Νέα κόμματα, ενταφιασμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, ο «κεντρώος» φιλο-Νεοδημοκρατικός φιλελευθερισμός στην αρένα με χαλκά στην μύτη

Με την σχεδόν ταυτόχρονη ίδρυση των δύο νέων προσωποπαγών κομμάτων, της «Ελπίδας για την Δημοκρατία» της κ. Καρυστιανού και της «Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης» του κ. Τσίπρα, δεν άλλαξε μόνον η κομματική τοπογραφία. Άλλαξε απότομα και η ρητορική των πρωταγωνιστών στον πολιτικό λόγο, τόσο των κομματικών στελεχών, όσο και των πολιτικολογούντων στα Μέσα Ενημέρωσης. Αυτή η αλλαγή ρητορικής είναι αποκαλυπτική για τις προθέσεις και στρατηγικές ποικίλων κομματικών πλευρών, ιδίως όσο είναι ακόμη ωμή και ανεπεξέργαστη. Σύντομα θα πιάσουν δουλειά  οι spin doctors και οι κατασκευαστές παραπλανητικών συσκευασιών. 

Το γεγονός ότι η ΝΔ αναβαθμίζει και προωθεί τον ευνοϊκό για την ίδια αντίπαλο, τον κ. Τσίπρα (και επίσης, σχεδόν παραβλέπει την κ. Καρυστιανού) ήταν αναμενόμενο. Ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης υπερέβαλλε εαυτόν: Επαίνεσε την πολιτική ικανότητα του κ. Τσίπρα, αναβαθμίζοντας τον σε νέο «Μακιαβέλι». Οι αντίπαλοι της ΝΔ θα έπρεπε, και μόνον από αυτό, να υποπτευθούν ότι κάποιο λάκο έχει η φάβα. Ή, μάλλον, ότι υπάρχει μόνον λάκος χωρίς καθόλου φάβα. Πολύ ωμό το πιάτο που σέρβιρε o σεφ Άδωνις; Οι δημοσιογραφικοί σερβιτόροι του κ. Τσίπρα φρόντισαν αμέσως να το καλύψουν με σάλτσα. 

Όσοι σκέφτονται στρατηγικά, ήδη στοιχηματίζουν ότι όλα θα κριθούν σε δεύτερη εκλογική αναμέτρηση
Από το ΠΑΣΟΚ, ο κ. Δούκας έκανε μια πολύ χρήσιμη κίνηση: Προτείνοντας στην ΕΛΑΣ σύμπραξη, υπό την ηγεσία όποιου από τα δύο αυτά κόμματα έλθει πρώτο, ξεσκέπασε την πραγματική στρατηγική του Τσίπρα και των Τσιπριστών στο παρασκήνιο. Οι Τσιπριστές του προσκηνίου αντέδρασαν παρορμητικά, απαντώντας ότι δεν τους απασχολεί μια τέτοια σύμπραξη, διότι, εκτός των άλλων, ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ δεν είναι πολιτικά «όμοροι χώροι». Προφανώς, η τέτοια δήλωση του νεότευκτου επικοινωνιακού επιτελείου της ΕΛΑΣ, είναι αδύνατο να μην έγινε σε συνεννόηση με τον ίδιο τον κ. Τσίπρα. Αυτό ήταν ένα από τα συνήθη επιπόλαια, παρορμητικά λάθη του. Θα δούμε και άλλα.
Δεν ξέρουμε άν ο κ. Δούκας έριξε το δόλωμα συνειδητά, όμως η κίνηση του είναι χρήσιμη και για τους εκτός ΠΑΣΟΚ. Όσοι πολίτες δεν είναι βαμμένοι οπαδοί ούτε της ΝΔ, ούτε του ΠΑΣΟΚ, ούτε ανήκουν στούς προσωπικούς γκρούπις του Τσίπρα, μπορούν τώρα να υποπτεύονται ποιοί θα μπορούσαν να συμμαχήσουν με την ΝΔ μετά την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση και ποιοί όχι. Ιδιαίτερα, άν μεταξύ των δύο εκλογών γίνει αλλαγή του αρχηγού της.

Δένδιας ante portas, λοιπόν;
Ευνόητο είναι ότι το παραπάνω ισχύει εξίσου, ανεξάρτητα από το ποιό κόμμα θα έχει κερδίσει στις πρώτες (αλλά και στις δεύτερες !) εκλογές την πρώτη, την δεύτερη ή την τρίτη θέση.

Διότι, εκτός των άλλων, ο μονοδιάστατος άξονας πολιτικών συντεταγμένων «Δεξιά-Κέντρο-Αριστερά» είναι πια περσινά ξινά σταφύλια, όπως, πολύ σωστά, υπονόησε και το νεότευκτο επικοινωνιακό επιτελείο της ΕΛΑΣ. Το παν είναι, λένε, οι νέες εκλεκτικές συγγένειες «πολιτικής κουλτούρας». Μας κλείνουν το μάτι υπονοώντας το 2015: Την συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Οι απότομες αλλαγές ρητορικής και η σύγκλιση της σκληρής εκλογικής ατζέντας της ΝΔ με την υπό συγκρότηση πολιτική ατζέντα του Τσίπρα και των ποικίλων ακολούθων του, καταστρέφουν οριστικά δύο πολιτικές ατζέντες προσκολλημένες στο παρελθόν. Το πτώμα της προ πολλού θανούσας Ριζοσπαστικής Αριστεράς ενταφιάζεται. Και τί συμβαίνει με την ατζέντα του άσπονδου εχθρού της; Δηλαδή εκείνου του είδους «κεντροδεξιού» έως και «μετριοπαθούς κεντρώου» φιλελευθερισμού, η οποία εκφράζεται μέσω επώνυμων αρθρογράφων σε μεγάλα Μέσα, μέσω εντύπων και sites τύπου Liberal, Athens Voice κτλ, ή ακόμη και παρασιτώντας ως Μεταρρυθμιστική, εικονικά ΠΑΣΟΚική, αλλά πάντοτε και προπαντός εμμονικά φιλο-Νεοδημοκρατική «κεντρώα φιλελεύθερη» πτέρυγα. Αυτοί, άν και επικαλούνται τον ορθό λόγο, προκειμένου να συνεχίσουν τον δρόμο που διάλεξαν, κάνουν πως δεν βλέπουν την απότομη στροφή, κλείνουν τα μάτια και ορμούν μπροστά.

