Κυριακή 24 Ιουνίου 2018

Γερμανία: Πολιτικός αναβρασμός. O «Μεγάλος» κυβερνητικός Συνασπισμός CDU-CSU-SPD πολιτικό απολίθωμα - «Σαν σκηνή από ταινία με δράκουλες και εξορκιστές»

Μετά τις εκλογές του 2017, «οι κοινοβουλευτικές αντιπαραθέσεις στη Γερμανία θα είναι πολύ πιο πολωμένες. Η δημοκρατία θα είσέλθει σε περίοδο ακόμη πιο έντονης ζύμωσης, η γερμανική πολιτική θα γίνει ακόμη πιο οξυμένη και συναρπαστική» [...] «Το “δεν χρειαζόμαστε πειραματισμούς, σύνθημα του Κόνραντ Αντενάουερ και των Χριστιανοδημοκρατών στις εκλογές του 1957, είναι πια απαρχαιωμένο. Επτά κόμματα σε έξι κοινοβουλευτικές ομάδες σημαίνουν αναπόφευκτα να τολμήσουμε περισσότερη δημοκρατία, όπως έλεγε το σύνθημα του Βίλλυ Μπραντ και των Σοσιαλδημοκρατών στις εκλογές του 1969. Σημαίνουν συγκρουσιακή συζήτηση, οξυμένη πολιτική διαμάχη».

(Από το άρθρο του Άλμπρεχτ φον Λούκε: Γερμανία, μια δημοκρατία σε εποχή έντονης ζύμωσης)
 
1. «Σαν σκηνή από ταινία με δράκουλες και εξορκιστές»
Στις αρχές Μαΐου 2008, ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ (Markus Söder) και το κυβερνών Κόμμα της Χριστιανικής Κοινωνικής Ένωσης (CSU) πρότειναν και επέβαλαν με απόφαση της τοπικής Βουλής την υποχρεωτική ανάρτηση του συμβόλου του σταυρού σε όλα τα δημόσια κτίρια της ομόσπονδης χώρας της Βαυαρίας.
Η αντίδραση του Καρδιναλίου Ράινχαρντ Μαρξ (Reinhard Marx), Αρχιεπισκόπου των Γερμανών Καθολικών και επισκόπου Μονάχου ήταν αμεση και σκληρά αρνητική: 
Με την απόφαση αυτή η Βαυαρική Κυβέρνηση «διχάζει και προκαλεί αναταραχή», δήλωσε ο Καρδινάλιος. «Όποιος βλέπει τον σταυρό ως ένα πολιτισμικό σύμβολο μόνον, δεν έχει καταλάβει τι είναι ο σταυρός. Το μόνο που κάνει έτσι, είναι να απαλλοτριώνει τον σταυρό, να τον μετατρέπει σε όμηρο του κράτους». Και πρόσθεσε: «Δεν είναι δουλειά του κράτους να ερμηνεύει τι σημαίνει ο σταυρός. Ο σταυρός είναι σύμβολο αντίθεσης στη βία, στην αδικία, στην αμαρτία και στο θάνατο, αλλά δεν είναι σύμβολο που στρέφεται εναντίον άλλων ανθρώπων. Η παρουσία του σταυρού σε έναν χώρο σημαίνει θέλω να έχω ως οδηγό των πράξεών μου τα λόγια Εκείνου που πέθανε πάνω στον σταυρό για χάρη όλου του κόσμου».
Ο Βίνφριντ Κρέτσμαν (Winfried Kretschmann), είναι πρωθυπουργός της Βάδης-Βυρτεμβέργης, ομόσπονδης χώρας γειτονικής της Βαυαρίας. 
Ο Κρέτσμαν, ο οποίος εκτός από το κόμμα των Πρασίνων που συγκυβερνά με ελάσσονα εταίρο το κόμμα της Μέρκελ CDU, ανήκει και την Κεντρική Επιτροπή των Γερμανών Καθολικών, αντέδρασε με δηλητηριώδη ειρωνεία:
«Η εικόνα του συναδέλφου μου, του πρωθυπουργού της Βαυαρίας, Ζέντερ, να κραδαίνει σχεδόν απειλητικά το σύμβολο του σταυρού, λες και θέλει να αντιμετωπίσει κάτι επικίνδυνο, μου θυμίζει σκηνή από κινηματογραφική ταινία με δράκουλες και εξορκιστές».
2. Πολιτικός αναβρασμός και ζύμωση
  
© Der Postillon
Αλεξάντερ Γκάουλαντ (Alexander Gauland), συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), πρώην εξέχον στέλεχος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος στο Βερολίνο (CDU) 
  
   
«Δεν μπορώ πια να συνεργάζομαι μ' αυτή τη γυναίκα» 
Χορστ Ζέεχόφερ (Horst Seehofer), Ομοσπονδιακός Υπουργός Εσωτερικών, Πρόεδρος του Χριστιανικού Κοινωνικού Κόμματος (CSU) της Βαυαρίας, πρώην Πρωθυπουργός της Βαυαρίας.


 
Τα μέτρα για  την διαχείριση του μεταναστευτικού που ζητά «με όλο και μεγαλύτερη επιμονή» ο Χορστ Ζέεχόφερ, δηλαδή «απώθηση των μεταναστών στα σύνορα», και μάλιστα «χωρίς διαβούλευση με τους γείτονές μας και εις βάρος τρίτων χωρών, κινδυνεύει να διαιρέσει και να αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο την Ευρώπη. Ιδίως ενόψει των σημερινών παγκόσμιων πολιτικών εξελίξεων χρειαζόμαστε - περισσότερο από κάθε άλλη φορά - μια ισχυρή και ενωμένη Ευρώπη». 
Διακινδυνεύεται η ευρωπαϊκή κληρονομιά του Χέλμουτ Κολ, «η κατάσταση είναι σοβαρή», βλάπτεται ανεπανόρθωτα η Ένωση των δύο Χριστιανοδημοκρατικών κομμάτων CDU και CSU. 
Από ανοιχτή επιστολή σε όλα τα μέλη του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (CDU) της Αννεγκρέτ Κραμπ-Καρρενμπάουερ (Annegret Kramp-Karrenbauer), Γενικής Γραμματέως του κόμματος, πρώην Πρωθυπουργός της Ομόσπονδης Χώρας του Ζάαρλαντ και δυνητικής διαδόχου της Άνγκελα Μέρκελ στην ηγεσία του Κόμματος (15.6.2018)
  
  
(Η απάντηση του Χορστ Ζεεχόφερ) 
(Νόρμπερτ Ρέτγκεν, CDU, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής)
 
