Τετάρτη 25 Μαΐου 2022

Ο πόλεμος στην Ουκρανία με τα μάτια των «άλλων» - Το μίσος κατά της Ευρώπης συνασπίζει χθεσινούς αντιπάλους

Βλέπουν το καθεστώς τους ως στρατιωτική αυτοκρατορία. Όπως συνηθίζουν όλες οι αυτοκρατορίες στην ιστορία. Η γλώσσα τους μιλά με ιδέες και με ιδεολογίες. Όμως οι αυτοκρατορικοί στρατοί και οι αυτοκρατορικές Αυλές δεν εξοπλίζονται, δεν λειτουργούν, δεν επιτίθενται, δεν κάνουν πολιτική με ιδέες και ιδεολογίες, αλλά, σε τελευταία ανάλυση, με ύλη και ενέργεια. Αυτοκρατορία ορυκτών καυσίμων λένε όλα τα δεδομένα, οι σκληροί αριθμοί που δεν ψεύδονται. Δεν είναι η μόνη αυτοκρατορία σε τούτο τον κόσμο, ούτε η μόνη στρατιωτική, ούτε βέβαια η ισχυρότερη, αλλά η υλική της υπόσταση είναι αυτού του συγκεκριμένου είδους: Στρατιωτική αυτοκρατορία ορυκτών καυσίμων.  
Γιατί λοιπόν προτιμούν αυτήν, γιατί υπερασπίζονται την επιθετικότητά της, οι ανέκαθεν φίλοι των αυτοκρατοριών, αλλά και πολλοί - υποτίθεται - αντίπαλοι των αυτοκρατοριών; «Φιλοïμπεριαλιστές»  μαζί με  «αντιïμπεριαλιστές»; Πώς συμβαίνει αυτό; Έχουν τους λόγους τους. «Είναι οι δικοί μας», λένε καθαρά οι πρώτοι. Οι αυτοκρατορίες πάντα αντλούν υποστήριξη απ' όσους προτάσσουν το γυμνό ίδιο συμφέρον, του «έθνους τους», του κόμματός τους ή της πάρτης τους. Τους άλλους, τους ιδεολόγους, τους οδηγεί η δική τους απαρχαίωση και το έμμονο στερεότυπο του πολιτικού αυτόχειρα: «Ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Το κοινό κίνητρο και των δύο είναι η κοινή εχθρότητα προς τη «Δύση» και η απέχθεια για μια Ευρώπη που προσπαθεί - άλλοτε πετυχημένα, άλλοτε όχι - να παύσει να είναι Παλιά Ευρώπη, πεδίο σύγκρουσης ανταγωνιζόμενων εθνικών κρατών ή αυτοκρατοριών. 
Το πρότυπο αυτής της συγκεκριμένης στρατιωτικής αυτοκρατορίας, δηλαδή η παλιά Αυτοκρατορική Ρωσία, ήταν αναπόσπαστο, βασικό μέρος της Παλιάς Ευρώπης των αυτοκρατορικών, μετά των εθνικών κρατών και των δύο μπλοκ του διπολισμού, πότε αντιμαχόμενων σε Πολέμους Παγκόσμιους, πότε ενωμένων σε απολυταρχικές Ιερές Συμμαχίες. Πάντα καταπατώντας τους μικρότερους λαούς.
Η νοσταλγία για εκείνη την Παλιά Ευρώπη και για τον κόσμο της, έναν κόσμο απολυταρχίας, πολέμων, φασισμού, σταλινισμού, πετρελαιοφόρων,  προπαντός αδιαπέραστων συνόρων και εθνικών ανταγωνισμών χωρίς κανένα περιορισμό, η νοσταλγία για την εποχή που το πετρέλαιο ήταν εγγύηση ευημερίας και το δίκαιο του ισχυρότερου αδιαμφισβήτητο «διεθνές δίκαιο», αυτή είναι που ενώνει τους εχθρούς της σημερινής Ευρώπης· ακροδεξιούς απολυταρχικούς, άπληστους συμφεροντολόγους και «αριστερούς» ιδεολόγους χρήσιμους ηλίθιους.
Γ. Ρ.
 
1. Βλαντίμιρ Μοζεγκόφ: Γιατί είμαστε μια στρατιωτική αυτοκρατορία, κληρονόμος της Ρώμης και του Βυζαντίου

