αυτό ακριβώς μπορούν να είναι όντα ευφυή, λογικά και ηθικά.
Γιώργος Β. Ριτζούλης
 |
| Landon Thomas Jr, New York, 28.10.2002 |
Α. «Ειδήμονες χωρίς πνεύμα, ηδονιστές χωρίς καρδιά». Επηρμένες ασημαντότητες
του Λιουκ Ντάρμπυ
Luke Darby: Private jets, parties and eugenics: Jeffrey Epstein's bizarre world of scientists, The Guardian, 19.8.2019
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο εις βάρος του, ο Τζέφρι Έπσταϊν επί πολλά έτη «εκμεταλλεύτηκε και κακοποίησε σεξουαλικά δεκάδες ανήλικα κορίτσια, στα σπίτια του στο Μανχάταν, στην Νέα Υόρκη και στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντα, αλλά και αλλού». Το κατηγορητήριο συνεχίζει: «Προκειμένου να διατηρήσει και να αυξήσει τον αριθμό των θυμάτων του, ο Έπσταϊν πλήρωνε μερικά από τα θύματα του για να “στρατολογούν” και άλλα κορίτσια ως επόμενα θύματα».
Όπως αναφέρεται, μερικά από τα θύματά του ήταν μόλις 14 ετών. Η Βιρτζίνια Τζιούφρε (Virginia Giuffre) ήταν ένα από τα κορίτσια· σε έγγραφα πρόσφατα αποσφραγισμένα αναφέρει ότι «στρατολογήθηκε» στο θέρετρο Mar-a-Lago του Τραμπ, στη Φλόριντα, από την κοσμική, μεγαλοκληρονόμο [κόρη του μογκούλου των Μέσων Ενημέρωσης στην Βρετανία Ρόμπερτ Μάξγουελ] και φερόμενη ως συνεργό του Έπσταϊν, Γκισλέιν Μάξγουελ (Ghislaine Maxwell), το 2000, όταν ήταν μόλις 16 ετών. Η Τζιούφρε [πριν αυτοκτονήσει τον Απρίλιο του 2025] περιέγραψε πως ο Έπσταϊν την εξανάγκασε να ζει ως «σκλάβα του σεξ».
Λίγο μετά τη δημοσιοποίηση της ένορκης κατάθεσής της, ο Έπσταϊν βρέθηκε νεκρός στο κελί του, φαινομενικά από αυτοκτονία.
Οι πληροφορίες για τον τρόπο ζωής του Έπσταϊν είναι καλά καταγεγραμμένες και τεκμηριωμένες: Είχε στην ιδιοκτησία του ένα ιδιωτικό νησί στις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους. Ταξίδευε με ιδιωτικά τζετ σε όλο τον κόσμο, παρέα με πλούσιους και ισχυρούς άνδρες, μεταξύ των οποίων είναι οι Κλίντον, Τραμπ, Γούντι Άλεν, Λάρι Μπερντ (Larry Bird, του ΝΒΑ) και ο Πρίγκιπας Άντριου.
Το 2008 του απαγγέλθηκε κατηγορητήριο· αποφυλακίστηκε με μια «χαριστική συμφωνία» («sweetheart deal»!), με την οποία ο ίδιος καταδικάστηκε σε ελάχιστη ποινή φυλάκισης και προστατεύτηκαν οι τυχόν συνεργοί του.
Όπως αναφέρεται, μερικά από τα θύματά του ήταν μόλις 14 ετών. Η Βιρτζίνια Τζιούφρε (Virginia Giuffre) ήταν ένα από τα κορίτσια· σε έγγραφα πρόσφατα αποσφραγισμένα αναφέρει ότι «στρατολογήθηκε» στο θέρετρο Mar-a-Lago του Τραμπ, στη Φλόριντα, από την κοσμική, μεγαλοκληρονόμο [κόρη του μογκούλου των Μέσων Ενημέρωσης στην Βρετανία Ρόμπερτ Μάξγουελ] και φερόμενη ως συνεργό του Έπσταϊν, Γκισλέιν Μάξγουελ (Ghislaine Maxwell), το 2000, όταν ήταν μόλις 16 ετών. Η Τζιούφρε [πριν αυτοκτονήσει τον Απρίλιο του 2025] περιέγραψε πως ο Έπσταϊν την εξανάγκασε να ζει ως «σκλάβα του σεξ».
Λίγο μετά τη δημοσιοποίηση της ένορκης κατάθεσής της, ο Έπσταϊν βρέθηκε νεκρός στο κελί του, φαινομενικά από αυτοκτονία.
Οι πληροφορίες για τον τρόπο ζωής του Έπσταϊν είναι καλά καταγεγραμμένες και τεκμηριωμένες: Είχε στην ιδιοκτησία του ένα ιδιωτικό νησί στις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους. Ταξίδευε με ιδιωτικά τζετ σε όλο τον κόσμο, παρέα με πλούσιους και ισχυρούς άνδρες, μεταξύ των οποίων είναι οι Κλίντον, Τραμπ, Γούντι Άλεν, Λάρι Μπερντ (Larry Bird, του ΝΒΑ) και ο Πρίγκιπας Άντριου.
Το 2008 του απαγγέλθηκε κατηγορητήριο· αποφυλακίστηκε με μια «χαριστική συμφωνία» («sweetheart deal»!), με την οποία ο ίδιος καταδικάστηκε σε ελάχιστη ποινή φυλάκισης και προστατεύτηκαν οι τυχόν συνεργοί του.
 |
| BuzzFeed News |
Πρόσφερε δείπνα στο διαμέρισμά του στην Upper East Side του Μανχάταν, στα οποία προσκαλούσε μια μείξη προσώπων, αποτελούμενη αφενός από κορυφαίους επιστήμονες και αφετέρου από ανθρώπους του κόσμου της μόδας και του μόντελινγκ. Ένας επιστήμονας, ο οποίος θέλησε να παραμείνει ανώνυμος, δήλωσε στο Slate ότι δεν υπήρχε καμία ουσιαστική αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των δύο ομάδων καλεσμένων. «Μερικές φορές, ο γύριζε Έπσταϊν προς τα αριστερά του και έκανε μια-δυό επιστημονικές ερωτήσεις. Ύστερα γύριζε προς τα δεξιά του και ζητούσε από ένα μοντέλο να του δείξει το χαρτοφυλάκιο της». Το Slate ισχυρίστηκε ότι μια νεαρή «γυναίκα του προσωπικού του σπιτιού» εμφανίστηκε εν μέσω ενός από αυτά τα δείπνα για να κάνει μασάζ στον αυχένα του Epstein, την ώρα που εκείνος μιλούσε. Όταν συγκέντρωσε 21 φυσικούς στο ιδιωτικό του νησί για μια συνάντηση το 2006 με θέμα τη βαρύτητα, αναφέρεται ότι είχε συνεχώς μαζί του τρεις έως τέσσερις νεαρές γυναίκες. Συναντήθηκε επίσης με πολλούς επιστήμονες σε μια ετήσια συγκέντρωση οργανωμένη από τον John Brockman, ένας λογοτεχνικό πράκτορα ο οποίος εκπροσωπούσε διάσημους συγγραφείς επιστημονικών βιβλίων, όπως ήταν ο Stephen Hawking και ο Jared Diamond. Ο βραβευμένος με Νόμπελ φυσικός Murray Gell-Mann, ο οποίος ανέπτυξε μια θεωρία περί κουάρκ και εκπροσωπούνταν ως συγγραφέας από τον Brockman, ευχαρίστησε τον Epstein για την οικονομική υποστήριξη του στη σημείωση με τις ευχαριστίες του βιβλίου του The Quark and the Jaguar (1995).
Σύμφωνα με τους New York Times, μια μη πλήρης λίστα με τα μεγαλύτερα ονόματα της επιστήμης, τα οποία βρέθηκαν στην τροχιά του Epstein, περιλαμβάνει «τον θεωρητικό φυσικό και συγγραφέα μπεστ σέλερ Stephen Hawking· τον παλαιοντολόγο και εξελικτικό βιολόγο Stephen Jay Gould· τον Oliver Sacks, νευρολόγο και συγγραφέα μπεστ σέλερ· τον George M. Church, γενετικό και ειδήμονα της μοριακής μηχανικής, ειδικό στην αναγνώριση γονιδίων τα οποία μπορούν να τροποποιηθούν για τη δημιουργία “ανώτερων δειγμάτων” του ανθρώπινου είδους· και τον θεωρητικό φυσικό του MIT Frank Wilczek, βραβευμένο με Νόμπελ».
Ο Epstein αυτοαποκαλούνταν «φιλάνθρωπος με επίκεντρο την επιστήμη» («science philanthropist») και έκανε πλουσιοπάροχες δωρεές σε αναγνωρισμένους οργανισμούς όπως το Harvard, το MIT και το Ινστιτούτο Santa Fe. Κάποια στιγμή, φέρεται να δώριζε έως και 20 εκατομμύρια δολάρια ετησίως για χρηματοδοτήσεις σε επιστήμονες. Μερικά επιστημονικά ιδρύματα και ερευνητές συνέχισαν να λαμβάνουν χρήματα από τον Epstein ακόμη και μετά την καταδίκη του το 2008. Ένα από αυτά είναι το MIT, σύμφωνα με το BuzzFeed News.
«Δυστυχώς, αυτά τα χρόνια, το Εργαστήριο έχει λάβει χρήματα μέσω ιδρυμάτων ή οργανισμών υπό τον έλεγχο του Epstein. Του επέτρεψα επίσης να επενδύσει σε πολλά από τα δικά μου χρηματοδοτικά σχήματα, τα οποία επενδύουν σε νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας, εκτός του MIT».
Τον περασμένο μήνα [2019], η Jenna Marshall, εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Santa Fe, δήλωσε στο BuzzFeed News ότι μια δωρεά 25.000 δολαρίων το 2010 από τον Epstein «παρακίνησε την ηγεσία μας να αποφασίσει να μην δεχτεί πρόσθετα κεφάλαια από τον κ. Epstein ή σχετικές με αυτόν πηγές». Όπως είπε η ίδια, σκεφτόντουσαν να δωρίσουν ίσο ποσό σε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα που βοηθά θύματα εμπορίας του sex.
Αρκετά χρόνια μετά την καταδίκη του το 2008, έντυπα όπως το Forbes, το National Review και το HuffPo δημοσίευσαν όλα άρθρα για τον Epstein, επαινώντας τον ως ανιδιοτελή φιλάνθρωπο, «ως hedge-funder με ένθερμο ενδιαφέρον και γνώσεις για την επιστήμη» [Forbes] και ως «έναν από τους μεγαλύτερους στον κόσμο υποστηρικτές της επιστήμης αιχμής». Κανένα από τα εκείνα τα άρθρα δεν ανέφερε το ποινικό του μητρώο. Και μια έρευνα των New York Times επισήμανε ότι αυτά τα άρθρα χρησιμοποιήθηκαν ως μέρος μιας εκστρατείας δημοσίων σχέσεων για την ανανέωση της εικόνας του Epstein («rebranding»). Και τα τρία Μέσα Ενημέρωσης έχουν έκτοτε διαγράψει ή τροποποιήσει μερικά από τα άρθρα που επικαλέστηκαν οι New York Times.
Σύμφωνα με τις περισσότερες αναφορές, στα πάρτι του ο Epstein άνοιγε με καλεσμένους του συζητήσεις σχετικές με την επιστήμη, αλλά ποτέ οι συζητήσεις αυτές δεν κρατούσαν για πολλή ώρα ούτε πήγαιναν σε βάθος. Συχνά τις εκτροχίαζε, αλλάζοντας απότομα θέμα ή με αφορμή σχόλια άλλων ανθρώπων τις γύριζε στο αστείο.
Παρόλα αυτά, ορισμένοι από τους επιστήμονες φάνηκαν γοητευμένοι. Σε ένα προφίλ του Epstein το 2002 για το New York Magazine, ο Martin Nowak, τώρα καθηγητής βιολογίας και μαθηματικών και επικεφαλής του Προγράμματος Εξελικτικής Δυναμικής στο Χάρβαρντ, είπε ότι κάποτε, την ώρα που δειπνούσε με τον Epstein, άνοιξε έναν μαυροπίνακα και επί δύο ώρες παρουσίασε μια μαθηματική περιγραφή για το πώς λειτουργεί η γλώσσα. «Ο Jeffrey έχει μυαλό φυσικού. Είναι σαν να μιλάς με έναν συνάδελφο στον τομέα σου. Μερικές φορές, αυτά που συζητάμε τα εφαρμόζει στις επενδύσεις του. Μερικές φορές τα συζητά από απλή περιέργεια. Έχει αλλάξει τη ζωή μου. Χάρις στην υποστήριξή του, νιώθω ότι μπορώ να κάνω ό,τι θέλω», είπε ο Nowak.
