Παρασκευή 7 Ιουνίου 2024

Το τέλος της Ριζοσπαστικής Αριστεράς

Η συζήτηση για το υπαρξιακό πρόβλημα της πάλαι ποτέ «Ριζοσπαστικής Αριστεράς
» διεξάγεται εντός ενός πολιτικού προσωπικού (του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και του κόμματος της Νέας Αριστεράς), αλλά και εντός ενός ευρύτερου κοινού αριστερών, που όπως όλα δείχνουν, έχουν χάσει πολλές συνέχειες και επεισόδια της πολιτικής και κοινωνικής περιπέτειας, εγχώριας και διεθνούς.
Πέρασαν 16 χρόνια από το 2008, τότε που μια από τις εμβληματικές προσωπικότητες της Ανανεωτικής Αριστεράς, χωρίς ψευδαισθήσεις, με λεπτή ειρωνεία και πολιτική διορατικότητα, καλούσε σε υποστήριξη του «κόμματος που μας έλαχε». Εννοούσε τον τότε ΣΥΝασπισμό και όχι τον υπό δημιουργία ΣΥΡΙΖΑ. Το σίγουρο είναι, ότι από τότε μέχρι σήμερα συνέβησαν πελώριες μεταλλάξεις στη φυσιογνωμία του πολιτικού και ιδεολογικού χώρου που κάλυπτε κάποτε ο ΣΥΝασπισμός και της διευρυμένης συνέχειας του  που γνωρίσαμε ως ΣΥΡΙΖΑ.
Η επώαση και ολοκλήρωση αυτής της πολιτικής μετάλλαξης είχε αρχίσει ήδη πριν το 2008. «Για την πλειοψηφία, μετά το τελευταίο συνέδριο του ΣΥΝ, επικράτησε η άποψη ότι έτσι έχουν τα πράγματα: ανανέωση τέρμα» (έγραφε η ίδια προσωπικότητα, στην Αυγή, ήδη στις 11.12.2005). Η ζωή του νέου, μεταλλαγμένου πολιτικού πλάσματος κράτησε δύο δεκαετίες. Πρώτα με την «χύμα Αριστερά» της δεκαετίας του 2000 (περίοδος προεδρίας Αλαβάνου στον ΣΥΝασπισμό και ίδρυση ΣΥΡΙΖΑ) και μετά με την «αντιμνημονιακή Αριστερά» της δεκαετίας του 2010. Αυτές οι δύο δεκαετίες οπισθοδρόμησαν το σύνολο του πολιτικού προσωπικού του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ, το παραδοσιακό κοινό της Ανανεωτικής Αριστεράς και κυρίως όσους πολίτες νεότερων γενιών παρακολούθησαν με ενδιαφέρον αυτή την μετά το 2000 πολιτική μετάλλαξη. Το οπισθοδρόμησαν πολύ πίσω από όποιες πολιτικές κατακτήσεις, λίγες ή περισσότερες, είχαν προσκομίσει ο ευρωκομμουνισμός, η όλη Ανανεωτική Αριστερά και άλλα κινήματα και ρεύματα ανανέωσης και πολιτικής χειραφέτησης, σε μια πορεία δεκαετιών, από τα τελευταία χρόνια της δικτατορίας μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990. Τώρα φαίνονται τα οριστικά αποτελέσματα της μετάλλαξης και ολοκληρώνονται τα τελικά κομματικά προϊόντα της. Είναι η όψιμη εποχή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και το κόμμα της Νέας Αριστεράς.
Το σκληρό και στυγνό πολιτικό πρόβλημα είναι το εξής: Η πλήρης πολιτική μετάλλαξη τυφλώνει αυτό το κοινό και έχει αμβλύνει ανεπανόρθωτα την πολιτική οξύνοια του αντίστοιχου πολιτικού προσωπικού. Έτσι, δεν μπορούν να δουν την πραγματικότητα, να διακρίνουν επείγουσες προτεραιότητες και στρατηγικές επιλογές, να σκεφτούν και να πράξουν πολιτικά στις σημερινές συνθήκες.
2011 στην παιδική χαρά (ή, παραφράζοντας τον «Μπολιβάρ» του Νίκου Εγγονόπουλου,
«Στρατηγέ Ευκλείδη, τι γύρευες στην Πλατεία, εσύ ένας Οξφορδιανός;»)