© Владимир МожеговРоссия – военная империя, Vzglyad - Expert Institute for Social Research, 13.3.2022
Είμαστε μια στρατιωτική αυτοκρατορία
Απλώς αποδεχτείτε το. Και έτσι για να το πούμε σε όλο τον κόσμο: Ναι, εμείς - η Ρωσία - είμαστε μια στρατιωτική αυτοκρατορία. Είμαστε ένας κόσμος με,
πρώτα απ’ όλα, στρατιωτικά νοήματα και αρετές. Εννοιες προστασίας και ανάπτυξης, στρατιωτικής ηθικής, πνευματικής ιεραρχίας.
Η Ρωσία δημιουργήθηκε από πολεμιστές, δημιουργήθηκε από στρατιωτικές νίκες. Δημιουργήθηκε από στρατιωτική ανάπτυξη. Τι να ντρέπεσαι; Τι υπάρχει να κρύψεις; Δεν πρέπει να είμαστε περήφανοι για όλα αυτά, να τα τονίζουμε με κάθε δυνατό τρόπο, να τα προωθούμε; Γιατί μόνο έτσι γεννιούνται, μεγαλώνουν, δυναμώνουν, μόνο έτσι υπάρχουν αληθινές αυτοκρατορίες.
Για τις οποίες στην πρώτη θέση δεν είναι τα οικονομικά και η οικονομία, αλλά η αρχοντιά, η τιμή, η αξιοπρέπεια. Σε αυτές, ο κεντρικός χαρακτήρας είναι ένας πολεμιστής και όχι ένας ολιγάρχης στο σκηνικό της «εξουσίας του λαού», όπως στις σύγχρονες λεγόμενες δημοκρατίες.
Αλλά για κάποιο λόγο, θυμόμαστε ακόμα ότι είμαστε στρατιωτική αυτοκρατορία μόνο στις 9 Μαΐου.
Εμείς, η μεγάλη στρατιωτική αυτοκρατορία, έχουμε μόνο μια μέρα για στρατιωτική υπερηφάνεια, μια στρατιωτική παρέλαση, έναν πανηγυρικό θρίαμβο.
Εξαγωγές: Ρωσία, μια αυτοκρατορία ορυκτών καυσίμων: πετρελαίου,φυσικού αερίου και άνθρακα. Ουκρανία, εξαγωγέας προïόντων σιδήρου και χάλυβα, δημητριακών και φυτικών ελαίων - πηγή © Αλ Τζαζίρα
«Πάνω από όλα πολιτισμικό νόημα»
Ναι, μια ημέρα αρκεί. Το κακό είναι ότι όλες τις άλλες μέρες γενικά το ξεχνάμε. Πρόκειται για το γεγονός ότι είμαστε, πρώτα απ’ όλα, μια στρατιωτική αυτοκρατορία. Σε καμία περίπτωση μιλιταριστική ή εμπορική (όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία), αλλά στρατιωτική.
Δηλαδή ένας κόσμος με πρωτίστως στρατιωτικό και πολιτιστικό νόημα. Διότι ακόμη και ο πόλεμος, κατά την κατανόησή μας – η κατανόηση μιας στρατιωτικής, και όχι μιας μιλιταριστικής και εμπορικής αυτοκρατορίας, δεν έχει επιθετική (ισχύ σε όλο τον κόσμο) ή οικονομικό (κέρδος), όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, αλλά πάνω από όλα πολιτισμικό νόημα.
Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, που βασίζονται στην εξουσία της οικονομικής ολιγαρχίας, εμείς είμαστε οι κληρονόμοι της Ρώμης, οι κληρονόμοι του Βυζαντίου. Η Ρώμη είναι η ιδέα της δίκαιης εξουσίας σε όλο τον κόσμο. Η Ρώμη είχε τη δική της υψηλή ιδέα και τη δική της αποστολή: τη διάδοση του υψηλού ελληνικού πολιτισμού και την ιδέα της δικαιοσύνης σε όλο τον κόσμο.
Αυτά είναι τα πράγματα που λαχταράει ο σύγχρονος κόσμος. Είναι αυτά που του λείπουν αυτή τη στιγμή. Και είναι αυτή ακριβώς η λαχτάρα του που έχει καεί με ένα πυρωμένο σίδερο για να τον κάνει ανίσχυρο, ανήμπορο, ανεκτικό (δηλαδή άψυχο, αδιάφορο στον αργό θάνατο), για να του τα αφαιρέσει στο τέλος όλα, την ελευθερία, να του στερήσει κάθε εναπομείναντα πολιτισμό, να τον οδηγήσει στο αιώνιο γκέτο: Στο τελικό μαντρί-απομόνωσης της ολοκληρωτικής φιλελεύθερης δικτατορίας.
Κατεστραμμένα ρωσικά τάνκς, κάπου στην περιφέρεια Κιέβου - © Efrem Lukatsky/dpa/Der Spiegel
Το δίλημμα του σύγχρονου κόσμου
Αυτό είναι ακριβώς το δίλημμα του σύγχρονου κόσμου: Ή η ιδεολογία των ЛГБТ+ [ΛΟΑΤ+] και η πολιτισμική παρακμή (όχι μόνο οποιασδήποτε κοινότητας, αλλά κάθε ατόμου, με μοναδικό δικαίωμα την καταδίκη του). Ή η παραδοσιακή αυτοκρατορία, η Ρώμη με την ιδέα της ευγένειας, της δικαιοσύνης και του πολιτισμού.
Η Ρώμη ήταν ένα μικρό κράτος στις ακτές της Μεσογείου. Στους αναπόφευκτους και επιτυχημένους πολέμους με την Καρχηδόνα, και σε μεγάλο βαθμό απροσδόκητα, αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για ένα ισχυρό περιφερειακό κέντρο που έλεγχε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Και από εκεί η μοίρα του ακολούθησε την αντίστροφη πορεία: Ξεκίνησε η ύπαρξή του ως παγκόσμια στρατιωτική αυτοκρατορία. Μια αυτοκρατορία με μια μεγάλη αποστολή - να φέρει ειρήνη, γαλήνη καλλιέργεια και πολιτισμό στον κόσμο.
Ναι, μέσω πολέμου, στρατιωτικών εκστρατειών και κατακτήσεων. Είτε είναι κακό είτε καλό, ποτέ δεν ήταν και δεν θα είναι διαφορετικά στον κόσμο μας. Ο κόσμος δεν κατακτιέται μόνο με το κήρυγμα, ακόμα και ο πιο όμορφος.
Ο κόσμος κερδίζεται με το κήρυγμα και με το σπαθί. Και το ευαγγέλιο δεν κηρύττει τη φιλειρηνικότητα. Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής δεν ζητά από τους Ρωμαίους στρατιώτες που τον πλησιάζουν να ρίξουν τα όπλα τους, αλλά τους λέει: «Μην προσβάλλετε κανέναν, μη συκοφαντείτε και αρκεστείτε στον μισθό σας» (Λουκάς 3:14).
Ουκρανικό πυροβολικό εν δράσει - ©  ZUMA Press/IMAGO/Der Spiegel
Η Καρχηδόνα που θυσίαζε τα παιδιά της…
Η αριστοκρατία της Ρώμης ήταν στρατιωτική. Και η ρωσική αριστοκρατία ήταν στρατιωτική. Και ο Πούσκιν, αν και φορούσε πολιτική στολή, συμμετείχε στις επιθέσεις του ιππικού και έγραψε ωδές για τα ρωσικά αυτοκρατορικά όπλα. Ετσι, η τιμή, ο πολιτισμός και η στρατιωτική δόξα κατέκτησαν τον κόσμο. Υπήρχε εναλλακτική σε έναν τέτοιο κόσμο; Ναι, η Καρχηδόνα θα μπορούσε να γίνει αυτή η εναλλακτική.
Ο ζοφερός κόσμος της δύναμης της οικονομικής ολιγαρχίας και των τερατωδών λατρειών στις οποίες οι Καρχηδόνιοι θυσίαζαν τα πρωτότοκα παιδιά τους, καίγοντάς τα σε πράξεις θυσίας-ολοκαυτώματος (από τα ελληνικά, «ολοκαύτωμα»-προσφορά στον Θεό). Αυτό το τερατώδες έθιμο θα μπορούσε να γίνει το κεντρικό σενάριο για ολόκληρο τον κόσμο, εάν κέρδιζε η Καρχηδόνα.
Αλλά κέρδισε η Ρώμη, η ρωμαϊκή στρατιωτική ανδρεία. Η στρατιωτική αυτοκρατορία κέρδισε, φέρνοντας την ειρήνη και τη δικαιοσύνη στην κόψη ενός σπαθιού βαμμένου με αίμα.
Και η Καρχηδόνα είναι ένας κόσμος εμπόρων-τυράννων, που συγκεντρώνουν στους κάδους τους τον χρυσό και τον πλούτο όλων των γνήσιων λαών, μυρίζοντας την καμένη από τις θυσίες τους σάρκα και οδηγώντας τον κόσμο στην αρχαία σκλαβιά.
Στη Μαριούπολη - © Alexander Ermolenko/Reuters/Der Spiegel
Το ολοκαύτωμα των πολέμων 
Τι μας θυμίζει περισσότερο ο κόσμος μας σήμερα; Δεν μοιάζει μόνο σαν μια όψιμη εκδίκηση της Καρχηδόνας; Αφού σκόπιμα, βήμα προς βήμα, οι έννοιες της στρατιωτικής τιμής, της ευγένειας, του πολιτισμού, του Θεού καταστράφηκαν. Αφού το ολοκαύτωμα δύο παγκοσμίων πολέμων κατέστρεψε τα απομεινάρια των παραδοσιακών ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών, των παραδοσιακών χριστιανικών πολιτισμών, έλαβε χώρα η σημερινή παγκόσμια εκδίκηση της Καρχηδόνας. 
Είναι οι τσάντες με τα χρήματα που κυβερνούν την Αμερική σήμερα, καταλαμβάνουν την πρώην χριστιανική Ευρώπη, δένοντάς την με αλυσίδες εθνικού χρέους, ανεγείροντας καφκικά κάστρα κεντρικών τραπεζών στα σύνορα που ελέγχουν τις παγκόσμιες ροές χρήματος. Ενώ από τις στρατιωτικές βάσεις του ΝΑΤΟ και των Βρετανικών Νήσων, αμερικανικά και βρετανικά ραντάρ επαγρυπνούν, παρακολουθώντας κάθε εκδήλωση ελεύθερης σκέψης στην ηττημένη Ευρώπη.
Ολοι οι λαοί - και ιδιαίτερα οι λαοί της Ευρώπης - είναι σήμερα μπλεγμένοι στα σχοινιά μιας άνευ προηγουμένου τυραννίας, την οποία οι ιερείς τους σήμερα αποκαλούν με διαβολική κοροϊδία «ελεύθερη ειρήνη» και «δημοκρατία».
Ορυκτός πλούτος της Ουκρανίας
Η εξουσία της ολιγαρχίας 
Ετσι εκδηλώνεται πάντα και παντού η εξουσία της ολιγαρχίας. Και μόνο το πνεύμα της Ρώμης είναι ικανό να αντισταθεί στην παγκόσμια δύναμη. Αυτό φοβάται η νέα Καρχηδόνα! Γι’ αυτό τόσο πανικόβλητα καταστέλλει και καταπατά κάθε εκδήλωση του ελεύθερου πνεύματος. Φοβάται μόνο ένα πράγμα – την αποκατάσταση μιας νέας Ρώμης, μιας παραδοσιακής αυτοκρατορίας με υψηλές ιδέες και στρατιωτική δύναμη, που από μόνη της είναι ικανή να τη νικήσει. 
Αλλά αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα στη Ρωσία: Η αναβίωση του στρατιωτικού πνεύματος της εθνικής αυτοκρατορίας. Σε αυτήν την περίπτωση αναπτύσσεται μια σοβαρή χρόνια επιχείρηση, κατά την οποία η Ρωσία, αντιτιθέμενη σε ολόκληρο τον κόσμο, παραιτημένη από την τυραννία, οδυνηρά αναζητά για τις αιώνιες έννοιές της, οδυνηρά στέκεται στα πόδια της μετά από «τριάντα τρία χρόνια», ξερνώντας μόνη της από το συκώτι της τη δηλητηριώδη νάρκωση της Καρχηδόνας.
Θυμάται οδυνηρά τον εαυτό της, τον πραγματικό, τη μεγάλη στρατιωτική αυτοκρατορία. Ο πνευματικός κόσμος, ο ιεραρχικός κόσμος, ο πολιτισμένος κόσμος.