Ο Λόρενς Κράους (Lawrence Krauss), φυσικός, τώρα πια ομότιμος καθηγητής του Κρατικού Πανεπιστημίου της Αριζόνα, συνέχισε να υπερασπίζεται τον Έπσταϊν ακόμη και μετά την καταδίκη του το 2008. Στο Daily Beast είπε το 2011: «Ως επιστήμονας, πάντα κρίνω τα πράγματα με βάση εμπειρικά στοιχεία. Ο Έπσταϊν έχει πάντα γύρω του γυναίκες ηλικίας 19 έως 23 ετών, όμως δεν έχω δει ποτέ τίποτα άλλο. Οπότε ως επιστήμονας, υποθέτω ότι όποια προβλήματα και να υπάρχουν, θα τον πίστευα περισσότερο από όσο πιστεύω άλλους ανθρώπους». Πρόσθεσε: «Δεν αισθάνομαι ότι κατά κάποιο τρόπο κηλιδώθηκα εξαιτίας της σχέσης μου με τον Τζέφρι. Αισθάνομαι ότι με αναπτέρωσε αυτή η σχέση».
Τον περασμένο μήνα [2019], η Jenna Marshall, εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Santa Fe, δήλωσε στο BuzzFeed News ότι μια δωρεά 25.000 δολαρίων το 2010 από τον Epstein «παρακίνησε την ηγεσία μας να αποφασίσει να μην δεχτεί πρόσθετα κεφάλαια από τον κ. Epstein ή σχετικές με αυτόν πηγές». Όπως είπε η ίδια, σκεφτόντουσαν να δωρίσουν ίσο ποσό σε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα που βοηθά θύματα εμπορίας του sex.
Αρκετά χρόνια μετά την καταδίκη του το 2008, έντυπα όπως το Forbes, το National Review και το HuffPo δημοσίευσαν όλα άρθρα για τον Epstein, επαινώντας τον ως ανιδιοτελή φιλάνθρωπο, «ως hedge-funder με ένθερμο ενδιαφέρον και γνώσεις για την επιστήμη» [Forbes] και ως «έναν από τους μεγαλύτερους στον κόσμο υποστηρικτές της επιστήμης αιχμής». Κανένα από τα εκείνα τα άρθρα δεν ανέφερε το ποινικό του μητρώο. Και μια έρευνα των New York Times επισήμανε ότι αυτά τα άρθρα χρησιμοποιήθηκαν ως μέρος μιας εκστρατείας δημοσίων σχέσεων για την ανανέωση της εικόνας του Epstein («rebranding»). Και τα τρία Μέσα Ενημέρωσης έχουν έκτοτε διαγράψει ή τροποποιήσει μερικά από τα άρθρα που επικαλέστηκαν οι New York Times.
Σύμφωνα με τις περισσότερες αναφορές, στα πάρτι του ο Epstein άνοιγε με καλεσμένους του συζητήσεις σχετικές με την επιστήμη, αλλά ποτέ οι συζητήσεις αυτές δεν κρατούσαν για πολλή ώρα ούτε πήγαιναν σε βάθος. Συχνά τις εκτροχίαζε, αλλάζοντας απότομα θέμα ή με αφορμή σχόλια άλλων ανθρώπων τις γύριζε στο αστείο.
Παρόλα αυτά, ορισμένοι από τους επιστήμονες φάνηκαν γοητευμένοι. Σε ένα προφίλ του Epstein το 2002 για το New York Magazine, ο Martin Nowak, τώρα καθηγητής βιολογίας και μαθηματικών και επικεφαλής του Προγράμματος Εξελικτικής Δυναμικής στο Χάρβαρντ, είπε ότι κάποτε, την ώρα που δειπνούσε με τον Epstein, άνοιξε έναν μαυροπίνακα και επί δύο ώρες παρουσίασε μια μαθηματική περιγραφή για το πώς λειτουργεί η γλώσσα. «Ο Jeffrey έχει μυαλό φυσικού. Είναι σαν να μιλάς με έναν συνάδελφο στον τομέα σου. Μερικές φορές, αυτά που συζητάμε τα εφαρμόζει στις επενδύσεις του. Μερικές φορές τα συζητά από απλή περιέργεια. Έχει αλλάξει τη ζωή μου. Χάρις στην υποστήριξή του, νιώθω ότι μπορώ να κάνω ό,τι θέλω», είπε ο Nowak.
Ο Λόρενς Κράους (Lawrence Krauss), φυσικός, τώρα πια ομότιμος καθηγητής του Κρατικού Πανεπιστημίου της Αριζόνα, συνέχισε να υπερασπίζεται τον Έπσταϊν ακόμη και μετά την καταδίκη του το 2008. Στο Daily Beast είπε το 2011: «Ως επιστήμονας, πάντα κρίνω τα πράγματα με βάση εμπειρικά στοιχεία. Ο Έπσταϊν έχει πάντα γύρω του γυναίκες ηλικίας 19 έως 23 ετών, όμως δεν έχω δει ποτέ τίποτα άλλο. Οπότε ως επιστήμονας, υποθέτω ότι όποια προβλήματα και να υπάρχουν, θα τον πίστευα περισσότερο από όσο πιστεύω άλλους ανθρώπους». Πρόσθεσε: «Δεν αισθάνομαι ότι κατά κάποιο τρόπο κηλιδώθηκα εξαιτίας της σχέσης μου με τον Τζέφρι. Αισθάνομαι ότι με αναπτέρωσε αυτή η σχέση».
Πολλοί από τους επιστήμονες και ερευνητές άρχισαν να παίρνουν αποστάσεις από τον Epstein μετά το 2008 και τον έχουν καταδικάσει δημόσια μετά τη σύλληψή του τον Ιούλιο του 2019. Ο συγγραφέας του Scoene, Steven Pinker, ο οποίος πήγε σε ένα συνέδριο του TED με το ιδιωτικό τζετ του Epstein το 2002, μαζί και με τους Daniel Dennet και John Brockman, πρόσφατα διέψευσε εικασίες ότι γνώριζε ή είχε οποιαδήποτε σχέση με τον Epstein. Σε απάντηση που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο @evolutionistrue, ο Pinker είπε: «Η ενοχλητική ειρωνεία είναι, ότι δεν άντεχα ποτέ αυτόν τον τύπο, δεν πήρα ποτέ χρηματοδότηση για έρευνα από αυτόν και πάντα προσπαθούσα να κρατώ αποστάσεις. Νομίζω ότι η αντιπάθεια ήταν αμοιβαία. Όπως λέει ένας φίλος μου, ο Epstein “ψήφισε” εμένα “για να φύγω από το νησί”»
«Με δεδομένη την μακροχρόνια απέχθειά μου για όλα όσα αφορούσαν τον Epstein, μού είναι ενοχλητικό να με συνδέουν δημόσια με εκείνον, με βάση κάποιες φωτογραφίες και κάποιους κοινούς συνεργάτες».
Επίσης, ο Dennett δήλωσε ότι δεν είχε ακούσει τίποτε για τον Epstein πριν επιβιβαστεί στο τζετ του.
Μπορεί ο Epstein να μην συνεισέφερε πολλά στις συζητήσεις που άνοιγε γύρω του, ωστόσο είχε ειλικρινές ενδιαφέρον για ορισμένα, τουλάχιστον, επιστημονικά θέματα.
Οι New York Times προχώρησαν σε μια εις βάθος ανάλυση των επιστημονικών πεποιθήσεων του Epstein, σε ένα άρθρο με τίτλο «Ο Jeffrey Epstein ήλπιζε να διασπείρει το DNA του σ΄ολόκληρη την ανθρώπινη φυλή» («Jeffrey Epstein Hoped to Seed Human Race With His DNA»): Οι δημοσιογράφοι των Times διαπίστωσαν ότι ο Epstein είχε προφανώς εμμονή με [το ιδεολόγημα, το εμφανιζόμενο ως επιστημονική εικασία] την «υπέρβαση της ανθρώπινης φύσης μέσω της τεχνολογίας» («transhumanism»). Δηλαδή με την πεποίθηση ότι οι άνθρωποι μπορούν να εξελιχθούν και να βελτιωθούν ως είδος σκόπιμα, με την βοήθεια μεγάλων τεχνολογικών ανακαλύψεων όπως είναι η γενετική μηχανική και η τεχνητή νοημοσύνη.
Στην πιο ήπια και καλοήθη μορφή του, ο transhumanism είναι μια πεποίθηση ότι στα προβληματικά σημεία της ανθρωπότητας μπορούν να γίνουν βελτιώσεις, ή ακόμη και αναβαθμίσεις, μέσω τεχνολογιών όπως η κυβερνητική και η τεχνητή νοημοσύνη. Όμως στην πιο κακοήθη μορφή της, ο transhumanism ευθυγραμμίζεται με την ευγονική κατά τρόπο ενοχλητικά πιστό.
Η ευγονική είναι η πεποίθηση ότι η ανθρωπότητα μπορεί να βελτιωθεί με την βοήθεια της ελεγχόμενης αναπαραγωγής, δηλαδή επιλέγοντας τα προτιμητέα χαρακτηριστικά και ελαχιστοποιώντας τα λιγότερο επιθυμητά. Ο Άλαν Ντέρσοβιτς (Alan Dershowitz), ομότιμος καθηγητής νομικής στο Χάρβαρντ και πρώην δικηγόρος του Έπσταϊν, δήλωσε στην έρευνα των New York Times ότι ο Έπσταϊν κατά καιρούς χειρίζονταν συζητήσεις και τις κατηύθυνε εμμονικά στο πώς να βελτιωθεί γενετικά η ανθρώπινη φυλή. Είναι μια ιδέα η οποία έφερνε αηδία στον Ντέρσοβιτς, επειδή έχει κοινά σημεία με τις ναζιστικές θεωρίες περί ευγονικής.
Είναι προφανές ότι ο Έπσταϊν γοητεύτηκε και εμπνεύστηκε από το Repository for Germinal Choice. Ιδρύθηκε στο Εσκοντίντο της Καλιφόρνια το 1980 από τον Ρόμπερτ Κ. Γκράχαμ (Robert K. Graham), έναν δηλωμένο ευγονιστή και μεγιστάνα, ο οποίος πλούτισε από την κατασκευή άθραυστων πλαστικών φακών γυαλιών. Στόχος του Γκράχαμ ήταν η «ενίσχυση της ανθρώπινης γονιδιακής δεξαμενής» και θα το πετύχαινε αυτό με το Repository, μια τράπεζα σπέρματος, όλοι οι δότες της οποίας ήταν βραβευμένοι με Νόμπελ. Τουλάχιστον έτσι έπρεπε να λειτουργεί: σύμφωνα με ένα άρθρο του 2001 στο Slate, ο Γκράχαμ έπεισε μόνο τρεις ή πέντε νομπελίστες (οι ιστορίες ποικίλλουν) να συνεισφέρουν. Και το Repository έκλεισε το 1999.
Ωστόσο είναι φανερό ότι ο Έπσταϊν ενθουσιάστηκε με την ιδέα αυτή. Στη δική του εκδοχή όμως, αντί για μια ομάδα έγκριτων ακαδημαϊκών, θα ήταν αυτός ο ίδιος και μόνον, εκείνος που θα «ενίσχυε τη γονιδιακή δεξαμενή». Ξεκινώντας από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, φέρεται να είπε σε πολλούς ανθρώπους ότι ήθελε να γονιμοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερες γυναίκες, για να διανείμει τα γονίδιά του όσο γίνεται ευρύτερα. Αρκετοί γνωστοί του δήλωσαν στους New York Times ότι ο Έπσταϊν ανέφερε ότι χρησιμοποιούσε ως βάση επιχειρήσεων το απέραντο ράντσο του στο Νέο Μεξικό. Και τουλάχιστον ένα άτομο είπε, ότι σχεδίαζε να γονιμοποιεί έως και 20 γυναίκες ταυτόχρονα.
Το αίνιγμα με τους λάτρεις του Epstein είναι το εξής: Πώς τα κατάφερε και τον θαύμαζαν για τόσο πολύ καιρό και γιατί κατάφερε να προσελκύσει τόσους πολλούς επιστήμονες στον κύκλο των θαυμαστών του; Η Katha Pollit, έγραψε στο περιοδικό Nation την περασμένη εβδομάδα:
«Αυτό που με αφήνει άφωνη είναι το γεγονός ότι ο Epstein κατάφερε να χωθεί τόσο βαθιά μέσα στους ανθρώπους της επιστήμης, και μάλιστα του υψηλότερου επιπέδου, καλλιεργώντας κοινωνικές σχέσεις με μείζονες προσωπικότητες σ' αυτό το πεδίο, σπέρνοντας το πλούτη του εκεί μέσα. Επιστήμη! Ο αυθεντικός ναός της αναζήτησης της αλήθειας. Πείτε με αφελή, πείτε ότι δεν έχω μάθει αρκετά από τη ζωή. Αλλά πείτε μου, κάνω λάθος που περιμένω περισσότερα από εκείνους στους οποίους βασιζόμαστε για να πολεμήσουμε όλη αυτή την βλακεία που στροβιλίζεται γύρω μας;»Βλ. και Elena Erdmann, Linda Fischer, Dr. Maria Mast, Ulrich Schnabel: Jeffrey Epstein: Seine Interessen: Frauen ausbeuten und mit Forschern abhängen, Die Zeit, 9.2.2026
Β. Γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι στον κύκλο του Έπσταϊν έκαναν πως δεν έβλεπαν;
της Κάθα Πόλλιτ
Katha Pollitt: Why Did So Many People in Epstein’s Circle Look the Other Way?, The Nation, 25.11.2025, αποθηκευμένο και εδώ
Iδού λοιπόν τί έχω διδαχθεί μέχρι στιγμής από το σκάνδαλο Jeffrey Epstein: Αν είσαι πλούσιος, καλός στην τέχνη της κολακείας, γαλαντόμος στις εξυπηρετήσεις, στις διασυνδέσεις και στις δωρεές, κάνεις δείπνα και πάρτυ γεμάτα με αστέρες και προσφέρεις πτήσεις με το ιδιωτικό σου τζετ, κανείς δεν νοιάζεται αν αγόρασες ένα 14χρονο κορίτσι για σεξ. Ακόμα κι αν πας φυλακή γι' αυτό - βέβαια ο Άλαν Ντέρσοβιτς [Alan Dershowitz, δικηγόρος του Epstein] και ο μετέπειτα υπουργός Εργασίας Αλεξάντερ Ακόστα [Alexander Acosta, ανακριτής που χειρίστηκε την υπόθεση το 2008, μετέπειτα Υπουργός Εργασίας στην πρώτη θητεία Τραμπ] έστησαν μια συμφωνία για να μην εκτίσεις ολόκληρη την ποινή σου και σου επιτρεπόταν να κυκλοφορείς ελεύθερος στη διάρκεια της ημέρας και στα Σαββατοκύριακα. Κανείς δεν πρόκειται να σου κάνει πολλές ερωτήσεις για το τί έκανες τα χρόνια μετά την δοσοληψία σου με τον νόμο. Ήταν η μόνη φορά! Ένα λάθος κρίσης έκανες!