Π.χ. δεν μπορούν να δουν τη νέα κατάσταση και τα νέα καθήκοντα ενόψει της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας για την Ελλάδα, την Ευρώπη και τον πλανήτη ολόκληρο, μετά την αυτοκρατορική επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία (με στήριξη ισχυρών διεθνών συμμάχων του από την Κίνα και όχι μόνον, για τους δικούς τους απολύτως ιδιοτελείς λόγους). Ούτε μπορούν να διακρίνουν το απολύτως επείγον ζητούμενο της ενεργειακής μετάβασης, με προστασία των πληθυσμών και των οικονομικών δραστηριοτήτων εν μέσω κλιματικής κατάρρευσης. Ούτε βλέπουν τις αλλαγές των ρυθμίσεων της παγκοσμιοποίησης και τις συνέπειες των τεχνολογικών αλλαγών. Ούτε κατανοούν τις ανάγκες για ανασυγκρότηση των παραγωγικών δραστηριοτήτων για προσαρμογή στις νέες συνθήκες, περιβαλλοντικές, γεωπολιτικές, κοινωνικές, τεχνολογικές.
Διαβάζουμε ή ακούμε σκέψεις και ιδέες για τέτοια πράγματα, πότε πότε. Αλλά σπάνια. Αποκλειστικά και μόνον ως αποκλίνουσα, ως αιρετική σχολιογραφία σε sites και εφημερίδες. Ποτέ ως μέρος του επίσημου λόγου των ανθρώπων της πάλαι ποτέ «Ριζοσπαστικής Αριστεράς». Τίποτε από αυτούς που μένουν στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ούτε από αυτούς που έφυγαν και ίδρυσαν το κόμμα Νέα Αριστερά. Η πικρή αλήθεια είναι ότι σχεδόν τίποτε αξιοπρόσεκτο και στερεό δεν ακούμε και από άλλες κατευθύνσεις, είτε από δεξιά, είτε από αριστερά, είτε από το κέντρο, σύμφωνα με τη συμβατική πολιτική γεωγραφία.
Ας το δούμε πρακτικά και άς προσπαθήσουμε να θέσουμε το κρίσιμο ερώτημα για λογαριασμό αυτού του πολιτικού χώρου. Ιδού το δίλλημμα: Είναι αυτός ο πολιτικός κόσμος της πάλαι ποτέ «Ριζοσπαστικής Αριστεράς» υπό τη σημερινή του μορφή, ικανός να συζητά κρίσιμες πολιτικές επιλογές και στρατηγικές για το σήμερα και για το αύριο; Ή είναι οριστικά παρωχημένος, προορισμένος για το μουσείο της πολιτικής, για το κατά Ανδρέα Παπανδρέου «χρονοντούλαπο της ιστορίας»;
Με άλλα λόγια: Ποιά είναι ελπιδοφόρα και ρεαλιστική επιταγή για αυτόν τον κόσμο; Ριζικός πολιτικός μετασχηματισμός αυτού του πολιτικού χώρου; Ή μήπως απεμπλοκή, απεγκλωβισμός όσων συμμετασχόντων μπορούν να σωθούν, για να σωθούν όσα μπορούν να σωθούν, για διαφυγή από ένα πολιτικό ερείπιο που δεν είναι πια επανορθώσιμο, με την ελπίδα της οικοδόμησης ενός άλλου, διαφορετικού και βιώσιμου πολιτικού όλου; Αυτό το νέο όλον, άν θέλει να είναι βιώσιμο, δεν θα θυμίζει καθόλου ΣΥΡΙΖΑ των δεκαετιών 2000 και 2010, ούτε τίποτε από την αλήστου μνήμης «Ριζοσπαστική Αριστερά».
Το μεγάλο πρόβλημα γι' αυτούς τους ανθρώπους δεν είναι οι ηγεσίες τους και οι Πρόεδροι, ακόμη και άν υποθέταμε ότι αυτές οι ηγεσίες έχουν τις καλύτερες προθέσεις και τις πιο μεγάλες ικανότητες, ή ακόμη και άν υποθέταμε ότι έχουν τις χειρότερες  προθέσεις και τις πιο  μικρές ικανότητες. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο συνήθισαν να σκέφτονται οι όποιοι κομματικοί κορμοί και «βάσεις» έχουν απομείνει στα δύο αυτά κόμματα. Και το ακόμη πιο μεγάλο πρόβλημα είναι τα στελέχη τους, τα λεγόμενα μεσαία και τα κάτω από αυτά.
O κόσμος που έχει απομείνει στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ή έφυγε και συμμετέχει στο κόμμα Νέα Αριστερά, μοιάζει (όπως έμοιαζε εδώ και καιρό) με εγκλείστους ενός πολιτικού echo chamber, αλλά τώρα πια χωρισμένου σε δύο θαλάμους ή κλωβούς αντήχησης. Οι ήχοι που παράγονται στο εσωτερικό των κλωβών αντηχούσαν και αντηχούν ξανά και ξανά, επειδή προσκρούουν στα ηχομονωμένα τοιχώματα τους. Αυτά δεν επιτρέπουν σε άλλους ήχους να εισέλθουν απ’ έξω, ούτε αφήνουν τους ήχους που γεννιώνται μέσα στους κλωβούς να ακουστούν ευκρινείς και κατανοητοί από ακροατές που βρίσκονται έξω από τους κλωβούς. Πόσο μάλλον τώρα! Εσωτερικά παράγονται ήχοι όλο και πιο αταίριαστοι, δυσαρμονικοί. Ακούγεται μια ακατανόητη χορωδιακή κακοφωνία, κατάλληλη μόνον για να παρηγορεί ένα εθισμένο κοινό.
Εικόνα από ψηφοφορία στην ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ - εν έτει 2024 ***
Το άλλοτε κόμμα-συμπίλημα ΣΥΡΙΖΑ από το 4,6 % το 2009, εκτοξεύτηκε μέσα σε 5,5 μόνον χρόνια στο 36 % (2015), κρατήθηκε στο 31,5 % το 2019, και τέσσερα χρονια μετά συρρικνώθηκε απότομα στο 17,5 %. Στην πορεία αυτή, πάντα δυσκολευόταν να βρεί έστω και λίγα αυτοδιοικητικά στελέχη και δεν είχε ποτέ σοβαρή συμμετοχή σε συνδικάτα (εκτός λίγων, εμφανώς «μεσαιοταξίτικων», κατηγοριών μισθωτής ή «ελεύθερης» απασχόλησης). Έρχεται μετά δυσκολίας δεύτερο και καταϊδρωμένο στις ψήφους των νέων για το κοινοβούλιο, ενώ οι προσκείμενες σ' αυτό φοιτητικές παρατάξεις δεν έπιασαν ποτέ ούτε καν 2 % συνολικό ποσοστό σε φοιτητικές εκλογές. Τι μπορούν να κάνουν τώρα, στα πολύ δύσκολα, οι δύο απόγονοι ενός τέτοιου κόμματος;
Η μετάλλαξη έχει ολοκληρωθεί εδώ και καιρό. Έχουμε μπροστά μας έναν πολιτικό κορμό που προσπαθούσε μονίμως να μιμηθεί στοιχεία της λαϊκίστικης ρητορικής, όπως εκείνης του παλαιού ΠΑΣΟΚ (δηλαδή του ΠΑΣΟΚ πριν αναλάβει την εξουσία το 1981) ή της μετά το 2000 ΝΔ των Κ. Καραμανλή και Α. Σαμαρά. Και δίπλα έχουμε μια διάσπαση, σαν τις πολλές που συνέβησαν τότε στο παλαιό ΠΑΣΟΚ. Μάλιστα, τα κάποιας ηλικίας στελέχη της Νέας Αριστεράς είναι εκείνα που στη δεκαετία του 2000 παραιτήθηκαν από τα δικαιώματα τους στην πολύτιμη πολιτική κληρονομιά της Ανανεωτικής Αριστεράς και την ξεπούλησαν για να αποκτήσουν τα φω μπιζού της «Ριζοσπαστικής». Και επί 2 δεκαετίες βάδισαν σαν υπνοβάτες τον ετεροκαθορισμένο πολιτικό δρόμο που τους προσφέρθηκε από πολιτικούς χώρους αντίπαλους μέχρι τότε εντός της ευρύτερης Αριστεράς. Τώρα ισχυρίζονται ότι ξύπνησαν. Πολύ αργά. Αλλά το χειρότερο είναι άλλο. Ο πολιτικός λόγος τους δείχνει ότι  συνεχίζεται ο βαρύς ύπνος. Και φαίνεται πως ήταν ήδη αργά για αφύπνιση πολύ πριν το έτος της εκλογικής ήττας 2023.
Ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ βαδίζει σταθερά στον ίδιο δρόμο όπως και ο προ το 2023. Στο δρόμο του αρχηγικού κόμματος με θολή πολιτική φυσιογνωμία, ελπίζοντας ότι μια
λαϊκίστικη ρητορική μπορεί να γεμίζει το κενό πολιτικής και προγράμματος.
Η μονίμως θολή πολιτική φυσιογνωμία, το 2010, το 2012 ή το 2015 ήταν βέβαια αποτέλεσμα συνειδητής πολιτικής επιλογής. Ο ΣΥΡΙΖΑ εξ αρχής ήθελε να κάθεται σε πολλές καρέκλες και προσπάθησε να σταθεί όρθιος πατώντας σε πολλές βάρκες. Έκανε αυτό που δεν είχαν κάνει οι πραγματικοί ανανεωτικοί αριστεροί των δεκαετιών του 1970, του΄80 και του ΄90: Προσπάθησε να γίνει πολιτικός φορέας «της Αριστεράς» γενικώς και αορίστως, κόμμα του κοπανιστού αέρα και του πιάσ-το-αυγό-και-κούρευτο, χωρίς συνεκτικό πολιτικό ιστό και χωρίς πραγματικό πολιτικό πρόγραμμα. Δηλαδή επέμενε εμμονικά να είναι κόμμα ανίκανο για δημιουργική παρέμβαση μακράς πνοής στο πολιτικό γίγνεσθαι. Πορεύτηκε αντίρροπα στην ήδη 40χρονη, άν και ημιτελή, πολιτική παράδοση της Ανανεωτικής Αριστεράς. Ιδρυτική πράξη εκείνης της παράδοσης ήταν η σκληρή ενδοαριστερή ρήξη του 1968, η διάσπαση του ΚΚΕ.
Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε να ακυρώσει εκείνη την ανολοκλήρωτη διαδρομή που κράτησε από το 1968 μέχρι περίπου το 2008, με τα δειλά της βήματα (δεν έλειπαν και τα οπισθοχωρητικά). Ήταν διαδρομή χωρίς μεγάλες πολιτικές επιτυχίες, ωστόσο πολιτικά διακριτή και δυνητικά εξελίξιμη σε ένα νέο πολιτικό Όλον, αρκετά ευρύτερο αλλά και με πολύ πιο σαφή φυσιογνωμία. Ήταν μια δυνατότητα που την διέκρινες, π.χ., από τις επαφές Κόκκινου και Πράσινου, Ανανεωτικής Αριστεράς και Οικολογίας, στις δεκαετίες του 1980 - 1990, αλλά και από ποικίλα άλλα πράγματα. Την διέβλεπε κανείς τότε, περιδιαβάζοντας στις στήλες του Πολίτη και της Νέας Οικολογίας, αλλά επίσης της τότε Αυγής (της πραγματικής!), της Ελευθεροτυπίας, της Εποχής, της Οικοτοπίας, του Αντί. Ακόμη και στο στενά κομματικό-πολιτικό πεδίο, την ενσάρκωνε με τον πιο σαφή και τον πιο δυναμικό τρόπο ο πιο διακριτός πολιτικός της Ανανεωτικής Αριστεράς, ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης.
Αντίθετα σε τέτοιους πειρασμούς αποσαφήνισης και διεύρυνσης, ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε να είναι «η Αριστερά», δηλαδή ένα κράμα 
«του “σοβιετικού κομμουνισμού” που διακονούσε το KKE, του πασοκικού λαϊκισμού [...] και του εξωκοινοβουλευτικού ακτιβισμού των ποικίλων αριστερισμών, που, όσο περνούσε ο καιρός, μεταλλάσσονταν σε νέα σχήματα, αφήνοντας ωστόσο στο τοπίο έναν κινηματικό σάλαγο που προσπαθούσε να βρει αναλογίες και να αντλήσει εγκυρότητα σε τριτοκοσμικά κινήματα της Λατινικής Aμερικής και της Mέσης Aνατολής» - είναι μια περιγραφή του όλου αριστερού πολιτικού τοπίου, ήδη στα τέλη της δεκαετίας του 2000 (πλην ολίγων «Λακεδαιμονίων»), με τα λόγια του ανθρώπου στον οποίο ήδη παραπέμψαμε, του Άγγελου Ελεφάντη.
Από την κληρονομιά της Ανανεωτικής Αριστεράς, ο ΣΥΡΙΖΑ κρατούσε μόνον όσα απομεινάρια του φαινόταν κατάλληλα για το πολιτικό τουρλού που ορεγόταν. Και δεν έλαβε υπόψη ένα άλλο πολύ σημαντικό αντικειμενικό μεινονέκτημα του, που έμελλε αργότερα, μόλις «χωνεύτηκε» από την κοινωνία η χρεωκοπία και εθνική αποτυχία της περιόδου 2008-2015, να γίνει βασική αιτία της μη βιωσιμότητας του ΣΥΡΙΖΑ. Αντίθετα από το ΠΑΣΟΚ του 1981, ο κορμός του ήταν εκ γενετής κολοβωμένος, κορμός με κεφάλι αλλά χωρίς χέρια και πόδια:  Έτσι ο ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να είναι κόμμα με λαϊκίστικη ρητορική, σε αρκετό βαθμό και κόμμα αρχηγικό, αλλά χωρίς «λαό» πολιτικά διακριτό, πολιτικά διαρθρωμένο και οργανωμένο. Και σε εντελώς άλλες συνθήκες, 25 χρόνια μετά το 1981.
Η προτροπή και ευχή «να οργανώσουμε και να οργανωθούμε» ως διακριτό πολιτικό υποκείμενο με αρχή μέση και τέλος, είχε ως παραλήπτη τον κόσμο του παλιού ΣΥΝασπισμού. Αλλά στον μετά το 2008 ΣΥΡΙΖΑ δεν έγινε αποδεκτή ποτέ στην πράξη.
Με τόση θολούρα και άρνηση πολιτικής σαφήνειας και κοινωνικής αγκύρωσης, τη θέση του πολιτικού περιεχομένου και του ρεαλιστικού προγράμματος πήραν τα φανταχτερά πυροτεχνήματα, οι σουρρεαλιστικές χειρονομίες, οι  προκλήσεις και τα παρδαλά ιδεολογικά (δηλαδή ψευδαισθητικά) περιτυλίγματα. Έτσι, βήμα-βήμα, φτάσαμε στην κορύφωση, στις άνω-κάτω πλατείες, στους νταουλιέρηδες που χόρευαν τις αγορές, στον Βαρουφάκη και στο νούμερο παντομίμας με τον Ντάισελμπλουμ, στους Λαφαζαναίους με τις υποκλίσεις σε Ρώσους ολιγάρχες. Ή στην υπόσχεση για μια «αντιμνημονιακή συμμαχία μέχρι και με τον διάβολο».*
Πως μπορούσε να ασκήσει κυβερνητική πολιτική σε δύσκολες συνθήκες ένα τέτοιο κόμμα-πάτσγουωρκ; Π.χ. πώς, εν μέσω χρεωκοπίας και εθνικής αποτυχίας, να κατάφερναν να βρούν κοινή γλώσσα για να χειριστούν έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της ανανεωτικής αριστερής πολιτικής, την «ευρωπαϊκή προοπτική», χωρίς να βλέπουν την ΕΕ «όπως ο διάολος το θυμιάμα» (πάλι λόγια του Ελεφάντη); Πως να τα ΄βρισκαν πολιτικά ο Αλέξης Τσίπρας («εθνικό μας νόμισμα είναι το ευρώ») και η δραχμιστική «Αριστερή Πλατφόρμα» των Λαφαζαναίων με την φανερή ρωσική πολιτική ατζέντα της; Το 2015, εκείνο το πολιτικό τουρλού το συμπλήρωσε μοιραία ο Γιάνης Βαρουφάκης. Όχι τυχαία, αυτός μπορεί και κινείται με άνεση ανάμεσα στους αγγλοσαξωνικούς Brexiters μέντορες του 2015 και στους πιο σκληρούς ημεδαπούς Πουτινίστας.
Στην πιο κρίσιμη στιγμή της όλης κομματικής σταδιοδρομίας του ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή στους 6 πρώτους μήνες του 2015, ο Γιάνης Βαρουφάκης έγινε για λίγο ο δοτός αλλά πραγματικός πολιτικός οδηγός  αυτού του κόμματος, με απόφαση του προέδρου του και με ενθουσιώδη στήριξη σχεδόν όλων των κομματικών μελών και στελεχών. Η συνέχεια είναι αποκαλυπτική. Ο κ. Βαρουφάκης και το ΜΕΡΑ25 του, σταθεροί στις ιδέες τους, ήδη στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2023 κατάφεραν να συμμαχήσουν (...οικολογικά και φιλειρηνικά), με τους υπέρμαχους των «πολύπλευρων εμπορικών σχέσεων με τη Ρωσία στον τομέα της ενέργειας» και της «πλήρους αξιοποίησης του λιγνίτη». Τώρα ανέπτυξαν και ιδιαίτερους δεσμούς με μια μικρή πολιτική ομάδα από την Ιρλανδία, η θερμή σχέση της οποίας με το καθεστώς Πούτιν προκαλεί διαρκώς αναταραχή στην Ομάδα της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (GUE/NGL), στην οποία η ιρλανδική ομάδα συμμετέχει ως  «ανεξάρτητη». Αντι-Κοινοτικό να είναι, κι ό,τι θέλει άς είναι.
Η «Εθνική Ριζοσπαστική Δεξιά» και η «Λαϊκή Ριζοσπαστική Αριστερά» συνεννοούνται πολύ καλά. Προπαντός όταν πρόκειται για την κοινή Μητέρα Πατρίδα τους και ιδίως για τον κοινό Πατερούλη τους (5.9.2024) ***
Εν τω μεταξύ, οι πνεύμονες και το νευρικό σύστημα του κολοβού σώματος «Ριζοσπαστική Αριστερά», δηλαδή τα λεγόμενα μεσαία και κατώτερα στελέχη της, έχουν ρουφήξει μέχρι την τελευταία σταγόνα όλες τις πολιτικές φαντασιώσεις και (α)πολιτικές συμπεριφορές μιας ολόκληρης χαμένης 15ετίας (2007-2023), σαν δηλητήριο με συστατικά μεταλλαξιογόνες ιδεολογίες. Τι μπορούν να κάνουν τώρα;
Να ξαναζωντανέψουν αυτά τα περασμένα, αλλά καθόλου ξεχασμένα, τα λείψανα των δεκαετιών 2000 και 2010. Ζωντανεύουν οι νεκροί;
Θα μπορούσαν βέβαια να ξαναζωντανέψουν, να επικαιροποιηθούν και έτσι να γίνουν χρήσιμες για τα χρόνια που βιώνουμε και που έρχονται, δηλαδή για τις δεκαετίες 2020 και του 2030, μερικές από εκείνες τις προ 2000 πολιτικές κατακτήσεις που διατηρούν ακόμη εγκυρότητα, επειδή αντέχουν σε μια παρατεταμένη ιστορική-πολιτική διάρκεια, αυτή που μετριέται με 50-ετίες ή 30-ετίες. Αντέχουν, επειδή άν και χρόνια ξεχασμένες ως «πράγματα του παρελθόντος», τις δικαιώνει μια νέα κατάσταση.
H δεκαετία του 2020 είναι εποχή αναστάτωσης, ασυνεχειών και ρήξεων. Παντού και προπαντός στην Ελλάδα, φαίνεται καθαρά πόσο μεγάλη ανάγκη υπάρχει, για δομικές πολιτικές βαθιών, πολύπλευρων και βιώσιμων αλλαγών**. Δηλαδή δημιουργικές απαντήσεις για τον χαοτικό κόσμο της τρίτης δεκαετίας του 21ου Αιώνα και στερεές αναζωογονητικές ιδέες για μια Ελλάδα, η οποία αποδεδειγμένα και με νούμερα, είναι το τελευταίο βαγόνι του Κοινοτικού ευρωπαϊκού συρμού. Προπαντός θα χρειαζόταν ένα επείγον άνοιγμα σε ό,τι ζωντανές κοινωνικές δυνάμεις μας έχουν απομείνει, ακριβώς επειδή πρόκειται για την Ελληνική κοινωνία, δηλαδή μια κοινωνία παρακμάζουσα από  πολιτική και πολιτισμική άποψη, όλο και πιο υποβαθμιζόμενη. 
Αντί δομικής δημιουργικής πολιτικής, τούτος ο πολιτικός χώρος συνεχίζει να επικεντρώνεται  κυρίως σε υποκατάστατα πολιτικής, με εμμονή στο πόσο «κακός» είναι ο αντίπαλος ή και άλλοι κομματικοί ανταγωνιστές. Βλέπουμε μια αντιπολιτευτική πολιτική παρουσία που συρρικνώνεται στους ρόλους του δικηγόρου, του εισαγγελέα και του αγορανομικού ελεγκτή. Αυτό δείχνει ότι ο πολιτικός χώρος που αφήνει ως κληροδότημα η «Ριζοσπαστική Αριστερά» είναι κενός περιεχομένου. Και αυτή είναι μια άλλη μεγάλη διαφορά με το προ του 1981 ΠΑΣΟΚ. Γιατί εκείνο, εκτός από χαρισματικό αρχηγό, εκτός από λαϊκίστικη ρητορική, εκτός από αερολογίες του τύπου «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ ίδιο συνδικάτο» (τις οποίες, ευτυχώς, ποτέ δεν είχε πρόθεση να κάνει πράξη), και εκτός από όλο το θορυβώδες χαρντ ροκ ενάντια στη Δεξιά αντίπαλο, είχε και βαρύ μεταρρυθμιστικό πολιτικό πρόγραμμα για τον καιρό του. Είχε και οργανωμένη λαϊκή βάση.
Αλλά τώρα πια, είτε ως ΣΥΡΙΖΑ είτε ως Νέα Αριστερά, τούτο το πολιτικό προσωπικό, μετά την αποτυχημένη του διαδρομή ως «Ριζοσπαστική Αριστερά», μετά την αποκάλυψη ότι εκείνος «ο βασιλιάς ήταν γυμνός» και τα λαμπρά ρούχα του φαντασιώσεις και τρυκ μαθητευόμενων μάγων, μόνον αυτό μπορεί να κάνει: Να λειτουργεί ευκαιριακά, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς δομική και βαθιά μεταρρυθμιστική πολιτική, χωρίς σχέδιο για να αλλάξει εκ βάθρων η παρακμάζουσα χώρα. Και χωρίς πραγματική, οργανωμένη σε κοινωνικούς χώρους λαϊκή βάση. Όπως έκανε στην περίοδο της χρεωκοπίας, αφενός στηρίζει τις πολιτικές του ελπίδες στην αναμονή μιας μειοψηφικής λαϊκής διαμαρτυρίας και «αγανάκτησης» κατά των αντιπάλων πολιτικών δυνάμεων, ενώ αφετέρου βολεύεται και συντηρείται, χωρίς να το ομολογεί, με την όλο και ευρύτερη αδιαφορία για την πολιτική, με την απόσυρση όλο και πιο πολλών πολιτών ακόμη και από τις εκλογικές τους υποχρεώσεις.
Η «Ριζοσπαστική Αριστερά» τέλειωσε· όμως το πολιτικό της προσωπικό αλλάζει μόνον ιδεολογικό περιτύλιγμα. Και μένει πάντα ίδιο, θολό, προσχηματικό, το πολιτικό περιεχόμενο.
Γιώργος Β. Ριτζούλης
Σύνολο έγκυρων, ψήφοι της ΝΔ, του ΣΥΡΙΖΑ (ή ΣΥΝ), του ΠΑΣΟΚ και της «Ευρύτερης Ακροδεξιάς» στις 13 βουλευτικές εκλογές της περιόδου 1993-2023.
Έγκυρα 1993 - Ιούνιος 2023, περιλαμβανομένου του δημοψηφίσματος τον Ιούλιο του 2015