Απελευθέρωση 
Ενας κόσμος στον οποίο οι έννοιες της τιμής, της αξιοπρέπειας, του καθήκοντος, διαβρωμένες από τα οξέα των ЛГБТ+, δεν έχουν ακόμη χάσει το νόημά τους. 
Ενας κόσμος που δεν βασίζεται στην «οικονομία και τα οικονομικά», αλλά στην υψηλή αποστολή της διατήρησης του μεγάλου ευρωπαϊκού πολιτισμού και του κηρύγματος του Χριστού «σε όλη την οικουμένη». Απελευθέρωση του κόσμου από την τυραννική δύναμη του «μεγάλου δράκου» της Καρχηδόνας.
 
*Οι μεσότιτλοι είναι του in.gr
Μαριούπολη, η Άνοιξη του 2022
2. ΚΙΜΠΙ: Ευρώπη, μόνη, αυτοκτονείΜπορεί να με θεωρήσετε συνωμοσιολόγο, φαντασιόπληκτο, λαϊκιστή, κρυφοπουτινιστή ή απλώς απλοϊκό, αλλά όσο περνάει ο καιρός εδραιώνεται η πεποίθησή μου ότι στόχος αυτής της αιματηρής διένεξης στην καρδιά της Γηραιάς Ηπείρου, με ολοφάνερο υποβολέα και υποδαυλιστή τις ΗΠΑ, δεν είναι η εξουθένωση της Ρωσίας τώρα και η αποδυνάμωση της Κίνας αργότερα, αλλά η Ευρώπη. Ούτε ο Πούτιν, ούτε οι Ρώσοι ολιγάρχες, ούτε το ρωσικό ενεργειακό μονοπώλιο, ούτε οι πρώτες ύλες που κρύβει η αχανής ρωσική αυτοκρατορία, ούτε η στρατιωτική και πυρηνική της ισχύς, ούτε οι συμμαχίες της και ο γεωπολιτικός ρόλος της.
Πρωταρχικός στόχος της αμερικανικής υπερδύναμης είναι να αποδυναμώσει μέχρι διάλυσης το 70χρονο διακρατικό μόρφωμα που λέγεται Ευρωπαϊκή Ενωση. Να εξουθενώσει οικονομικά την πιο ανοικτή, διεθνοποιημένη και επιδραστική αγορά του κόσμου, που είναι ταυτόχρονα και η πιο εξαρτημένη από όλο τον υπόλοιπο κόσμο. Να εξασθενίσει το νόμισμά της, να ενισχύσει τις αντιφάσεις και τις αντιθέσεις της, να αντιστρέψει τους εσωτερικούς συσχετισμούς ισχύος της, να αποσταθεροποιήσει τις ήδη ασταθείς διαδικασίες ολοκλήρωσης και ενοποίησής της, να εξουθενώσει τους ισχυρότερους πόλους της. Πρωτίστως την ηγεμονεύουσα στην Ε.Ε. εδώ και πολλές δεκαετίες, Γερμανία.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ευρωπαϊστής ή αντιευρωπαϊστής, φιλορώσος ή ρωσόφοβος, αμερικανόφιλος ή φανατικός αντιαμερικανός για να είναι καχύποπτος απέναντι στο τελευταίο «πρότζεκτ» του θείου Σαμ στην Ευρώπη. Στο οποίο η ευρωπαϊκή ηγεσία σύρεται πιο πειθήνια και αυτοκαταστροφικά από ποτέ. Σε όποιον βαθμό κι αν αισθανόμαστε «Ευρωπαίοι», έστω κι αν αυτά που μας ενώνουν είναι πιο οδυνηρά απ’ αυτά που μας χωρίζουν (μακρινές μνήμες πολέμων, εθνικισμοί, ανταγωνισμοί, επεμβάσεις, ανισότητες), δικαιούμαστε να είμαστε βαθύτατα καχύποπτοι απέναντι σ’ αυτό που συμβαίνει με επίκεντρο την Ουκρανία. Σε βαθμό που να αναρωτηθούμε μήπως, σε αντίθεση με τις δημόσιες φιλοφρονήσεις αμοιβαίου μίσους και απέχθειας που ανταλλάσσουν, Μπάιντεν και Πούτιν, ή οι στενοί επιτελείς και υποβολείς τους, συνεννοούνται καλύτερα και για περισσότερα από όσα νομίζουμε. Ως συνδαιτυμόνες σε ένα μεγάλο γεωπολιτικό τσιμπούσι, με μενού όχι μόνο την Ουκρανία, αλλά όλη την Ευρώπη.
Η ευρωπαϊκή ενοποίηση ήταν εξ αρχής ένα αμερικανικό πρότζεκτ. Το Σχέδιο Μάρσαλ ήταν ο χρηματοδοτικός πρόλογος της ΕΚΑΧ, το Σχέδιο Σούμαν για την Κοινότητα Ανθρακα και Χάλυβα δεν ήταν παρά μια πιο «γαλλική» εκδοχή του αμερικανικού μοντέλου ομοσπονδιακής διαχείρισης της μεταπολεμικής Ευρώπης, με πυρήνα τη Γαλλία και τη Δυτική Γερμανία και με πρώτο καθήκον την περιχαράκωση της ΕΣΣΔ και του μπλοκ των σοσιαλιστικών χωρών. Η αποστολή εξετελέσθη επιτυχώς μεν, αλλά δεν πέρασαν απαρατήρητες οι ενοχλητικές για την αμερικανική υπερδύναμη τάσεις αυτονόμησης του ευρωπαϊκού πρότζεκτ, με πιο χαρακτηριστική την προσεκτική γερμανική «οστπολιτίκ» (ανατολική πολιτική), από το 1970 και εντεύθεν, που έσπαγε κάπως τον πάγο του Ψυχρού Πολέμου, αλλά και κυρίως ζέσταινε τους Δυτικογερμανούς -και τις επιχειρήσεις τους- με ρωσικό αέριο. Από τότε κρατάει αυτή η κολόνια, που σήμερα έχει ξεθυμάνει και αναδίδει μόνο δυσώδες μεθάνιο.
Το επόμενο μεγάλο καθήκον που ανέθεσαν οι Αμερικανοί «επενδυτές» στην ατελή Ευρωπαϊκή Ενωση ήταν η διαχείριση της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ και όλου του μπλοκ της Ανατολικής Ευρώπης, που έγινε η δεξαμενή της μεγάλης διεύρυνσης αλλά και της επίσης μεγάλης αποσύνθεσης-ανασύνθεσης της πολιτικής γεωγραφίας της ηπείρου. Η ευρωπαϊκή ηγεσία έκανε την τεράστια βρομοδουλειά της ενσωμάτωσης ενός συνονθυλεύματος κοινωνιών και χωρών, χρηματοδοτώντας εμμέσως ή αμέσως από πολεμικές, αιματηρές επεμβάσεις και εμφυλίους (Γιουγκοσλαβία) μέχρι βελούδινα διαζύγια (Τσεχοσλοβακία).
Η διεύρυνση της Ε.Ε. από μια άποψη ήταν και ένα αδάπανο outsourcing των Αμερικανών για τη μεγαλύτερη διεύρυνση, ουσιαστικά τον διπλασιασμό του ΝΑΤΟ μέσα σε μόλις 20 χρόνια. Και πάλι, ωστόσο, η νατοποίηση της Ευρώπης δεν άφηνε απόλυτα ικανοποιημένους τους Αμερικανούς εμπνευστές της, μια και αν εξαιρέσει κανείς τον υπερβάλλοντα, αντιρωσικό και φιλοαμερικανικό ζήλο των νεοφώτιστων της Ανατολικής Ευρώπης, η λεγόμενη «παλιά Ευρώπη» έδειχνε τις ίδιες ενοχλητικές διαθέσεις αυτονόμησης, τις ίδιες «εμμονές» στην οστπολιτίκ της απέναντι στη Ρωσία, με κορυφαία στιγμή τον περίφημο αγωγό Nord Stream 2, πρότζεκτ 11 ετών και 11 δισεκατομμυρίων, που ματαιώθηκε την «κατάλληλη στιγμή».
Οι Αμερικανοί νονοί, την κατάλληλη στιγμή, μετά από μια πανδημία που ταρακούνησε την πιο παγκοσμιοποιημένη οικονομία και αγορά του πλανήτη, που έβαλε σε δοκιμασία τις εμπορικές διασυνδέσεις και τα δίκτυα παραγωγής της, απαιτούν από το βαφτιστήρι τους να κάνει τη μεγαλύτερη βρομοδουλειά στην ιστορία της. Να εγκαταλείψει διά παντός την ενοχλητική οστπολιτίκ της, να κόψει κάθε δεσμό με τη ρωσική υπερδύναμη, να την περικλείσει πίσω από ένα εχθρικό τείχος, να εγκαταλείψει λεπτές ισορροπίες επτά δεκαετιών, να ρισκάρει την παραγωγική και οικονομική αυτοκαταστροφή της, να διακινδυνεύσει ακόμη κι έναν διεθνή πόλεμο στα ματωμένα χώματά της.
Ασφαλείς πίσω από τον ωκεανό τους, οι Αμερικανοί νονοί της ενωμένης Ευρώπης ωθούν τη γερμανική ηγεσία και την επιχειρηματική ελίτ της να σπάσουν και τα τελευταία μεταπολεμικά ταμπού, να ξαναστρατιωτικοποιήσουν τη χώρα και την οικονομία τους και να παρασύρουν σε αυτό όλους τους δορυφόρους τους, ακόμη και τους πιο επιφυλακτικούς και μέχρι τώρα στρατιωτικά ουδέτερους.
Ας υποθέσει και ας ελπίσει κανείς ότι η μετατροπή της Ευρώπης σε πυριτιδαποθήκη ανάλογη με αυτό που ήταν τις παραμονές των δύο παγκόσμιων πολέμων δεν θα οδηγήσει στις ίδιες τερατογενέσεις, με τους ίδιους πρωταγωνιστές. Αυτό, ωστόσο, δεν αποτρέπει την υπόλοιπη, πολεμικών διαστάσεων ζημιά που γίνεται στην Ευρώπη. Η οικονομία ξαναγίνεται το επίκεντρο ακόμη μιας μακρόχρονης κρίσης. Είναι η πρώτη που φλερτάρει ανοικτά με τον στασιμοπληθωρισμό, ενδεχομένως και με ύφεση. Κινδυνεύει από πλεονασματική οικονομική ζώνη να πνιγεί σε πλημμυρίδα εμπορικών ελλειμμάτων. Πάει ολοταχώς για ακόμη μια χαμένη δεκαετία. Το κοινό νόμισμά της τρώει ξύλο και από το «φιλικό» δολάριο και από το «εχθρικό» ρούβλι.
Η Ευρώπη είναι ήδη το πρώτο μεγάλο θύμα της ρωσικής εισβολής και του πολέμου στην Ουκρανία. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν ήταν και ο βασικός στόχος του. Οχι τόσο από τον ίδιο τον εισβολέα, όσο από τον υπερατλαντικό υποβολέα. Οι επιλογές της ηγεσίας της εξελίσσονται σε αυθεντικές πράξεις αυτοχειρίας. 
 