 
Τί μέλλει γενέσθαι; Η κυβέρνηση της Βαυαρίας και ο ίδιος ο Χορστ Ζέεχόφερ (που είναι και Ομοσπονδιακός Υπουργός Εσωτερικών), έθεσε στην Άνγκελα Μέρκελ προθεσμία 20 ημερών, προκειμένου να κάνει μια τελευταία προσπάθεια και να αναζητήσει «ευρωπαϊκή λύση» για την κατανομή των μεταναστών που έχουν καταγραφεί σε άλλη χώρα της ΕΕ και φθάνουν στα σύνορα της Γερμανίας, και ειδικά στα νοτιοανατολικά, που ελέγχονται από την Βαυαρική αστυνομία. Την έρριξε έτσι εντελώς συνειδητά στα νύχια του Σαλβίνι της ιταλικής Λέγκα. Όταν τελειώσει η προθεσμία, πώς και από ποιόν θα λυθεί ο γόρδιος δεσμός του Μονάχου;
Το βέβαιο είναι ότι οι συνταγματολόγοι θα έχουν πολλή δουλειά. Το «ζήτημα των αρμοδιοτήτων» που ξέσπασε μεταξύ Βαυαρίας και γερμανικής Ομοσπονδίας και το θέτει ανοιχτά η βαυαρική κυβέρνηση (άν και «το κάνει με λύπη της»), είναι περίπλοκο. Ποιός ελέγχει τα σύνορα για την είσοδο προσφύγων και μεταναστών; Στην ομοσπονδιακή Γερμανία, η αστυνομία (και η αστυνομία προστασίας των συνόρων) ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των ομόσπονδων «κρατιδίων». Η Ομοσπονδία έχει ελάχιστη εμπλοκή σε ζητήματα αστυνόμευσης, εντελώς διαφορετικά από ό,τι ισχύει στις ΗΠΑ με το FBI. Ισχύει δε το εξής: Άν το μεταναστευτικό θεωρηθεί ζήτημα ασφάλειας του πληθυσμού της Βαυαρίας, η αστυνομία της Βαυαρίας πρέπει, σύμφωνα με τον Θεμελιώδη Νόμο της Ομοσπονδίας, να εφαρμόζει τον Βαυαρικό νόμο. Άν αντίθετα το μεταναστευτικό θεωρηθεί ζήτημα εξωτερικής πολιτικής, η αστυνομία της Βαυαρίας οφείλει να εφαρμόζει τον Ομοσπονδιακό νόμο, δεδομένου ότι τα «κρατίδια» έχουν άφθονες αρμοδιότητες, όχι όμως για θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Το βαυαρικό CSU, εν όψει και τοπικών εκλογών τον Οκτώβριο (μολονότι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των πολιτών της Βαυαρίας δεν επιδοκιμάζει την σκληρή πολιτική του), απειλεί την Μέρκελ και με ένα άλλο βέλος που έχει στη φαρέτρα του: Απειλεί να ακυρώσει την παλιά και ανθεκτική συμφωνία με το «αδελφό» κόμμα CDU, σύμφωνα με την οποία, το CDU ως κόμμα δεν αναπτύσσει πολιτική δράση σε βαυαρικό έδαφος και αντίστοιχα, το CSU δεν αναπτύσσει πολιτική δράση στην υπόλοιπη Γερμανία. Άν κάνει πράξη την απειλή, το CSU θα παύσει να είναι ένα περιφερειακό βαυαρικό κόμμα και θα εμφανιστεί αυτόνομα σε όλη τη Γερμανία, ως δεξιό κόμμα ανταγωνιστικό του CDU - και της ακροδεξιάς AfD βέβαια. Ως αντίμετρο, το CDU θα αναπτύξει πολιτική δράση και στο έδαφος της Βαυαρίας, ως κεντροδεξιός ανταγωνιστής του CSU.
Σε τέτοια περίπτωση, το γερμανικό κομματικό και εκλογικό σκηνικό θα ρευστοποιηθεί απολύτως και θα μοιάζει, λόγου χάρη, με το ολλανδικό, στο οποίο σήμερα κανένα κόμμα δεν κερδίζει στις εκλογές ποσοστό πάνω από 20 %.
Έτσι, όποια και να είναι η εξέλιξη του νέου δράματος στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Γερμανίας, αυτό, πιθανότατα, δεν εγκυμονεί τίποτε καλό για τη σταθερότητα της Ευρώπης. Άλλωστε, το προσφυγικό και μεταναστευτικό ζήτημα δεν είναι η μόνη αιτία που γεννά την εχθρότητα μεταξύ των δύο «αδελφών» και συγκυβερνώντων κομμάτων, του γερμανικού CDU και του βαυαρικού CSU - την ώρα που το τρίτο κυβερνητικό κόμμα, η Σοσιαλδημοκρατία, βρίσκεται σε πολιτικό κώμα. Στη Γερμανία όπως και σχεδόν παντού στην ήπειρό μας, ξυπνούν τώρα δαίμονες της παλιάς Ευρώπης, της προ- Γιάλτας, της προ- Νυρεμβέργης και φυσικά της προ- ΕΟΚ και προ- ΕΕ.
Φιγούρα αυτού του σκοτεινού δαιμονικού χορού είναι και οι α λα Τραμπ επιθέσεις των ηγετών του βαυαρικού δεξιού κόμματος εναντίον των Μέσων Ενημέρωσης και των αντιπάλων τους πολιτικών. Τους κατηγορούν ότι δήθεν δυσφημούν την πολιτική του CSU διαδίδοντας «ψευδείς ειδήσεις». Έτσι εφαρμόζουν μια δημαγωγική συνταγή που αποδείχτηκε δυο φορές πετυχημένη: Τώρα που την εφάρμοσε σε όλη τη Δύση η λαϊκιστική Ακροδεξιά, αλλά για πρώτη φορά παλιά, στον Μεσοπόλεμο. Τότε, ολόκληρη η γερμανική εθνικιστική Δεξιά - και όχι μόνον οι Ναζιστές - χρησιμοποιούσε ως εργαλείο καταστροφής της κριτικής ικανότητας των πολιτών κάτι πολύ γνώριμο και σε εμάς, εδώ στη χθεσινή και σημερινή Ελλάδα: Τον προπαγανδιστικό μύθο του αντεθνικού, προδοτικού «πισώπλατου μαχαιρώματος», που δήθεν κατάφεραν στη Γερμανία οι δημοκρατικοί πολιτικοί της (ιδιαίτερα οι Σοσιαλδημοκράτες) και ο δημοκρατικός Τύπος. Το ίδιο εργαλείο χρησιμοποιούν οι Τραμπιστές στις ΗΠΑ, όταν καταγγέλουν για «αντιαμερικανικό πισώπλατο μαχαίρωμα», τόσο τον Καναδά και τον πρωθυπουργό του Τριντό μετά τη σύνοδο των G7, όσο και τα αντίπαλα μέσα ενημέρωσης των ΗΠΑ ή τους πολιτικούς του Δημοκρατικού Κόμματος και τους ελάχιστους Ρεπουμπλικανούς που απορρίπτουν την πολιτική τους.
Ίσως φαίνεται πιο καθαρά, ότι τώρα κρίνεται το πιο σημαντικό διακύβευμα της μακράς εποχής μετά το 1945: Εάν η Ευρώπη που ζήσαμε τις μεταπολεμικές δεκαετίες και έγινε καταφανώς ευάλωτη μετά το 2008, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο οι πολιτικές ελίτ της διαχειρίστηκαν την χρηματοοικονομική κρίση και το ζήτημα των προσφύγων, θα χαθεί οπισθοδρομώντας προς το 
«σκοτεινό» παρελθόν της. Ή, αντίθετα, θα βρεί στις κοινωνίες της, στον πολιτισμό της και στα πολιτικά κεκτημένα της, δυνάμεις για να μετεξελιχθεί σε μια πιο βιώσιμη Ένωση.
Γ. Ρ.
http://www.biblionet.gr/book/64979/Mazower,_Mark,_1958-/%CE%A3%CE%BA%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%B9%CE%BD%CE%AE_%CE%AE%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%BF%CF%82
3 Κοινοβουλευτική ομάδα εναντίον των κομματικών στο «Κόμμα της Αριστεράς» («Die Linke»): Διπλή ηθική για το μεταναστευτικό; Ανοιχτά σύνορα ή προτεραιότητα στους αδύναμους αυτόχθονες;