* Αυτή η φαουστική φιλοδοξία για κερδοφόρα «παιχνίδια με τον διάβολο» έγινε πράξη όταν εκείνος ο «ριζοσπαστισμός» βρέθηκε σε θέση ισχύος. Τα είδαμε με τους  ΑΝΕΛ του κ. Καμμένου ως ελάσσονες συγκυβερνώντες (2015-2019) και με την παροχή πολιτικής ασυλίας στην κυβέρνηση ΝΔ 2004-2009, εκείνη που γκρέμισε το ελληνικό κάρο βαθιά στη χαράδρα. Τα είδαμε και με την άνοδο στην Προεδρία της Δημοκρατίας του Νο 2 εκείνης της καταστροφικής κυβέρνησης. Θα άξιζε τώρα να μας αποκάλυπτε ο Αλέξης Τσίπρας τη στερνή του γνώση, όπως μίλησε για τις «αυταπάτες» του 2012-2015, για τον «εγκλωβισμό» της κυβέρνησης του το 2015 από «πρόσωπα που είχαν προσωπικές ατζέντες», για την «ατυχή διαχείριση των τηλεοπτικών αδειών» και για «λάθη στους χειρισμούς» του σκανδάλου Novartis.
Εκείνη η «Ριζοσπαστική Αριστερά», σε αντιδιαστολή με τις φιλίες της με την «αντιμνημονιακή» Δεξιά, αντιμετώπισε ως κατεξοχήν εχθρικές, όσες προτάσεις για μια άλλη, πραγματικά φιλολαϊκή και ορθολογική αντιμετώπιση της χρεωκοπίας ερχόταν από ανθρώπους που δεν «ριζοσπαστικοποιήθηκαν» και έμειναν στην Ανανεωτική Αριστερά, π.χ. τούτη εδώ (κύριος «δράστης» της ήταν ο Δαμιανός Παπαδημητρόπουλος, παλαιότερα βασικός συνεργάτης του περιοδικού ο Πολίτης). Είναι και αυτό μια υπενθύμιση, τώρα που ο χρόνος έδειξε για πολλοστή φορά πόσο κουφιοκέφαλοι είναι όσοι τρέφουν ελπίδες κάνοντας «συμμαχίες με τον διάβολο». Ο ίδιος ο Γκαίτε, ο συγγραφέας του Φάουστ, έλεγε: «Aν ο κροκόδειλος έφαγε τον εχθρό σου, αυτό δεν σημαίνει πως έγινε και φίλος σου»
** Δομική πολιτική βαθιών αλλαγών σημαίνει πράγματα όπως το εξής: Π.χ., με αφορμή το δυστύχημα των Τεμπών, να ανοίξει μια πολιτική συζήτηση για το πως η χώρα θα αποκτήσει πραγματικό σιδηροδρομικό δίκτυο, αντάξιο ευρωπαϊκής χώρας. Απολύτως σύγχρονο, απολύτως ασφαλές, ολοκληρωμένο, Εν έτει 2024 είναι απολύτως επείγουσα προτεραιότητα, οικολογικά και οικονομικά αναγκαίο, να τεθεί ως πολιτικό αίτημα και να διατυπωθεί ως εφαρμόσιμο σχέδιο η δημιουργία Σιδηροδρομικού Άξονα Δυτικής Ελλάδας και Σιδηροδρομικής Εγνατίας. Επίσης, είναι καιρός να γίνει η σιδηροδρομική επαν-ένωση με τις συνορεύουσες χώρες και με την Κεντρική Ευρώπη (όπως έκαναν οι ...Οθωμανοί ήδη το 1888), και φυσικά να επανακατασκευαστεί το Πελοποννησιακό σιδηροδρομικό δίκτυο, πλήρες και σύγχρονο.
Για ό,τι αφορά την κοστολόγηση και χρηματοδότηση, το παραπάνω παράδειγμα θέτει το μεγάλο ζήτημα των προτεραιοτήτων και επιλογών στην κατανομή των Κοινοτικών εισροών (Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας - Ελλάδα 2.0 και όσα θα ακολουθήσουν). Για ό,τι αφορά το πόσο σημαντικό είναι να διακρίνει η πολιτική τέτοιες προτεραιότητες, αξίζει να θυμηθούμε ένα άλλο πρόσωπο της πραγματικής Ανανεωτικής Αριστεράς, τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη. Αλλά ποιά από τα σημερινά πολιτικά κόμματα, δεξιά, αριστερά, κεντρώα ή άλλα,  βλέπουν τέτοια πράγματα ως πολιτική τους υποχρέωση; Αστεία πράγματα. Η συρρίκνωση της αντιπολιτευτικής τακτικής στο ρόλο του δικηγόρου και του εισαγγελέα εμποδίζει κάθε ενασχόληση με δημιουργική πολιτική.
Ποιό από τα υπάρχοντα κόμματα (είτε τα αποκαλούμε δεξιά, είτε κεντρώα, είτε αριστερά) νοιάζεται, άν σε σύγκριση με κανονικές ευρωπαικές χώρες ή περιοχές (π.χ. με την Πορτογαλία, με την Βουλγαρία ή με το ...νησί της Σαρδηνίας), η κατάσταση είναι αυτή που φαίνεται στον χάρτη;.
Το ευρωπαïκό δίκτυο σιδηροδρόμων και η «λευκή του τρύπα»: Η Ελλάδα έχει σχεδόν μηδενικό δίκτυο σιδηροδρόμων, ωστόσο κατάφερε να έχει το πιο επικίνδυνο δίκτυο σιδηροδρόμων στην ήπειρό μας
 