 

 
 
 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer
«Μεταπολιτική» α λα Τραμπ
 (πολιτική = καπιταλισμός);
Ή,λόγω Τραμπ,το Πολιτικόν
  επιστρέφει στην Ευρώπη;

Η Διακυβέρνηση στην ΕΕ - Στον καιρό του Ουκρανικού πολέμου και της κλιματικής κρίσης

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα
«Στόλοι φαντάσματα» και η ελληνική «βαριά βιομηχανία»

Jan-Werner Müller: Αντιπροσωπευτική δημοκρατία στη μεταπολεμική Ευρώπη και ο λαϊκισμός ως σκιά της

Μαλθακότητα και δικαιωματισμός; Παρακμή της Δύσης; Ή κοινωνία των πολιτών χωρίς πολίτες;

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ
Οι ουτοπικές φιλελεύθερες ιδεολογίες και η ταύτιση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη «σχέση εχθρού και φίλου» (Καρλ Σμιτ) συνδημιούργησαν δυστοπία, «επικίνδυνο» κόσμο.

Το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο μάς έχει γίνει πρόβλημα

Ο εγκλωβισμός στα όρια της οικονομίας: Φαντασιοπληξίες αριστερών ιδεολόγων

Ο ατυχής όρος «ακραίο Κέντρο». Στη Βρετανία και αλλού, κυρίως στην Ελλάδα

Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή «Σχολή της Φρανκφούρτης»;

Κρυμμένα μυστικά & αυταπάτες στη «ριζοσπαστική Αρiστερά» & στους επίδοξους Έλληνες Σοσιαλδημοκράτες

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου
Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015
   Ο βαρώνος Μινχάουζεν,
τo δημοψήφισμα, η υπνοβα-
 σία και το πολιτικό λάθος

Φράνσις Φουκουγιάμα: «Ζούμε σε εποχή πολιτικής αποσύνθεσης. Ωστόσο, πιστεύω ακόμη στην πρόοδο»

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;
Προς εθνικούς «ιδιαίτερους δρόμους»; Ή θα ολοκληρωθεί πλανητικά το ημιτελές (και πολύ πρόφατο) επίτευγμα, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία με συνταγματικά εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα;

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth
BioScience - American Institute of Biological Sciences/ University of Oxford

Our World in Data - CO₂ emissions

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)
Ένα αντιπολεμικό animation

Mariana Mazzucato: A progressive green-growth narrative (Project Syndicate, Social Europe)

Χρίστος Αλεξόπουλος - Υπό κοινωνιολογικό πρίσμα (Μεταρρύθμιση)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»
Από τους σκληρούς νεοφιλελεύθερους ευρωσκεπτικιστές οικονομολόγους και επιχειρηματίες στον αντισυστημικό λαïκο-ναζισμό

Green European Journal

             

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions
Our World in Data

2013: Η ελληνική κρίση μέσα στην ευρωπαϊκή. Είμαστε ακόμα ζωντανοί; (4.2.2013)

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);
Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Ειδικά Θέματα - Κρίση και Κριτική

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»
Ένα άρθρο από τον Απρίλιο του 2017

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»
«Θέλουν να κάνουν τους Ευρωπαίους υποτελείς και υποτακτικούς τους»

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;
Από τον Χένρυ Κίσσινγκερ,
  την «Μεγάλη Σκακιέρα»
  (Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι)
και τους Νεοσυντηρητικούς,
σε εξεγερμένους ολιγάρχες
 «Νεαρούς Συντηρητικούς» 

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:
«Your success is our success»

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:<br>«Your success is our success»
Η Σαπφώ Νοταρά θα έλεγε:
   «Σόδομα και Γόμορα»!