«Πολλοί στην Αριστερά φροντίζουν να διατηρούν καθαρή τη συνείδησή τους με το να υποστηρίζουν την πολιτική του καλοσωρίσματος των μεταναστών» και τα ανοιχτά σύνορα, ώστε μετά να μπορούν «να θεωρούν τους πραγματικούς αγώνες για τη διανομή του κοινωνικού προϊόντος ως υπόθεση  κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται σε πολύ μεγάλη απόσταση από τη δική τους ζωή»
Ζάρα Βάγκενκνεχτ (Sahra Wagenknecht), συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Die Linke, στο Ομοσπονδιακό Γερμανικό Κοινοβούλιο
«Θέλουμε να μη πεθαίνουν στη Μεσόγειο, στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Για τον λόγο αυτό, χρειάζονται ασφαλείς, νόμιμες διαδρομές διαφυγής, ανοικτά σύνορα και ένα δίκαιο σύστημα υποδοχής προσφύγων και κατανομής των βαρών στην Ευρώπη που θα εγγυάται την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Αντί για απελάσεις, ζητούμε δικαιώματα παραμονής για τους ανθρώπους και αντί να χωρίζουμε οικογένειες, θέλουμε να τις διατηρούμε ενωμένες». 
Από σχέδιο απόφασης που συντάχθηκε από την Κάτια Κίππινγκ (Katja Kipping) συμπρόεδρο του Κόμματος Die Linke και υπερψηφίστηκε στο πρόσφατο Συνέδριο του κόμματος στην Λειψία (8.6.2018). Η απόφαση επιβεβαίωσε τις προηγούμενες θέσεις του κόμματος για το μεταναστευτικό, και επανεξέλεξε τους δύο προέδρους Κάτια Κίππινγκ και Μπερντ Ρίξινγκερ, αν και με κάπως μικρότερο ποσοστό. Έδωσε μια παροδική μόνον λύση στη σύγκρουση για το προσφυγικό ζήτημα και την πρόταση της Βάγκενκνεχτ για κοινή - μη κομματική εκλογική λίστα της Αριστεράς, καθώς και στη διαμάχη των δύο προέδρων, της Κάτια Κίππινγκ και της Ζάρα Βάγκενκνεχτ. 
Sahra Wagenknecht (αριστερά) και Katja Kipping
4. Η γερμανική Σοσιαλδημοκρατία σε κώμα

του Κρίστιαν Τέεβς

Από τις μεταρρυθμίσεις της εποχής Σρέντερ «επωφελήθηκαν μέρη των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων και του καθιερωμένου πολιτικού προσωπικού. Ο τρόπος και οι προοπτικές της ζωής τους δεν έχουν καμμιά σχέση με τον τρόπο ζωής των ψηφοφόρων του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος»
  
Μια ομάδα πέντε ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων κλήθηκε να συντάξει μια ολοκληρωμένη ανάλυση για τα αίτια της συνεχούς μείωσης της εκλογικής επιρροής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (SPD). Όπως γράφει το περιοδικό Der Spiegel, εμπειρογνώμονες διεξήγαγαν 101 συνεντεύξεις με στελέχη του κόμματος, δημοσκόπους, δημοσιογράφους και κοινωνικούς επιστήμονες. Ο τίτλος της έκθεσης των 108 σελίδων είναι: Μαθαίνοντας από τα Λάθη. Και σύμφωνα με την έκθεση, τα λάθη που έκανε το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, είναι πολλά. 
Ένας από τους συγγραφείς της έκθεσης είναι ο ειδικευμένος στις στρατηγικές εκλογικών εκστρατειών Frank Stauss. Η ανάλυση δεν περιορίζεται στα λάθη του 2017, λέει. «Τα προβλήματα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος συσσωρεύονταν εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία. Δεν δημιουργήθηκαν τώρα και δεν μπορούν να διορθωθούν σύντομα», δήλωσε ο Stauss. 
Το κόμμα δεν έχασε τις εκλογές του 2017 το 2017. «Τις είχε χάσει ήδη από το 2015 ή και ενωρίτερα». Αυτή είναι η πρώτη πρόταση στο κεφάλαιο της ανάλυσης που εχει ως τίτλο «Ναυάγιο με το καλημέρα». Το πιο τραγικό ήταν το γεγονός ότι το 2017, η Σοσιαλδημοκρατία «διέπραξε ακριβώς τα ίδια λάθη» που είχε κάνει στην προεκλογική εκστρατεία του 2013. 
Λόγου χάρη, η Σοσιαλδημοκρατία κανονικά «θα έπρεπει να είχε καταβάλει κάθε προσπάθεια για να μη δίνει την εντύπωση ότι έχασε τον έλεγχο της κρατικής εξουσίας· και θα έπρεπε να προβάλει έντονα τις πολιτικές της διαφορές από τους εταίρους της στον κυβερνητικό συνασπισμό 2013-2017», δηλαδή τα χριστιανοδημοκρατικά κόμματα CDU και CSU. 
Η αποξένωση μεταξύ του κόμματος της Σοσιαλδημοκρατίας και μεγάλων τμημάτων των ψηφοφόρων της οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην πολιτική της Agenda 2010 που είχε προωθήσει ο Σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ. Ωστόσο μετά τα μέσα Μαρτίου του εκλογικού έτους 2017, η κοινωνική δικαιοσύνη είχε παύσει πιά να παίζει πρωτεύοντα ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία του Σουλτς, παρά την έμφαση που της είχε δοθεί στην αρχή, όταν ο Σουλτς ορίσθηκε ως υποψήφιος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. 
«Αυτοί που επωφελήθηκαν και αναβαθμίστηκαν από τις μεταρρυθμίσεις εκείνης της εποχής, όταν κυβερνούσε ο Σοσιαλδημοκράτης Σρέντερ, είναι εδώ και πολύ καιρό μέρος των ανώτερων κοινωνικών τάξεων ή του καθιερωμένου πολιτικού προσωπικού». Ο τρόπος και οι προοπτικές της ζωής τους έχουν απομακρυνθεί πάρα πολύ από τον τρόπο και τις προοπτικές της ζωής των ψηφοφόρων του SPD. 
Αυτά δεν μπορούν να διορθωθούν εν μια νυκτί. Όμως η Σοσιαλδημοκρατία πρέπει να αποκτήσει νέο προσανατολισμό και, λόγου χάρη, να ενδιαφερθεί περισσότερο για τους ανθρώπους που εργάζονται στις υπηρεσίες και γενικά στον τριτογενή τομέα. Αυτοί υφίστανται τις ισχυρότερες πιέσεις: Περίπου τέσσερα εκατομμύρια τέτοιοι εργαζόμενοι δεν αμείβονται ούτε καν με τον  κατώτατο μισθό. Όλοι οι Σοσιαλδημοκράτες πρέπει να το καταλάβουν: «Έχει καταστραφεί η κοινωνική ισορροπία, η ζυγαριά γέρνει από το κέντρο της κοινωνίας και κάτω, γίνεται όλο και δυσμενέστερη η θέση των ασθενέστερων». 
Η Σοσιαλδημοκρατία  πρέπει να προβάλει ως απόλυτα πρωταρχικό το ζήτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης και να το κάνει «με περισσότερη αυτοπεποίθηση σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια και με συγκεκριμένο τρόπο. Σ' αυτό περιλαμβάνονται τα θέματα της διανομής του κοινωνικού προιόντος, της κοινωνικής πρόνοιας και της εξασφάλισης από τους κινδύνους της ζωής, το θέμα των ενοικίων και το χάσμα μεταξύ των μεγάλων αστικών κέντρων και των επαρχιακών περιοχών».
 