Όπως το έθεσε ο πολύ καλός φίλος του Τζέφρι Έπσταϊν, Νόαμ Τσόμσκι (ναι, αυτός, ο Noam Chomsky) το 2023, όταν η Wall Street Journal τον ρώτησε για τις εκτεταμένες επαφές του με τον Έπσταϊν επί πολλά χρόνια: «Αυτό που ήταν γνωστό για τον Τζέφρι Έπσταϊν ήταν ότι είχε καταδικαστεί για ένα έγκλημα και είχε εκτίσει την ποινή του. Σύμφωνα με τους νόμους και τους κανόνες των ΗΠΑ, αυτό οδηγεί σε καθαρό μητρώο, μπορεί να κάνει μια νέα αρχή». (Όχι ακριβώς, ήταν άλλωστε ήδη καταγεγραμμένος ως σεξουαλικός εγκληματίας σε δύο πολιτείες.) Μην δίνετε σημασία στο πλήθος των όμορφων νεαρών γυναικών που περικύκλωναν τον Έπσταϊν παντού όπου πήγαινε, ή στο εκτενές ρεπορτάζ της Miami Herald το 2018 για τις αρπαγές ανθρώπων, ή στο γεγονός ότι το ιδιωτικό τζετ που μετέφερε κορίτσια και επισκέπτες στο νησί του στην Καραϊβική ονομαζόταν Lolita Express από τους ντόπιους κατοίκους των Παρθένων Νήσων.
Όπως το έθεσε ο πολύ καλός φίλος του Τζέφρι Έπσταϊν, Νόαμ Τσόμσκι (ναι, αυτός, ο Noam Chomsky) το 2023, όταν η Wall Street Journal τον ρώτησε για τις εκτεταμένες επαφές του με τον Έπσταϊν επί πολλά χρόνια: «Αυτό που ήταν γνωστό για τον Τζέφρι Έπσταϊν ήταν ότι είχε καταδικαστεί για ένα έγκλημα και είχε εκτίσει την ποινή του. Σύμφωνα με τους νόμους και τους κανόνες των ΗΠΑ, αυτό οδηγεί σε καθαρό μητρώο, μπορεί να κάνει μια νέα αρχή». (Όχι ακριβώς, ήταν άλλωστε ήδη καταγεγραμμένος ως σεξουαλικός εγκληματίας σε δύο πολιτείες.) Μην δίνετε σημασία στο πλήθος των όμορφων νεαρών γυναικών που περικύκλωναν τον Έπσταϊν παντού όπου πήγαινε, ή στο εκτενές ρεπορτάζ της Miami Herald το 2018 για τις αρπαγές ανθρώπων, ή στο γεγονός ότι το ιδιωτικό τζετ που μετέφερε κορίτσια και επισκέπτες στο νησί του στην Καραϊβική ονομαζόταν Lolita Express από τους ντόπιους κατοίκους των Παρθένων Νήσων.
Λυπάμαι, αλλά για πόσο ηλίθιους μας περνούν; Εδώ είχαμε έναν άνδρα προχωρημένης μέσης ηλικίας, ο οποίος καταδικάστηκε για σεξουαλική επαφή με παιδί, και περιφέρονταν στην ακαδημαϊκή και οικονομική ανώτερη στρατόσφαιρα συνοδευόμενος από πολύ νεαρές γυναίκες. Σύμφωνα με μια συνέντευξη στην Mother Jones με τον επί μακρόν φίλο του Έπσταϊν, τον συλλέκτη έργων τέχνης και βιομήχανο Στιούαρτ Πίβαρ (Stuart Pivar), «αν η συζήτηση πήγαινε έξω από τα ενδιαφέροντά του, ο Έπσταϊν συνήθιζε να τον διακόπτει, λέγοντας «τι σχέση έχει αυτό με το pussy;» Και οι φίλοι του πίστευαν ότι δεν υπήρχε τίποτε να δουν εδώ; Σοβαρά;
Ο Έπσταϊν δεν είχε καμια δυσκολία να προσελκύει στον κύκλο του διάσημους, λαμπερούς, εξαιρετικά ισχυρούς ανθρώπους, σχεδόν όλους άνδρες. Ασφαλώς δεν συμμετείχαν όλοι στις σεξουαλικές υπηρεσίες, ή αλλιώς «μασάζ», οι οποίες προσφέρονταν. Κάποιοι ήθελαν χρήματα για να τροφοδοτήσουν τα έργα τους ή ευκαιρίες για να συναντηθούν μεταξύ τους και για να συναντήσουν δισεκατομμυριούχους και άλλους σημαντικούς άνδρες, όπως λόγου χάρη, τον Εχούντ Μπαράκ και τον Γούντι Άλεν, τον Στιβ Μπάνον και τον Λάρι Σάμερς, τον Μπιλ Γκέιτς και τον Μπιλ Κλίντον ή και τον δημιουργό της «καλλιτεχνικής» φωτογραφίας Piss Christ, τον Αντρές Σεράνο (Andres Serrano), και πολλούς, πάρα πολλούς κορυφαίους μαθηματικούς, φυσικούς επιστήμονες, επενδυτές, χρηματιστές και οικονομολόγους. Όμως όλοι τους, σίγουρα είχαν δει εκεί μέσα τις νεαρές γυναίκες, ίσως και τις πολύ νεαρές. Κι όμως φαίνεται ότι κανείς δεν σκέφτηκε να ρωτήσει. Από πού ήρθαν, ποιες ήταν, γιατί βρίσκονταν εκεί.
Όλοι όσοι έκαναν παρέα με τον Έπσταϊν, είχαν παραπάνω από επαρκείς πληροφορίες για να κάνουν δύσκολες ερωτήσεις για τον αγαπημένο τους φίλο Τζέφρι. Και επέλεξαν να μην τις ρωτήσουν. Ή ίσως, απέφυγαν ακόμη και να τις σκεφτούν. Όπως δήλωσε σε έναν συνεντευξιαστή το 2011 ο θεωρητικός φυσικός Λόρενς Κράους (Lawrence Krauss), ο οποίος, εξαιτίας κατηγοριών για σεξουαλική παρενόχληση, εξαναγκάστηκε να απομακρυνθεί και ο ίδιος από το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα: «Ως επιστήμονας, πάντα κρίνω τα πράγματα με βάση εμπειρικά στοιχεία. Ο Έπσταϊν έχει πάντα γύρω του γυναίκες ηλικίας 19 έως 23 ετών, όμως δεν έχω δει ποτέ τίποτα άλλο. Οπότε ως επιστήμονας, υποθέτω ότι όποια προβλήματα και να υπάρχουν, θα τον πίστευα περισσότερο από όσο πιστεύω άλλους ανθρώπους [...] Δεν αισθάνομαι ότι κατά κάποιο τρόπο κηλιδώθηκα εξαιτίας της σχέσης μου με τον Τζέφρι. Αισθάνομαι ότι με αναπτέρωσε αυτή η σχέση». Τα εμπειρικά στοιχεία που επικαλείται, προφανώς δεν περιλαμβάνουν την καταδίκη για εκμαυλισμό ανηλίκων και την ισόβια καταχώριση στο μητρώο σεξουαλικών εγκλημάτων.
Για να αναρωτηθούν τι συμβαίνει με τις γυναίκες εκεί μέσα, θα έπρεπε πρώτα να τις δουν ως πραγματικούς ανθρώπους, ως ανθρώπους σαν τις δικές τους κόρες ή μαθήτριες. Πώς καταλήγει μια έφηβη να βρεθεί σε μια έπαυλη ή σε ένα ιδιωτικό νησί, σε ένα μέρος όπου προσφέρεται «μασάζ» σε μεσήλικες και σε ηλικιωμένους άνδρες; Όλοι αυτοί οι επιστήμονες είναι άνθρωποι οι οποίοι, υποτίθεται, έχουν συνηθίσει να βλέπουν κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και να αναζητούν ό,τι είναι κρυμμένο, όπου κι αν οδηγεί αυτό. Το κάνουν στη φυσική επιστήμη, στην γλώσσα, στις παγκόσμιες υποθέσεις. Όμως για ό,τι αφορά αυτές τις γυναίκες, τούτοι οι άντρες επιδείκνυαν μια βαθύτατη έλλειψη ενδιαφέροντος. Αυτές ήταν απλώς ένα σκηνικό, «βοηθούσαν» ή, όπως το έθεσε ο Ντομινίκ Στρος-Καν (Dominique Strauss-Kahn) και έμεινε αξέχαστο, ήταν ο «εξοπλισμός» του χώρου. «Επίπλωση». Υπάρχει διαφορά διαβάθμισης αλλά όχι ουσίας με τους άντρες στην Νότια Γαλλία, οι οποίοι προσκαλούνταν να βιάσουν την ναρκωμένη Ζιζέλ Πελικό (Gisele Pelicot) και δικαιολόγησαν αυτή την παρανοϊκή κατάσταση επικαλούμενοι το «επιχείρημα» ότι τους είχε δώσει την άδεια να το κάνουν ο σύζυγός της.
Ο Έπσταϊν έχει γίνει γνωστός ως παιδεραστής ή παιδόφιλος· προς δυσαρέσκεια της Μέγκιν Κέλι (Megyn Kelly), η οποία, για λόγους που ξέρει, επισημαίνει ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ ενός 5χρονου και ενός 15χρονου παιδιού. Το πλήθος εκείνων των «ναι-μεν-αλλάδων», όσων «το ξέρουν καλύτερα το θέμα», δεν κουράζεται να υποστηρίζει ότι οι άνδρες που κάνουν σεξ με εφήβους θα έπρεπε να αποκαλούνται ηβόφιλοι (hebephiles) και εφηβόφιλοι (ephebophiles). Εξάλλου, όπως δήλωσε στο Reuters το 2015 ο φίλος του Έπσταϊν, ο εξελικτικός βιολόγος Ρόμπερτ Τράιβερς (Robert Trivers), τώρα τα κορίτσια μεγαλώνουν πιο γρήγορα. «Στα 14 ή 15 χρόνια τους, είναι όπως ήταν οι ενήλικες γυναίκες πριν από 60 χρόνια· οπότε δεν θεωρώ και τόσο αποτρόπαιες αυτές τις πράξεις». Όμως, όπως επισήμαναν σε μια επιστολή προς τους New York Times, το πραγματικό ζήτημα δεν είναι ότι ένα κορίτσι γίνεται από παιδί ενήλικη στα 18α γενέθλιά του, έστω και αν ο νόμος θέτει εκεί το καθαρό, αυστηρό όριο. Το ζήτημα είναι ότι εδώ είχαμε πολύ νεαρές γυναίκες, και τις πέταξαν μέσα σε μια θάλασσα γεμάτη καρχαρίες. Τί απέγινε η προτροπή να προστατεύεις, δηλαδή να κάνεις εκείνο για το οποίο μας λένε συνεχώς ότι είναι η πεμπτουσία του να είσαι πραγματικός άνδρας;
Ο Έπσταϊν δεν είχε καμια δυσκολία να προσελκύει στον κύκλο του διάσημους, λαμπερούς, εξαιρετικά ισχυρούς ανθρώπους, σχεδόν όλους άνδρες. Ασφαλώς δεν συμμετείχαν όλοι στις σεξουαλικές υπηρεσίες, ή αλλιώς «μασάζ», οι οποίες προσφέρονταν. Κάποιοι ήθελαν χρήματα για να τροφοδοτήσουν τα έργα τους ή ευκαιρίες για να συναντηθούν μεταξύ τους και για να συναντήσουν δισεκατομμυριούχους και άλλους σημαντικούς άνδρες, όπως λόγου χάρη, τον Εχούντ Μπαράκ και τον Γούντι Άλεν, τον Στιβ Μπάνον και τον Λάρι Σάμερς, τον Μπιλ Γκέιτς και τον Μπιλ Κλίντον ή και τον δημιουργό της «καλλιτεχνικής» φωτογραφίας Piss Christ, τον Αντρές Σεράνο (Andres Serrano), και πολλούς, πάρα πολλούς κορυφαίους μαθηματικούς, φυσικούς επιστήμονες, επενδυτές, χρηματιστές και οικονομολόγους. Όμως όλοι τους, σίγουρα είχαν δει εκεί μέσα τις νεαρές γυναίκες, ίσως και τις πολύ νεαρές. Κι όμως φαίνεται ότι κανείς δεν σκέφτηκε να ρωτήσει. Από πού ήρθαν, ποιες ήταν, γιατί βρίσκονταν εκεί.