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκυ για την Ευρώπη

«Μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, μπορεί μεν να κατάγονται από την Ευρώπη αλλά δεν είναι με την Ευρώπη. Πολύ συχνά κάποιοι Ευρωπαίοι στρέφονται εναντίον του εαυτού τους αντί να ενωθούν [...] Αγαπητοί φίλοι, δεν πρέπει να αυτοϋποβιβαζόμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Ποτέ δεν πρέπει να αποδεχτούμε ότι η Ευρώπη μας είναι απλά και μόνον μια σαλάτα από μι-κρά και μεσαία κράτη, σαν λίθοι πλίνθοι κέραμοι ατάκτως ερριμένοι»
[...] Η Αμερική αλλάζει, αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα που ακριβώς το πάει [...] η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόκληση, ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος
Πολιτική ανευθυνότητα και
  στρατηγική ανικανότητα

Crans Montana, καταστροφή και απορρύθμιση, φιλελευθεριστί deregulation. Στην Ελβετία ρε γαμώτο;

Εδώ και καιρό, προπαγανδίζεται επίμονα ότι οι «υπερβολικές» ρυθμίσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων (ακριβέστερα, κάποιων επιλεγμένων από τους προπαγανδιστές), οι πολύ περιεκτικοί κανονισμοί και οι υποχρεωτικές προδιαγραφές, κάνουν κακό. Κακό στην οικονομία και στην ευημερία, λένε. Έχει εφευρεθεί και η λέξη «υπερρύθμιση» (overregulation). Την ορίζουν ως το δηλητήριο για την οικονομία. Για τις ρυθμίσεις και κανονισμούς έχει επιστρατευθεί ως libertarian δυσφημιστικό συνώνυμο ο μισητός όρος «γραφειοκρατία», για να τονισθούν, ως αντίθεση του, τα υποτιθέμενα καλά, τα οποία υπόσχεται η απορρύθμιση.
Στους διστακτικούς κλείνουν το μάτι: Χαλαρά, παιδιά. Εν ανάγκη, καλά υπόσχεται και η μη «σχολαστική» εφαρμογή κανονισμών και ρυθμί-σεων. Όσων, άν καταργηθούν, θα ξεσπάσει σκάνδαλο.
Η deregulation θα μπορούσε να αναγορευτεί ως η πιο επιτυχημένη λέξη των μετά την πανδημία Covid χρόνων. Διότι τυγχάνει αποδοχής, άρα, στο βαθμό του δυνατού, και εφαρμογής στην πράξη. Και παράγει καρπούς, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;
Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, λοιπόν. Είναι και δικοί της καρποί (άν και όχι αποκλειστικά δικοί της), μεταξύ άλλων ακόμη και γεγονότα όπως η σύγκρουση στα Τέμπη και τώρα η φρικτή πρωτοχρονιάτικη φωτιά στο μπαρ του Crans-Montana, αυτή που έκαψε δεκάδες νέα παιδιά.
Δεν υπάρχει ούτε ένα Άρθρο του Κανονισμού Πυροπροστασίας οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, το οποίο να μην είχε παραβιαστεί στον Ελβετικό τόπο της φρίκης. Όχι σε χώρα των Βαλκανίων ή της Μεσογειακής ζώνης. Στην πάμπλουτη Ελβετία, στον πιο glamour τόπο των χειμερινών Άλπεων. Το τί μπορεί να συνεπάγεται αυτό, το συνειδητοποίησαν ανήμερα Πρωτοχρονιά του 2026. Όμως, το συνειδητοποίησαν πράγματι;
Η hot οικονομία έχει αντικαταστήσει τον καυτό θεό Μολώχ, στην αγκαλιά του οποίου κάποτε έψηναν τα παιδιά τους οι πιο ευνοημένοι πιστοί του. Για να ευαρεστηθεί ο θεός και να συνεχίσει να τούς το ανταποδίδει.
Vae iuvenibus !

Φωνές μέσα από το Ιραν

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών
Είμαστε όλοι Ιρανοί δημοκράτες

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley
Αποικισμός του πλανήτη Άρη,
ο Αρμαγεδδών, ο Κατέχων
     και η Αντίχριστος

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής
Ποιοί ορίζουν ποιά θέματα αξίζουν να συζητώνται δημόσια και ποια όχι;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;
 H ΑΙ είναι ψηφιακή τεχνο-
λογία όπως όλες οι άλλες
Ανήκει στην κατηγορία «ερ-
γαλεία». Παρά την «προώ-
 θηση», τον ντόρο και την
 δημοσιολογούσα ευπιστία,
δεν της ταιριάζει ο ενθουσια-
    σμός, ούτε ο τρόμος

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο
 Το νέο αντιδραστικό κοινω-
νικό υποκείμενο και ο βονα-
  παρτισμός α λα Τραμπ

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά
   Από δω «οι δικοί μας»,
τους αξίζει συμπαράσταση -
      Από κεί οι άλλοι·
δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν

Μάικλ Σαντέλ: Ευρωπαίοι, ξυπνήστε από το «Αμερικανικό Όνειρο»

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis
Ήταν από τα πιο λαμπερά
μυαλά· φώτιζε την Θεσσα-
λονίκη σε μίζερους καιρούς

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές
Από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ
  στον Αλεξάντρ Ντούγκιν
Πούτιν, Όρμπαν, AfD & Σία
     σε ρόλους μαθητών

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους
Κίσσινγκερ - Μπρεζίνσκι και Ευρώπη: Ένας μεγάλος πολιτικός επιστήμονας των ΗΠΑ θυμάται (2011)

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
  Ευχαριστούμε Αμερική,
     όμως φτάνει πιά !

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε
    αυτή η άλλη Ευρώπη.
Aυθόρμητη, συναισθηματική,
     Ευρώπη της πίστης»