H παρουσίαση της έκθεσης ανεξάρτητης επιτροπής εμπειρογνωμόνων για την πτώση της επιρροής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας είναι του δημοσιογράφου Christian Teevs (© περιοδικό Der Spiegel)


   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer
«Μεταπολιτική» α λα Τραμπ
 (πολιτική = καπιταλισμός);
Ή,λόγω Τραμπ,το Πολιτικόν
  επιστρέφει στην Ευρώπη;

Η Διακυβέρνηση στην ΕΕ - Στον καιρό του Ουκρανικού πολέμου και της κλιματικής κρίσης

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα
«Στόλοι φαντάσματα» και η ελληνική «βαριά βιομηχανία»

Jan-Werner Müller: Αντιπροσωπευτική δημοκρατία στη μεταπολεμική Ευρώπη και ο λαϊκισμός ως σκιά της

Μαλθακότητα και δικαιωματισμός; Παρακμή της Δύσης; Ή κοινωνία των πολιτών χωρίς πολίτες;

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ
Οι ουτοπικές φιλελεύθερες ιδεολογίες και η ταύτιση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη «σχέση εχθρού και φίλου» (Καρλ Σμιτ) συνδημιούργησαν δυστοπία, «επικίνδυνο» κόσμο.

Το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο μάς έχει γίνει πρόβλημα

Ο εγκλωβισμός στα όρια της οικονομίας: Φαντασιοπληξίες αριστερών ιδεολόγων

Ο ατυχής όρος «ακραίο Κέντρο». Στη Βρετανία και αλλού, κυρίως στην Ελλάδα

Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή «Σχολή της Φρανκφούρτης»;

Κρυμμένα μυστικά & αυταπάτες στη «ριζοσπαστική Αρiστερά» & στους επίδοξους Έλληνες Σοσιαλδημοκράτες

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου
Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015
   Ο βαρώνος Μινχάουζεν,
τo δημοψήφισμα, η υπνοβα-
 σία και το πολιτικό λάθος

Φράνσις Φουκουγιάμα: «Ζούμε σε εποχή πολιτικής αποσύνθεσης. Ωστόσο, πιστεύω ακόμη στην πρόοδο»

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;
Προς εθνικούς «ιδιαίτερους δρόμους»; Ή θα ολοκληρωθεί πλανητικά το ημιτελές (και πολύ πρόφατο) επίτευγμα, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία με συνταγματικά εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα;

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth
BioScience - American Institute of Biological Sciences/ University of Oxford

Our World in Data - CO₂ emissions

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)
Ένα αντιπολεμικό animation

Mariana Mazzucato: A progressive green-growth narrative (Project Syndicate, Social Europe)

Χρίστος Αλεξόπουλος - Υπό κοινωνιολογικό πρίσμα (Μεταρρύθμιση)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»
Από τους σκληρούς νεοφιλελεύθερους ευρωσκεπτικιστές οικονομολόγους και επιχειρηματίες στον αντισυστημικό λαïκο-ναζισμό

Green European Journal

             

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions
Our World in Data

2013: Η ελληνική κρίση μέσα στην ευρωπαϊκή. Είμαστε ακόμα ζωντανοί; (4.2.2013)

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);
Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Ειδικά Θέματα - Κρίση και Κριτική

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»
Ένα άρθρο από τον Απρίλιο του 2017

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»
«Θέλουν να κάνουν τους Ευρωπαίους υποτελείς και υποτακτικούς τους»

Γεωπολιτική «αλλαγή εποχής», ημεδαποί ομφαλοσκόποι

Γεωπολιτική «αλλαγή εποχής», ημεδαποί ομφαλοσκόποι
«Σας τα είπαμε, μας τα εί-
πατε, σας τα ξαναλέμε»

O Μονρόε, ο Τραμπ, ο Καρλ Σμιτ και ένας κόσμος χωρισμένος σε σφαίρες επιρροής υπερδυνάμεων

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκυ για την Ευρώπη

«Μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, μπορεί μεν να κατάγονται από την Ευρώπη αλλά δεν είναι με την Ευρώπη. Πολύ συχνά κάποιοι Ευρωπαίοι στρέφονται εναντίον του εαυτού τους αντί να ενωθούν [...] Αγαπητοί φίλοι, δεν πρέπει να αυτοϋποβιβαζόμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Ποτέ δεν πρέπει να αποδεχτούμε ότι η Ευρώπη μας είναι απλά και μόνον μια σαλάτα από μι-κρά και μεσαία κράτη, σαν λίθοι πλίνθοι κέραμοι ατάκτως ερριμένοι»
[...] Η Αμερική αλλάζει, αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα που ακριβώς το πάει [...] η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόκληση, ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος
Πολιτική ανευθυνότητα και
  στρατηγική ανικανότητα

Crans Montana, καταστροφή και απορρύθμιση, φιλελευθεριστί deregulation. Στην Ελβετία ρε γαμώτο;