*** Εν έτει 2024, η πολιτική παρακμή της όλη «Ριζοσπαστικής Αριστεράς» έχει πολλές εκφράσεις. Μια από τις πιο εύγλωττες είναι ο ενσυνείδητος δανεισμός του λόγου και της επιχειρηματολογίας των «ριζοσπαστών» της (κατά την κρατούσα άποψη) «απέναντι όχθης»:
 
Το Politico ανήκει στον Όμιλο ΜΜΕ Axel Springer SE. Το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών του Ομίλου αυτού κατέχεται από το αμερικανικό hedge fund ΚΚR. Η ερευνητική δημοσιογραφία και η εφημερίδα Guardian απέδειξαν ότι το επενδυτικό σχήμα ΚΚR είναι απολύτως εξειδικευμένο στην χρηματοδότηση του κλάδου της ναυτιλιακής μεταφοράς πετρελαιοειδών. Ρωσικών, Αραβικών και άλλων.  
Ο κόσμος το 'χει τούμπανο. Όμως μερικοί  α λα Γκρέκα «αντίπαλοι του καπιταλισμού» κάνουν πως δεν ξέρουν τι τρέχει και μυρίζει στον Πειραιά, στο Φάληρο και στον Λακωνικό Κόλπο. Και καμαρώνουν για τις «έγκυρες» πηγές της αριστερής προπαγανδιστικής τους προσπάθειας.
Εδώ και πολύ καιρό, το copy-paste από το Politico του πετρελαιο-Hedge-fund ΚΚR και της παλαιογερμανικής Axel Springer SE έχει γίνει καθημερινή συνήθεια σε ΜΜΕ προσκείμενα στην «Ριζοσπαστική Αριστερά». Συνήθεια εξίσου προσφιλής, όσο είναι σε ενημερωτές μας από τα ΜΜΕ αμεσότερα εμπλεκομένων με τον εν λόγω επιχειρηματικό κλάδο.
 

 
 
 

 
 
 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer

Albrecht von Lucke contra Harald Welzer
«Μεταπολιτική» α λα Τραμπ
 (πολιτική = καπιταλισμός);
Ή,λόγω Τραμπ,το Πολιτικόν
  επιστρέφει στην Ευρώπη;

Η Διακυβέρνηση στην ΕΕ - Στον καιρό του Ουκρανικού πολέμου και της κλιματικής κρίσης

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα

Axel Springer SE, Politico, ρωσικό πετρέλαιο, ορυκτά καύσιμα
«Στόλοι φαντάσματα» και η ελληνική «βαριά βιομηχανία»

Jan-Werner Müller: Αντιπροσωπευτική δημοκρατία στη μεταπολεμική Ευρώπη και ο λαϊκισμός ως σκιά της

Μαλθακότητα και δικαιωματισμός; Παρακμή της Δύσης; Ή κοινωνία των πολιτών χωρίς πολίτες;

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ

Φιλελευθερισμός από φόβο για εποχές φόβου - Η περίπτωση της Τζούντιθ Σκλαρ
Οι ουτοπικές φιλελεύθερες ιδεολογίες και η ταύτιση του πολιτικού ανταγωνισμού με τη «σχέση εχθρού και φίλου» (Καρλ Σμιτ) συνδημιούργησαν δυστοπία, «επικίνδυνο» κόσμο.