Και για όσους δεν κατάλαβαν, ο κ. Πάνος Καμμένος λέει πιο απλά τί μπορεί να έρχεται: «Στη δεύτερη Κυριακή θα κατέβαινα για να σχηματιστεί κυβέρνηση». Αυτός, όπως και το 2015, πιστεύει σταθερά στις συνθέσεις. «Μπορεί στη ΝΔ να γίνει, για παράδειγμα αλλαγή εξουσίας. Μπορεί να αναλάβει ο Δένδιας». Ο Σαμαράς «ΠΑΣΟΚοποίησε το κόμμα. Έφερε και τα άκρα και το ΠΑΣΟΚ. [...] Σαμαράς και Βενιζέλος οδηγούσαν τη χώρα στον γκρεμό της Γερμανίας και του Σόιμπλε, γι’ αυτό έκανα συγκυβέρνηση με τον Τσίπρα. Βγήκε η χώρα από τα μνημόνια λόγω της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ.».

Για τον παλιό προϊστάμενο του, τον κ. Τσίπρα, είπε μεταξύ άλλων: «Βλέπω ότι με τα στελέχη που έχει κοντά του έχει κάνει στροφή προς το κέντρο. Έχει φύγει από τη λογική των ακραίων συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, έχει κυβερνήσει, έχει αποκτήσει μεγάλη εμπειρία από ξένους ηγέτες, άφησε 37 δισ. στα ταμεία». Το δε ΠΑΣΟΚ, «πεθαίνει», λέει ο κ. Καμμένος.

Μεγάλη αλήθεια είναι αυτό που υπονόησε και το νεότευκτο επικοινωνιακό επιτελείο της ΕΛΑΣ: Ο μονοδιάστατος άξονας πολιτικών συντεταγμένων «Δεξιά-Κέντρο-Αριστερά» δεν λέει πια τίποτε σημαντικό. Όμως οι επικοινωνιακοί της ΕΛΑΣ κάνουν ένα σοβαρό λάθος: Οι νέες εκλεκτικές συγγένειες «πολιτικής κουλτούρας» δεν υπάρχουν εν λευκώ. Οι ΕΛΑΣίτες συγκλίνουν «πολιτισμικά» με την εθνικολαϊκή ψυχή της  ΝΔ, ενώ ταυτόχρονα τα υπό εκπόνηση βασικά προγραμματικά τους πλαίσια συγκλίνουν με τα εξελισσόμενα προγραμματικά της ΝΔ. Και δεν είναι κάτι καινοφανές. Συγκλίνουν όπως ήδη είχε συγκλίνει ως προς τα βασικά με τον ΣΥΡΙΖΑ πρώτα η «αντιμνημονιακή» ΝΔ Σαμαρά (2010-2012) και μετά οι ΑΝΕΛ (2015 -2019).

Κακώς θα εκπλαγούν κάποιοι, άν μερικοί από την εμμονικά φιλο-Νεοδημοκρατική, ή ενίοτε και την εικονικά ΠΑΣΟΚική, «κεντρώα φιλελεύθερη» πτέρυγα, αφού καταλαγιάσει η χαρά τους για τον νέο γενικό γραμματέα της ΝΔ Κυρανάκη, γίνουν αύριο ένθερμοι υποστηρικτές μιας συγκυβέρνησης Δένδια-Τσίπρα ή και Μητσοτάκη-Τσίπρα. Άν βέβαια οι αριθμοί των βουλευτών και οι διακανονισμοί εντός ΝΔ, και κυρίως μεταξύ των ισχυρών φίλων της, το επιτρέψουν. Ή το επιβάλουν. Οι εκλεκτικές συγγένειες «πολιτικής κουλτούρας» παράγουν πολιτικά - προγραμματικά αποτελέσματα σ' όλο το κομματικό φάσμα.

Στους καιρούς που ζούμε, και ενώ όλο το μιντιακό τοπίο της χώρας έχει εκφυλιστεί σε σκωληκοειδή απόφυση ενός στόλου δεξαμενοπλοίων, οι εκλεκτικές συγγένειες «πολιτικής κουλτούρας», οι άσχετες με ιδεολογίες και με γειτονίες στον μονοδιάστατο άξονα «Δεξιά-Κέντρο-Αριστερά», μπορούν πιά να γίνονται ακόμη και κοινό κυβερνητικό πρόγραμμα.

Γ. Ρ.

Σύμβολο αλλαγής των καιρών, τώρα όπως άλλοτε - Αγία Πετρούπολη:
Όχι φωτιά στα Θερινά Ανάκτορα, αλλά στο terminal πετρελαίου του λιμανιού.
Όχι από επαναστατημένους στρατιώτες αλλά από Ουκρανικά drones

Το τέλος της Ριζοσπαστικής Αριστεράς

Γεωπολιτική «αλλαγή εποχής», ημεδαποί ομφαλοσκόποι - «Σας τα είπαμε, μας τα είπατε, σας τα ξαναλέμε»

 

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

Αμυντική αυτονομία της Ευρώπης: Πώς; Με τί λογής Γερμανία; Για ποιό σκοπό; Τί λογής φιλελεύθερο δημοκρατικό κράτος να υπερασπιστούμε;

→ Φραντσίσκα Μπράντνερ: Η πιο Μοναχική Ήπειρος - Η Ευρώπη και το βάρος τηςΆμυνας της ←
Ετήσια Ευρωπαϊκή Διάλεξη 2026, Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών, Κολλέγιο St Antony's, Οξφόρδη, 14.05.2026 

 

Η Ετήσια Ευρωπαϊκή Διάλεξη για το 2025-2026 στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Κολλεγίου St Antony's της Οξφόρδης, αυτή τη χρονιά από την Φραντσίσκα Μπράντνερ, συμπρόεδρο του γερμανικού κόμματος των Πρασίνων και βουλευτή στην Bundestag, μαζί με την ιστορική ομιλία του Καναδού Πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνερ στο Νταβός, την «Διάλεξη Τσώρτσιλ» 2026 στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης από την Κάγια Κάλλας και βέβαια τις πολλές παρεμβάσεις του Μάριο Ντράγκι (o οποίος πρόσφατα τιμήθηκε από τον Δήμο του Άαχεν με το Βραβείο Καρλομάγνος), είναι συμβολές για να κατανοηθεί τί σημαίνει αλλαγή των καιρών για την Ευρώπη και όχι μόνον. Κυρίως είναι πρακτικοί οδηγοί για το δέον γενέσθαι, εφόσον άλλες εναλλακτικές λύσεις φαίνονται ήδη ουτοπικές και ανεδαφικές, ή «απαράδεκτες» όπως λέει η Μπράντνερ.