Όλοι όσοι έκαναν παρέα με τον Έπσταϊν, είχαν παραπάνω από επαρκείς πληροφορίες για να κάνουν δύσκολες ερωτήσεις για τον αγαπημένο τους φίλο Τζέφρι. Και επέλεξαν να μην τις ρωτήσουν. Ή ίσως, απέφυγαν ακόμη και να τις σκεφτούν. Όπως δήλωσε σε έναν συνεντευξιαστή το 2011 ο θεωρητικός φυσικός Λόρενς Κράους (Lawrence Krauss), ο οποίος, εξαιτίας κατηγοριών για σεξουαλική παρενόχληση, εξαναγκάστηκε να απομακρυνθεί και ο ίδιος από το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα: «Ως επιστήμονας, πάντα κρίνω τα πράγματα με βάση εμπειρικά στοιχεία. Ο Έπσταϊν έχει πάντα γύρω του γυναίκες ηλικίας 19 έως 23 ετών, όμως δεν έχω δει ποτέ τίποτα άλλο. Οπότε ως επιστήμονας, υποθέτω ότι όποια προβλήματα και να υπάρχουν, θα τον πίστευα περισσότερο από όσο πιστεύω άλλους ανθρώπους [...] Δεν αισθάνομαι ότι κατά κάποιο τρόπο κηλιδώθηκα εξαιτίας της σχέσης μου με τον Τζέφρι. Αισθάνομαι ότι με αναπτέρωσε αυτή η σχέση». Τα εμπειρικά στοιχεία που επικαλείται, προφανώς δεν περιλαμβάνουν την καταδίκη για εκμαυλισμό ανηλίκων και την ισόβια καταχώριση στο μητρώο σεξουαλικών εγκλημάτων.
Για να αναρωτηθούν τι συμβαίνει με τις γυναίκες εκεί μέσα, θα έπρεπε πρώτα να τις δουν ως πραγματικούς ανθρώπους, ως ανθρώπους σαν τις δικές τους κόρες ή μαθήτριες. Πώς καταλήγει μια έφηβη να βρεθεί σε μια έπαυλη ή σε ένα ιδιωτικό νησί, σε ένα μέρος όπου προσφέρεται «μασάζ» σε μεσήλικες και σε ηλικιωμένους άνδρες; Όλοι αυτοί οι επιστήμονες είναι άνθρωποι οι οποίοι, υποτίθεται, έχουν συνηθίσει να βλέπουν κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων και να αναζητούν ό,τι είναι κρυμμένο, όπου κι αν οδηγεί αυτό. Το κάνουν στη φυσική επιστήμη, στην γλώσσα, στις παγκόσμιες υποθέσεις. Όμως για ό,τι αφορά αυτές τις γυναίκες, τούτοι οι άντρες επιδείκνυαν μια βαθύτατη έλλειψη ενδιαφέροντος. Αυτές ήταν απλώς ένα σκηνικό, «βοηθούσαν» ή, όπως το έθεσε ο Ντομινίκ Στρος-Καν (Dominique Strauss-Kahn) και έμεινε αξέχαστο, ήταν ο «εξοπλισμός» του χώρου. «Επίπλωση». Υπάρχει διαφορά διαβάθμισης αλλά όχι ουσίας με τους άντρες στην Νότια Γαλλία, οι οποίοι προσκαλούνταν να βιάσουν την ναρκωμένη Ζιζέλ Πελικό (Gisele Pelicot) και δικαιολόγησαν αυτή την παρανοϊκή κατάσταση επικαλούμενοι το «επιχείρημα» ότι τους είχε δώσει την άδεια να το κάνουν ο σύζυγός της.
Ο Έπσταϊν έχει γίνει γνωστός ως παιδεραστής ή παιδόφιλος· προς δυσαρέσκεια της Μέγκιν Κέλι (Megyn Kelly), η οποία, για λόγους που ξέρει, επισημαίνει ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ ενός 5χρονου και ενός 15χρονου παιδιού. Το πλήθος εκείνων των «ναι-μεν-αλλάδων», όσων «το ξέρουν καλύτερα το θέμα», δεν κουράζεται να υποστηρίζει ότι οι άνδρες που κάνουν σεξ με εφήβους θα έπρεπε να αποκαλούνται ηβόφιλοι (hebephiles) και εφηβόφιλοι (ephebophiles). Εξάλλου, όπως δήλωσε στο Reuters το 2015 ο φίλος του Έπσταϊν, ο εξελικτικός βιολόγος Ρόμπερτ Τράιβερς (Robert Trivers), τώρα τα κορίτσια μεγαλώνουν πιο γρήγορα. «Στα 14 ή 15 χρόνια τους, είναι όπως ήταν οι ενήλικες γυναίκες πριν από 60 χρόνια· οπότε δεν θεωρώ και τόσο αποτρόπαιες αυτές τις πράξεις». Όμως, όπως επισήμαναν σε μια επιστολή προς τους New York Times, το πραγματικό ζήτημα δεν είναι ότι ένα κορίτσι γίνεται από παιδί ενήλικη στα 18α γενέθλιά του, έστω και αν ο νόμος θέτει εκεί το καθαρό, αυστηρό όριο. Το ζήτημα είναι ότι εδώ είχαμε πολύ νεαρές γυναίκες, και τις πέταξαν μέσα σε μια θάλασσα γεμάτη καρχαρίες. Τί απέγινε η προτροπή να προστατεύεις, δηλαδή να κάνεις εκείνο για το οποίο μας λένε συνεχώς ότι είναι η πεμπτουσία του να είσαι πραγματικός άνδρας;
Βλ. και Jörg Häntzschel: Im Schatten der Täter - Wieder sind die Frauen nichts als «Material», Süddeutsche Zeitung, 10.2.2026, αποθηκευμένο και εδώ
Στη σκιά των δραστών - Για άλλη μια φορά, οι γυναίκες δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από «υλικό». Στα Αρχεία Έπσταϊν εύκολα και αμέσως βλέπουμε πώς μιλούσαν αυτοί οι άνδρες για τα κορίτσια: Τα πουλούσαν ο ένας στον άλλο σαν εμπορεύματα
Όμως τούτη τη στιγμή, αυτό που τραβά το ενδιαφέρον της παγκόσμιας δημόσιας σφαίρας στα Αρχεία Έπσταϊν δεν είναι αυτό, αλλά οι σχέσεις μεταξύ ισχυρών ανθρώπων. Η μοίρα των θυμάτων περνάει σε δεύτερη μοίρα. Για άλλη μία φορά.
Γ. Ο λαϊκοφασισμός, τα κρυπτονομίσματα και το μίσος για την ΕΕ στην Ανδροπαρέα
Φρασεολογία του Χίτλερ, έπαινοι για την AfD, ειρωνείες για την Άνγκελα Μέρκελ. Στα δημοσιευμένα αρχεία περί Epstein, ο πρώην σύμβουλος του Τραμπ Στιβ Μπάνον σε συζητήσεις με τον ίδιο τον εγκληματία, επιτίθενται με μίσος εναντίον Γερμανών πολιτικών των δημοκρατικών κομμάτων και επαινεί τους λαϊκοφασίστες της AfD.
Ακριβώς ο Στιβ Μπάνον, ο αρχιλαϊκιστής, ο υποτιθέμενος Νο 1 διώκτης των ελίτ και εχθρός της παγκοσμιοποίησης, ή «Λενινιστής εκ δεξιών» κατά δήλωση του. Κάτι σαν εθνικομπολσεβίκος του Μεσοπολέμου.
Το βιογραφικό του Μπάνον είναι το τυπικό και άλλων ακροδεξιών λαϊκιστών πολιτικών: Σταδιοδρομία στον χρηματοπιστωτικό τομέα, όπως των εξίσου βαρέων βαρών ομοϊδεατών του Νάιτζελ Φάρατζ (Drexel Burnham Lambert, Refco) και της Άλις Βάιντελ της AfD (Goldman Sachs Asset Management, Bank of China) Και μετά στον λιπαρό κόσμο των Μέσων Ενημέρωσης.
Ο Μπάνον ξεκίνησε ως τραπεζοεπενδυτής στην Goldman Sachs στο τμήμα συγχωνεύσεων και εξαγορών. Το 1990 ίδρυσε μαζί με άλλους δική του επενδυτική τράπεζα (Bannon & Co.) με ειδίκευση στα Μέσα Ενημέρωσης και ψυχαγωγίας. Τότε διαπραγματεύτηκε διάφορες συμφωνίες, για μια από τις οποίες (εξαγορά της Castle Rock Entertainment από τον Τεντ Τέρνερ) έλαβε ως αμοιβή μετοχικό κεφάλαιο για 5 τηλεοπτικές σειρές. Το 1993, παράλληλα με την δραστηριότητα του ως επενδυτής, ανέλαβε την θέση του διευθύνοντα για το ερευνητικό πρόγραμμα γεωεπιστημών Biosphere 2 στην Αριζόνα. Η τράπεζα του Μπάνον εξαγοράστηκε από την γαλλική Société Générale το 1998.
Tο 2004 ο Μπάνον παρήγαγε ένα ντοκυμανταίρ για την προεδρική θητεία του Ronald Reagan με τίτλο In the Face of Evil. Τότε γνωρίστηκε με τον μιντιακό παράγοντα Andrew Breitbart ο οποίος αποκάλεσε την Μπάνον «αρσενική Λένι Ρίφενσταλ του Κινήματος του Τσαγιού». Άλλα ντοκιμαντέρ: The Undefeated (για την Σάρα Πάλιν, την αρκουδοκυνηγό από την Αλάσκα και πρωθιέρεια του Κινήματος του Τσαγιού) και Occupy Μovement.
Μετά επεκτάθηκε στα διαδικτυακά μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας Από το 2007 έως το 2011 ήταν πρόεδρος και γενικός διευθυντής της εταιρείας Affinity Media. Το 2012 ασχολήθηκε με την συγγραφή του βιβλίου Clinton Cash, στο οποίο κατήγγειλε το ζεύγος Μπιλ και Χίλαρι Κλίντον για χρηματισμό από μεγάλες εταιρείες.
Ο Μπάνον έγινε ιδρυτικό μέλος του ειδησεογραφικού οργανισμού Breitbart, ενός ακροδεξιού ιστότοπου, ο οποίος, σύμφωνα με το περιοδικό Time, προωθεί συστηματικά ρατσιστικό, σεξιστικό, ξενοφοβικό και αντισημιτικό υλικό. Τον Μάρτιο του 2012 μετά τον θάνατο του Άντριου Μπράιμπαρτ, ο οποίος ήταν ο πρόεδρος του οργανισμού, ο Μπάνον πήρε την θέση του θανόντος Υπό την διεύθυνση του ο οργανισμός απέκτησε ακόμα πιο ακροδεξιό και υπερεθνικιστικό χαρακτήρα. Ο ίδιος το 2016 χαρακτήρισε τον ιστότοπο Breitbart ως πλατφόρμα για μια εναλλακτική Δεξιά, με κύριο ρόλο την «αντίθεση στο πολιτικό κατεστημένο».
Βλ. και Joshua Green: This Man Is the Most Dangerous Political Operative in America, Bloomberg 8.10.2015Γ. Ρ.
των Τίμο Λέμαν και Μαρκ Ρέλινγκ
Timo Lehmann, Marc Röhlig: Chats mit Trump-Vertrauten - Auch Angela Merkel und die AfD tauchenin den Epstein-Files auf, Der Spiegel, 2.2.2026, αποθηκευμένο και εδώ
Τη μέρα που η Τερέζα Μέι ανακοίνωσε την παραίτησή της από τη θέση της ως Βρετανίδας πρωθυπουργού, ο Steven Bannon ξετρελάθηκε από ενθουσιασμό: «Η Μέι πήρε δρόμο. Η Μέρκελ και ο Μακρόν την επόμενη Δευτέρα», έγραφε ο Μπάνον σε ένα μήνυμα κειμένου. «Θα την πετάξουν έξω τη Δευτέρα», αγαλλίαζε σε άλλο μήνυμα ο πρώην σύμβουλος του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Στις δημοσκοπήσεις στη Γερμανία, η AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) είχε ανεβάσει πια το ποσοστό της στο 13 %.