Εδώ και καιρό, προπαγανδίζεται επίμονα ότι οι «υπερβολικές» ρυθμίσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων (ακριβέστερα, κάποιων επιλεγμένων από τους προπαγανδιστές), οι πολύ περιεκτικοί κανονισμοί και οι υποχρεωτικές προδιαγραφές, κάνουν κακό. Κακό στην οικονομία και στην ευημερία, λένε. Έχει εφευρεθεί και η λέξη «υπερρύθμιση» (overregulation). Την ορίζουν ως το δηλητήριο για την οικονομία. Για τις ρυθμίσεις και κανονισμούς έχει επιστρατευθεί ως libertarian δυσφημιστικό συνώνυμο ο μισητός όρος «γραφειοκρατία», για να τονισθούν, ως αντίθεση του, τα υποτιθέμενα καλά, τα οποία υπόσχεται η απορρύθμιση.
Στους διστακτικούς κλείνουν το μάτι: Χαλαρά, παιδιά. Εν ανάγκη, καλά υπόσχεται και η μη «σχολαστική» εφαρμογή κανονισμών και ρυθμί-σεων. Όσων, άν καταργηθούν, θα ξεσπάσει σκάνδαλο.
Η deregulation θα μπορούσε να αναγορευτεί ως η πιο επιτυχημένη λέξη των μετά την πανδημία Covid χρόνων. Διότι τυγχάνει αποδοχής, άρα, στο βαθμό του δυνατού, και εφαρμογής στην πράξη. Και παράγει καρπούς, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;
Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, λοιπόν. Είναι και δικοί της καρποί (άν και όχι αποκλειστικά δικοί της), μεταξύ άλλων ακόμη και γεγονότα όπως η σύγκρουση στα Τέμπη και τώρα η φρικτή πρωτοχρονιάτικη φωτιά στο μπαρ του Crans-Montana, αυτή που έκαψε δεκάδες νέα παιδιά.
Δεν υπάρχει ούτε ένα Άρθρο του Κανονισμού Πυροπροστασίας οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, το οποίο να μην είχε παραβιαστεί στον Ελβετικό τόπο της φρίκης. Όχι σε χώρα των Βαλκανίων ή της Μεσογειακής ζώνης. Στην πάμπλουτη Ελβετία, στον πιο glamour τόπο των χειμερινών Άλπεων. Το τί μπορεί να συνεπάγεται αυτό, το συνειδητοποίησαν ανήμερα Πρωτοχρονιά του 2026. Όμως, το συνειδητοποίησαν πράγματι;
Η hot οικονομία έχει αντικαταστήσει τον καυτό θεό Μολώχ, στην αγκαλιά του οποίου κάποτε έψηναν τα παιδιά τους οι πιο ευνοημένοι πιστοί του. Για να ευαρεστηθεί ο θεός και να συνεχίσει να τούς το ανταποδίδει.
Vae iuvenibus !

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών
Είμαστε όλοι Ιρανοί δημοκράτες

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley
Αποικισμός του πλανήτη Άρη,
ο Αρμαγεδδών, ο Κατέχων
     και η Αντίχριστος

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής
Ποιοί ορίζουν ποιά θέματα αξίζουν να συζητώνται δημόσια και ποια όχι;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;
 H ΑΙ είναι ψηφιακή τεχνο-
λογία όπως όλες οι άλλες
Ανήκει στην κατηγορία «ερ-
γαλεία». Παρά την «προώ-
 θηση», τον ντόρο και την
 δημοσιολογούσα ευπιστία,
δεν της ταιριάζει ο ενθουσια-
    σμός, ούτε ο τρόμος

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο
 Το νέο αντιδραστικό κοινω-
νικό υποκείμενο και ο βονα-
  παρτισμός α λα Τραμπ

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά
   Από δω «οι δικοί μας»,
τους αξίζει συμπαράσταση -
      Από κεί οι άλλοι·
δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν

Μάικλ Σαντέλ: Ευρωπαίοι, ξυπνήστε από το «Αμερικανικό Όνειρο»

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis
Ήταν από τα πιο λαμπερά
μυαλά· φώτιζε την Θεσσα-
λονίκη σε μίζερους καιρούς

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές
Από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ
  στον Αλεξάντρ Ντούγκιν
Πούτιν, Όρμπαν, AfD & Σία
     σε ρόλους μαθητών

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
  Ευχαριστούμε Αμερική,
     όμως φτάνει πιά !

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε
    αυτή η άλλη Ευρώπη.
Aυθόρμητη, συναισθηματική,
     Ευρώπη της πίστης»

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα
Οι ψευδοεπιστήμες και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σήμερα το πιο ισχυρό ναρκωτικό και προκαλούν συλλογική αποβλάκωση. Δεν είναι το παραδοσιακό ιδεολογικό όπιο, «μαζεμένο από το χωράφι». Είναι καθαρή ηρωίνη, «βιομηχανι-κής παραγωγής».
Από στενά πολιτική άποψη, θα άξιζε να εξεταστεί, γιατί τόσο εύκολα, σχεδόν όλοι οι απλοί άνθρωποι με λίγο ή πολύ ακροδεξιές ιδεολογικές προτιμήσεις (αλλά και πολλοί από τους αναρχικούς και αριστερίστες), είναι, πάνω απ' όλα, σφοδροί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, πετρελαιολάγνοι, αεριοφάγοι, βενζινομανείς, λιγνιτοδίαιτοι, μισούν τα αιολικά και τα φωτοβολταïκά πιο πολύ και από τον διάολο. Και ηδονίζονται τόσο πολύ με την εισπνοή των πραγματικών ψεκαστικών αερίων, αυτών που εκπέμπουν οι επιτήδειοι, οι έχοντες συμφέρον από την αποβλάκωση και μαζοποίηση.
Η απέχθεια για τις ΑΠΕ είναι συνήθης ανορθολογισμός; Είναι κλασική ιδεολογία (ψευδής συ-νείδηση); Ή μήπως είναι σύμπτωμα πιο πολύπλοκης και πιο σκληρής διαστροφής, μιας παθολογίας ενός συγκεκριμένου ανθρωπολογι-κού τύπου, μια «μεταμοντέρνα» δεισιδαιμονία, η οποία δυναμώνει ακριβώς επειδή επικρατεί ο «μεταμοντέρνος» κανόνας του σχετικισμού, το anything goes;
Γιατί σ΄ αυτή την κοινωνική διαμάχη υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με άντληση ενέργειας είτε απευθείας από την πρωταρχική φυσική πηγή ενέργειας του πλανήτη (δηλαδή συλλαμβάνοντας την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του ήλιου με τα φωτοβολταïκά συστήματα), είτε από την ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλεί αυτή η ακτινοβολία (ανεμογεννήτριες), εκλαμβάνεται ως απόκλιση, ως επικίνδυνη «καινοτομία». Ενώ η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εταιρειών που καίνε ορυκτά καύσιμα, είναι κάτι που εκλαμβάνεται ή γίνεται ανεκτό ως «το φυσικό», «το λογικό», «η κανονικότητα».
Έτσι η ανορθολογικότητα δεν εμφανίζεται απλά ως μέρος του λόγου μιας ορισμένης κοινής γνώμης, τον οποίο μπορεί κανείς να κατατάξει στα αποτελέσματα της εσκεμμένης παραπλάνησης λόγω συμφερόντων, στο «ψέκασμα», στη διάδοση πλασματικών «πραγματικοτήτων», στις συνέπειες της ιδεολογίας ως ψευδούς συνείδη-σης κτλ.
Το ίδιο το γεγονός ότι γίνεται και σήμερα συζήτηση για το τι από τα δύο είναι απόκλιση και τι κανονικότητα (η χρήση απευθείας της πρωταρχικής πηγής ενέργειας; ή η άντληση ενέργειας με καύση μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο προïόντων που προέρχονται από την ίδια πηγή και η βιόσφαιρα τα δημιούργησε ενεργών-τας επί εκατομμύρια χρόνια;), θέτει πάλι το πολυσυζητημένο ερώτημα του λογικού και του ανορθολογικού τόσο ως προς τα μέσα, όσο και ως προς τους σκοπούς.
Δεν είναι ζήτημα «παραπλάνησης»· αλλά ερωτά τί (είτε μέσο είτε σκοπός) μπορεί να είναι επιστημονικά (εν τέλει λογικά) έγκυρο και τί δεν μπορεί.
Είμαστε σε εποχή στην οποία οι δεισιδαιμονίες με προέλευση άμεσα θρησκευτική έχουν, υπο-τίθεται, υποχωρήσει. Οι άλλες;