Καζιμίρ Μάλεβιτς, «Αθλητές», 1928–1932, εμπνευσμένο από την ουκρανική λαϊκή τέχνη © PD, via Neue Zürcher Zeitung

Το πρωτείο της πολιτικής - Δεν είναι η πρώτη φορά  που ο Ντράγκι είναι πιο πολιτικός από πολλούς πολιτικούς

Η Μπράντνερ μίλησε για την αμυντική αυτονόμηση της Ευρώπης. Από όλες τις πτυχές της ομιλίας της αναδύεται ένα πρόβλημα το οποίο δεν κατονομάζει ρητά, ωστόσο αφορά σε μέγιστο βαθμό, τόσο το τί θα γίνει με την αμυντική αυτονόμηση της ηπείρου, όσο και όλες τις άλλες μεγάλες προκλήσεις και δυσκολίες μπροστά στις οποίες βρίσκεται σήμερα η Ευρώπη. Στην πιο γενική ομιλία του στο Άαχεν, κατά την παραλαβή του Βραβείου Καρλομάγνος, ο Μάριο Ντράγκι το έθεσε απερίφραστα: Μπροστά στις τωρινές προκλήσεις, είτε αφορούν την οικονομία, είτε την άμυνα, είτε την θέση στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, για την Ευρώπη και για τα κράτη που αποτελούν την ΕΕ «το βαθύτερο πρόβλημα είναι πολιτικό».

Η Μπράντνερ μας θυμίζει ότι ο προβληματισμός για την ανάγκη ευρωπαϊκής αμυντικής και στρατηγικής αυτονομίας έχει μακρά προϊστορία. Αλλά μόνον μετά από το «σοκ» της επίθεσης Πούτιν εναντίον της Ουκρανίας το 2022 κόπηκαν τα «συγκαταβατικά χαμόγελα» και υπήρξαν αποφάσεις και οικονομικές ροές. Με την δεύτερη εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ και τις νέες καταστάσεις που έφερε στον πλανήτη, φαίνεται πως ο δρόμος προς την αμυντική αυτονομία είναι δρόμος χωρίς επιστροφή. Όπως είπε πρόσφατα και ο σημαντικός Βούλγαρος πολιτικός επιστήμονας Ιβάν Κράστεφ, επίσης ομιλητής στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Κολλεγίου St Antony's της Οξφόρδης (Ετήσια Διάλεξη για το 2023-2024), «η παλιά τάξη πραγμάτων δεν θα επιστρέψει»​. Ούτε θα ξαναδούμε την Αμερική που ξέραμε. Φυσικά, για την βραδυπορία και την καθυστερημένη δράση, την οποία επέβαλαν μόνον εξωτερικοί, δηλαδή εξωευρωπαϊκοί παράγοντες και η ανυπαρξία εναλλακτικής λύσης, το βαθύτερο πρόβλημα ήταν και είναι πολιτικό. Πολιτικών αντιλήψεων και, κυρίως, συσχετισμών πολιτικών δυνάμεων εντός των κρατών-μελών της ΕΕ, άρα και εντός της Ευρώπης ως όλου.

Καζιμίρ Μάλεβιτς, «Κορίτσια σε χωράφι»

Φραντσίσκα Μπράντνερ: Η πιο Μοναχική Ήπειρος - Η Ευρώπη και το βάρος της δικής της Άμυνας

 

Franziska Brantner : The Lonelier Continent: Europe and the Burden of its Own Defence - The Annual European Lecture, European Studies Centre, St Antony's College, Oxford - 14.05.2026, από την επίσημη ιστοσελίδα της Φραντσίσκα Μπράντνερ, συμπροέδρου του κόμματος Πράσινοι/Ένωση 90 της Γερμανίας (αγγλικά)

 

Η Ετήσια Ευρωπαϊκή Διάλεξη 2026, Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών, Κολλέγιο St Antony's, Οξφόρδη - 14.05.2026