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα
Οι ψευδοεπιστήμες και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σήμερα το πιο ισχυρό ναρκωτικό και προκαλούν συλλογική αποβλάκωση. Δεν είναι το παραδοσιακό ιδεολογικό όπιο, «μαζεμένο από το χωράφι». Είναι καθαρή ηρωίνη, «βιομηχανι-κής παραγωγής».
Από στενά πολιτική άποψη, θα άξιζε να εξεταστεί, γιατί τόσο εύκολα, σχεδόν όλοι οι απλοί άνθρωποι με λίγο ή πολύ ακροδεξιές ιδεολογικές προτιμήσεις (αλλά και πολλοί από τους αναρχικούς και αριστερίστες), είναι, πάνω απ' όλα, σφοδροί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, πετρελαιολάγνοι, αεριοφάγοι, βενζινομανείς, λιγνιτοδίαιτοι, μισούν τα αιολικά και τα φωτοβολταïκά πιο πολύ και από τον διάολο. Και ηδονίζονται τόσο πολύ με την εισπνοή των πραγματικών ψεκαστικών αερίων, αυτών που εκπέμπουν οι επιτήδειοι, οι έχοντες συμφέρον από την αποβλάκωση και μαζοποίηση.
Η απέχθεια για τις ΑΠΕ είναι συνήθης ανορθολογισμός; Είναι κλασική ιδεολογία (ψευδής συ-νείδηση); Ή μήπως είναι σύμπτωμα πιο πολύπλοκης και πιο σκληρής διαστροφής, μιας παθολογίας ενός συγκεκριμένου ανθρωπολογι-κού τύπου, μια «μεταμοντέρνα» δεισιδαιμονία, η οποία δυναμώνει ακριβώς επειδή επικρατεί ο «μεταμοντέρνος» κανόνας του σχετικισμού, το anything goes;
Γιατί σ΄ αυτή την κοινωνική διαμάχη υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με άντληση ενέργειας είτε απευθείας από την πρωταρχική φυσική πηγή ενέργειας του πλανήτη (δηλαδή συλλαμβάνοντας την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του ήλιου με τα φωτοβολταïκά συστήματα), είτε από την ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλεί αυτή η ακτινοβολία (ανεμογεννήτριες), εκλαμβάνεται ως απόκλιση, ως επικίνδυνη «καινοτομία». Ενώ η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εταιρειών που καίνε ορυκτά καύσιμα, είναι κάτι που εκλαμβάνεται ή γίνεται ανεκτό ως «το φυσικό», «το λογικό», «η κανονικότητα».
Έτσι η ανορθολογικότητα δεν εμφανίζεται απλά ως μέρος του λόγου μιας ορισμένης κοινής γνώμης, τον οποίο μπορεί κανείς να κατατάξει στα αποτελέσματα της εσκεμμένης παραπλάνησης λόγω συμφερόντων, στο «ψέκασμα», στη διάδοση πλασματικών «πραγματικοτήτων», στις συνέπειες της ιδεολογίας ως ψευδούς συνείδη-σης κτλ.
Το ίδιο το γεγονός ότι γίνεται και σήμερα συζήτηση για το τι από τα δύο είναι απόκλιση και τι κανονικότητα (η χρήση απευθείας της πρωταρχικής πηγής ενέργειας; ή η άντληση ενέργειας με καύση μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο προïόντων που προέρχονται από την ίδια πηγή και η βιόσφαιρα τα δημιούργησε ενεργών-τας επί εκατομμύρια χρόνια;), θέτει πάλι το πολυσυζητημένο ερώτημα του λογικού και του ανορθολογικού τόσο ως προς τα μέσα, όσο και ως προς τους σκοπούς.
Δεν είναι ζήτημα «παραπλάνησης»· αλλά ερωτά τί (είτε μέσο είτε σκοπός) μπορεί να είναι επιστημονικά (εν τέλει λογικά) έγκυρο και τί δεν μπορεί.
Είμαστε σε εποχή στην οποία οι δεισιδαιμονίες με προέλευση άμεσα θρησκευτική έχουν, υπο-τίθεται, υποχωρήσει. Οι άλλες;

Νοέμβριος 2024

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;
Η δομική μονιμότητα του διπολισμού και του αρχηγισμού στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Και οι θεσμικές-συνταγματικές βάσεις του

Οι ΗΠΑ σήμερα
Tι απομένει να κάνουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι;

Οι ΗΠΑ στα χρόνια πριν την ήττα στο Βιετνάμ, ήταν παντοδύναμη υπερδύναμη, όπως άλλωσε και η ΕΣΣΔ. Με άνεση έκαναν τότε και οι δύο τις «δουλειές» τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σταματούσαν μόνον όπου ερχόταν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους (π.χ. κρίση πυραύλων στην Κούβα). Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τις στρατιωτικές και πολιτικές ήττες στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν αντίστοιχα.
Σήμερα ΗΠΑ και Ρωσία είναι στρατιωτικοί γίγαντες (οι ΗΠΑ είναι και οικονομικός γίγας, μέχρι νεωτέρας) αλλά αμφότεροι με πήλινα πολι-τικά πόδια.
Ωστόσο, η μεν Ρωσία είναι κλασική απολυταρχία και λειτουργεί έτσι, στοιχειωδώς αποδοτικά, με την σταθερότητα που μπορούσαν να έχουν οι καθαρά αντιδραστικές, μοναρχικές πολιτικές εξουσίες του 19ου Αιώνα. Λειτουργεί όπως λειτουργούσαν στο εσωτερικό τους, αλλά επίσης πιέζοντας στρατιωτικά τον άμεσο περίγυρο τους η τότε Αυτοκρατορική Ρωσία της Μεταναπολε-όντειας εποχής, η δικέφαλη Μοναρχία των Αψ-βούργων, η Γαλλία της Παλινόρθωσης, η Πρω-σία, αλλά και η Βικτωριανή Αγγλία
Αντίθετα, οι ΗΠΑ, άν τις δούμε από τη σκοπιά του πολιτικού συστήματος, ή συνταγματικά, ή και ως νομικό-πολιτικό πολιτισμό εντός μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής τάξης πραγμάτων, είναι πολιτικό αναρχομπάχαλο. Ως πο-λιτικός πολιτισμός είναι παγιδευμένη σε μια απολιθωμένη, παλαιολιθική μορφή Δημοκρατίας, υπό συνταγματικό καθεστώς του 19ου Αι-ώνα. Στο παγκόσμιο συστημα και στη γεωπολιτική του 1967 ή ακόμη του 1989, αυτό λειτουργούσε επαρκώς. Όμως εν έτει 2023 δεν λειτουργεί. Παράγει γενικευμένο ανορθολογισμό.
Ποιός φανταζόταν στην εποχή του Βιετναμικού Πολέμου, στη δεκαετία του 1970, ότι 40-50 χρόνια μετά, θα μπουκάριζαν στο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτων «αντισυστημικά» φρικιά με κέ-ρατα και με αρκουδοτόμαρα, με καλάσνικωφ στα χέρια, για να ενθρονίσουν ξανά τον ηττημένο στις εκλογές αγαπημένο τους Πρόεδρο;
Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, το χειρότερο μειονέ-κτημα των ΗΠΑ και πηγή των πολιτικών κακών είναι ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής. Στις ΗΠΑ αγοράζουν ακόμη τη βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους στο 1/2 της τιμής που κοστίζει το ίδιο εμπόρευμα στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Πολωνία. Την ίδια στιγμή, όλοι οι επιστημονικοί δείκτες κοινωνικών ανισοτήτων κατατάσσουν στις ΗΠΑ σε ίδιο επίπεδο με τις Μεσανατολικές χώρες ή με το Μεξικό και με την Βενεζουέλα. Καμιά σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, τουλάχιστον την βορείως των Άλπεων.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής δεν είναι διατηρήσιμος. Η εμφανής πια αποτυχία του είναι η αιτία που μετά το 1980 διέβρωσε το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τώρα το καταστρέφει.

Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί για να είναι ανθεκτική σε ενδεχόμενη ολική αποτυχία των ΗΠΑ. Αυτό συνεπάγεται, πρώτα-πρώτα, χειροπιαστά και πολύ σκληρά πράγματα. Είναι καιρός να αποκτήσει η ΕΕ την πιο συνεκτική κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας που ταιριάζει σε μια Ένωση κρατών. εν μέρει με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Να αποκτήσει κοινό στρατό με ισχυρή κοινή δύναμη αποτροπής.
Δύσκολο αλλά αναγκαίο - ανάγκα και Θεοί πείθονται. Άλλη εναλλακτική λύση δεν έχει.
Οι πραγματικοί δημοκράτες και οπαδοί της μα-χόμενης δημοκρατίας θα είναι οι κινητήριες δυνάμεις γι αυτόν τον δύσκολο και οδυνηρό μετασχηματισμό. Στις αυθεντικά δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των χωρών της Ένωσης, αρχίζοντας από τις Πράσινες και Σοσιαλιστικές (ή Σο-σιαλδημοκρατικές, το ίδιο είναι), φθάνοντας μέ-χρι και όσες Συντηρητικές και Φιλελεύθερες όχι μόνον διακηρύσσουν αλλά και εννοούν ότι το φι-λελεύθερο δημοκρατικό κράτος, δηλαδή αυτό με δικαιώματα και ελευθερίες, αξίζει να συντηρηθεί και να βελτιωθεί, τίθενται νέα καθήκοντα: Βιωσιμότητα, κοινωνική συνοχή, συμφιλίωση με τη φύση, ανθεκτικότητα έναντι διακινδυνεύσεων. Και γεωπολιτικών. Αυτό το έργο είναι πεδίον δόξης λαμπρόν και για ό,τι αξίζει να λέγεται μια εκδοχή Αριστεράς άξια της εποχής μας. Δηλαδή δημοκρατική και ανανεωτική.
Οι ΗΠΑ είναι δημοκρατία μεν, παλαιολιθικής κοπής δε - έχει μείνει στον 19ο Αιώνα -, με νομικό και πολιτικό πολιτισμό ημι-νεωτερικού τύπου, με κοινωνία σε αγεφύρωτο διχασμό και με μεγάλα τμήματα της βυθισμένα σε αδιέξοδη πολιτισμική παρακμή.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής (που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα) είναι αδιέξοδος, μη διατηρήσιμος και καταστρέφει τον πλανήτη, γι αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Η ακραία κοινω-νική ανισότητα και το απαρχαιωμένο πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ μπορούν μόνον να παράγουν πολιτικές παρακμάζουσας Πολιτείας. Δεν είναι ασφαλές να στηριζόμαστε ως Ευρώπη σε μια παρακμιακή δημοκρατία.

Οκτώβριος 2023

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες
Ποια δικαιώματα είναι έγκυρα,
τί λογής αξίες, ποιών αξίες;

Ταυτοτικά & καθολικά δικαιώματα: Γάμος για όλους
Πλανήτης για όλους, σημερινούς κι επόμενους;

«..Και συ χτενίζεσαι»
Μερικούς μήνες αφότου κάηκε η Θράκη, πνίγη-κε στις πλημμύρες η Θεσσαλία, ένα χρόνο μετά το τρομακτικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα που σχεδόν δεν έχει τρένα, και ενώ η ζωή στις IX-αυτοκινητόπληκτες ελληνικές μεγαλουπόλεις και στις συνοικίες τους γίνεται όλο και πιο αβίωτη, λες και ζούμε σε πόλεις της Μέσης Ανατολής, ποιές θεώρησε ως πιο επείγουσες νομοθετικές επεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις η ελληνική πολιτική εξουσία;
Αυτό το ερώτημα ίσως απασχολήσει τους αυριανούς ιστορικούς των πολιτικών συστημάτων και των κοινωνιών. Από τη σκοπιά της απλής λογικής, προκειμένου να απαντήσουν γιατί συνέβη έτσι όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα και όχι αλλιώς, ίσως οι ιστορικοί σηκώσουν τα χέρια ψηλά με απορία.
Ίσως πάλι σκεφτούν ότι η ελληνική σοφή ρήση «πάμε κι όπου βγει» έδωσε λύση σε ένα ακόμη πρόβλημα.
Εάν όμως λάβουμε υπόψη αριθμούς και ποσοστά (πράγματα που δεν συνηθίζεται να τα χειρίζονται με σεβασμό στη χώρα των Greek stati-stics), είναι αναπόφευκτο και το το πολιτικό-ηθικό ερώτημα:
Πόσο κερδίζουν ή χάνουν σε δημοκρατική νομι-μοποίηση τα απανταχού δημοκρατικά κομματικά συστήματα - όπως εν προκειμένω το ελληνικό, όταν, αφενός σπεύδουν να ικανοποιήσουν αιτήματα ή δικαιώματα, π.χ. στο γάμο, ενός ποσοστού του πληθυσμού πολύ μικρότερου του 5 %, και αφετέρου, την ίδια στιγμή, αδιαφορούν εντελώς και δεν κάνουν απολύτως τίποτε (ή κά-νουν παρελκυστικές κινήσεις), για ό,τι αφορά τα πιο θεμελιακά δικαιώματα του 100 % του πλη-θυσμού, του νυν και του μέλλοντος; Το δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρεπή τρόπο, φυσικό τρόπο, το δικαίωμα να πατούν και αύριο τα πόδια τους σε έναν πλανήτη που θα μπορεί να τους προσφέρει μια τέτοια ζωή.
Αναφερόμαστε βέβαια στην ανθρωπογενή κλιματική κατάρρευση και όλα τα σχετικά που συνδέονται με αυτήν και με άλλες διαδικασίες καταστροφής του περιβάλλοντος.
Εάν οι ιστορικοί το δουν έτσι, από καθαρά πολιτική σκοπιά, ως ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης, ίσως η απορία τους γίνει μικρότερη. Ίσως οι επιλογές τους για να λύσουν τον γρίφο θα περιοριστούν σε δύο μόνον:
1. Είτε να διαγνώσουν ανεγκέφαλο πολιτικό προσωπικό και πολιτικο-πολιτισμικές- μιντιακές ελίτ.
2. Είτε να δουν εν δράσει υποκριτές, κυνικούς: Ευαίσθητους στην ικανοποίηση δικαιωμάτων, οσοδήποτε έγκυρων, ποικίλων κοινωνικών-«ταυ-τοτικών» μειοψηφιών οσοδήποτε μικρών, εάν αυτές οι μειοψηφίες υπερεκπροσωπούνται στο πολιτικό προσωπικό, στα media, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην «πολιτιστική βιομηχανία» κτλ, δυσανάλογα με το ειδικό βάρος τους στην όλη κοινωνία. Ενώ ταυτόχρονα, οι ίδιοι «ευαίσθητοι» νομοθέτες, έχουν γραμμένο εκεί όπου δεν πιάνει μελάνη το 100 % του πληθυσμού, ιδίως εκείνους που δεν μπορούν ακόμη να ψηφίσουν
Εάν ισχύει το δεύτερο, οι ιστορικοί με γνώση πολιτικής επιστήμης εύκολα θα καταλάβουν ότι οι τυχερές αυτές «ταυτοτικές» μειοψηφίες αποκτούν προτεραιότητα επειδή ακριβώς λόγω της δυσανάλογης υπερεκπροσώπησης σε συστημικούς (με την ορολογία του Χάμπερμας) ή παρασυστημικούς τομείς, π.χ. οικονομία, πολιτική, media και «πολιτιστική βιομηχανία», παράγουν δυσανάλογα μεγάλη πολιτική ισχύ, την οποία μπορούν να «δανείζουν» - φυσικά με ακριβό αντίτιμο - στους άμεσους χρήστες και χειριστές πολιτικής ισχύος: Στο εκτελεστικό και νομοθετικό πολιτικό προσωπικό, στους άλλους (στους «γραφειοκρατικούς») μηχανισμούς των κομμά-των, στους δικαιϊκούς και στους άλλους θεσμούς της δημοκρατίας.
'Ετσι δημοκρατικοί σκοτώνουν τη δημοκρατία. Αυτοί που κρατούν το πιστόλι είναι οι λεγόμενοι αντισυστημικοί, η φιλοολοκληρωτική Άκρα Δεξιά που θα ήθελε πάρα πολύ όλες οι δημοκρατίες να αλωθούν από πολιτικές α λα Τραμπ και ιδίως από καθεστώτα α λα Πούτιν.
Όμως, αυτοί που πουλούν το όπλο και τις σφαί-ρες στους «αντισυστημικούς» είναι οι σκληροί εγωιστές και ασυμβίβαστοι φιλοσοφικά φιλε-λεύθεροι που αδειάζουν τη δημοκρατία από ουσιαστικά περιεχόμενα ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, μαζί και η μεταμοντέρνα ή λεγόμενη δικαιωματική Αριστερά, η οποία έχει αποδεχτεί, με χαρά και με ψυχή βαθιά, να είναι όμηρος των πρώτων.
Η δυνατότητα γάμου για όλους, ανεξαρτήτως προσανατολισμού φύλου, άς νομοθετηθεί. Κακό δεν κάνει, αρκεί να έχουν προτεραιότητα τα θε-μελιώδη δικαιώματα των παιδιών απέναντι σε ελάσσονα δικαιώματα των ενηλίκων και να μένει απαραβίαστη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του σώματός του.
Μολονότι η νομοθέτηση γάμου των ομόφυλων είναι ακτιβισμός εκνομίκευσης καθοδηγούμενος από πρόσκαιρους συσχετισμούς ισχύος μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική, δεν είναι επικίνδυνη απειλή για την φύση του ανθρώπου, όπως αναμφίβολα είναι άλλα πράγματα, π.χ. η πα-θητική ή κατόπιν υπολογισμού πολιτική αποδοχή της κλιματικής κατάρρευσης ή της προκλητικά εξωφρενικής κοινωνικής ανισότητας. Όμως δεν είναι ούτε πολιτισμικό και πολιτικό επίτευγμα ισότητας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού.
Γιατί Διαφωτισμός σημαίνει, πέραν των άλλων, διαρκή κριτική, αναστοχασμό, αυστηρό έλεγχο της εγκυρότητας ισχυρισμών, αποφάσεων και δράσεων, με κριτήρια λογικά και αξιολογικά. Δηλαδή απαντήσεις και στα ερωτήματα «πώς γίνεται;», «για ποιό λόγο;», «τι δυνάμεις κινούν αυτή την πράξη;», «είναι σημαντικό και επείγον ή άλλα είναι σημαντικά και επείγοντα;», «γιατί τώρα και όχι αύριο ή χθές;», «γιατί προτεραιότητα σ' αυτό και όχι σε άλλα;», και λοιπά.
Πραγματική απειλή προκύπτει. αλλά ως «παράπλευρη επίπτωση». Δεν εκπορεύεται από το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά από το είδος πολιτικής που δρά και εδώ.
Όταν η πολιτική, δεξιά, αριστερή ή άλλη, και η επικρατούσα δημόσια συζήτηση στις κοινωνίες, βλέπουν αδιάφορες τον ελέφαντα να γκρεμίζει το σπίτι, κι αυτές καταγίνονται με το να καθαρίζουν ένα από τα πολλά θολά του τζάμια, τότε τους ταιριάζει επάξια ο τίτλος της ιστορικής επιθεώρησης του Ελεύθερου Θεάτρου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη: «..και συ χτενίζεσαι», 1973.
Αυτό που συμβαίνει εν έτει 2024 δεν είναι «μεταπολιτική» όπως ισχυρίζονται μερικοί. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει. «Τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε». Πολιτική είναι. Συνή-θης όπως την ξέραμε και την ξέρουμε. Συνήθης διότι συσχετισμοί ισχύος αποφασίζουν.
Εάν θα υπάρχουν αύριο ιστορικοί, θα αξιολογή-σουν. Όμως «το θέμα είναι τώρα τι λες», σημερινέ πολίτη.