Νοέμβριος 2024

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;
Η δομική μονιμότητα του διπολισμού και του αρχηγισμού στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Και οι θεσμικές-συνταγματικές βάσεις του

Οι ΗΠΑ σήμερα
Tι απομένει να κάνουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι;

Οι ΗΠΑ στα χρόνια πριν την ήττα στο Βιετνάμ, ήταν παντοδύναμη υπερδύναμη, όπως άλλωσε και η ΕΣΣΔ. Με άνεση έκαναν τότε και οι δύο τις «δουλειές» τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σταματούσαν μόνον όπου ερχόταν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους (π.χ. κρίση πυραύλων στην Κούβα). Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τις στρατιωτικές και πολιτικές ήττες στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν αντίστοιχα.
Σήμερα ΗΠΑ και Ρωσία είναι στρατιωτικοί γίγαντες (οι ΗΠΑ είναι και οικονομικός γίγας, μέχρι νεωτέρας) αλλά αμφότεροι με πήλινα πολιτικά πόδια.
Ωστόσο, η μεν Ρωσία είναι κλασική απολυταρχία και λειτουργεί έτσι, στοιχειωδώς αποδοτικά, με την σταθερότητα που μπορούσαν να έχουν οι καθαρά αντιδραστικές, μοναρχικές πολιτικές εξουσίες του 19ου Αιώνα. Λειτουργεί όπως λειτουργούσαν στο εσωτερικό τους, αλλά επίσης πιέζοντας στρατιωτικά τον άμεσο περίγυρο τους η τότε Αυτοκρατορική Ρωσία της Μετα-Ναπολεόντειας εποχής, η δικέφαλη Μοναρχία των Αψβούργων, η Γαλλία της Παλινόρθωσης, η Πρωσία, αλλά και η αποικιοκρατική Βικτωριανή Αγγλία
Αντίθετα, οι ΗΠΑ, άν τις δούμε από τη σκοπιά του πολιτικού συστήματος, ή συνταγματικά, ή και ως νομικό-πολιτικό πολιτισμό εντός μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής τάξης πραγμάτων, είναι πολιτικό αναρχομπάχαλο. Ως πολιτικός πολιτισμός είναι παγιδευμένη σε μια απολιθωμένη, παλαιολιθική μορφή Δημοκρατίας, υπό συνταγματικό καθεστώς του 19ου Αιώνα. Στο παγκόσμιο συστημα και στη γεωπολιτική του 1967 ή ακόμη του 1989, αυτό λειτουργούσε επαρκώς. Όμως εν έτει 2023 δεν λειτουργεί. Παράγει γενικευμένο ανορθολογισμό.
Ποιός φανταζόταν στην εποχή του Βιετναμικού Πολέμου, στη δεκαετία του 1970, ότι 40-50 χρόνια μετά, θα μπουκάριζαν στο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτων «αντισυστημικά» φρικιά με κέρατα και με αρκουδοτόμαρα, με καλάσνικωφ στα χέρια, για να ενθρονίσουν ξανά τον ηττημένο στις εκλογές αγαπημένο τους Πρόεδρο;
Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, το χειρότερο μειονέ-κτημα των ΗΠΑ και πηγή των πολιτικών κακών είναι ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής. Στις ΗΠΑ αγοράζουν ακόμη τη βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους στο 1/2 της τιμής που κοστίζει το ίδιο εμπόρευμα στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Πολωνία. Την ίδια στιγμή, όλοι οι επιστημονικοί δείκτες κοινωνικών ανισοτήτων κατατάσσουν στις ΗΠΑ σε ίδιο επίπεδο με τις Μεσανατολικές χώρες ή με το Μεξικό και με την Βενεζουέλα. Καμιά σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, τουλάχιστον την βορείως των Άλπεων.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής δεν είναι διατηρήσιμος. Η εμφανής πια αποτυχία του είναι η αιτία που μετά το 1980 διέβρωσε το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τώρα το καταστρέφει.

Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί για να είναι ανθεκτική σε ενδεχόμενη ολική αποτυχία των ΗΠΑ. Αυτό συνεπάγεται, πρώτα-πρώτα, χειροπιαστά και πολύ σκληρά πράγματα. Είναι καιρός να αποκτήσει η ΕΕ την πιο συνεκτική κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας που ταιριάζει σε μια Ένωση κρατών. εν μέρει με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Να αποκτήσει κοινό στρατό με ισχυρή κοινή δύναμη αποτροπής.
Δύσκολο αλλά αναγκαίο - ανάγκα και Θεοί πείθονται. Άλλη εναλλακτική λύση δεν έχει.
Οι πραγματικοί δημοκράτες, οι οπαδοί της μαχόμενης δημοκρατίας, θα είναι οι κινητήριες δυνάμεις γι αυτόν τον δύσκολο και οδυνηρό μετασχηματισμό. Στις αυθεντικά δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των χωρών της Ένωσης, αρχίζοντας από τις Πράσινες και Σοσιαλιστικές (ή Σοσιαλδημοκρατικές, το ίδιο είναι), μέχρι και εκείνες τις Συντηρητικές και Φιλελεύθερες οι οποίες όχι απλά διακηρύσσουν αλλά και εννοούν ότι το φιλελεύθερο δημοκρατικό κράτος, δηλαδή το κράτος με κατοχυρωμένα δικαιώματα και ελευθερίες, αξίζει να συντηρηθεί και να βελτιωθεί, τίθενται νέα καθήκοντα: Βιωσιμότητα, κοινωνική συνοχή, συμφιλίωση με τη φύση, ανθεκτικότητα έναντι διακινδυνεύσεων. Και γεωπολιτικών. Αυτό το έργο είναι πεδίον δόξης λαμπρόν και για ό,τι αξίζει να λέγεται μια εκδοχή Αριστεράς άξια της εποχής μας. Δηλαδή δημοκρατική και ανανεωτική.
Οι ΗΠΑ είναι δημοκρατία μεν, παλαιολιθικής κοπής δε - έχει μείνει στον 19ο Αιώνα -, με νομικό και πολιτικό πολιτισμό ημι-νεωτερικού τύπου, με κοινωνία σε αγεφύρωτο διχασμό και με μεγάλα τμήματα της βυθισμένα σε αδιέξοδη πολιτισμική παρακμή.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής (που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα) είναι αδιέξοδος, μη διατηρήσιμος και καταστρέφει τον πλανήτη, γι αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Η ακραία κοινωνική ανισότητα, ο ανορθολογισμός που διασπείρουν οι «πολιτισμικοί εμφύλιοι πόλεμοι» και το απαρχαιωμένο πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ μπορούν μόνον να παράγουν πολιτικές παρακμάζουσας Πολιτείας. Δεν είναι ασφαλές να στηριζόμαστε ως Ευρώπη σε μια παρακμιακή δημοκρατία.