Πρύτανη Goodman, Διευθυντή Betts, συνάδελφοι, φοιτητές, φίλοι,

είναι τιμή μου να μιλώ σ' αυτή την αίθουσα. Και είναι, για μένα, κάτι περισσότερο από τιμή. Eίναι ένα είδος «επιστροφής στo σπίτι». Πέρασα ένα χρόνο στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών, εκπονώντας την διδακτορική διατριβή μου, και το χρέος που οφείλω για εκείνη τη χρονιά δεν είναι κάτι που μπορώ εύκολα να μετρήσω. Εδώ έμαθα τί σημαίνει να σκέφτεσαι σοβαρά για την Ευρώπη· όχι ως θεσμική αρχιτεκτονική ή ως ένα σύνολο νόμων, αλλά ως πολιτισμό, με μια ιστορία που απαιτεί υπομονή, με αντιφάσεις που απαιτούν ειλικρίνεια και με ένα μέλλον που απαιτεί φαντασία. Τα σεμινάρια σε τούτο το Κέντρο, οι συζητήσεις στην λέσχη, η καλοσύνη των συναδέλφων υποτρόφων να πάρουν μια ξένη μεταπτυχιακή φοιτήτρια υπό την προστασία τους και να αντιμετωπίσουν τις ιδέες της ως άξιες συζήτησης, αυτά τα πράγματα με διαμόρφωσαν διανοητικά και με διαμόρφωσαν ως άτομο. Είμαι πολύ ευγνώμων για το πλούσιο πνευματικό και ανθρώπινο περιβάλλον αυτού του τόπου.
Το Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών έχει τώρα μισό αιώνα ζωής και σ' αυτά τα πενήντα χρόνια κάνει κάτι σπάνιο στη δημόσια ζωή μας: Επιμένει, ενάντια σε όλη την βαρυτική έλξη της μόδας και της κρίσης, ότι η Ευρώπη είναι θέμα άξιο να το σκεφτόμαστε σφαιρικά, ολοκληρωμένα, και, ας πούμε, αργά και νηφάλια. Η λίστα όσων έχουν κάνει εδώ αυτή την Ετήσια Διάλεξη πριν από εμένα - π.χ. ο Πάτεν [Lord Chris Patten, 2016], ο Σόιμπλε [Wolfgang Schäuble, 2012], ο Αθνάρ [Jose Maria Aznar, 2002] - δεν είναι τέτοια που ενθαρρύνει την ελαφρότητα σε ένα εισαγωγικό ομιλίας.
Ας ξεκινήσω λοιπόν με μια πρόταση την οποία δεν θα είχα γράψει πριν από δέκα χρόνια· και θα με έφερνε σε δύσκολη θέση εάν την είχα γράψει πριν από πέντε χρόνια.
Η Ευρώπη είναι μόνη.
Όχι εντελώς, όχι αμετάκλητα. Αλλά είναι πιο μόνη από όσο μόνη βρέθηκε σε οποιαδήποτε στιγμή μετά το 1945. Είναι μόνη με έναν τρόπο ο οποίος θα άφηνε κατάπληκτους τους αρχιτέκτονες της μεταπολεμικής μας τάξης πραγμάτων, τον Μονέ (Jean Monnet), τον Σουμάν (Robert Schuman), τον Αντενάουερ (Konrad Adenauer), τον Μπέβεν (Ernest Bevin), τον Σπινέλι (Altiero Spinelli) και τον Τσώρτσιλ (Winston Churchill), ακόμη και τον Ντε Γκωλ στις πιο πεισμωμένες και μοναχικές στιγμές του. Για πρώτη φορά μετά από τρεις γενιές, είμαστε μια ήπειρος αναγκασμένη να σκεφτεί σοβαρά την άμυνα της επικράτειας της, την ασφάλεια της γειτονιάς της και την αξιοπιστία της δικής της αποτρεπτικής ικανότητας, χωρίς να υποθέτει ότι θα έλθει από κάπου αλλού το «ιππικό» για να την βοηθήσει.
Αυτό είναι το θέμα της διάλεξής μου απόψε. Θέλω να υποστηρίξω τέσσερα πράγματα.
Πρώτον: ότι για πολύ καιρό, το ζήτημα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας ήταν μια γαλλική εμμονή, μια γερμανική αμηχανία, ένας βρετανικός εκνευρισμός· και σήμερα, nolens volens - θέλοντας και μη - έχει γίνει μια ευρωπαϊκή αναγκαιότητα. Όχι επειδή το επιχείρημα υπέρ της στρατηγικής αυτονομίας έπεισε, αλλά επειδή οι άλλες σημερινές εναλλακτικές λύσεις είναι απαράδεκτες.
Δεύτερον, ότι ανταποκρινόμαστε· με πρωτοφανή χρηματικά ποσά, με νέους θεσμούς, με έναν ρυθμό λήψης αποφάσεων ο οποίος το 2019 θα ήταν αδιανόητος. Όμως τα χρήματα και τα ακρωνύμια, ακόμη δεν συνιστούν στρατηγική. Έχουμε προϋπολογισμό. Δεν έχουμε ακόμη αμυντικό δόγμα.
Τρίτον - και σ΄αυτό θέλω να αφιερώσω τον περισσότερο χρόνο μου απόψε -, ότι η απάντηση πρέπει να είναι μια γνήσια ευρωπαϊκή απάντηση, αλλά και να απαντά σε ένα ιδιαίτερο ερώτημα το οποίο βρίσκεται στην καρδιά της: Στο ζήτημα της Γερμανίας. Η αύξηση της γερμανικής στρατιωτικής ισχύος είναι μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις στην ευρωπαϊκή ασφάλεια από την πτώση του Σιδηρού Παραπετάσματος και μετά. Το αν θα είναι ευλογία ή πρόβλημα εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το αν θα είναι, στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια, ενσωματωμένη στην Ευρώπη. Θα υποστηρίξω ότι γι' αυτήν τη νέα εποχή η Γερμανία χρειάζεται μια νέα κατευθυντήρια αρχή.
Και τέλος, το τέταρτο σημείο μου: Σε τούτη τη νέα εποχή, η ευρωπαϊκή μοναξιά δεν είναι μόνον στρατιωτική. Είναι επίσης, εγγενώς, η μοναξιά του θεματοφύλακα. Έχουμε γίνει οι θεματοφύλακες κάποιου πράγματος μεγαλύτερου από την επικράτειά μας, μιας πολιτικής παράδοσης της οποίας ο άλλος φύλακας έχει μπλέξει σε μεγάλη περιπέτεια.
Επιτρέψτε μου να τα πραγματευτώ ένα - ένα.

❧

© data from Gallup Institute

Δυο ψυχές σε τόπο και εποχή χωρίς ψυχή

Η ψυχρότητα μεταμφιεσμένη σε ψυχραιμία και η βολική καταφυγή-υπεκφυγή σε οσοδήποτε εύλογες δεοντολογίες, με την οποία ξεπροβοδίστηκαν τα δυο κορίτσια που έπεσαν αγκαλιασμένα, λέει και αυτή πολλά για τις ιδιωτικές «αρετές» και τα δημόσια βίτσια σε μικρόψυχους τόπους και καιρούς.
Στην αίσθηση της ήττας σχεδόν από τα γεννοφάσκια και στο - κάθε άλλο παρά αδικαιολόγητο - «αυτός ο κόσμος δεν είναι πια για μένα», η μόνη λογική και ενάρετη απάντηση, η αντίδραση του ψυχωμένου, είναι «Ποιος μίλησε για νίκη; Το παν είναι να αντέχεις» (Rainer Maria Rilke, Requiem für Wolf Graf von Kalckreuth).
Ποιοί να το πούν, σε όσες και όσους υπερβολικά πρόωρα, πολύ ρεαλιστικά, υποπτεύονται από μικροί τί είναι τούτος εδώ ο κόσμος; Πώς να τολμήσουν να ξεμυτίσουν στον κόσμο αυτό η αρετή (μια λέξη την οποία πολλοί φοβούνται να εκστομίσουν), η λογική και η αντίσταση στη μικροψυχία; Άν η τοξική βροχή που πέφτει τώρα σαν κατακλυσμός πάνω σε ανήλικους και ενήλικους, ποτίζοντας τους ώς τα κόκαλα, είναι ψευδαισθήσεις, ανορθολογισμός, μαγικές εικόνες και post-truth, «μεγάλα λόγια», δέος, δουλοπρέπεια και δοξολογίες για τους «πετυχημένους», τους «μεγιστάνες» ή τους επιχειρηματικούς «κολοσσούς» (συνήθως από την αντίπερα ακτή του Ατλαντικού), καταφρόνια για τους μικρούς, «ηττημένους» και «αποτυχημένους», τότε χρειάζεται πρώτα να βρούμε αντίδοτα γι΄ αυτές τις τοξίνες.