Αυτά τα γραπτά μηνύματα δεν στάλθηκαν σε κάποιον τυχαίο παραλήπτη. Στάλθηκαν τον Μάιο του 2019 στον φυλακισμένο για σεξουαλικά αδικήματα, πρώην μεγαλοεπενδυτή και παντού δικτυωμένο σύμβουλο επενδύσεων Τζέφρι Έπσταϊν [τρεις μήνες πριν ο Έπσταϊν βρεθεί στο κελί του αυτοκτονημένος]. Αν και ο Μπάνον εκείνη την εποχή δεν εργαζόταν πια στον Λευκό Οίκο, εξακολουθούσε να τρελαίνεται από χαρά για τα κέρδη της Ακροδεξιάς και για τις πολιτικές κρίσεις στην Ευρώπη. Μέρος της χαράς του ήταν και το να χλευάζει την τότε καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Αυτό αποκαλύπτεται από τα αρχεία των δικαστικών ερευνών και ανακρίσεων για την υπόθεση Έπσταϊν, τα οποία έδωσε τώρα στην δημοσιότητα το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.
Τα αρχεία περιλαμβάνουν πάνω από τρία εκατομμύρια σελίδες εγγράφων, 2.000 βίντεο και σχεδόν 200.000 φωτογραφίες. Σ΄ αυτά συμπεριλαμβάνονται αποδεικτικά στοιχεία για τις επαφές του Έπσταϊν με τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας Έλον Μασκ και με τον Βρετανό πρώην πρίγκιπα Άντριου. Αποκαλύπτουν επίσης επαφές με τον Μπάνον, οι οποίες, εκτός των άλλων, αγγίζουν και την πολιτική στην Γερμανία και γενικά στην Ευρώπη.
Αυτά τα γραπτά μηνύματα δεν στάλθηκαν σε κάποιον τυχαίο παραλήπτη. Στάλθηκαν τον Μάιο του 2019 στον φυλακισμένο για σεξουαλικά αδικήματα, πρώην μεγαλοεπενδυτή και παντού δικτυωμένο σύμβουλο επενδύσεων Τζέφρι Έπσταϊν [τρεις μήνες πριν ο Έπσταϊν βρεθεί στο κελί του αυτοκτονημένος]. Αν και ο Μπάνον εκείνη την εποχή δεν εργαζόταν πια στον Λευκό Οίκο, εξακολουθούσε να τρελαίνεται από χαρά για τα κέρδη της Ακροδεξιάς και για τις πολιτικές κρίσεις στην Ευρώπη. Μέρος της χαράς του ήταν και το να χλευάζει την τότε καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Αυτό αποκαλύπτεται από τα αρχεία των δικαστικών ερευνών και ανακρίσεων για την υπόθεση Έπσταϊν, τα οποία έδωσε τώρα στην δημοσιότητα το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.
Τα αρχεία περιλαμβάνουν πάνω από τρία εκατομμύρια σελίδες εγγράφων, 2.000 βίντεο και σχεδόν 200.000 φωτογραφίες. Σ΄ αυτά συμπεριλαμβάνονται αποδεικτικά στοιχεία για τις επαφές του Έπσταϊν με τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας Έλον Μασκ και με τον Βρετανό πρώην πρίγκιπα Άντριου. Αποκαλύπτουν επίσης επαφές με τον Μπάνον, οι οποίες, εκτός των άλλων, αγγίζουν και την πολιτική στην Γερμανία και γενικά στην Ευρώπη.
«Ανδροπαρέες»
Προς το παρόν, μόνον εν μέρει έχουν αναλυθεί τα δημοσιευμένα έγγραφα. Οι συνομιλίες και τα email προσφέρουν πληροφορίες για το πώς ο Έπσταϊν στην διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ προσπαθούσε να συνάψει στενούς δεσμούς με τον Λευκό Οίκο. Βλέπουμε όμως και πώς οι ανδροπαρέες τις οποίες έστησε, ήλπιζαν σε μια πολιτική στροφή στην Ευρώπη προς τον ακροδεξιό λαϊκισμό.
Ο Μπάνον και ο Έπσταϊν είχαν μακροχρόνια φιλία. Τα νέα δημοσιευμένα έγγραφα περί Epstein υποδηλώνουν ότι αυτή η φιλία ήταν πολύ βαθύτερη από όσο ξέραμε προηγουμένως. Οι δύο άνδρες φέρεται να αντάλλασσαν τακτικά πληροφορίες για παγκόσμιας σημασίας γεγονότα, άλλοτε σοβαρά, άλλοτε κάνοντας χυδαία πλάκα. Το 2018 και το 2019, μέχρι και τον θάνατο του Έπσταϊν μέσα στη φυλακή, έγραφαν ο ένας στον άλλον πολύ τακτικά. Κάποια στιγμή, ο Έπσταϊν αστειεύτηκε ότι ήταν «ο πιο ακριβοπληρωμένος ξεναγός στην ιστορία» και το είχε κάνει για χάρη του Μπάνον.
Ο Μπάνον μέχρι στιγμής αρνήθηκε να σχολιάσει τα αρχεία στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Όταν ο Μπάνον ταξίδευε, ο Έπσταϊν του προσέφερε συχνά υποστήριξη. Λόγου χάρη, τον Μάρτιο του 2018 ο Μπάνον βρισκόταν στο Παρίσι και ο Epstein ήθελε να τον προσκαλέσει στο εκεί σπίτι του, στέλνοντάς του μάλιστα και τον κωδικό της πόρτας. Τελικά, εξαιτίας χρονικών περιορισμών, ο Μπάνον επέλεξε ένα ξενοδοχείο. Οι δυο τους συναντήθηκαν στο Παρίσι μόνον για καφέ.
Ελπίδες για ακροδεξιά πλειοψηφία στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τα αρχεία, λίγο αργότερα ο Μπάνον καυχιόταν για το πόσο ισχυρή είχε γίνει η επιρροή του στην Νέα Δεξιά της Ευρώπης. Συμβούλευε το Γαλλικό Εθνικό Μέτωπο (τώρα Εθνικό Συναγερμό), τον Ιταλό ακροδεξιό πολιτικό Ματέο Σαλβίνι, τους Ελβετούς ομοιδεάτες του Σαλβίνι, τον Ούγγρο Βίκτορ Όρμπαν και τον Βρετανό πολιτικό Νάιτζελ Φάρατζ. Και φυσικά την AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Την άνοιξη θα έχουμε ευρωπαϊκές εκλογές, έγραφε, «μπορούμε από τις 92 έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο να πάμε στις 200», καυχιόταν ο Μπάνον. Και μετά, θα μπορέσουμε να «ακυρώσουμε οποιαδήποτε ρύθμιση της ΕΕ, για τα κρυπτονομίσματα ή για ο,τιδήποτε άλλο θέλουμε».
Αυτό στο οποίο μάλλον αναφέρεται ο Μπάνον είναι ο MiCA (Κανονισμός για τις Αγορές Κρυπτονομισμάτων), ο οποίος αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για χρόνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τέθηκε σε εφαρμογή το 2023. Ο εν λόγω Κανονισμός στόχευε στην θέσπιση ομοιόμορφων κανόνων για τα κρυπτονομίσματα σε όλη την Ευρώπη. Οι εσωτερικές συνομιλίες του Μπάνον αποκαλύπτουν ότι ο ακροδεξιός προπαγανδιστής προφανώς προσπαθούσε να εργαλειοποιήσει πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη για δικούς του ιδιοτελείς σκοπούς. Ο πρώην επενδυτής Jeffrey Epstein είχε δείξει σε πολύ πρώιμη εποχή μεγάλο ενδιαφέρον για τα κρυπτονομίσματα και επικοινώνησε με τον Μπάνον αρκετές φορές για το θέμα αυτό.
Όπως είχε υποστηρίξει ο Μπάνον, οι δύο τότε ακροδεξιές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ID [Identity and Democracy, μετά το 2024 διασπάσθηκε στους Patriots for Europe, με ηγετική δύναμη τον Γαλλικό Εθνικό Συναγερμό και στην Europe of Sovereign Nations, με ηγετική δύναμη την Γερμανική AfD] και η ECR [European Conservatives and Reformists Group, με ηγετικές δυνάμεις τους Fratelli d'Italia και το Πολωνικό PiS], αντιτάχθηκαν στην πρόταση για ρύθμιση. Υποστήριξαν, συμφωνώντας απόλυτα με τις σκέψεις του Μπάνον, ότι τα κρυπτονομίσματα ήταν ένα μέσο αποτροπής της κρατικής «υπερβολής» και ένα μέσο για τον περιορισμό της εξουσίας των κεντρικών τραπεζών. Ωστόσο, οι ακροδεξιοί ευρωβουλευτές μειοψήφισαν. Ο κανονισμός MiCA ψηφίστηκε με ευρεία πλειοψηφία των δημοκρατικών κομμάτων.
Γυναίκες από «πάγκο γεμάτο αντικαταστάτριες»
Σε ένα άλλο μήνυμα του 2018, ο Έπσταϊν στέλνει ένα απόσπασμα ομιλίας της Μέρκελ στο οποίο εκείνη αποκαλεί την μετανάστευση πιθανή πηγή σύγκρουσης εντός της Ευρώπης. «Μυρίστε τον φόβο», σχολιάζει ο Μπάνον. Μετά, οι δύο άνδρες αλλάζουν θέμα, μιλούν για κοινά ταξιδιωτικά σχέδια. Ο Έπσταϊν προσκαλεί τον Μπάνον και κάποια «κυρία Miller». «Ή όποιον άλλο συνοδό επιλέξεις». Ο Μπάνον απαντά ότι αυτή τη στιγμή η κυρία Miller «κάνει ένα διάλειμμα». Απαντώντας, ο Έπσταϊν αστειεύεται ότι ο Μπάνον σίγουρα θα έχει ένα «πάγκο γεμάτο αντικαταστάτριες» για να βάλει στο παιχνίδι.
Κάποια Παρασκευή στα τέλη Μαΐου 2019, ο Έπσταϊν στέλνει μήνυμα για την ανακοίνωση παραίτησης της Τερέζα Μέι στη Βρετανία. Επαινεί τον Μπάνον. «Έκανες καλή δουλειά». Ο Μπάνον αξιοποιεί την πάσα και ισχυρίζεται ότι η Μέρκελ και ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν θα ακολουθήσουν το παράδειγμά της την Δευτέρα.
Ο Μπάνον μάλλον αναφέρεται στις ευρωπαϊκές εκλογές, οι οποίες έγιναν από τις 23 έως τις 26 Μαΐου. Σε άλλο μήνυμα προς τον Έπσταϊν το βράδυ της Κυριακής, γράφει για μια DDay [ημέρα της απόβασης των Συμμάχων στην Νορμανδία] και στη συνέχεια στέλνει στον Έπσταϊν κομμάτι-κομμάτι τις πρώτες προβλέψεις για τις εκλογές. «Σταυρώνω τα δάχτυλά μου», απαντά ο Έπσταϊν.
Οι υποτιμητικές δηλώσεις για την πρώην καγκελάριο δεν προκαλούν έκπληξη. Ο Μπάνον είχε ήδη προσβάλει δημόσια τη Μέρκελ πολλές φορές. Την είχε αποκαλέσει «ανίκανη», «αλαζονική» και υπεύθυνη για «μαζική εισροή» μεταναστών. Την είχε αποκαλέσει δημόσια «πιο καταστροφική πολιτικό του 21ου αιώνα».
Προς το παρόν, μόνον εν μέρει έχουν αναλυθεί τα δημοσιευμένα έγγραφα. Οι συνομιλίες και τα email προσφέρουν πληροφορίες για το πώς ο Έπσταϊν στην διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ προσπαθούσε να συνάψει στενούς δεσμούς με τον Λευκό Οίκο. Βλέπουμε όμως και πώς οι ανδροπαρέες τις οποίες έστησε, ήλπιζαν σε μια πολιτική στροφή στην Ευρώπη προς τον ακροδεξιό λαϊκισμό.
Ο Μπάνον και ο Έπσταϊν είχαν μακροχρόνια φιλία. Τα νέα δημοσιευμένα έγγραφα περί Epstein υποδηλώνουν ότι αυτή η φιλία ήταν πολύ βαθύτερη από όσο ξέραμε προηγουμένως. Οι δύο άνδρες φέρεται να αντάλλασσαν τακτικά πληροφορίες για παγκόσμιας σημασίας γεγονότα, άλλοτε σοβαρά, άλλοτε κάνοντας χυδαία πλάκα. Το 2018 και το 2019, μέχρι και τον θάνατο του Έπσταϊν μέσα στη φυλακή, έγραφαν ο ένας στον άλλον πολύ τακτικά. Κάποια στιγμή, ο Έπσταϊν αστειεύτηκε ότι ήταν «ο πιο ακριβοπληρωμένος ξεναγός στην ιστορία» και το είχε κάνει για χάρη του Μπάνον.
Ο Μπάνον μέχρι στιγμής αρνήθηκε να σχολιάσει τα αρχεία στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Όταν ο Μπάνον ταξίδευε, ο Έπσταϊν του προσέφερε συχνά υποστήριξη. Λόγου χάρη, τον Μάρτιο του 2018 ο Μπάνον βρισκόταν στο Παρίσι και ο Epstein ήθελε να τον προσκαλέσει στο εκεί σπίτι του, στέλνοντάς του μάλιστα και τον κωδικό της πόρτας. Τελικά, εξαιτίας χρονικών περιορισμών, ο Μπάνον επέλεξε ένα ξενοδοχείο. Οι δυο τους συναντήθηκαν στο Παρίσι μόνον για καφέ.