Το παλιό έχει πεθάνει, το καινούργιο μάς έχει γίνει πρόβλημα

Ο εγκλωβισμός στα όρια της οικονομίας: Φαντασιοπληξίες αριστερών ιδεολόγων

Ο ατυχής όρος «ακραίο Κέντρο». Στη Βρετανία και αλλού, κυρίως στην Ελλάδα

Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή «Σχολή της Φρανκφούρτης»;

Κρυμμένα μυστικά & αυταπάτες στη «ριζοσπαστική Αρiστερά» & στους επίδοξους Έλληνες Σοσιαλδημοκράτες

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου
Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015

Τα απομεινάρια μιας ημέρας του Ιουλίου 2015
   Ο βαρώνος Μινχάουζεν,
τo δημοψήφισμα, η υπνοβα-
 σία και το πολιτικό λάθος

Φράνσις Φουκουγιάμα: «Ζούμε σε εποχή πολιτικής αποσύνθεσης. Ωστόσο, πιστεύω ακόμη στην πρόοδο»

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;

Πολιτική Δύση, πολιτισμική Δύση - Παλινόρθωση του Παλαιού Καθεστώτος στην εποχή των διακινδυνεύσεων;
Προς εθνικούς «ιδιαίτερους δρόμους»; Ή θα ολοκληρωθεί πλανητικά το ημιτελές (και πολύ πρόφατο) επίτευγμα, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία με συνταγματικά εγγυημένες ελευθερίες και δικαιώματα;

Ελλάδα 2009-2023, χρόνια πολιτικής δυσαρέσκειας (21.8.2023)

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth

The 2024 state of the climate report: Perilous times on planet Earth
BioScience - American Institute of Biological Sciences/ University of Oxford

Our World in Data - CO₂ emissions

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)

Kate Bush: Little Shrew - Η μικρή μυγαλή (ή «Η Χιονονιφάδα»)
Ένα αντιπολεμικό animation

Mariana Mazzucato: A progressive green-growth narrative (Project Syndicate, Social Europe)

Χρίστος Αλεξόπουλος - Υπό κοινωνιολογικό πρίσμα (Μεταρρύθμιση)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή» Χρυσή Αυγή - Η προϊστορία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία»
Από τους σκληρούς νεοφιλελεύθερους ευρωσκεπτικιστές οικονομολόγους και επιχειρηματίες στον αντισυστημικό λαïκο-ναζισμό

Green European Journal

             

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions

CO₂ and Greenhouse Gas Emissions
Our World in Data

2013: Η ελληνική κρίση μέσα στην ευρωπαϊκή. Είμαστε ακόμα ζωντανοί; (4.2.2013)

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);

Verlyn Klinkenborg: Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα);
Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Ειδικά Θέματα - Κρίση και Κριτική

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»

Φιλελεύθεροι και «ριζοσπαστική Αριστερά» απέναντι στον εθνικολαϊκισμό και την «αντισυστημική Δεξιά»
Ένα άρθρο από τον Απρίλιο του 2017

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»

Ντομινίκ ντε Βιλπέν: «Οι τωρινές ΗΠΑ δεν αδιαφορούν για την Ευρώπη»
«Θέλουν να κάνουν τους Ευρωπαίους υποτελείς και υποτακτικούς τους»

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;

Σοβαρά, όλα αυτά τα έκανε μόνος του ο Τραμπ ;
Από τον Χένρυ Κίσσινγκερ,
  την «Μεγάλη Σκακιέρα»
  (Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι)
και τους Νεοσυντηρητικούς,
σε εξεγερμένους ολιγάρχες
 «Νεαρούς Συντηρητικούς» 

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:
«Your success is our success»

Ένας Κουβανο-Αμερικανός σε ειδική αποστολή στη Βουδαπέστη:<br>«Your success is our success»
Η Σαπφώ Νοταρά θα έλεγε:
   «Σόδομα και Γόμορα»!

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκυ για την Ευρώπη

«Μερικοί Ευρωπαίοι ηγέτες, μπορεί μεν να κατάγονται από την Ευρώπη αλλά δεν είναι με την Ευρώπη. Πολύ συχνά κάποιοι Ευρωπαίοι στρέφονται εναντίον του εαυτού τους αντί να ενωθούν [...] Αγαπητοί φίλοι, δεν πρέπει να αυτοϋποβιβαζόμαστε στη δεύτερη κατηγορία. Ποτέ δεν πρέπει να αποδεχτούμε ότι η Ευρώπη μας είναι απλά και μόνον μια σαλάτα από μι-κρά και μεσαία κράτη, σαν λίθοι πλίνθοι κέραμοι ατάκτως ερριμένοι»
[...] Η Αμερική αλλάζει, αλλά κανείς δεν ξέρει προς τα που ακριβώς το πάει [...] η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόκληση, ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής τίθεται υπό αμφισβήτηση».

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος

Ευρωσκεπτικιστές κατά λάθος
Πολιτική ανευθυνότητα και
  στρατηγική ανικανότητα

Crans Montana, καταστροφή και απορρύθμιση, φιλελευθεριστί deregulation. Στην Ελβετία ρε γαμώτο;

Εδώ και καιρό, προπαγανδίζεται επίμονα ότι οι «υπερβολικές» ρυθμίσεις των οικονομικών δραστηριοτήτων (ακριβέστερα, κάποιων επιλεγμένων από τους προπαγανδιστές), οι πολύ περιεκτικοί κανονισμοί και οι υποχρεωτικές προδιαγραφές, κάνουν κακό. Κακό στην οικονομία και στην ευημερία, λένε. Έχει εφευρεθεί και η λέξη «υπερρύθμιση» (overregulation). Την ορίζουν ως το δηλητήριο για την οικονομία. Για τις ρυθμίσεις και κανονισμούς έχει επιστρατευθεί ως libertarian δυσφημιστικό συνώνυμο ο μισητός όρος «γραφειοκρατία», για να τονισθούν, ως αντίθεση του, τα υποτιθέμενα καλά, τα οποία υπόσχεται η απορρύθμιση.
Στους διστακτικούς κλείνουν το μάτι: Χαλαρά, παιδιά. Εν ανάγκη, καλά υπόσχεται και η μη «σχολαστική» εφαρμογή κανονισμών και ρυθμί-σεων. Όσων, άν καταργηθούν, θα ξεσπάσει σκάνδαλο.
Η deregulation θα μπορούσε να αναγορευτεί ως η πιο επιτυχημένη λέξη των μετά την πανδημία Covid χρόνων. Διότι τυγχάνει αποδοχής, άρα, στο βαθμό του δυνατού, και εφαρμογής στην πράξη. Και παράγει καρπούς, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;
Ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλο μας, λοιπόν. Είναι και δικοί της καρποί (άν και όχι αποκλειστικά δικοί της), μεταξύ άλλων ακόμη και γεγονότα όπως η σύγκρουση στα Τέμπη και τώρα η φρικτή πρωτοχρονιάτικη φωτιά στο μπαρ του Crans-Montana, αυτή που έκαψε δεκάδες νέα παιδιά.
Δεν υπάρχει ούτε ένα Άρθρο του Κανονισμού Πυροπροστασίας οποιασδήποτε χώρας στην Ευρώπη, το οποίο να μην είχε παραβιαστεί στον Ελβετικό τόπο της φρίκης. Όχι σε χώρα των Βαλκανίων ή της Μεσογειακής ζώνης. Στην πάμπλουτη Ελβετία, στον πιο glamour τόπο των χειμερινών Άλπεων. Το τί μπορεί να συνεπάγεται αυτό, το συνειδητοποίησαν ανήμερα Πρωτοχρονιά του 2026. Όμως, το συνειδητοποίησαν πράγματι;
Η hot οικονομία έχει αντικαταστήσει τον καυτό θεό Μολώχ, στην αγκαλιά του οποίου κάποτε έψηναν τα παιδιά τους οι πιο ευνοημένοι πιστοί του. Για να ευαρεστηθεί ο θεός και να συνεχίσει να τούς το ανταποδίδει.
Vae iuvenibus !

Φωνές μέσα από το Ιραν

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών

Ερφάν Σολτανί, 26 χρονών
Είμαστε όλοι Ιρανοί δημοκράτες

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley

Ο Carl Schmitt στη Silicon Valley
Αποικισμός του πλανήτη Άρη,
ο Αρμαγεδδών, ο Κατέχων
     και η Αντίχριστος

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής

Η ατζέντα της δημόσιας συζήτησης και της πολιτικής
Ποιοί ορίζουν ποιά θέματα αξίζουν να συζητώνται δημόσια και ποια όχι;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;

Tεχνητή νοημοσύνη: Contradictio in terminis, με άλλα λόγια σχήμα οξύμωρον;
 H ΑΙ είναι ψηφιακή τεχνο-
λογία όπως όλες οι άλλες
Ανήκει στην κατηγορία «ερ-
γαλεία». Παρά την «προώ-
 θηση», τον ντόρο και την
 δημοσιολογούσα ευπιστία,
δεν της ταιριάζει ο ενθουσια-
    σμός, ούτε ο τρόμος

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο

Micha Brumlik, εις μνήμην: Από το προλεταριάτο στον όχλο
 Το νέο αντιδραστικό κοινω-
νικό υποκείμενο και ο βονα-
  παρτισμός α λα Τραμπ

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά

Ουκρανία, Γάζα και λοιπά
   Από δω «οι δικοί μας»,
τους αξίζει συμπαράσταση -
      Από κεί οι άλλοι·
δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν

Μάικλ Σαντέλ: Ευρωπαίοι, ξυπνήστε από το «Αμερικανικό Όνειρο»

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης - Antidosis
Ήταν από τα πιο λαμπερά
μυαλά· φώτιζε την Θεσσα-
λονίκη σε μίζερους καιρούς

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές

Micha Brumlik: Νέα Δεξιά, παλιοί στοχαστές
Από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ
  στον Αλεξάντρ Ντούγκιν
Πούτιν, Όρμπαν, AfD & Σία
     σε ρόλους μαθητών

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους

Στάνλεϋ Χόφμαν: Ευρώπη, για τους σωστούς λόγους
Κίσσινγκερ - Μπρεζίνσκι και Ευρώπη: Ένας μεγάλος πολιτικός επιστήμονας των ΗΠΑ θυμάται (2011)

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;

Ρόμπερτ Κάπλαν και Κυριάκος Μητσοτάκης: Δελφικοί χρησμοί ή στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης;
  Ευχαριστούμε Αμερική,
     όμως φτάνει πιά !