Γ. Ρ. 

Θεολογία και Τεχνολογία: Εγώ ειμι Κύριος ο Θεός σου. Ουκ έσονταί σοι θεοί έτεροι πλήν εμού

του Ντάνιελ Χάαζ

 

Daniel Haas: Du sollst keinen Gott neben mir haben,  Die Zeit, 10.5.2026, αρχειοθετημένο και εδώ

 

[Σηκώθηκαν τα Πράσα να Δείρουν τον Μανάβη]

Όταν ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς συνέστησε στον Πάπα Λέοντα να είναι προσεκτικός όταν σχολιάζει θεολογικά ζητήματα, πολλοί το είδαν ως παράδοξη ανοησία, ως μια ακόμη πιρουέτα στο γεμάτο πιρουέτες πολιτικό τσίρκο, με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ και οι οπαδοί του κάνουν τον κόσμο να κρατά την ανάσα του. Ωστόσο, με μια πιο προσεκτική εξέταση, το σχόλιο του Vance αποκαλύπτει πολλά. Αυτό που το διαπνέει, δεν είναι, όπως θα μπορούσε κανείς να υποθέσει, ναρκισσιστική αλαζονεία ή πρόθεση να σπάσουν τα ταμπού προκειμένου να καταρρεύσουν τα ηθικά φράγματα και να κορυφωθεί η προσοχή. Το σχόλιο αποκαλύπτει τί πιστεύει για τον εαυτό της μια κλίκα κατόχων της εξουσίας και επιχειρηματιών, οι οποίοι έχουν θέσει ως στόχο να διεκδικήσουν για τον εαυτό τους το Απόλυτο.
Σύμφωνα με αυτήν την ομάδα, τα θεολογικά ερωτήματα, δηλαδή τα ερωτήματα τα σχετικά με τον Θεό ως παντοδύναμη οντότητα η οποία δεν υπόκειται σε κοσμικούς νόμους, τώρα πια δεν πρέπει να τα πραγματεύονται κληρικοί. Τώρα πια, αυτά είναι υπόθεση των τεχνολόγων και των επιχειρηματιών. Ο Peter Thiel και οι οπαδοί του ονειρεύονται εδώ και καιρό να «μεταφράσουν» το άτομο, άν το εννοήσουμε ως το σύνολο των συγκεκριμένων περιεχομένων της συνείδησης του, σε αλγοριθμικούς σχηματισμούς. Η αξίωση να γίνει το κάθε τι τεχνικά εφικτό, έχει γίνει απόλυτη. Οι ψηφιακές καινοτομίες βάζουν στο στόχαστρο εκείνες τις περιοχές, για τις οποίες προηγουμένως προορίζονταν έννοιες όπως η μετά θάνατον ζωή και το πεπρωμένο, δύο κεντρικές και μεγάλες αρχές της θρησκευτικής σκέψης.

Τεχνολογία και θεολογία συγχωνεύονται © Alexey Demidov/unsplash.com, via Die Zeit

Ηλεκτρικά Κράτη & Πετρελαιο-Κράτη: Κίνα, η εμμονή των ΗΠΑ με το πετρέλαιο, ο «επικήδειος» του Μαρκ Κάρνεϊ για την παλιά τάξη πραγμάτων

του Νιλς Τζίλμαν

 

Nils Gilman: Electrostates vs. Petrostates - China is building a new green bloc, while the United States is doubling down on oil, Foreign Policy, Τεύχος Άνοιξης 2026, 23.3.2026, αποθηκευμένο και εδώ

  

Η ιστορική ομιλία του Πρωθυπουργού του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ  στο Νταβός, Ιανουάριος 2026 (ελληνικά, Ανιχνεύσεις)

Η διάβρωση της φιλελεύθερης διεθνούς τάξης πραγμάτων, η αναγγελία του τέλους της (Μαρκ Κάρνει), η πολιτική της ρήξης και όχι ομαλής μετάβασης (Ντόναλντ Τραμπ)

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δεν ήρθε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας τον Ιανουάριο για να προσφέρει ελπίδα. Ήρθε για να αναγγείλει έναν θάνατο. Η φιλελεύθερη διεθνής τάξη πραγμάτων, αυτή η περίτεχνη αρχιτεκτονική θεσμών, κανόνων και δημόσιων αγαθών, με την εγγύηση των ΗΠΑ και κατασκευασμένη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο,  έχει τελειώσει, μας ξεκαθάρισε ο Κάρνεϊ. Και η ρήξη είναι μη αναστρέψιμη, είπε. Όμως ο επικήδειος λόγος του Κάρνεϊ, όσο νηφάλιος και ακριβής κι αν ήταν, υποτίμησε το βάθος της ρήξης.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έθεσε απλώς τέρμα σε ένα σύνολο διπλωματικών ρυθμίσεων ή σε μια συγκεκριμένη αρχιτεκτονική των σχέσεων μεταξύ των  μεγάλων δυνάμεων. Ο Τραμπ είναι η πολιτική μορφή που προΐσταται του τέλους του μοντέλου του βιομηχανικού τεχνολογικού πολιτισμού του βασσισμένου στα ορυκτά καύσιμα. Με αυτό το μοντέλο μπόρεσε να δημιουργηθεί η φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων, να γίνει κερδοφόρα και, για ένα διάστημα, να είναι πολιτικά βιώσιμη. Την εξασθένηση της παγκόσμιας ηγεμονίας των ορυκτών καυσίμων στον μεταβολισμό [ανταλλαγές ενέργειας και υλικών πόρων] του κοινωνικο-οικονομικού συστήματος με την φύση, δεν την άρχισε ο Τραμπ. Η εξασθένηση αυτή προκλήθηκε από την έκδηλη αστάθεια που προκάλεσε η κλιματική αλλαγή, καθώς και από εμπόδια στην πρόσβαση στο πετρέλαιο τα οποία διαρκώς θέτουν ανταγωνισμοί όπως π.χ.  ο τωρινός πόλεμος των  ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Όμως ο Πρόεδρος των ΗΠΑ φροντίζει να αντικατασταθεί η φιλελεύθερη τάξη πραγμάτων με μια ανταγωνιστική αντιπαλότητα, και όχι να υπάρξει ομαλή μετάβαση.
Το τί θα αντικαταστήσει την φιλελεύθερη διεθνή τάξη πραγμάτων δεν θα γίνει αντικείμενο διαπραγμάτευσης στη Γενεύη ούτε θα κριθεί στη Χάγη [με τα Διεθνή Δικαστήρια της]. Θα καθοριστεί από το ποιος ελέγχει τις ενεργειακές ροές, τα κοιτάσματα ορυκτών και τα τεχνολογικά συστήματα από τα οποία εξαρτάται πλέον όλη η σύγχρονη ζωή.

Βρες τι λογής προπαγανδιστής - και ποιός ακριβώς - μιλάει: Αριστερός; Δεξιός; Κεντρώος;

Προσαρμογή του «Προσχέδιου για τον Μέγα Τράγο Ι» του Φρανθίσκο Γκόγια (δεν χρησιμοποιήθηκε ΑΙ)

[...] 

Δημοσιογράφος: Είπατε ότι το ΝΑΤΟ είναι περιττό.

Απάντηση:  Πραγματικά, δεν ξέρω για ποιό λόγο υπάρχει το ΝΑΤΟ.
    
Δημοσιογράφος: Για να υπερασπιστούμε την μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Απάντηση: Εναντίον τίνος και γιατί;
 
Δημοσιογράφος: Λόγου χάρη, για να αποτρέψουμε τη Ρωσία από το να μας επιτεθεί, όπως ήδη επιτέθηκε εναντίον της Ουκρανίας.
Απάντηση: Η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
  
Δημοσιογράφος: Μα γι' αυτό ακριβώς μπόρεσε και της επιτέθηκε η Ρωσία, επειδή η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Απάντηση: Η Ρωσία επιτέθηκε στην Ουκρανία επειδή εμείς απειλήσαμε να την δεχτούμε στο ΝΑΤΟ. Νομίζω ότι το ΝΑΤΟ είναι περιττό.
 
Δημοσιογράφος:  Δουλειά του είναι να διασφαλίζει ότι δεν είναι και τόσο απλό να αλλάζουν τα σύνορα στην Ευρώπη.
Απάντηση: Αλήθεια; Τι συνέβη στη Γιουγκοσλαβία; Το ΝΑΤΟ ήταν αυτό που βομβάρδισε τη Γιουγκοσλαβία και άλλαξε τα σύνορα. Έχετε ξεχάσει πώς δημιουργήθηκε το Κοσσυφοπέδιο;

 

Δημοσιογράφος: Το Κοσσυφοπέδιο δεν το δημιούργησε το ΝΑΤΟ [με την έναρξη της κυριαρχίας της Ένωσης Γιουγκοσλάβων Κομμουνιστών υπό τον Τίτο το 1945, ορίσθηκε ως Αυτόνομη Περιοχή της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Σερβίας, η οποία ήταν μια από τις Ομόσπονδες Χώρες -  μέλη της τότε Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας, τα οριστικά όρια του συμφωνήθηκαν το 1959, ενώ το 1963, παράλληλα με συνατγματικές μεταρρυθμίσεις, μετονομάστηκε σε Σοσιαλιστική Αυτόνομη Περιφέρεια της Σερβίας]. Αλλά απαντήστε παρακαλώ στο ερώτημα αν εσείς θα καταργούσατε το ΝΑΤΟ.

Απάντηση: Το επιχείρημά σας ότι το ΝΑΤΟ είναι μια αμυντική συμμαχία είναι ψευδές. Το ΝΑΤΟ βοήθησε να σκοτωθεί ο Καντάφι στη Λιβύη. Άλλαξε σύνορα. Τι είναι το ΝΑΤΟ; Μια στρατιωτική δύναμη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την προβολή της αμερικανικής ισχύος στην Ευρώπη. Η Ευρώπη θα έπρεπε να αμύνεται μόνη της. Θα δείτε, με τη Ρωσία θα τα πάτε πολύ καλά. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια αγοράζατε φυσικό αέριο από τη Ρωσία.
 

Δημοσιογράφος: Και το μετανιώσαμε πικρά από την ημέρα της ολοκληρωτικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Απάντηση: Για τα τωρινά προβλήματά σας με τη Ρωσία ευθύνονται οι ΗΠΑ 

[...]

Φαινομενικές ομοιότητες με άσεμνες χειρονομίες είναι απατηλές - Χρησιμοποιήθηκε το Advanced Vector Math του Godot Engine 4.7

Πόλεμοι για το πετρέλαιο: Τα έξυπνα πουλιά από τη μύτη πιάνονται

Γίνονται ακόμη πόλεμοι για το πετρέλαιο. Αυτό μπορεί να τελειώσει σύντομα. Την ενεργειακή μετάβαση είναι αδύνατο να την σταματήσουν, ούτε καν η ευκίνητη φιγούρα υπό το όνομα Ντόναλντ Τραμπ και οι Τραμπ-άκουλες που την κινούν πίσω από το πανί, ή άνθρωποι όπως η νυν Γερμανίδα Υπουργός Οικονομίας Katherina Reiche, σύμφωνα με πολλούς επιφανής λομπίστρια και στέλεχος εταιρειών φυσικού αερίου πριν γίνει υπουργός. Ανεμοδιώχτες, επειδή είναι λομπίστες ή πολιτικοί εκπρόσωποι λόμπυ ορυκτών καυσίμων, υπάρχουν παντού βέβαια.

Συνδυασμένες αιολικές και ηλιακές εγκαταστάσεις στο Μπινζού, ανατολική Κίνα. Η βαθύ μπλέ έκταση είναι απέραντη εγκατάσταση φωτοβολταικών. © Photo AFP, via Der Spiegel

Αλλά άς έρθουμε πιο κοντά για να δούμε και ένα άλλο, διαφορετικό επεισόδιο του ίδιου έργου: Στους δικούς μας τυχοδιώχτες. Τι δουλειά είχε ο Νίκος Δένδιας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο 'Αμπου Ντάμπι των ΗΑΕ, του πιο ορκισμένου αραβικού στηρίγματος της εξτρεμιστικής «πολιτικής πολυκατοικίας», στο ρετιρέ της οποίας κατοικοεδρεύει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου; Ειδικά σε τέτοιους καιρούς, Μάη του 2025. Όταν κανείς, μα κανείς  άλλος πρωθυπουργός χώρας-μέλους της ΕΕ δεν έχει πάει εκεί, τουλάχιστον από τότε που άρχισε ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ αφενός, Ιράν αφετέρου.

Άλλη μια «στρατηγική σχέση», διάβολε! 

Στο τριγωνικό σχήμα των αναστατωμένων σχέσεων ΗΠΑ-Ευρώπης-Μεσανατολικού Πετρελαιάδικου, η «αποστασία» της Ιταλίας της Τζόρτζια Μελόνι, η οποία κάποτε «κατανοούσε» σφόδρα την σημερινή Αμερική αλλά, απηυδυσμένη με τους υπερατλατικούς μπαχαλάκηδες αναφώνησε basta, αφήνει τρύπα δυσθεώρητου μεγέθους, ιδιαίτερα ορατή υπό Μεσογειακή οπτική γωνία. Η Τζόρτζια Μελόνι μπορεί να είναι ακροδεξιά, αλλά δεν είναι ηλίθια.

Όμως υπάρχουν και πολύ πιο έξυπνα ξυπνοπούλια: Το έχουν πολλαπλά αποδείξει, μπορεί, εύκολα να βρεθούν στο Έθνος των Πολυμήχανων τυχοδιώκτες, ακόμη και για να σκεφτούν να καλύψουν αυτό το κενό Ευρω-Μεσογειακής «Αμερικανοφιλίας». Όλα να τα περιμένεις από τους νέους «φιλοϊσραηλινούς» και «στρατηγικούς συμμάχους του Ισραήλ» οι οποίοι «ανακάλυψαν» για πρώτη φορά το Ισραήλ 50 χρόνια και κάτι μετά την ίδρυση του. Με δεδομένο το βεβαρημένο παρελθόν (ακόμη και αντισημιτικό, με το συμπάθειο), εύλογο είναι να μη λαμβάνονται κατά γράμμα άλλα κίνητρα· οπότε μένει η δηλητηριώδης υποψία ότι και σ΄ αυτή τη μεταστροφή, έπαιξε μεν ρόλο η έλλειψη στρατηγικής μακράς πνοής για την σχέση με τον ανατολικό γείτονα μας, αλλά «αμαρτήσαμε» και για το πετρέλαιο. Και για τους πετρελαιάδες πάσης φύσεως και ειδικότητας. Άραβες, Αμερικανούς και ημεδαπούς, βεβαίως βεβαίως.

Ας μη μας ξεγελά, πάντως, η δουλοπρέπεια στα ημεδαπά ΜΜΕ, και όχι μόνον, προς τους προερχόμενους από την άλλη όχθη του Ατλαντικού, Peurifoys, Secretaries of War και Σία: It's all about money. Και ο υπερήφανος εθνικός στόλος μας για μια και μοναδική δουλειά πάει στον Περσικό Κόλπο. Δεν είναι Maersk, ούτε Cosco, ούτε Hapag Lloyd, ούτε Mediterranean Shipping Company, ούτε CMA, ούτε CGM, ούτε Evergreen ή Yang Ming. Δεξαμενόπλοια έχει, όχι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.

Όλα προειδοποιούν ότι στην προκειμένη περίπτωση, αυτοί που είναι τρελοί δεν είναι οι Ρωμαίοι. Ας ελπίσουμε όμως, ότι στα ξυπνοπούλια της πόλης με τις πάλαι ποτέ σοφές γλαύκες, δεν θα συμβεί αυτό που προφητεύει η σοφή παροιμία.

Γ.  Ρ.

Η συνέχεια, δύο άρθρα του Ullrich Fichtner: Παγκόσμια Ενεργειακή Μετάβαση, ο Τραμπ είναι ανίσχυρος να την σταματήσει - Όχι άλλο αίμα για πετρέλαιο, Give Peace a Chance

ΥΓ, 8.5.2026: Ακόμη και στο φιλο-MAGA-ικό Politico, φοβούνται ότι ο τρόπος με τον οποίο οι σημερινοί κυβερνώντες στην Ελλάδα επιχειρούν να καλύψουν το κενό Ευρω-Μεσογειακής Αμερικανοφιλίας είναι άγαρμπος. Και, αντί να του δίνει πλεονέκτημα, μπορεί να κάνει ζημιά στο αφεντικό. Στην συνοδευτική εικόνα, λέει πολλά το συμπαθές γίδι στο πλάι του κ. Μητσοτάκη.

 

Τώρα άρχισε η πραγματική μάχη για την ενέργεια του μέλλοντος - «Πετρελαϊκά» εναντίον «ηλεκτρικών» κρατών, γεωπολιτική

 

Ο επερχόμενος οικολογικός ψυχρός πόλεμος

 

 

 

Παγκόσμια Ενεργειακή Μετάβαση: Ο Τραμπ είναι ανίσχυρος να την σταματήσει - Όχι άλλο αίμα για πετρέλαιο, Give Peace a Chance

Δύο άρθρα του Ούλριχ Φίχτνερ

 

© Ullrich Fichtner: Globale Energiewende Dagegen ist auch Donald Trump machtlos, Der Spiegel, 29.4.2026, αρχειοθετημένο και εδώ

 

Πώς θα σας φαινόταν, αν αντί για καταστροφή του κόσμου, αυτό που διαφαίνεται σήμερα στον ορίζοντα είναι μια χρυσή εποχή της ψηφιοποίησης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας  Ευτυχώς, μερικά λαμπρά μυαλά προβλέπουν ακριβώς αυτό.

© Photo: Cesar Badilla Miranda   via Global Wind Energy Council (GWEC)

Την περασμένη εβδομάδα, δημοσιεύθηκε η «Παγκόσμια Έκθεση Αιολικής Ενέργειας 2026» (Global Wind Report 2026), η νέα έκθεση απόδοσης του κλάδου, και, φυσικά, τα στοιχεία είναι από καλά έως εξαιρετικά. Υπήρξαν και καιροί στους οποίους η αιολική ενέργεια έμοιαζε να παραπαίει. Τώρα, λένε οι κατασκευαστές, είναι ένας πυλώνας της «εποχής του ηλεκτρισμού». Με σχεδόν 1.300 γιγαβάτ (GW) συνολικής ισχύος παγκοσμίως, είναι αναντικατάστατη. 

Αυτό δεν είναι άσχημο για μια τεχνολογία την οποία ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ θεωρεί ως τη μεγαλύτερη «φάρσα» όλων των εποχών, κατασκεύασμα τσαρλατάνων, θύματα του οποίου πέφτουν μόνον οι πιο ανόητοι και χωρίς δύναμη αντίστασης, όπως εκείνος λέει. Λοιπόν, παρ' όλα αυτά, περίπου 900 εκατομμύρια νοικοκυριά στον σημερινό κόσμο προμηθεύονται την ηλεκτρική τους ενέργεια από την δύναμη του ανέμου. Κατά πάσα πιθανότητα, το «σπίτι» στο Mar-a-Lago δεν είναι ένα από αυτά.

Υπεράκτιο αιολικό πάρκο στην επαρχία Jiangsu της Κίνας: Τέλος στις επαναλαμβανόμενες ενεργειακές κρίσεις -    © Photo: VCG / Getty Images via Der Spiegel

Norbert Wiener, ο μαθηματικός της συνεργασίας ανθρώπινου νου και μηχανής: 1960, μια συμβουλή προς τους ενθουσιασμένους με την τεχνητή νοημοσύνη

«Όταν για να επιτύχουμε τους στόχους μας χρησιμοποιούμε μια μηχανική συσκευή, και ξέρουμε ότι από τη στιγμή που την θέσουμε σε κίνηση, δεν μπορούμε πια να παρέμβουμε αποτελεσματικά στη λειτουργία της, επειδή η εργασία της μηχανής γίνεται με ρυθμό πολύ γρήγορο και με τρόπο αμετάκλητο, ενώ εμείς δεν έχουμε στη διάθεση μας δεδομένα για να παρέμβουμε πριν από την ολοκλήρωσή της, τότε πώς πρέπει να σκεφτούμε πριν “δώσουμε δουλειά” στην μηχανή;  Πρέπει να είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι ο στόχος που της αναθέτουμε αντιστοιχεί πράγματι σ' αυτό που εμείς επιδιώκουμε και όχι απλώς σε μια απομίμησή της ελκυστικά χρωματισμένη».

Norbert Wiener: Some Moral and Technical Consequences of Automation - As machines learn they may develop unforeseen strategies at rates that baffle their programmers (Science, 6.5.1960)

επίσης, αποθηκευμένο ολόκληρο (pdf προς ελεύθερη λήψη) στο Cornell University,  Rose-Hulman Institute of Technology και UMD Department of Computer Science

Οι δυνάμεις πίσω από τον Τραμπισμό έχουν εμμονή με την παρακμή των ΗΠΑ. Mε τον ανορθολογισμό τους την επιταχύνουν

Mathieu von Rohr: Trump ist besessen vom Niedergang Amerikas – und beschleunigt ihn mit diesem Krieg, Der Spiegel, 2 Απριλίου 2026. αποθηκευμένο και εδώ

 

Έχουν εμμονή με την παρακμή της Αμερικής. Και κάνουν ό,τι μπορούν για να την επιταχύνουν. Π.χ. πυροδότησαν αυτόν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή χωρίς να έχουν σχέδιο εξόδου.

Αυτή η κρίση ίσως αλλάξει τον κόσμο, αλλά όχι όπως υποσχέθηκε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ. Η Αμερική χάνει, η Κίνα κερδίζει.

 

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ενώπιον του έθνους το βράδυ της Πρωταπριλιάς, για να εξηγήσει στον λαό του για πρώτη φορά γιατί οδήγησε τις ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν, μίλησε επί δεκαεννέα λεπτά και δεν είπε τίποτα καινούργιο. Αντί για επιχειρήματα, καυχησιολογία, απειλές, αμετροέπεια. Μίλησε για βομβαρδισμούς που θα στείλουν τους Ιρανούς πίσω στην Εποχή του Λίθου. Αξιοσημείωτα έξυπνη στρατηγική για να κερδίσει τις καρδιές και τα πνεύματα του Ιρανικού λαού. Τους υποσχέθηκε ότι θα καταστρέψει τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας στο Ιράν. Όλα θα τελείωναν σε δύο - τρεις εβδομάδες. Είχε στα χέρια του όλα τα χαρτιά. Είχε ήδη νικήσει.

Ο Τραμπ μίλησε και πάλι για τη Βενεζουέλα ως λαμπρό προηγούμενο για το Ιράν. Μίλησε για την απαγωγή του εξουσιαστή της, του Νικολάς Μαδούρο. Όμως το μόνο που κατάφερε έτσι, ήταν να κάνει ακόμη πιο φανερό πόσο εσφαλμένες εκτιμήσεις είχε κάνει από την αρχή για το Ιρανικό καθεστώς. Ταυτόχρονα περιέγραψε το Ιράν ως μία από τις πιο ισχυρές χώρες στον κόσμο. Ωστόσο, ακόμη και πριν αρχίσει τούτος ο πόλεμος, το Ιράν ήταν, με την ευνοϊκότερη γι΄αυτό εκτίμηση, μια μεσαία δύναμη.
Αυτό που έδειξε ήταν ότι έχει χάσει εντελώς τον έλεγχο της κατάστασης Είναι η εικόνα ενός πολιτικού ηγέτη ο οποίος παραπάτησε, σκόνταψε και μπήκε σε μια περιπέτεια στην οποία δεν μπορεί να βάλει τέλος.

Πετρελαιοφόρο στον Περσικό Κόλπο, χτυπημένο από Ιρανικά drones - © Photo: Kuwait Petroleum Corporation / Reuters, via Der Spiegel