Σύμφωνα με τα αρχεία, λίγο αργότερα ο Μπάνον καυχιόταν για το πόσο ισχυρή είχε γίνει η επιρροή του στην Νέα Δεξιά της Ευρώπης. Συμβούλευε το Γαλλικό Εθνικό Μέτωπο (τώρα Εθνικό Συναγερμό), τον Ιταλό ακροδεξιό πολιτικό Ματέο Σαλβίνι, τους Ελβετούς ομοιδεάτες του Σαλβίνι, τον Ούγγρο Βίκτορ Όρμπαν και τον Βρετανό πολιτικό Νάιτζελ Φάρατζ. Και φυσικά την AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Την άνοιξη θα έχουμε ευρωπαϊκές εκλογές, έγραφε, «μπορούμε από τις 92 έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο να πάμε στις 200», καυχιόταν ο Μπάνον. Και μετά, θα μπορέσουμε να «ακυρώσουμε οποιαδήποτε ρύθμιση της ΕΕ, για τα κρυπτονομίσματα ή για ο,τιδήποτε άλλο θέλουμε».
Αυτό στο οποίο μάλλον αναφέρεται ο Μπάνον είναι ο MiCA (Κανονισμός για τις Αγορές Κρυπτονομισμάτων), ο οποίος αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για χρόνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τέθηκε σε εφαρμογή το 2023. Ο εν λόγω Κανονισμός στόχευε στην θέσπιση ομοιόμορφων κανόνων για τα κρυπτονομίσματα σε όλη την Ευρώπη. Οι εσωτερικές συνομιλίες του Μπάνον αποκαλύπτουν ότι ο ακροδεξιός προπαγανδιστής προφανώς προσπαθούσε να εργαλειοποιήσει πολιτικά κόμματα στην Ευρώπη για δικούς του ιδιοτελείς σκοπούς. Ο πρώην επενδυτής Jeffrey Epstein είχε δείξει σε πολύ πρώιμη εποχή μεγάλο ενδιαφέρον για τα κρυπτονομίσματα και επικοινώνησε με τον Μπάνον αρκετές φορές για το θέμα αυτό.
Όπως είχε υποστηρίξει ο Μπάνον, οι δύο τότε ακροδεξιές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ID [Identity and Democracy, μετά το 2024 διασπάσθηκε στους Patriots for Europe, με ηγετική δύναμη τον Γαλλικό Εθνικό Συναγερμό και στην Europe of Sovereign Nations, με ηγετική δύναμη την Γερμανική AfD] και η ECR [European Conservatives and Reformists Group, με ηγετικές δυνάμεις τους Fratelli d'Italia και το Πολωνικό PiS], αντιτάχθηκαν στην πρόταση για ρύθμιση. Υποστήριξαν, συμφωνώντας απόλυτα με τις σκέψεις του Μπάνον, ότι τα κρυπτονομίσματα ήταν ένα μέσο αποτροπής της κρατικής «υπερβολής» και ένα μέσο για τον περιορισμό της εξουσίας των κεντρικών τραπεζών. Ωστόσο, οι ακροδεξιοί ευρωβουλευτές μειοψήφισαν. Ο κανονισμός MiCA ψηφίστηκε με ευρεία πλειοψηφία των δημοκρατικών κομμάτων.
Σε ένα άλλο μήνυμα του 2018, ο Έπσταϊν στέλνει ένα απόσπασμα ομιλίας της Μέρκελ στο οποίο εκείνη αποκαλεί την μετανάστευση πιθανή πηγή σύγκρουσης εντός της Ευρώπης. «Μυρίστε τον φόβο», σχολιάζει ο Μπάνον. Μετά, οι δύο άνδρες αλλάζουν θέμα, μιλούν για κοινά ταξιδιωτικά σχέδια. Ο Έπσταϊν προσκαλεί τον Μπάνον και κάποια «κυρία Miller». «Ή όποιον άλλο συνοδό επιλέξεις». Ο Μπάνον απαντά ότι αυτή τη στιγμή η κυρία Miller «κάνει ένα διάλειμμα». Απαντώντας, ο Έπσταϊν αστειεύεται ότι ο Μπάνον σίγουρα θα έχει ένα «πάγκο γεμάτο αντικαταστάτριες» για να βάλει στο παιχνίδι.
Κάποια Παρασκευή στα τέλη Μαΐου 2019, ο Έπσταϊν στέλνει μήνυμα για την ανακοίνωση παραίτησης της Τερέζα Μέι στη Βρετανία. Επαινεί τον Μπάνον. «Έκανες καλή δουλειά». Ο Μπάνον αξιοποιεί την πάσα και ισχυρίζεται ότι η Μέρκελ και ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν θα ακολουθήσουν το παράδειγμά της την Δευτέρα.
Ο Μπάνον μάλλον αναφέρεται στις ευρωπαϊκές εκλογές, οι οποίες έγιναν από τις 23 έως τις 26 Μαΐου. Σε άλλο μήνυμα προς τον Έπσταϊν το βράδυ της Κυριακής, γράφει για μια DDay [ημέρα της απόβασης των Συμμάχων στην Νορμανδία] και στη συνέχεια στέλνει στον Έπσταϊν κομμάτι-κομμάτι τις πρώτες προβλέψεις για τις εκλογές. «Σταυρώνω τα δάχτυλά μου», απαντά ο Έπσταϊν.
Οι υποτιμητικές δηλώσεις για την πρώην καγκελάριο δεν προκαλούν έκπληξη. Ο Μπάνον είχε ήδη προσβάλει δημόσια τη Μέρκελ πολλές φορές. Την είχε αποκαλέσει «ανίκανη», «αλαζονική» και υπεύθυνη για «μαζική εισροή» μεταναστών. Την είχε αποκαλέσει δημόσια «πιο καταστροφική πολιτικό του 21ου αιώνα».
 |
| Νάιτζελ Φάρατζ, Στιβ Μπάνον, συγκέντρωση υπέρ του υποψηφίου για την Γερουσία της Αλαμπάμα Ρόι Μουρ, Σεπτ. 2018, © The Times «You’ve gotta be a carnivore. You have to want to kill. It’s a bloodsport»” |
Όπως είναι σήμερα ευρέως διαδεδομένο στο στρατόπεδο του MAGA, ο Μπάνον έβλεπε από τότε την Ευρωπαϊκή Ένωση ως εχθρό και θεωρούσε την Μέρκελ ως την προσωποποίηση των «θεσμών της παγκοσμιοποήσης». Αυτή την άποψη την συμμερίζονται και πάρα πολλοί στους ευρωπαϊκούς ακροδεξιούς κύκλους.
Ήδη από το 2018 και το 2019, ο Μπάνον προσπαθούσε να επεκτείνει την επιρροή του στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό συναντιόταν με πολιτικούς της AfD όπως η Alice Weidel, ο Tino Chrupalla και ο Jörg Meuthen (ο τελευταίος, στη συνέχεια αποχώρησε από το κόμμα). Η συνάντηση του Μπάνον με τον τότε Ιταλό υπουργό Εσωτερικών Ματέο Σαλβίνι, ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος Lega, το οποίο σήμερα αποτελεί μέρος του ιταλικού κυβερνητικού συνασπισμού υπό την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, προσελκύει επίσης την προσοχή. Ωστόσο η Μελόνι έχει εν τω μεταξύ αποστασιοποιηθεί από τα έργα και τις ημέρες του Μπάνον.
Η μεγαλομανία του Μπάνον είναι εμφανής και σε μια ανταλλαγή απόψεων σχετική με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι. Σε μια συνομιλία με τον Μπάνον, ο Έπσταϊν ισχυρίζεται ότι είχε συναντηθεί με τον Modi πρόσωπο με πρόσωπο. Ο Μπάνον δηλώνει και αυτός ενδιαφέρον για να συναντηθεί με τον Ινδό εθνικιστή ηγέτη, τον οποίο προφανώς θεωρεί πιθανό σύμμαχο. Η Ινδική κυβέρνηση έχει αρνηθεί κατηγορηματικά οποιεσδήποτε διασυνδέσεις με τον Έπσταϊν.
Οι συνομιλίες μεταξύ Μπάνον και Έπσταϊν δεν είναι τα μόνα έγγραφα τα σχετικά με την Μέρκελ. Σε μια άλλη συνομιλία με άτομο του οποίου το όνομα έχει αποκρυβεί στα δημοσιευμένα αρχεία, ο Μπάνον εκφράζει την ελπίδα ότι την Μέρκελ σύντομα θα «την πατήσει λεωφορείο». Στα έγγραφα που δημοσίευσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, περιλαμβάνονται και ενημερωτικά δελτία και email, στα οποία ο Έπσταϊν έθετε ερωτήματα για τη γερμανική πολιτική. Ένα email προς τον Έπσταϊν αναφέρει ότι σίγουρα υπάρχουν ακόμα Γερμανοί «οι οποίοι προτιμούν τον Αδόλφο Χίτλερ από την Άνγκελα Μέρκελ». Ωστόσο, προσθέτει, σήμερα δεν μπορείς να βρεις κορυφαίους πολιτικούς στην Γερμανία, που να εξακολουθούν να «επαινούν την ευγένεια των Ναζί».
Ιατρικές συστάσεις και μια γυμνή φωτογραφία
Ένα άλλο άτομο, το όνομα του οποίου έχει αποκρυφθεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, γράφει ότι η Γερμανία ανησυχεί για μια νίκη του Τραμπ στις εκλογές του 2016 και ότι οι πολιτικοί θέλουν να μάθουν από αυτήν την νίκη, προκειμένου να περιορίσουν μια ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία της AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Ο Έπσταϊν αντιτείνει ότι ο Τραμπ «δεν είναι ούτε ρατσιστής ούτε σεξιστής». Απλώς λέει τέτοια πράγματα για να πάρει ψήφους ώστε να καταφέρει να εκλεγεί. Σε ένα άλλο email, ο Έπσταϊν ανταλλάσσει μηνύματα με τον τότε Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Νορβηγό Θόρμπιορν Γιάγκλαντ (Thorbjørn Jagland). Ο Γιάγκλαντ γράφει ότι αργότεραπρέπει να συναντηθεί με την Μέρκελ. Κυρίως όμως, οι δύο άνδρες συζητούν την υγεία τους, με τον Έπσταϊν να συστήνει στον Γιάγκλαντ έναν γιατρό στη Νέα Υόρκη.
Πολλά από αυτά τα μηνύματα σκιαγραφούν μια εικόνα, στην οποία άνδρες ευρισκόμενη σε ισχυρή θέση αισθάνονται ασφαλείς και προστατευμένοι.
Ίσως το πιο παράλογο email προέρχεται από έναν επιχειρηματία από τα Εμιράτα. Έστειλε στον Έπσταϊν μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, στην οποία φαίνονται τρεις νεαρές γυναίκες να κάνουν μπάνιο. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει αφαιρέσει τις γυναίκες στα δημοσιευμένα έγγραφα.
Οι γυναίκες μάλλον φαίνονταν στο αρχικό email. Αυτή η εικόνα είναι ίσως μια γνωστή φωτογραφία, η οποία κυκλοφορεί στο διαδίκτυο. Ο αποστολέας έστειλε την ανακάλυψή του στον Έπσταϊν με ένα θαυμαστικό. Και πρόσθετε: «Η καγκελάριος Μέρκελ στα νιάτα της!» Αυτό που δεν ανέφερε, είναι ότι αυτή η εικόνα θεωρείται γενικώς ως πλαστή ή ως μια εικόνα χωρίς καμια πραγματική σχέση με την Άνγκελα Μέρκελ.
Ήδη από το 2018 και το 2019, ο Μπάνον προσπαθούσε να επεκτείνει την επιρροή του στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό συναντιόταν με πολιτικούς της AfD όπως η Alice Weidel, ο Tino Chrupalla και ο Jörg Meuthen (ο τελευταίος, στη συνέχεια αποχώρησε από το κόμμα). Η συνάντηση του Μπάνον με τον τότε Ιταλό υπουργό Εσωτερικών Ματέο Σαλβίνι, ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος Lega, το οποίο σήμερα αποτελεί μέρος του ιταλικού κυβερνητικού συνασπισμού υπό την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, προσελκύει επίσης την προσοχή. Ωστόσο η Μελόνι έχει εν τω μεταξύ αποστασιοποιηθεί από τα έργα και τις ημέρες του Μπάνον.
Η μεγαλομανία του Μπάνον είναι εμφανής και σε μια ανταλλαγή απόψεων σχετική με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι. Σε μια συνομιλία με τον Μπάνον, ο Έπσταϊν ισχυρίζεται ότι είχε συναντηθεί με τον Modi πρόσωπο με πρόσωπο. Ο Μπάνον δηλώνει και αυτός ενδιαφέρον για να συναντηθεί με τον Ινδό εθνικιστή ηγέτη, τον οποίο προφανώς θεωρεί πιθανό σύμμαχο. Η Ινδική κυβέρνηση έχει αρνηθεί κατηγορηματικά οποιεσδήποτε διασυνδέσεις με τον Έπσταϊν.