Οκτώβριος 2023

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία
Δικαιώματα, η διεκδίκηση
   και η εγκυρότητα τους

Ταυτοτικά & καθολικά δικαιώματα: Γάμος για όλους
Πλανήτης για όλους, σημερινούς κι επόμενους;

«..Και συ χτενίζεσαι»
Μερικούς μήνες αφότου κάηκε η Θράκη, πνίγηκε στις πλημμύρες η Θεσσαλία, ένα χρόνο μετά το τρομακτικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα που σχεδόν δεν έχει τρένα, και ενώ η ζωή στις IX-αυτοκινητόπληκτες ελληνικές μεγαλουπόλεις και στις συνοικίες τους γίνεται όλο και πιο αβίωτη, λες και ζούμε σε πόλεις της Μέσης Ανατολής, ποιές θεώρησε ως πιο επείγουσες νομοθετικές επεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις η ελληνική πολιτική εξουσία;
Αυτό το ερώτημα ίσως απασχολήσει τους αυριανούς ιστορικούς των πολιτικών συστημάτων και των κοινωνιών. Από τη σκοπιά της απλής λογικής, προκειμένου να απαντήσουν γιατί συνέβη έτσι όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα και όχι αλλιώς, ίσως οι ιστορικοί σηκώσουν τα χέρια ψηλά με απορία.
Ίσως πάλι σκεφτούν ότι η ελληνική σοφή ρήση «πάμε κι όπου βγει» έδωσε λύση σε ένα ακόμη πρόβλημα.
Εάν όμως λάβουμε υπόψη αριθμούς και ποσοστά (πράγματα που δεν συνηθίζεται να τα χειρίζονται με σεβασμό στη χώρα των Greek statistics), είναι αναπόφευκτο και το το πολιτικό-ηθικό ερώτημα:
Πόσο κερδίζουν ή χάνουν σε δημοκρατική νομιμο-ποίηση τα απανταχού δημοκρατικά κομματικά συστήματα - όπως εν προκειμένω το ελληνικό, όταν, αφενός σπεύδουν να ικανοποιήσουν αιτήματα ή δικαιώματα, π.χ. στο γάμο, ενός ποσοστού του πληθυσμού πολύ μικρότερου του 5 %, και αφετέρου, την ίδια στιγμή, αδιαφορούν εντελώς και δεν κάνουν απολύτως τίποτε (ή κάνουν παρελκυστικές κινήσεις), για ό,τι αφορά τα πιο θεμελιακά δικαιώματα του 100 % του πληθυσμού, του νυν και του μέλλοντος; Το δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρεπή τρόπο, φυσικό τρόπο, το δικαίωμα να πατούν και αύριο τα πόδια τους σε έναν πλανήτη που θα μπορεί να τους προσφέρει μια τέτοια ζωή.
Αναφερόμαστε βέβαια στην ανθρωπογενή κλιματική κατάρρευση και όλα τα σχετικά που συνδέονται με αυτήν και με άλλες διαδικασίες καταστροφής του περιβάλλοντος.
Εάν οι ιστορικοί το δουν έτσι, από καθαρά πολιτική σκοπιά, ως ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης, ίσως η απορία τους γίνει μικρότερη. Ίσως οι επιλογές τους για να λύσουν τον γρίφο θα περιοριστούν σε δύο μόνον:
1. Είτε να διαγνώσουν ανεγκέφαλο πολιτικό προσωπικό και πολιτικο-πολιτισμικές- μιντιακές ελίτ.
2. Είτε να δουν εν δράσει υποκριτές, κυνικούς: Ευαίσθητους στην ικανοποίηση δικαιωμάτων, οσοδήποτε έγκυρων, ποικίλων κοινωνικών-«ταυ-τοτικών» μειοψηφιών οσοδήποτε μικρών, εάν αυτές οι μειοψηφίες υπερεκπροσωπούνται στο πολιτικό προσωπικό, στα media, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην «πολιτιστική βιομηχανία» κτλ, δυσανάλογα με το ειδικό βάρος τους στην όλη κοινωνία. Ενώ ταυτόχρονα, οι ίδιοι «ευαίσθητοι» νομοθέτες, έχουν γραμμένο εκεί όπου δεν πιάνει μελάνη το 100 % του πληθυσμού, ιδίως εκείνους που δεν μπορούν ακόμη να ψηφίσουν
Εάν ισχύει το δεύτερο, οι ιστορικοί με γνώση πολιτικής επιστήμης εύκολα θα καταλάβουν ότι οι τυχερές αυτές «ταυτοτικές» μειοψηφίες αποκτούν προτεραιότητα επειδή ακριβώς λόγω της δυσανάλογης υπερεκπροσώπησης σε συστημικούς (με την ορολογία του Χάμπερμας) ή παρασυστημικούς τομείς, π.χ. οικονομία, πολιτική, media και «πολιτιστική βιομηχανία», παράγουν δυσανάλογα μεγάλη πολιτική ισχύ, την οποία μπορούν να «δανείζουν» - φυσικά με ακριβό αντίτιμο - στους άμεσους χρήστες και χειριστές πολιτικής ισχύος: Στο εκτελεστικό και νομοθετικό πολιτικό προσωπικό, στους άλλους (στους «γραφειοκρατικούς») μηχανισμούς των κομμάτων, στους δικαιϊκούς και στους άλλους θεσμούς της δημοκρατίας.
'Ετσι δημοκρατικοί σκοτώνουν τη δημοκρατία. Αυτοί που κρατούν το πιστόλι είναι οι λεγόμενοι αντισυστημικοί, η φιλοολοκληρωτική Άκρα Δεξιά που θα ήθελε πάρα πολύ όλες οι δημοκρατίες να αλωθούν από πολιτικές α λα Τραμπ και ιδίως από καθεστώτα α λα Πούτιν.
Όμως, αυτοί που πουλούν το όπλο και τις σφαίρες στους «αντισυστημικούς» είναι οι σκληροί εγωιστές και ασυμβίβαστοι φιλοσοφικά φιλελεύθεροι που αδειάζουν τη δημοκρατία από ουσιαστικά περιεχόμενα ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, μαζί και η μεταμοντέρνα ή λεγόμενη δικαιωματική Αριστερά, η οποία έχει αποδεχτεί, με χαρά και με ψυχή βαθιά, να είναι όμηρος των πρώτων.
Η δυνατότητα γάμου για όλους, ανεξαρτήτως προσανατολισμού φύλου, άς νομοθετηθεί. Κακό δεν κάνει, αρκεί να έχουν προτεραιότητα τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών απέναντι σε ελάσσονα δικαιώματα των ενηλίκων και να μένει απαραβίαστη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του σώματός του.
Μολονότι η νομοθέτηση γάμου των ομόφυλων είναι ακτιβισμός εκνομίκευσης καθοδηγούμενος από πρόσκαιρους συσχετισμούς ισχύος μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική, δεν είναι επικίνδυνη απειλή για την φύση του ανθρώπου, όπως αναμφίβολα είναι άλλα πράγματα, π.χ. η παθητική ή κατόπιν υπολογισμού πολιτική αποδοχή της κλιματικής κατάρρευσης ή της προκλητικά εξωφρενικής κοινωνικής ανισότητας. Όμως δεν είναι ούτε πολιτισμικό και πολιτικό επίτευγμα ισότητας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού.
Γιατί Διαφωτισμός σημαίνει, πέραν των άλλων, διαρκή κριτική, αναστοχασμό, αυστηρό έλεγχο της εγκυρότητας ισχυρισμών, αποφάσεων και δράσεων, με κριτήρια λογικά και αξιολογικά. Δηλαδή απαντήσεις και στα ερωτήματα «πώς γίνεται;», «για ποιό λόγο;», «τι δυνάμεις κινούν αυτή την πράξη;», «είναι σημαντικό και επείγον ή άλλα είναι σημαντικά και επείγοντα;», «γιατί τώρα και όχι αύριο ή χθές;», «γιατί προτεραιότητα σ' αυτό και όχι σε άλλα;», και λοιπά.
Πραγματική απειλή προκύπτει. αλλά ως «παράπλευρη επίπτωση». Δεν εκπορεύεται από το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά από το είδος πολιτικής που δρά και εδώ.
Όταν η πολιτική, δεξιά, αριστερή ή άλλη, και η επικρατούσα δημόσια συζήτηση στις κοινωνίες, βλέπουν αδιάφορες τον ελέφαντα να γκρεμίζει το σπίτι, κι αυτές καταγίνονται με το να καθαρίζουν ένα από τα πολλά θολά του τζάμια, τότε τους ταιριάζει επάξια ο τίτλος της ιστορικής επιθεώρησης του Ελεύθερου Θεάτρου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη: «..και συ χτενίζεσαι», 1973.
Αυτό που συμβαίνει εν έτει 2024 δεν είναι «μεταπολιτική» όπως ισχυρίζονται μερικοί. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει. «Τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε». Πολιτική είναι. Συνήθης όπως την ξέραμε και την ξέρουμε. Συνήθης διότι συσχετισμοί ισχύος αποφασίζουν.
Εάν θα υπάρχουν αύριο ιστορικοί, θα αξιολογήσουν. Όμως «το θέμα είναι τώρα τι λες», σημερινέ πολίτη.