Φεβρουάριος 2024

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία
Δικαιώματα, η διεκδίκηση
   και η εγκυρότητα τους

ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ως «ενδιάμεσος» ο ΣΥΡΙΖΑ. Ροές εκλογικών προτιμήσεων κι ένας κύκλος που κλείνει

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη
 Η ηθική της ευθύνης στην
      Ελλάδα της κρίσης
     και σε άλλες κρίσεις

Πράσινος πολιτικός χώρος στην Ελλάδα; Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση «εδώ στο Νότο».

Μιχάλης Παπαγιαννάκης (1941 - 2009)

Μάικλ Σαντέλ: Γιατί οι φιλελεύθεροι είναι ανίσχυροι απέναντι στους λαϊκιστές και στους εθνικιστές;

Περιοδικό «Ο Πολίτης» 1976-2008, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας ΑΣΚΙ

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)
Λόγος για την ερχόμενη,
την πραγματικά μεγάλη
             κρίση

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου
Πόσο παγερά αδιάφορος
       να μένει κανείς;

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι
Οι «περιπέτειες της δια-
 λεκτικής» στο Παρίσι
      του 1969

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)
Δαμ. Παπαδημητρόπουλος
   και συνυπογράφοντες

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή
Ένας ιστοχώρος για την Βενετία Γαζίλα

Ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες

«Αυτά που ονομάζουμε ιδεολογίες είναι ψευδαισθήσεις προικισμένες με την ισχύ πεποιθήσεων που συμμερίζονται πολλοί από κοινού». Με τέτοιες πεποιθήσεις, «τα άτομα αυτοεξαπατώνται για το τί είναι αυτά τα ίδια και ποιά η κατάστασή τους».
Οι δεδομένοι συσχετισμοί κοινωνικής δύναμης παράγουν
«δομική βία», δηλαδή επικοινωνιακά εμπόδια που λειτουργούν «διακριτικά» και περνούν απαρατήρητα, ωστόσο είναι αποτελεσματικά. «Οι εμπλεκόμενοι σε τέτοιες συστηματικά κολοβωμένες διαδικασίες επικοινωνίας, σχηματίζουν πεποιθήσεις υποκειμενικά αβίαστες, οι οποίες όμως είναι ψευδαισθητικές, απατηλές». Έτσι, οι πολίτες δημιουργούν οι ίδιοι μια πολιτική ισχύ, η οποία, «όταν θεσμοποιηθεί, μπορεί να στραφεί και εναντίον τους» (με τα λόγια του Jürgen Habermas)

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.
Λέο Στράους, Μαξ Βέμπερ,
Φρίντριχ Νίτσε σε «διάλογο»

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης
Αστικός ακτιβισμός για την
  «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»

Eurozine

Blätter für deutsche und internationale Politik

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία
Ζωή και θάνατος του Τάσου Τούση
του ανθρώπου που έγινε σύμβολο

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Nέα κατάσταση, νέα καθήκοντα

Niko Paech: Καταστροφική οικονομική μεγέθυνση Η θύελλα της προόδου & τα ερείπια που αφήνει πίσω

Κρίστοφερ Λας: Πρόοδος, η τελευταία δεισιδαιμονία

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968
 Ηθικός και πολιτικός σχε-
τικισμός με πρόσχημα «αντι-
 ιμπεριαλισμό», «πολιτισμι-
κές σπουδές» (cultural stu-
dies) και «μετααποικιο-
     κρατικές» θεωρίες
     (postcolonialism)

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ
  Μια κριτική διερεύνηση

«Κοινωνίες της διακινδύνευσης» (Ούλριχ Μπεκ), πανδημία και πολιτικές αυταπάτες

O Joschka Fischer στο Project Syndicate

O Joschka Fischer στο Project Syndicate
      Διεθνής Πολιτική

Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός - Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών

Ταρκόφσκι

Δεξαμενή Σκέψης Zentrum Liberale Moderne (Αγγλικά - Γερμανικά)

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;
Νεανική διαμαρτυρία για
 το κλίμα & διαμαρτυρία
ενάντια στη διαμαρτυρία

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;
Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού
  Alessandro Leogrande:
Enrico Berlinguer contro il
   consumismo, 1977
   - σαν να ήταν χθές