Οι συνομιλίες μεταξύ Μπάνον και Έπσταϊν δεν είναι τα μόνα έγγραφα τα σχετικά με την Μέρκελ. Σε μια άλλη συνομιλία με άτομο του οποίου το όνομα έχει αποκρυβεί στα δημοσιευμένα αρχεία, ο Μπάνον εκφράζει την ελπίδα ότι την Μέρκελ σύντομα θα «την πατήσει λεωφορείο». Στα έγγραφα που δημοσίευσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, περιλαμβάνονται και ενημερωτικά δελτία και email, στα οποία ο Έπσταϊν έθετε ερωτήματα για τη γερμανική πολιτική. Ένα email προς τον Έπσταϊν αναφέρει ότι σίγουρα υπάρχουν ακόμα Γερμανοί «οι οποίοι προτιμούν τον Αδόλφο Χίτλερ από την Άνγκελα Μέρκελ». Ωστόσο, προσθέτει, σήμερα δεν μπορείς να βρεις κορυφαίους πολιτικούς στην Γερμανία, που να εξακολουθούν να «επαινούν την ευγένεια των Ναζί».
 |
| Στιβ Μπάνον (με ναζιστικό χαιρετισμό;) και Μαρίν Λε Πεν, Λίλλη 10.3. 2018 © Philippe Huguen, AFP, via France24 |
Ένα άλλο άτομο, το όνομα του οποίου έχει αποκρυφθεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, γράφει ότι η Γερμανία ανησυχεί για μια νίκη του Τραμπ στις εκλογές του 2016 και ότι οι πολιτικοί θέλουν να μάθουν από αυτήν την νίκη, προκειμένου να περιορίσουν μια ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία της AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία). Ο Έπσταϊν αντιτείνει ότι ο Τραμπ «δεν είναι ούτε ρατσιστής ούτε σεξιστής». Απλώς λέει τέτοια πράγματα για να πάρει ψήφους ώστε να καταφέρει να εκλεγεί. Σε ένα άλλο email, ο Έπσταϊν ανταλλάσσει μηνύματα με τον τότε Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Νορβηγό Θόρμπιορν Γιάγκλαντ (Thorbjørn Jagland). Ο Γιάγκλαντ γράφει ότι αργότεραπρέπει να συναντηθεί με την Μέρκελ. Κυρίως όμως, οι δύο άνδρες συζητούν την υγεία τους, με τον Έπσταϊν να συστήνει στον Γιάγκλαντ έναν γιατρό στη Νέα Υόρκη.
Πολλά από αυτά τα μηνύματα σκιαγραφούν μια εικόνα, στην οποία άνδρες ευρισκόμενη σε ισχυρή θέση αισθάνονται ασφαλείς και προστατευμένοι.
Ίσως το πιο παράλογο email προέρχεται από έναν επιχειρηματία από τα Εμιράτα. Έστειλε στον Έπσταϊν μια ασπρόμαυρη φωτογραφία, στην οποία φαίνονται τρεις νεαρές γυναίκες να κάνουν μπάνιο. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει αφαιρέσει τις γυναίκες στα δημοσιευμένα έγγραφα.
Οι γυναίκες μάλλον φαίνονταν στο αρχικό email. Αυτή η εικόνα είναι ίσως μια γνωστή φωτογραφία, η οποία κυκλοφορεί στο διαδίκτυο. Ο αποστολέας έστειλε την ανακάλυψή του στον Έπσταϊν με ένα θαυμαστικό. Και πρόσθετε: «Η καγκελάριος Μέρκελ στα νιάτα της!» Αυτό που δεν ανέφερε, είναι ότι αυτή η εικόνα θεωρείται γενικώς ως πλαστή ή ως μια εικόνα χωρίς καμια πραγματική σχέση με την Άνγκελα Μέρκελ.
 |
| © Photo: New York Magazine |
Δ. Τζέφρι Έπσταϊν, ο μυστηριώδης λεφτάς
«Υπέροχος τύπος. Του αρέσουν οι γυναίκες όσο και σε μένα» - ένα πορτρέτο από το 2002
του Λάντον Τόμας Jr.
Landon Thomas Jr.: Jeffrey Epstein, International Moneyman of Mystery - “Terrific guy,” Donald Trump booms from a speakerphone. “He’s a lot of fun to be with”, New York Magazine, 28.10.2002
[...] Ο Έπσταϊν αρέσκεται να λέει στους ανθρώπους ότι είναι μοναχικός, άνθρωπος που δεν έχει αγγίξει ποτέ αλκοόλ ή ναρκωτικά και δεν είναι καθόλου δραστήριος στη νυχτερινή ζωή. Κι όμως, αν μιλήσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, αναδύεται ένας διαφορετικός Έπσταϊν. «Γνωρίζω τον Τζεφ δεκαπέντε χρόνια. Υπέροχος τύπος», ακούστηκε δυνατά η φωνή του Τραμπ από ένα μεγάφωνο. «Είναι πολύ διασκεδαστικό να είσαι μαζί του. Και λέγεται ότι του αρέσουν οι ωραίες γυναίκες όσο κι εμένα· και πολλές από αυτές είναι νεαρές. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό, ο Τζέφρι την χαίρεται την κοινωνική του ζωή».
Όμως οι ωραίες γυναίκες είναι μόνον ένα μέρος αυτής της κοινωνικής ζωής του. Γιατί το σπουδαίο με τον Έπσταϊν είναι το εξής: Όπως μερικοί κάνουν συλλογή ωραίων πεταλούδων, αυτός συλλέγει ωραία μυαλά. «Επενδύω σε ανθρώπους, είτε πρόκειται για πολιτική είτε για επιστήμη. Αυτό κάνω», έχει πει σε φίλους. Η τελευταία του προσθήκη είναι ο πρώην Πρόεδρος. Στα μάτια του, ο Κλίντον αντιπροσωπεύει την υψηλότερη εξελικτική μορφή του πολιτικού ζώου. Το να είσαι κοντά του, όπως ήταν αυτός όταν ταξίδεψαν παρέα στην Αφρική, είναι σαν να βλέπεις τα πιο σπάνια ζώα σε σαφάρι, λέει. Επιστρέφοντας από την Αφρική, είπε σ' έναν φίλο του: «Αν έκανες πυγμαχία στο γυμναστήριο του κέντρου της πόλης, στην 14η Οδό, κι έμπαινε μέσα ο Μάικ Τάισον, το πρόσωπό σου θα έπαιρνε την ίδια έκφραση με αυτή που παίρνουν οι ξένοι ηγέτες όταν ο Κλίντον μπαίνει στην αίθουσα. Είναι ο σπουδαιότερος πολιτικός στον κόσμο».
«Ο Τζέφρι είναι εξαιρετικά πετυχημένος χρηματιστής και αφοσιωμένος φιλάνθρωπος, με έντονη αίσθηση των παγκόσμιων αγορών και με βαθιά γνώση της επιστήμης του 21ου Αιώνα», λέει ο Κλίντον μέσω εκπροσώπου του. «Εκτίμησα ιδιαίτερα τις γνώσεις και την γενναιοδωρία του στο πρόσφατο ταξίδι μας στην Αφρική· έκανε καλή δουλειά για τον εκδημοκρατισμό, την ενδυνάμωση των φτωχών, την εξυπηρέτηση των πολιτών και την καταπολέμηση του HIV/AIDS» [...]
Όμως οι ωραίες γυναίκες είναι μόνον ένα μέρος αυτής της κοινωνικής ζωής του. Γιατί το σπουδαίο με τον Έπσταϊν είναι το εξής: Όπως μερικοί κάνουν συλλογή ωραίων πεταλούδων, αυτός συλλέγει ωραία μυαλά. «Επενδύω σε ανθρώπους, είτε πρόκειται για πολιτική είτε για επιστήμη. Αυτό κάνω», έχει πει σε φίλους. Η τελευταία του προσθήκη είναι ο πρώην Πρόεδρος. Στα μάτια του, ο Κλίντον αντιπροσωπεύει την υψηλότερη εξελικτική μορφή του πολιτικού ζώου. Το να είσαι κοντά του, όπως ήταν αυτός όταν ταξίδεψαν παρέα στην Αφρική, είναι σαν να βλέπεις τα πιο σπάνια ζώα σε σαφάρι, λέει. Επιστρέφοντας από την Αφρική, είπε σ' έναν φίλο του: «Αν έκανες πυγμαχία στο γυμναστήριο του κέντρου της πόλης, στην 14η Οδό, κι έμπαινε μέσα ο Μάικ Τάισον, το πρόσωπό σου θα έπαιρνε την ίδια έκφραση με αυτή που παίρνουν οι ξένοι ηγέτες όταν ο Κλίντον μπαίνει στην αίθουσα. Είναι ο σπουδαιότερος πολιτικός στον κόσμο».
«Ο Τζέφρι είναι εξαιρετικά πετυχημένος χρηματιστής και αφοσιωμένος φιλάνθρωπος, με έντονη αίσθηση των παγκόσμιων αγορών και με βαθιά γνώση της επιστήμης του 21ου Αιώνα», λέει ο Κλίντον μέσω εκπροσώπου του. «Εκτίμησα ιδιαίτερα τις γνώσεις και την γενναιοδωρία του στο πρόσφατο ταξίδι μας στην Αφρική· έκανε καλή δουλειά για τον εκδημοκρατισμό, την ενδυνάμωση των φτωχών, την εξυπηρέτηση των πολιτών και την καταπολέμηση του HIV/AIDS» [...]
[...] Γεννημένος το 1953 και μεγαλωμένος στο Κόνι Άιλαντ, ο Έπσταϊν φοίτησε στο Λύκειο Λαφαγιέτ. Το βιογραφικό του γράφει ότι παρακολούθησε μαθήματα φυσικής στο Cooper Union από το 1969 έως το 1971. Έφυγε από το Cooper Union το 1971 και φοίτησε στο Ινστιτούτο Courant του NYU, όπου παρακολούθησε μαθήματα μαθηματικής φυσιολογίας της καρδιάς, φεύγοντας τελικά και από αυτή τη σχολή χωρίς πτυχίο. Από το 1973 έως το 1975 ο Έπσταϊν δίδαξε διαφορικό και ολοκληρωτικό λογισμό και φυσική στο Dalton School.
Οι περισσότεροι λένε ότι ήταν κάτι σαν τον Robin Williams στον Κύκλο των Χαμένων Ποιητών (Dead Poets Society)· εντυπωσίαζε τις τάξεις του λυκείου με ζωηρά μαθηματικά σολαρίσματα. Ένας πατέρας μαθητή από την Wall Street εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ, ώστε είπε στον Epstein ευθέως: «Τι κάνεις εδώ, τι κάθεσαι και διδάσκεις μαθηματικά στο Dalton; Θα 'πρεπε να δουλεύεις στην Wall Street. Γιατί δεν τηλεφωνείς στον φίλο μου, τον Ace Greenberg;»
Ο Έπσταϊν ήταν από κάθε άποψη ο τέλειος υποψήφιος για να τραβήξει την προσοχή του Greenberg. Ο Greenberg, ανώτερος συνεργάτης στην Bear Stearns εκείνη την εποχή και θρυλικός trader ο ίδιος, από καιρό ξεκαθάρισε ότι στην Bear προτιμά τους διψασμένους για λεφτά, φανταχτερούς τύπους που δεν έχουν φανταχτερά πτυχία. Έχουν μάλιστα και το ακρωνύμιο PSDs: Poor, smart, and a deep desire to be rich, φτωχοί, πανούργοι και με βαθιά επιθυμία να πλουτίσουν. Η περιγραφή ταίριαζε απόλυτα στον Έπσταϊν. Ήταν ένας τύπος από το Μπρούκλιν με μηχανή αντί για εγκέφαλο. Άν και αγαπούσε την διδασκαλία, όταν είδε από κοντά τον «εκλεπτυσμένο» τρόπο ζωής των μαθητών του στο Upper East Side πήρε μια γεύση από την μεγάλη ευκαιρία που ανοιγόταν μπροστά του.
Έτσι, το 1976 τα παράτησε όλα και πήγε να εργαστεί στην Bear Stearns ως βοηθός χρηματιστή στο Αμερικανικό Χρηματιστήριο. Η άνοδός του ήταν ραγδαία.
Εκείνη την εποχή, η διαπραγμάτευση δικαιωμάτων προαίρεσης (options trading) ήταν ένας σκοτεινός, δύσκολα κατανοητός τομέας στο Χρηματιστήριο, ο οποίος μόλις άρχιζε να απογειώνεται. Για να κάνει κάποιος trading δικαιωμάτων προαίρεσης, έπρεπε να εκτιμήσει την αξία τους. Και για να την εκτιμήσει, έπρεπε να μπορεί να χειρίζεται άνετα δυσνόητες μαθηματικές μεθόδους, όπως είναι το μοντέλο τιμολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης Black-Scholes (Black-Scholes option-pricing model). Για τον Έπσταϊν, η ανάλυση τέτοιων μοντέλων ήταν κάτι σαν άθλημα, και μέσα σε λίγα χρόνια απέκτησε τους δικούς του πελάτες. «Δεν ήταν ο συμβατικός μεσίτης μετοχών σαν αυτούς που λένε “αγοράστε IBM” ή “πουλήστε Xerox”», λέει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Bear Stearns, Jimmy Cayne. «Δεδομένου του καλού μαθηματικού υπόβαθρου του, τον τοποθετήσαμε στο τμήμα ειδικών προϊόντων μας· συμβούλευε τους πλουσιότερους πελάτες μας σχετικά με τις φορολογικές επιπτώσεις των χαρτοφυλακίων τους. Συνιστούσε συναλλαγές πλεονεκτικές από φορολογική άποψη. Είναι πολύ έξυπνος άνθρωπος, επιπλέον έχει γίνει και ο ίδιος ένας πολύ σημαντικός πελάτης για την εταιρεία».