Φεβρουάριος 2024

Κρίση κυβερνητικής νομιμοποίησης, κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης

Κρίση κυβερνητικής νομιμοποίησης, κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης
Ικανότητες διακυβέρνησηε στην Ελλάδα και στην λοιπή Ευρώπη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη
 Η ηθική της ευθύνης στην
      Ελλάδα της κρίσης
     και σε άλλες κρίσεις

Πράσινος πολιτικός χώρος στην Ελλάδα; Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση «εδώ στο Νότο».

Μιχάλης Παπαγιαννάκης (1941 - 2009)

Μάικλ Σαντέλ: Γιατί οι φιλελεύθεροι είναι ανίσχυροι απέναντι στους λαϊκιστές και στους εθνικιστές;

Περιοδικό «Ο Πολίτης» 1976-2008, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας ΑΣΚΙ

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)
Λόγος για την ερχόμενη,
την πραγματικά μεγάλη
             κρίση

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου
Πόσο παγερά αδιάφορος
       να μένει κανείς;

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι
Οι «περιπέτειες της δια-
 λεκτικής» στο Παρίσι
      του 1969

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)
Δαμ. Παπαδημητρόπουλος
   και συνυπογράφοντες

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή
Ένας ιστοχώρος για την Βενετία Γαζίλα

Ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες

«Αυτά που ονομάζουμε ιδεολογίες είναι ψευδαισθήσεις προικισμένες με την ισχύ πεποιθήσεων που συμμερίζονται πολλοί από κοινού». Με τέτοιες πεποιθήσεις, «τα άτομα αυτοεξαπατώνται για το τί είναι αυτά τα ίδια και ποιά η κατάστασή τους».
Οι δεδομένοι συσχετισμοί κοινωνικής δύναμης παράγουν
«δομική βία», δηλαδή επικοινωνιακά εμπόδια που λειτουργούν «διακριτικά» και περνούν απαρατήρητα, ωστόσο είναι αποτελεσματικά. «Οι εμπλεκόμενοι σε τέτοιες συστηματικά κολοβωμένες διαδικασίες επικοινωνίας, σχηματίζουν πεποιθήσεις υποκειμενικά αβίαστες, οι οποίες όμως είναι ψευδαισθητικές, απατηλές». Έτσι, οι πολίτες δημιουργούν οι ίδιοι μια πολιτική ισχύ, η οποία, «όταν θεσμοποιηθεί, μπορεί να στραφεί και εναντίον τους» (με τα λόγια του Jürgen Habermas)

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.
Λέο Στράους, Μαξ Βέμπερ,
Φρίντριχ Νίτσε σε «διάλογο»

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης
Αστικός ακτιβισμός για την
  «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»

Eurozine

Blätter für deutsche und internationale Politik

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία
Ζωή και θάνατος του Τάσου Τούση
του ανθρώπου που έγινε σύμβολο

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Nέα κατάσταση, νέα καθήκοντα

Niko Paech: Καταστροφική οικονομική μεγέθυνση Η θύελλα της προόδου & τα ερείπια που αφήνει πίσω

Κρίστοφερ Λας: Πρόοδος, η τελευταία δεισιδαιμονία

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968
 Ηθικός και πολιτικός σχε-
τικισμός με πρόσχημα «αντι-
 ιμπεριαλισμό», «πολιτισμι-
κές σπουδές» (cultural stu-
dies) και «μετααποικιο-
     κρατικές» θεωρίες
     (postcolonialism)

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ
  Μια κριτική διερεύνηση

«Κοινωνίες της διακινδύνευσης» (Ούλριχ Μπεκ), πανδημία και πολιτικές αυταπάτες

O Joschka Fischer στο Project Syndicate

O Joschka Fischer στο Project Syndicate
      Διεθνής Πολιτική

Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός - Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών

Ταρκόφσκι

Δεξαμενή Σκέψης Zentrum Liberale Moderne (Αγγλικά - Γερμανικά)

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;
Νεανική διαμαρτυρία για
 το κλίμα & διαμαρτυρία
ενάντια στη διαμαρτυρία

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;
Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού
  Alessandro Leogrande:
Enrico Berlinguer contro il
   consumismo, 1977
   - σαν να ήταν χθές