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014

Βολόντιμιρ Eρμολένκο: Τα όνειρα της Ευρώπης, βλέποντας από την Ουκρανία του 2014
«Εμείς οι Ουκρανοί είμαστε
    αυτή η άλλη Ευρώπη.
Aυθόρμητη, συναισθηματική,
     Ευρώπη της πίστης»

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα

Ακροδεξιά, ψεκασμένοι, κλιματική κρίση, ΑΠΕ και ορυκτά καύσιμα
Οι ψευδοεπιστήμες και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι σήμερα το πιο ισχυρό ναρκωτικό και προκαλούν συλλογική αποβλάκωση. Δεν είναι το παραδοσιακό ιδεολογικό όπιο, «μαζεμένο από το χωράφι». Είναι καθαρή ηρωίνη, «βιομηχανι-κής παραγωγής».
Από στενά πολιτική άποψη, θα άξιζε να εξεταστεί, γιατί τόσο εύκολα, σχεδόν όλοι οι απλοί άνθρωποι με λίγο ή πολύ ακροδεξιές ιδεολογικές προτιμήσεις (αλλά και πολλοί από τους αναρχικούς και αριστερίστες), είναι, πάνω απ' όλα, σφοδροί αρνητές της κλιματικής αλλαγής, πετρελαιολάγνοι, αεριοφάγοι, βενζινομανείς, λιγνιτοδίαιτοι, μισούν τα αιολικά και τα φωτοβολταïκά πιο πολύ και από τον διάολο. Και ηδονίζονται τόσο πολύ με την εισπνοή των πραγματικών ψεκαστικών αερίων, αυτών που εκπέμπουν οι επιτήδειοι, οι έχοντες συμφέρον από την αποβλάκωση και μαζοποίηση.
Η απέχθεια για τις ΑΠΕ είναι συνήθης ανορθολογισμός; Είναι κλασική ιδεολογία (ψευδής συ-νείδηση); Ή μήπως είναι σύμπτωμα πιο πολύπλοκης και πιο σκληρής διαστροφής, μιας παθολογίας ενός συγκεκριμένου ανθρωπολογι-κού τύπου, μια «μεταμοντέρνα» δεισιδαιμονία, η οποία δυναμώνει ακριβώς επειδή επικρατεί ο «μεταμοντέρνος» κανόνας του σχετικισμού, το anything goes;
Γιατί σ΄ αυτή την κοινωνική διαμάχη υπάρχει και μια άλλη πτυχή. Η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με άντληση ενέργειας είτε απευθείας από την πρωταρχική φυσική πηγή ενέργειας του πλανήτη (δηλαδή συλλαμβάνοντας την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του ήλιου με τα φωτοβολταïκά συστήματα), είτε από την ατμοσφαιρική κυκλοφορία που προκαλεί αυτή η ακτινοβολία (ανεμογεννήτριες), εκλαμβάνεται ως απόκλιση, ως επικίνδυνη «καινοτομία». Ενώ η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εταιρειών που καίνε ορυκτά καύσιμα, είναι κάτι που εκλαμβάνεται ή γίνεται ανεκτό ως «το φυσικό», «το λογικό», «η κανονικότητα».
Έτσι η ανορθολογικότητα δεν εμφανίζεται απλά ως μέρος του λόγου μιας ορισμένης κοινής γνώμης, τον οποίο μπορεί κανείς να κατατάξει στα αποτελέσματα της εσκεμμένης παραπλάνησης λόγω συμφερόντων, στο «ψέκασμα», στη διάδοση πλασματικών «πραγματικοτήτων», στις συνέπειες της ιδεολογίας ως ψευδούς συνείδη-σης κτλ.
Το ίδιο το γεγονός ότι γίνεται και σήμερα συζήτηση για το τι από τα δύο είναι απόκλιση και τι κανονικότητα (η χρήση απευθείας της πρωταρχικής πηγής ενέργειας; ή η άντληση ενέργειας με καύση μέσα σε ελάχιστο ιστορικό χρόνο προïόντων που προέρχονται από την ίδια πηγή και η βιόσφαιρα τα δημιούργησε ενεργών-τας επί εκατομμύρια χρόνια;), θέτει πάλι το πολυσυζητημένο ερώτημα του λογικού και του ανορθολογικού τόσο ως προς τα μέσα, όσο και ως προς τους σκοπούς.
Δεν είναι ζήτημα «παραπλάνησης»· αλλά ερωτά τί (είτε μέσο είτε σκοπός) μπορεί να είναι επιστημονικά (εν τέλει λογικά) έγκυρο και τί δεν μπορεί.
Είμαστε σε εποχή στην οποία οι δεισιδαιμονίες με προέλευση άμεσα θρησκευτική έχουν, υπο-τίθεται, υποχωρήσει. Οι άλλες;

Νοέμβριος 2024

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;

Σωστός διπολισμός, λάθος διπολισμός; Καλός αρχηγισμός, κακός αρχηγισμός;
Η δομική μονιμότητα του διπολισμού και του αρχηγισμού στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Και οι θεσμικές-συνταγματικές βάσεις του

Οι ΗΠΑ σήμερα
Tι απομένει να κάνουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι;

Οι ΗΠΑ στα χρόνια πριν την ήττα στο Βιετνάμ, ήταν παντοδύναμη υπερδύναμη, όπως άλλωσε και η ΕΣΣΔ. Με άνεση έκαναν τότε και οι δύο τις «δουλειές» τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σταματούσαν μόνον όπου ερχόταν σε αντιπαράθεση μεταξύ τους (π.χ. κρίση πυραύλων στην Κούβα). Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τις στρατιωτικές και πολιτικές ήττες στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν αντίστοιχα.
Σήμερα ΗΠΑ και Ρωσία είναι στρατιωτικοί γίγαντες (οι ΗΠΑ είναι και οικονομικός γίγας, μέχρι νεωτέρας) αλλά αμφότεροι με πήλινα πολι-τικά πόδια.
Ωστόσο, η μεν Ρωσία είναι κλασική απολυταρχία και λειτουργεί έτσι, στοιχειωδώς αποδοτικά, με την σταθερότητα που μπορούσαν να έχουν οι καθαρά αντιδραστικές, μοναρχικές πολιτικές εξουσίες του 19ου Αιώνα. Λειτουργεί όπως λειτουργούσαν στο εσωτερικό τους, αλλά επίσης πιέζοντας στρατιωτικά τον άμεσο περίγυρο τους η τότε Αυτοκρατορική Ρωσία της Μεταναπολε-όντειας εποχής, η δικέφαλη Μοναρχία των Αψ-βούργων, η Γαλλία της Παλινόρθωσης, η Πρω-σία, αλλά και η Βικτωριανή Αγγλία
Αντίθετα, οι ΗΠΑ, άν τις δούμε από τη σκοπιά του πολιτικού συστήματος, ή συνταγματικά, ή και ως νομικό-πολιτικό πολιτισμό εντός μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατικής τάξης πραγμάτων, είναι πολιτικό αναρχομπάχαλο. Ως πο-λιτικός πολιτισμός είναι παγιδευμένη σε μια απολιθωμένη, παλαιολιθική μορφή Δημοκρατίας, υπό συνταγματικό καθεστώς του 19ου Αι-ώνα. Στο παγκόσμιο συστημα και στη γεωπολιτική του 1967 ή ακόμη του 1989, αυτό λειτουργούσε επαρκώς. Όμως εν έτει 2023 δεν λειτουργεί. Παράγει γενικευμένο ανορθολογισμό.
Ποιός φανταζόταν στην εποχή του Βιετναμικού Πολέμου, στη δεκαετία του 1970, ότι 40-50 χρόνια μετά, θα μπουκάριζαν στο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτων «αντισυστημικά» φρικιά με κέ-ρατα και με αρκουδοτόμαρα, με καλάσνικωφ στα χέρια, για να ενθρονίσουν ξανά τον ηττημένο στις εκλογές αγαπημένο τους Πρόεδρο;
Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, το χειρότερο μειονέ-κτημα των ΗΠΑ και πηγή των πολιτικών κακών είναι ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής. Στις ΗΠΑ αγοράζουν ακόμη τη βενζίνη για τα αυτοκίνητά τους στο 1/2 της τιμής που κοστίζει το ίδιο εμπόρευμα στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Πολωνία. Την ίδια στιγμή, όλοι οι επιστημονικοί δείκτες κοινωνικών ανισοτήτων κατατάσσουν στις ΗΠΑ σε ίδιο επίπεδο με τις Μεσανατολικές χώρες ή με το Μεξικό και με την Βενεζουέλα. Καμιά σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, τουλάχιστον την βορείως των Άλπεων.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής δεν είναι διατηρήσιμος. Η εμφανής πια αποτυχία του είναι η αιτία που μετά το 1980 διέβρωσε το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και τώρα το καταστρέφει.

Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί για να είναι ανθεκτική σε ενδεχόμενη ολική αποτυχία των ΗΠΑ. Αυτό συνεπάγεται, πρώτα-πρώτα, χειροπιαστά και πολύ σκληρά πράγματα. Είναι καιρός να αποκτήσει η ΕΕ την πιο συνεκτική κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας που ταιριάζει σε μια Ένωση κρατών. εν μέρει με ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Να αποκτήσει κοινό στρατό με ισχυρή κοινή δύναμη αποτροπής.
Δύσκολο αλλά αναγκαίο - ανάγκα και Θεοί πείθονται. Άλλη εναλλακτική λύση δεν έχει.
Οι πραγματικοί δημοκράτες και οπαδοί της μα-χόμενης δημοκρατίας θα είναι οι κινητήριες δυνάμεις γι αυτόν τον δύσκολο και οδυνηρό μετασχηματισμό. Στις αυθεντικά δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των χωρών της Ένωσης, αρχίζοντας από τις Πράσινες και Σοσιαλιστικές (ή Σο-σιαλδημοκρατικές, το ίδιο είναι), φθάνοντας μέ-χρι και όσες Συντηρητικές και Φιλελεύθερες όχι μόνον διακηρύσσουν αλλά και εννοούν ότι το φι-λελεύθερο δημοκρατικό κράτος, δηλαδή αυτό με δικαιώματα και ελευθερίες, αξίζει να συντηρηθεί και να βελτιωθεί, τίθενται νέα καθήκοντα: Βιωσιμότητα, κοινωνική συνοχή, συμφιλίωση με τη φύση, ανθεκτικότητα έναντι διακινδυνεύσεων. Και γεωπολιτικών. Αυτό το έργο είναι πεδίον δόξης λαμπρόν και για ό,τι αξίζει να λέγεται μια εκδοχή Αριστεράς άξια της εποχής μας. Δηλαδή δημοκρατική και ανανεωτική.
Οι ΗΠΑ είναι δημοκρατία μεν, παλαιολιθικής κοπής δε - έχει μείνει στον 19ο Αιώνα -, με νομικό και πολιτικό πολιτισμό ημι-νεωτερικού τύπου, με κοινωνία σε αγεφύρωτο διχασμό και με μεγάλα τμήματα της βυθισμένα σε αδιέξοδη πολιτισμική παρακμή.
Ο λεγόμενος Αμερικανικός τρόπος ζωής (που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα) είναι αδιέξοδος, μη διατηρήσιμος και καταστρέφει τον πλανήτη, γι αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Η ακραία κοινω-νική ανισότητα και το απαρχαιωμένο πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ μπορούν μόνον να παράγουν πολιτικές παρακμάζουσας Πολιτείας. Δεν είναι ασφαλές να στηριζόμαστε ως Ευρώπη σε μια παρακμιακή δημοκρατία.

Οκτώβριος 2023

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες

Αγώνες για αναγνώριση σε εποχή κρίσης και αποτυχίας: Αποδέσμευση και Παρεμποδισμένες Επικοινωνίες
Ποια δικαιώματα είναι έγκυρα,
τί λογής αξίες, ποιών αξίες;

Ταυτοτικά & καθολικά δικαιώματα: Γάμος για όλους
Πλανήτης για όλους, σημερινούς κι επόμενους;

«..Και συ χτενίζεσαι»
Μερικούς μήνες αφότου κάηκε η Θράκη, πνίγη-κε στις πλημμύρες η Θεσσαλία, ένα χρόνο μετά το τρομακτικό σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα που σχεδόν δεν έχει τρένα, και ενώ η ζωή στις IX-αυτοκινητόπληκτες ελληνικές μεγαλουπόλεις και στις συνοικίες τους γίνεται όλο και πιο αβίωτη, λες και ζούμε σε πόλεις της Μέσης Ανατολής, ποιές θεώρησε ως πιο επείγουσες νομοθετικές επεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις η ελληνική πολιτική εξουσία;
Αυτό το ερώτημα ίσως απασχολήσει τους αυριανούς ιστορικούς των πολιτικών συστημάτων και των κοινωνιών. Από τη σκοπιά της απλής λογικής, προκειμένου να απαντήσουν γιατί συνέβη έτσι όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα και όχι αλλιώς, ίσως οι ιστορικοί σηκώσουν τα χέρια ψηλά με απορία.
Ίσως πάλι σκεφτούν ότι η ελληνική σοφή ρήση «πάμε κι όπου βγει» έδωσε λύση σε ένα ακόμη πρόβλημα.
Εάν όμως λάβουμε υπόψη αριθμούς και ποσοστά (πράγματα που δεν συνηθίζεται να τα χειρίζονται με σεβασμό στη χώρα των Greek stati-stics), είναι αναπόφευκτο και το το πολιτικό-ηθικό ερώτημα:
Πόσο κερδίζουν ή χάνουν σε δημοκρατική νομι-μοποίηση τα απανταχού δημοκρατικά κομματικά συστήματα - όπως εν προκειμένω το ελληνικό, όταν, αφενός σπεύδουν να ικανοποιήσουν αιτήματα ή δικαιώματα, π.χ. στο γάμο, ενός ποσοστού του πληθυσμού πολύ μικρότερου του 5 %, και αφετέρου, την ίδια στιγμή, αδιαφορούν εντελώς και δεν κάνουν απολύτως τίποτε (ή κά-νουν παρελκυστικές κινήσεις), για ό,τι αφορά τα πιο θεμελιακά δικαιώματα του 100 % του πλη-θυσμού, του νυν και του μέλλοντος; Το δικαίωμα σε μια ζωή με αξιοπρεπή τρόπο, φυσικό τρόπο, το δικαίωμα να πατούν και αύριο τα πόδια τους σε έναν πλανήτη που θα μπορεί να τους προσφέρει μια τέτοια ζωή.
Αναφερόμαστε βέβαια στην ανθρωπογενή κλιματική κατάρρευση και όλα τα σχετικά που συνδέονται με αυτήν και με άλλες διαδικασίες καταστροφής του περιβάλλοντος.
Εάν οι ιστορικοί το δουν έτσι, από καθαρά πολιτική σκοπιά, ως ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης, ίσως η απορία τους γίνει μικρότερη. Ίσως οι επιλογές τους για να λύσουν τον γρίφο θα περιοριστούν σε δύο μόνον:
1. Είτε να διαγνώσουν ανεγκέφαλο πολιτικό προσωπικό και πολιτικο-πολιτισμικές- μιντιακές ελίτ.
2. Είτε να δουν εν δράσει υποκριτές, κυνικούς: Ευαίσθητους στην ικανοποίηση δικαιωμάτων, οσοδήποτε έγκυρων, ποικίλων κοινωνικών-«ταυ-τοτικών» μειοψηφιών οσοδήποτε μικρών, εάν αυτές οι μειοψηφίες υπερεκπροσωπούνται στο πολιτικό προσωπικό, στα media, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στην «πολιτιστική βιομηχανία» κτλ, δυσανάλογα με το ειδικό βάρος τους στην όλη κοινωνία. Ενώ ταυτόχρονα, οι ίδιοι «ευαίσθητοι» νομοθέτες, έχουν γραμμένο εκεί όπου δεν πιάνει μελάνη το 100 % του πληθυσμού, ιδίως εκείνους που δεν μπορούν ακόμη να ψηφίσουν
Εάν ισχύει το δεύτερο, οι ιστορικοί με γνώση πολιτικής επιστήμης εύκολα θα καταλάβουν ότι οι τυχερές αυτές «ταυτοτικές» μειοψηφίες αποκτούν προτεραιότητα επειδή ακριβώς λόγω της δυσανάλογης υπερεκπροσώπησης σε συστημικούς (με την ορολογία του Χάμπερμας) ή παρασυστημικούς τομείς, π.χ. οικονομία, πολιτική, media και «πολιτιστική βιομηχανία», παράγουν δυσανάλογα μεγάλη πολιτική ισχύ, την οποία μπορούν να «δανείζουν» - φυσικά με ακριβό αντίτιμο - στους άμεσους χρήστες και χειριστές πολιτικής ισχύος: Στο εκτελεστικό και νομοθετικό πολιτικό προσωπικό, στους άλλους (στους «γραφειοκρατικούς») μηχανισμούς των κομμά-των, στους δικαιϊκούς και στους άλλους θεσμούς της δημοκρατίας.
'Ετσι δημοκρατικοί σκοτώνουν τη δημοκρατία. Αυτοί που κρατούν το πιστόλι είναι οι λεγόμενοι αντισυστημικοί, η φιλοολοκληρωτική Άκρα Δεξιά που θα ήθελε πάρα πολύ όλες οι δημοκρατίες να αλωθούν από πολιτικές α λα Τραμπ και ιδίως από καθεστώτα α λα Πούτιν.
Όμως, αυτοί που πουλούν το όπλο και τις σφαί-ρες στους «αντισυστημικούς» είναι οι σκληροί εγωιστές και ασυμβίβαστοι φιλοσοφικά φιλε-λεύθεροι που αδειάζουν τη δημοκρατία από ουσιαστικά περιεχόμενα ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης, μαζί και η μεταμοντέρνα ή λεγόμενη δικαιωματική Αριστερά, η οποία έχει αποδεχτεί, με χαρά και με ψυχή βαθιά, να είναι όμηρος των πρώτων.
Η δυνατότητα γάμου για όλους, ανεξαρτήτως προσανατολισμού φύλου, άς νομοθετηθεί. Κακό δεν κάνει, αρκεί να έχουν προτεραιότητα τα θε-μελιώδη δικαιώματα των παιδιών απέναντι σε ελάσσονα δικαιώματα των ενηλίκων και να μένει απαραβίαστη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του σώματός του.
Μολονότι η νομοθέτηση γάμου των ομόφυλων είναι ακτιβισμός εκνομίκευσης καθοδηγούμενος από πρόσκαιρους συσχετισμούς ισχύος μέσα στην κοινωνία και στην πολιτική, δεν είναι επικίνδυνη απειλή για την φύση του ανθρώπου, όπως αναμφίβολα είναι άλλα πράγματα, π.χ. η πα-θητική ή κατόπιν υπολογισμού πολιτική αποδοχή της κλιματικής κατάρρευσης ή της προκλητικά εξωφρενικής κοινωνικής ανισότητας. Όμως δεν είναι ούτε πολιτισμικό και πολιτικό επίτευγμα ισότητας της νεωτερικότητας και του Διαφωτισμού.
Γιατί Διαφωτισμός σημαίνει, πέραν των άλλων, διαρκή κριτική, αναστοχασμό, αυστηρό έλεγχο της εγκυρότητας ισχυρισμών, αποφάσεων και δράσεων, με κριτήρια λογικά και αξιολογικά. Δηλαδή απαντήσεις και στα ερωτήματα «πώς γίνεται;», «για ποιό λόγο;», «τι δυνάμεις κινούν αυτή την πράξη;», «είναι σημαντικό και επείγον ή άλλα είναι σημαντικά και επείγοντα;», «γιατί τώρα και όχι αύριο ή χθές;», «γιατί προτεραιότητα σ' αυτό και όχι σε άλλα;», και λοιπά.
Πραγματική απειλή προκύπτει. αλλά ως «παράπλευρη επίπτωση». Δεν εκπορεύεται από το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά από το είδος πολιτικής που δρά και εδώ.
Όταν η πολιτική, δεξιά, αριστερή ή άλλη, και η επικρατούσα δημόσια συζήτηση στις κοινωνίες, βλέπουν αδιάφορες τον ελέφαντα να γκρεμίζει το σπίτι, κι αυτές καταγίνονται με το να καθαρίζουν ένα από τα πολλά θολά του τζάμια, τότε τους ταιριάζει επάξια ο τίτλος της ιστορικής επιθεώρησης του Ελεύθερου Θεάτρου και του Λουκιανού Κηλαηδόνη: «..και συ χτενίζεσαι», 1973.
Αυτό που συμβαίνει εν έτει 2024 δεν είναι «μεταπολιτική» όπως ισχυρίζονται μερικοί. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει. «Τους τα είπαμε, μας τα είπανε, τους τα ξαναλέμε». Πολιτική είναι. Συνή-θης όπως την ξέραμε και την ξέρουμε. Συνήθης διότι συσχετισμοί ισχύος αποφασίζουν.
Εάν θα υπάρχουν αύριο ιστορικοί, θα αξιολογή-σουν. Όμως «το θέμα είναι τώρα τι λες», σημερινέ πολίτη.

Φεβρουάριος 2024

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία

Η παρένθετη μητέρα και η δημοκρατία
Δικαιώματα, η διεκδίκηση
   και η εγκυρότητα τους

ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ως «ενδιάμεσος» ο ΣΥΡΙΖΑ. Ροές εκλογικών προτιμήσεων κι ένας κύκλος που κλείνει

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη

Ο Παναγιώτης Κονδύλης, η αξιολογική ουδετερότητα και η πολιτική πράξη
 Η ηθική της ευθύνης στην
      Ελλάδα της κρίσης
     και σε άλλες κρίσεις

Πράσινος πολιτικός χώρος στην Ελλάδα; Πολύ κακή πρόγνωση για ευδοκίμηση «εδώ στο Νότο».

Μιχάλης Παπαγιαννάκης (1941 - 2009)

Μάικλ Σαντέλ: Γιατί οι φιλελεύθεροι είναι ανίσχυροι απέναντι στους λαϊκιστές και στους εθνικιστές;

Περιοδικό «Ο Πολίτης» 1976-2008, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας ΑΣΚΙ

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)

Ο Πολίτης Άγγελος Ελεφάντης (1936 - 29 Μαΐου 2008)
Λόγος για την ερχόμενη,
την πραγματικά μεγάλη
             κρίση

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου

Λαϊκισμός ελληνικού τύπου
Πόσο παγερά αδιάφορος
       να μένει κανείς;

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι

George Lichtheim: Ο Λουί Αλτουσέρ, ο Ροζέ Γκαρωντύ, ο Νίκος Πουλαντζάς και οι άλλοι
Οι «περιπέτειες της δια-
 λεκτικής» στο Παρίσι
      του 1969

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)

Από τη χρεωκοπία στην αυτογνωσία - Μια επιχειρηματολογία για την κρίση της χρεωκοπίας (2008-2015)
Δαμ. Παπαδημητρόπουλος
   και συνυπογράφοντες

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή

Γκρίζες θεωρίες, έγχρωμη ζωή
Ένας ιστοχώρος για την Βενετία Γαζίλα

Ψευδαισθήσεις και ιδεολογίες

«Αυτά που ονομάζουμε ιδεολογίες είναι ψευδαισθήσεις προικισμένες με την ισχύ πεποιθήσεων που συμμερίζονται πολλοί από κοινού». Με τέτοιες πεποιθήσεις, «τα άτομα αυτοεξαπατώνται για το τί είναι αυτά τα ίδια και ποιά η κατάστασή τους».
Οι δεδομένοι συσχετισμοί κοινωνικής δύναμης παράγουν
«δομική βία», δηλαδή επικοινωνιακά εμπόδια που λειτουργούν «διακριτικά» και περνούν απαρατήρητα, ωστόσο είναι αποτελεσματικά. «Οι εμπλεκόμενοι σε τέτοιες συστηματικά κολοβωμένες διαδικασίες επικοινωνίας, σχηματίζουν πεποιθήσεις υποκειμενικά αβίαστες, οι οποίες όμως είναι ψευδαισθητικές, απατηλές». Έτσι, οι πολίτες δημιουργούν οι ίδιοι μια πολιτική ισχύ, η οποία, «όταν θεσμοποιηθεί, μπορεί να στραφεί και εναντίον τους» (με τα λόγια του Jürgen Habermas)

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.

Regina F. Titunik: Το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών: Πνευματική ανανέωση και ο Τελευταίος Άνθρωπος.
Λέο Στράους, Μαξ Βέμπερ,
Φρίντριχ Νίτσε σε «διάλογο»

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης

*Parallaxi - Περιοδικό πόλης της Θεσσαλονίκης
Αστικός ακτιβισμός για την
  «Θεσσαλονίκη Αλλιώς»

Eurozine

Blätter für deutsche und internationale Politik

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία

Ο σκληρός εργατικός Μάης του 1936. Oι κρίσεις έχουν τη δική τους ιστορία
Ζωή και θάνατος του Τάσου Τούση
του ανθρώπου που έγινε σύμβολο

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη

Rainer Forst & Bernd Ulrich: Δικαιοσύνη και αλληλεγγύη
Nέα κατάσταση, νέα καθήκοντα

Niko Paech: Καταστροφική οικονομική μεγέθυνση Η θύελλα της προόδου & τα ερείπια που αφήνει πίσω

Κρίστοφερ Λας: Πρόοδος, η τελευταία δεισιδαιμονία

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968

Loren Goldner: Πολιτισμικά ρεύματα της αποδόμησης και η αποβιομηχάνιση στη Δύση μετά το 1968
 Ηθικός και πολιτικός σχε-
τικισμός με πρόσχημα «αντι-
 ιμπεριαλισμό», «πολιτισμι-
κές σπουδές» (cultural stu-
dies) και «μετααποικιο-
     κρατικές» θεωρίες
     (postcolonialism)

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ

Γιούργκεν Χάμπερμας: Πολιτική ισχύς, εξουσία και επικοινωνία σύμφωνα με την Χάννα Άρεντ
  Μια κριτική διερεύνηση

«Κοινωνίες της διακινδύνευσης» (Ούλριχ Μπεκ), πανδημία και πολιτικές αυταπάτες

O Joschka Fischer στο Project Syndicate

O Joschka Fischer στο Project Syndicate
      Διεθνής Πολιτική

Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός - Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών

Ταρκόφσκι

Δεξαμενή Σκέψης Zentrum Liberale Moderne (Αγγλικά - Γερμανικά)

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;

A. von Lucke: Πάλη για την ηγεμονία. Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιό λόγο να αγανακτούμε;
Νεανική διαμαρτυρία για
 το κλίμα & διαμαρτυρία
ενάντια στη διαμαρτυρία

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ την Γκρέτα Τούνμπεργκ;
Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού

Ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ (1922 - 11 Ιουνίου 1984) εναντίον του καταναλωτισμού
  Alessandro Leogrande:
Enrico Berlinguer contro il
   consumismo, 1977
   - σαν να ήταν χθές