Οι περισσότεροι λένε ότι ήταν κάτι σαν τον Robin Williams στον Κύκλο των Χαμένων Ποιητών (Dead Poets Society)· εντυπωσίαζε τις τάξεις του λυκείου με ζωηρά μαθηματικά σολαρίσματα. Ένας πατέρας μαθητή από την Wall Street εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ, ώστε είπε στον Epstein ευθέως: «Τι κάνεις εδώ, τι κάθεσαι και διδάσκεις μαθηματικά στο Dalton; Θα 'πρεπε να δουλεύεις στην Wall Street. Γιατί δεν τηλεφωνείς στον φίλο μου, τον Ace Greenberg;»
Ο Έπσταϊν ήταν από κάθε άποψη ο τέλειος υποψήφιος για να τραβήξει την προσοχή του Greenberg. Ο Greenberg, ανώτερος συνεργάτης στην Bear Stearns εκείνη την εποχή και θρυλικός trader ο ίδιος, από καιρό ξεκαθάρισε ότι στην Bear προτιμά τους διψασμένους για λεφτά, φανταχτερούς τύπους που δεν έχουν φανταχτερά πτυχία. Έχουν μάλιστα και το ακρωνύμιο PSDs: Poor, smart, and a deep desire to be rich, φτωχοί, πανούργοι και με βαθιά επιθυμία να πλουτίσουν. Η περιγραφή ταίριαζε απόλυτα στον Έπσταϊν. Ήταν ένας τύπος από το Μπρούκλιν με μηχανή αντί για εγκέφαλο. Άν και αγαπούσε την διδασκαλία, όταν είδε από κοντά τον «εκλεπτυσμένο» τρόπο ζωής των μαθητών του στο Upper East Side πήρε μια γεύση από την μεγάλη ευκαιρία που ανοιγόταν μπροστά του.
Έτσι, το 1976 τα παράτησε όλα και πήγε να εργαστεί στην Bear Stearns ως βοηθός χρηματιστή στο Αμερικανικό Χρηματιστήριο. Η άνοδός του ήταν ραγδαία.
Εκείνη την εποχή, η διαπραγμάτευση δικαιωμάτων προαίρεσης (options trading) ήταν ένας σκοτεινός, δύσκολα κατανοητός τομέας στο Χρηματιστήριο, ο οποίος μόλις άρχιζε να απογειώνεται. Για να κάνει κάποιος trading δικαιωμάτων προαίρεσης, έπρεπε να εκτιμήσει την αξία τους. Και για να την εκτιμήσει, έπρεπε να μπορεί να χειρίζεται άνετα δυσνόητες μαθηματικές μεθόδους, όπως είναι το μοντέλο τιμολόγησης δικαιωμάτων προαίρεσης Black-Scholes (Black-Scholes option-pricing model). Για τον Έπσταϊν, η ανάλυση τέτοιων μοντέλων ήταν κάτι σαν άθλημα, και μέσα σε λίγα χρόνια απέκτησε τους δικούς του πελάτες. «Δεν ήταν ο συμβατικός μεσίτης μετοχών σαν αυτούς που λένε “αγοράστε IBM” ή “πουλήστε Xerox”», λέει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Bear Stearns, Jimmy Cayne. «Δεδομένου του καλού μαθηματικού υπόβαθρου του, τον τοποθετήσαμε στο τμήμα ειδικών προϊόντων μας· συμβούλευε τους πλουσιότερους πελάτες μας σχετικά με τις φορολογικές επιπτώσεις των χαρτοφυλακίων τους. Συνιστούσε συναλλαγές πλεονεκτικές από φορολογική άποψη. Είναι πολύ έξυπνος άνθρωπος, επιπλέον έχει γίνει και ο ίδιος ένας πολύ σημαντικός πελάτης για την εταιρεία».
Το 1980, ο Έπσταϊν έγινε συνεταίρος, ωστόσο το 1981 είχε ήδη αποχωρήσει από την εταιρεία. Η γραφειοκρατική εργασία δεν ήταν γι' αυτόν. Επιπλέον, καθώς στη διάρκεια της θητείας του στην Bear χειρίζονταν όλο και μεγαλύτερα χρηματικά ποσά, άρχισε να νιώθει την ανάγκη να πάρει το δικό του μερίδιο στην αγορά.
Σύμφωνα με όσους γνωρίζουν τον Έπσταϊν, το 1982 ίδρυσε δική του εταιρία, την J. Epstein and Co., η οποία είναι η κύρια δραστηριότητά του μέχρι σήμερα, 2002. Η βασική αρχή πίσω από αυτήν ήταν απλή: Ο Έπσταϊν θα διαχειριζόταν την ατομική και οικογενειακή περιουσία πελατών με 1 δισεκατομμύριο δολάρια τουλάχιστον. Εκεί βαθαίνει το μυστήριο. Γιατί όπως λέγεται, ο Έπσταϊν το 1982 άρχισε αμέσως να μαζεύει πελάτες γύρω του. Δεν υπήρχαν road shows, ούτε επιδείξεις μάρκετινγκ, μόνον αυτό: Ο Jeff Epstein προσφέρονταν για να κάνει δουλειές μόνον με όσους είχαν από 1 δισεκατομμύριο δολάρια και άνω.
Επίσης, η εταιρεία του ήθελε να είναι κάτι διαφορετικό. Δεν υπήρχε απλά και μόνον για να προσφέρει επενδυτικές συμβουλές. Έβλεπε τον εαυτό του ως τον οικονομικό αρχιτέκτονα κάθε πτυχής του πλούτου του πελάτη του: Από τις επενδύσεις μέχρι τις φιλανθρωπικές δωρεές, τον φορολογικό σχεδιασμό, την ασφάλεια και την ανακούφιση από την ενοχή και τα βάρη που μπορούν να επιφέρουν μεγάλα ποσά κληρονομημένου πλούτου. «Θέλω οι άνθρωποι να κατανοούν τη δύναμη, την ευθύνη και το βάρος των χρημάτων τους», είπε σ΄ έναν συνάδελφό του εκείνη την εποχή.
Ως δάσκαλος στο Ντάλτον, είχε γίνει μάρτυρας από πρώτο χέρι των προβληματικών συμπεριφορών μερικών από τα «δύστυχα» πλουσιόπαιδα, τα οποία είχε υπό την επίβλεψή του ως μαθητές. Στην εταιρεία Bear συνειδητοποίησε το εξής: Αντίθετα με το τι λέει η διαίσθηση, όσο περισσότερα χρήματα έχεις, τόσο πιο αγχωμένος γίνεσαι. Πριν από την εμπειρία του στην Bear, για ένα παιδί της μεσαίας τάξης από το Μπρούκλιν όπως ήταν εκείνος, αυτό ήταν κάτι παράλογο [...]
Σύμφωνα με όσους γνωρίζουν τον Έπσταϊν, το 1982 ίδρυσε δική του εταιρία, την J. Epstein and Co., η οποία είναι η κύρια δραστηριότητά του μέχρι σήμερα, 2002. Η βασική αρχή πίσω από αυτήν ήταν απλή: Ο Έπσταϊν θα διαχειριζόταν την ατομική και οικογενειακή περιουσία πελατών με 1 δισεκατομμύριο δολάρια τουλάχιστον. Εκεί βαθαίνει το μυστήριο. Γιατί όπως λέγεται, ο Έπσταϊν το 1982 άρχισε αμέσως να μαζεύει πελάτες γύρω του. Δεν υπήρχαν road shows, ούτε επιδείξεις μάρκετινγκ, μόνον αυτό: Ο Jeff Epstein προσφέρονταν για να κάνει δουλειές μόνον με όσους είχαν από 1 δισεκατομμύριο δολάρια και άνω.
Επίσης, η εταιρεία του ήθελε να είναι κάτι διαφορετικό. Δεν υπήρχε απλά και μόνον για να προσφέρει επενδυτικές συμβουλές. Έβλεπε τον εαυτό του ως τον οικονομικό αρχιτέκτονα κάθε πτυχής του πλούτου του πελάτη του: Από τις επενδύσεις μέχρι τις φιλανθρωπικές δωρεές, τον φορολογικό σχεδιασμό, την ασφάλεια και την ανακούφιση από την ενοχή και τα βάρη που μπορούν να επιφέρουν μεγάλα ποσά κληρονομημένου πλούτου. «Θέλω οι άνθρωποι να κατανοούν τη δύναμη, την ευθύνη και το βάρος των χρημάτων τους», είπε σ΄ έναν συνάδελφό του εκείνη την εποχή.
Ως δάσκαλος στο Ντάλτον, είχε γίνει μάρτυρας από πρώτο χέρι των προβληματικών συμπεριφορών μερικών από τα «δύστυχα» πλουσιόπαιδα, τα οποία είχε υπό την επίβλεψή του ως μαθητές. Στην εταιρεία Bear συνειδητοποίησε το εξής: Αντίθετα με το τι λέει η διαίσθηση, όσο περισσότερα χρήματα έχεις, τόσο πιο αγχωμένος γίνεσαι. Πριν από την εμπειρία του στην Bear, για ένα παιδί της μεσαίας τάξης από το Μπρούκλιν όπως ήταν εκείνος, αυτό ήταν κάτι παράλογο [...]
 |
| Little St. James στην Καραϊβική, το νησί των παιδόφιλων - Μήπως και νησί των φασιστών; © Foto: Marco Bello / REUTERS via Der Spiegel |
Ο Luke Darby γράφει στον Guardian, στο HuffPost, The Telegraph, New York Magazine, GQ, Complex, Outside Magazine, Dallas Observer και άλλα Μέσα Ενημέρωσης
Ο Timo Lehmann (1991) σπούδασε πολιτική επιστήμη, είναι πολιτικός συντάκτης του Spiegel από το 2019 με προϋπηρεσία στην taz, Süddeutsche Zeitung, Zeit. Διετέλεσε ανταποκριτής των εφημερίδων στην Κωνσταντινούπολη, Νέα Υόρκη, Παρίσι, Βρυξέλλες
Ο Marc Röhlig (1986), από την Δρέσδη, σπούδασε στο Φράιμπουργκ. Υπήρξε υπότροφος του Προγράμματος Δημοσιογραφίας του Ιδρύματος Κόνραντ Αντενάουερ. Εργάστηκε στην εφημερίδα Tagesspiegel (Βερολίνο) και από τον Ιούλιο του 2014 ήταν ανταποκριτής Μέσης Ανατολής με έδρα το Κάιρο για το Γερμανικό Πρακτορείο Τύπου (dpa). Στο Spiegel από το 2016.
O ίδιος o Landon Thomas Jr. εμφανίζεται πολλές φορές στα αρχεία Epstein. Στις συζητήσεις τους, σύμφωνα με τους New York Times, o Thomas εμφανίζεται να δίνει συμβουλές στον Epstein για να βελτιώσει την δημόσια εικόνα του, ο δε δεύτερος, σύμφωνα με τους New York Times πάντα, προσφέρεται να δώσει στον πρώτο «ενδιαφέρουσες» φωτογραφίες. To όλον φαίνεται σαν μια σχέση δούναι και λαβείν.
H ανάμειξη του Landon Thomas Jr. στο διαρκές «ενδιαφέρον» του Epstein, μεταξύ των ετών 2010 και 2016, για την κρίση του ευρώ, την ελληνική χρεωκοπία, τα ελληνικά ομόλογα κτλ, είναι πολύ σημαντική, ιδίως ως μεσάζοντα για να προσεγγίσει, ενδεχομένως. ευρωπαικά ή και ελληνικά πρόσωπα του χρηματοπιστωτικού τομέα ή και της πολιτικής.
Γενικά το κεφάλαιο «κύκλωμα Epstein και κρίση του ευρώ 2009-2016» μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά ενδιαφέρον και σημαντικό. Ωστόσο έχει ελάχιστα ερευνηθεί και τεκμηριωθεί μέχρι σήμερα και αποτελεί θέμα για ξεχωριστή αντιμετώπιση.
Για την σημερινή Αμερική, ό,τι πιο διεισδυτικό και ακριβοδίκαιο, από την Anne Applebaum:
Σλάβοϊ Ζίζεκ: «Χωρίς το 1968 ο Τραμπ είναι αδιανόητος» - «Η Αριστερά να υποστηρίξει την απλή οικογενειακή ζωή»
Φρανσουά Κυσέ: Η «Γαλλική Θεωρία» έγινε στα Πανεπιστήμια Αμερικανική
Ένας Ιησουίτης μιλά για τους Τραμπ, J.D. Vance, P. Thiel και Σία - Φόβος & εργαλειακή χρήση της θρησκείας
Ένας Ιησουίτης μιλά για τους Τραμπ, J.D. Vance, P. Thiel και Σία - Φόβος & εργαλειακή χρήση της θρησκείας
Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968 - Ηθικός και πολιτικός σχετικισμός και τα προσχήματα του
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου