Βενεζουέλα: Αυτό λοιπόν θεωρεί πολιτική μεγάλης δύναμης ο Ντόναλντ Τραμπ

της Άννα Ζάουερμπρεϊ
 

Anna Sauerbrey: Das also versteht Donald Trump unter Großmachtpolitik, Die Zeit, 3.1.2026, αρχειοθετημένο και → εδώ ←

  

Η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας και του Προέδρου της δεν συνιστά απλά και μόνον μια παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Οι ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ ενέχουν ανυπολόγιστους κινδύνους για την παγκόσμια πολιτική.

 

Η σημερινή ημέρα είναι ακόμη γεμάτη με περισσότερα ερωτήματα παρά με απαντήσεις. Όμως αυτά μπορεί ήδη να ειπωθεί: Είναι μια μέρα η οποία ανοίγει ένα ρήγμα στην σύγχρονη ιστορία. Την χωρίζει σε ένα «πριν» και ένα «μετά».
Ιδού λοιπόν η τσεκουριά με την οποία ο Αμερικανός Πρόεδρος έσχισε στα δύο την παγκόσμια πολιτική: Την ώρα που η Ευρώπη περνούσε την νύχτα η οποία οδηγούσε στο Σάββατο της 3.1.2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν από αέρος στην Βενεζουέλα, συνέλαβαν τον κάτοχο της εξουσίας στην Βενεζουέλα Νικολάς Μαδούρο μαζί με τη σύζυγό του και τους έβγαλαν έξω από τη χώρα, όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο δημοκρατικά εκλεγμένος Πρόεδρος των ΗΠΑ αποφάσισε μονομερώς, ενεργώντας εκ των έξω, χωρίς εντολή από το Κογκρέσο των ΗΠΑ και προφανώς χωρίς να συμβουλευτεί προηγουμένως κανέναν σύμμαχο, να απομακρύνει από το αξίωμά του τον δικτατορικά κυβερνώντα Πρόεδρο της Βενεζουέλας. Ασφαλώς, ο Νικολάς Μαδούρο δεν αξίζει καμιά συμπάθεια. Όμως οι ενέργειες του Τραμπ είναι εξαιρετικά επικίνδυνες.

The Guardian, 3.1.2026

Ήδη οι πρώτες αντιδράσεις δείχνουν ήδη πόσο τραγελαφικά έχει παραμορφωθεί ο κόσμος μετά από αυτή την ενέργεια. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο (πιθανώς ένας από τους κινούντες παράγοντες πίσω από την επίθεση και την σύλληψη του Μαδούρο) ενημέρωσε μια ομάδα γερουσιαστών μετά την επίθεση. Κάποιοι από αυτούς έσπευσαν να διαδώσουν μέσω Twitter την νομική μυθοπλασία με την οποία, όπως είναι φανερό, η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να δικαιολογήσει την ενέργειά της. Επρόκειτο για μια σύλληψη από αμερικανικές δυνάμεις, προκειμένου να οδηγήσουν τον Μαδούρο σε δίκη στις ΗΠΑ «για τα εγκλήματα του κατά των πολιτών μας». Λίγο αργότερα, η Γενική Εισαγγελέας Παμ Μπόντι (Pam Bondi) ανακοίνωσε ότι θα απαγγελθεί κατηγορητήριο εναντίον του Μαδούρο στην Νέα Υόρκη.
Και αμέσως, τούτο το Σάββατο, ήταν ειδικά χώρες όπως το Ιράν (!), αυτές που έσπευσαν να επικαλεστούν την απαγόρευση της χρήσης βίας, η οποία κατοχυρώνεται στο Άρθρο 2, Παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αναφέρει: «Όλα τα Μέλη οφείλουν να απέχουν στις διεθνείς τους σχέσεις από την απειλή βίας ή την χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο ο οποίος δεν συνάδει με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών». Οι ΗΠΑ έχουν παραβιάσει αυτήν την αρχή. Πρόκειται για παραβίαση του διεθνούς δικαίου από την οποία ο σημερινός κόσμος δεν θα αναρρώσει γρήγορα.
Εκτός των άλλων, η ίδια η δράση ήταν κινηματογραφικού τύπου, τζογαδόρικη και Τραμπίστικη, είχε το στυλ που προτιμούν οι σόουμαν· στην πράξη ήταν μια καρικατούρα των χειρότερων ιστορικών στιγμών της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Όμως επίσης φέρνει σαφήνεια. Παρά την ασυνέπεια, παρά τις εσωτερικές διαμάχες εντός της κυβέρνησής του και εντός του κινήματος MAGA, ο Τραμπ παίρνει στα σοβαρά την πολιτική της μεγάλης δύναμης, την αξίωση του να ελέγχει ολόκληρες περιοχές του κόσμου.

The Guardian, 3.1.2026

Λίγο πριν τα Χριστούγεννα, η κυβέρνηση του δημοσίευσε μια νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας. Σ΄ αυτήν δήλωναν ότι οι ΗΠΑ διεκδικούν την πρωτοκαθεδρία, την «κυρίαρχη θέση» στο Δυτικό Ημισφαίριο. Η στρατηγική είναι κάτι σαν «παράγωγο» του Δόγματος Μονρόε, το οποίο πήρε το όνομά του από τον Πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε. Εκείνος ο Πρόεδρος, το 1823 ανακήρυξε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Εκείνη την εποχή, τούτο στρεφόταν κυρίως εναντίον ευρωπαϊκών αποικιακών αξιώσεων στον Νέο Κόσμο. Στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, αυτό δικαιολογείται με το επιχείρημα της καταπολέμησης της εγκληματικότητας όσων διακινούν ναρκωτικά και των καρτέλ.
Όποια δικαιολογία και να σκαρφίζονται, σε τελευταία ανάλυση είναι μάλλον άσχετη με το ζήτημα. Λογική συνέπεια της σκέψης με όρους σφαιρών επιρροής είναι η διαίρεση του κόσμου αφενός σε κράτη τα οποία έχουν την ισχύ και τα μέσα για να εξουσιάζουν, και αφετέρου σε εκείνα που δεν έχουν αυτά τα μέσα και εξαναγκάζονται σε υποταγή και σε μια συνεργασία με τα πρώτα. Το διεθνές δίκαιο αναπτύχθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για να διαλύσει αυτή τη διαίρεση του κόσμου σε δύο κατηγορίες κρατών. Μέχρι τώρα και σε κάθε περίπτωση, οι ΗΠΑ αυτό το τηρούσαν κυρίως όταν τους βόλευε. Έχουν επωφεληθεί από αυτήν την τάξη πραγμάτων χωρίς να υποταχθούν σε αυτήν. Όμως την έχουν επίσης υπερασπιστεί μερικές φορές, πιο πρόσφατα υπό τον Τζο Μπάιντεν, ο οποίος καταδίκασε με συνέπεια και απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και υποστήριξε την χώρα η οποία δέχτηκε την επίθεση με δισεκατομμύρια δολάρια, με όπλα και με διπλωματικές προσπάθειες. Η τελευταία φορά που οι ΗΠΑ είχαν παραβιάσει τόσο απροκάλυπτα το διεθνές δίκαιο όσο το έκαναν χθες το βράδυ, ήταν στον πόλεμο του Ιράκ το 2003. Τότε απαιτούνταν εντολή του ΟΗΕ, την οποία δεν είχαν, και η δικαιολογία τους για τον πόλεμο ήταν ότι οι ΗΠΑ ενεργούσαν ευρισκόμενες σε αυτοάμυνα. Η δικαιολογία αυτή αποδείχτηκε άκυρη, το αργότερο όταν δεν βρέθηκε στο Ιράκ κανένα από τα υποτιθέμενα όπλα μαζικής καταστροφής, τα οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο Σαντάμ Χουσεΐν εναντίον των ΗΠΑ.

Der Spiegel, 3.1.2026

Μέσα από το ρήγμα που έχει ανοίξει τώρα ο Ντόναλντ Τραμπ στο παρόν του κόσμου, ξεπηδά μια πλημμύρα ερωτημάτων. Πολύ συγκεκριμένα, άμεσα ερωτήματα, οι απαντήσεις για τα οποία μπορεί κάλλιστα να δοθούν τις επόμενες ώρες και ημέρες: Θα υπάρξει πραγματικά μια δίκη εναντίον του Νικολάς Μαδούρο; Ποιος θα τον διαδεχθεί ως ηγέτης στη Βενεζουέλα; Θα προσπαθήσουν οι Αμερικανοί να εγκαταστήσουν την Μαρία Κορίνα Ματσάντο (María Corina Machado), την πολιτικό της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας και βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης; Τώρα που ο Μαδούρο έχει απομακρυνθεί από τη χώρα, θα σταματήσει η δράση κατά της Βενεζουέλας; Ή θα συνεχίσουν οι ΗΠΑ την στρατιωτική τους επιχείρηση; Πώς θα αντιδράσει η εναπομείνασα Βενεζουελάνικη ομάδα στην εξουσία και πώς θα αντιδράσει ο πληθυσμός εκεί; Και τι σημαίνει αυτή η ημέρα για την αμερικανική εσωτερική πολιτική; Αυτή η δράση, θα ενισχύσει ή θα αποδυναμώσει τον Τραμπ στα μάτια των υποστηρικτών του;

The Guardian, 3.1.2026

Ακόμη μεγαλύτερο και πιο σημαντικό για την Ευρώπη είναι το ερώτημα: Ποια συμπεράσματα θα βγάλει ο Βλαντίμιρ Πούτιν από αυτή την ημέρα; Και ο Σι Τζινπίνγκ; Ποιο δικαίωμα θα μπορούσαν ακόμη οι ΗΠΑ να επικαλεσθούν και να διαμαρτυρηθούν, στην περίπτωση που ο Σι συλλάμβανε τον πρωθυπουργό της Ταϊβάν και τον μετέφερε στην ηπειρωτική Κίνα;
Ενώ όλα αυτά τα ερωτήματα άρχισαν να ξεπηρούν τις πρώτες πρωινές ώρες της Ευρώπης, και οι πολιτικοί σε όλο τον κόσμο μάλλον άρχιζαν μανιωδώς τα τηλεφωνήματα, πολύ μακριά από το σημείο της επίθεσης, στο Κίεβο της Ουκρανίας, οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας αρκετών ευρωπαϊκών χωρών αποβιβάζονταν από ένα νυχτερινό τρένο. Ο Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής του Ουκρανικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, κοινοποίησε σχετικές φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Εργαζόμαστε», έγραψε. Είναι μια από αυτές τις συναντήσεις, οι οποίες συμφωνήθηκαν λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, κατά την επίσκεψη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσινγκτον.
Η συνάντηση στο Κίεβο αποτελεί μέρος μιας διαδικασίας, υποστηριζόμενης και καθοδηγούμενης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία στοχεύει στην εκ νέου αποκατάσταση ειρηνικής τάξης πραγμάτων στο δικό μας τμήμα του κόσμου, στην Ευρώπη. Στόχος της είναι να τερματίσει αυτή την άλλη πρόσφατη παραβίαση της απαγόρευσης της χρήσης βίας, απαγόρευση που κατοχυρώνεται στο Άρθρο 2, Παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών· είναι μια παραβίαση την οποία διέπραξε τη Ρωσία. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αν και με μισή καρδιά και ταλαντευόμενος, έχει πειθαναγκασθεί να πάρει θέση ως υπερασπιστής αυτής της τάξης πραγμάτων στο ζήτημα της Ουκρανίας. Έτσι, ένα από τα πολλά ερωτήματα αυτής της ημέρας είναι το εξής: Μπορείς να υπερασπίζεσαι και να παραβιάζεις ταυτόχρονα την απαγόρευση της χρήσης βίας; Λαμβάνοντας βέβαια υπόψη, ότι δεν είναι επιτρεπτό να θεωρούμε συγκρίσιμα μεγέθη αυτές τις δύο παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, αφενός από την Ρωσία και αφετέρου από τις ΗΠΑ.
Για την Ευρώπη, όπως και πριν, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν παράγοντας μεγάλης σημασίας, ειδικά όσον αφορά την πιθανή άμυνα έναντι περαιτέρω ρωσικής επιθετικότητας. Και γι' αυτόν τον λόγο, το μεγαλύτερο ίσως ερώτημα που ανέκυψε τούτη την ημέρα, αλλά και το πιο σκοτεινό, είναι το εξής: Τι λογής χώρα είναι στην πραγματικότητα τούτες οι Ηνωμένες Πολιτείες ;

in.gr, 3.1.2026

Η Anna Sauerbrey είναι από το 2022 υπεύθυνη για την εξωτερική πολιτική στο πολιτικό τμήμα της Zeit. Η ίδια γράφει για την Αμερική, για την διεθνή πολιτική και για την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας. Εδώ και πολλά χρόνια ταξιδεύει συνεχώς στις ΗΠΑ για ρεπορτάζ. Εργάστηκε ως προσκεκλημένη δημοσιογράφος στην εφημερίδα Philadelphia Inquirer και ήταν υπότροφος ως John F. Kennedy Memorial Fellow στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Γεννήθηκε το 1979 στο Έσσεν. Σπούδασε Νεότερη και Μεσαιωνική Ιστορία, Πολιτική Επιστήμη και Δημοσιογραφία στα Πανεπιστήμια του Μάιντς και του Μπορντώ.

Από το 2005 έως το 2009 ήταν επιστημονική βοηθός στο Ιστορικό Σεμινάριο του Πανεπιστημίου του Μάιντς. Πριν ενταχθεί στην Zeit, ήταν μέλος της συντακτικής επιτροπής του καναλιού Tagesspiegel. Το 2019 ψηφίστηκε ως Δημοσιογράφος της Χρονιάς στην κατηγορία «Beste Regional-Chefredakteure». Το βιβλίο της Machtwechsel. Wie eine neue Politikergeneration das Land verändert («Αλλαγή εξουσίας: Πώς μια νέα γενιά πολιτικών αλλάζει την χώρα» εκδόθηκε το 2022. 

Αντιδράσεις Ελλήνων πολιτικών: Μωραίνει Κύριος ούς βούλεται απωλέσαι

Κυριάκος Μητσοτάκης, πρωθυπουργός της χώρας μας: «[...] Το τέλος του καθεστώτος [του Μαδούρο] προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα. Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών [...]».

Ούτε ξέρουμε άν όντως ήλθε το τέλος του καθεστώτος Μαδούρο, ούτε ξέρουμε τι καθεστώς θα το διαδεχθεί. Πάντως, «συμπεριληπτική κυβέρνηση που θα έχει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση» (ευσεβής πόθος Μητσοτάκη), ο Πρόεδρος Τραμπ δεν θέλει. Και «έφτυσε» κατάμουτρα την αρχηγό της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάντο, και καθαρά μίλησε για την ουσία: «USA is going to run Venezuela for the time being». Και «θα στείλουμε τις μεγάλες εταιρείες πετρελαίου» - «to start making money»

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ έκρινε ακριβοδίκαια τον κ. Μητσοτάκη: «Ο Πρωθυπουργός μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής δημοκρατίας επιλέγει να εναρμονιστεί πλήρως με την επικράτηση του νόμου της ζούγκλας και την εγκατάλειψη κάθε έννοιας διεθνούς νομιμότητας».

Στην Ελλάδα ποτέ δεν έχουμε έλλειψη δούλων που καλοπιάνουν τα αφεντικά τους. Όμως μερικά πράγματα ξεπερνούν κάθε όριο. Μέχρι και ο κ. Σαμαράς αγανάκτησε και επικαλέσθηκε την στοιχειώδη λογική.

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως συνήθως, κλωτσάει την καρδάρα με το γάλα. Μετά από εύλογες ή έστω αποδεκτές επισημάνσεις καταλήγει ότι η Διοίκηση Τραμπ στόχο έχει την απομύζηση «του τεράστιου εθνικού πλούτου της χώρας». Δηλαδή του πετρελαίου. Σωστή η φράση του ΣΥΡΙΖΑ, άν την δεις από την σκοπιά των ΗΠΑ. Αλλά κάποιος που βλέπει από άλλη σκοπιά, πρέπει να πεί στους ΣΥΡΙΖΑίους, ότι το πετρέλαιο δεν είναι «εθνικός πλούτος», αλλά καταστρέφει τον πλανήτη. Και συχνά γίνεται κατάρα για τον λαό της χώρας που το έχει σε αφθονία στα έγκατα της, Βλέπε Μέση Ανατολή. Και Ρωσία. Και ΗΠΑ.

ΚΚΕ: Και αυτό εύλογες ή έστω αποδεκτές επισημάνσεις, άν και μπλέκει και την ΕΕ, ποιός ξέρει γιατί. Αχ.... άν είχε κάνει ανάλογες επισημάνσεις και για την Ουκρανία, τώρα θα είχε ένα τεκμήριο πολιτικής εντιμότητας. 

Για το ΚΚΕ ισχύει, όπως και για άλλους ποικίλους, ο σιδηρούς κανόνας των υποκριτών: «Από δω “οι δικοί μας”, τους αξίζει συμπαράσταση - Από κεί “οι άλλοι”· δεν είναι δικοί μας, καλά να πάθουν»

 

Αλέξης Χαρίτσης, Νέα Αριστερά: «Η χώρα μας οφείλει να υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο [...] Όχι α λα καρτ ούτε κρυπτόμενη πίσω από την ανύπαρκτη γεωπολιτικά ΕΕ, μια ΕΕ που από τη μία θέλει να εμφανίζεται ως ‘παράγοντας σταθερότητας’ και από την άλλη παρακολουθεί ως αμήχανος θεατής νομιμοποιώντας ουσιαστικά μια διαρκή κατάσταση πολέμου». Αντί να μιλήσει για τις ΗΠΑ, ο κ. Χαρίτσης τα βάζει με την ΕΕ και έμμεσα με το θύμα ακόμη χειρότερης ιμπεριαλιστικής επίθεσης την Ουκρανία. Πρώτον, «ανύπαρκτη γεωπολιτικά» δεν είναι η ΕΕ, αν μη τι άλλο επειδή υπάρχει και αγωνίζεται η Ουκρανία. Δεύτερον, τι εννοεί ο ποιητής με την φράση «νομιμοποιεί [η ΕΕ] ουσιαστικά μια διαρκή κατάσταση πολέμου»; Πρέπει να εγκαταλείψει η ΕΕ αβοήθητη την Ουκρανία, μιας και δίνει το παράδειγμα ο Τραμπ; Με αυτό το ακροβατικό, ο κ. Χαρίτσης νομιμοποιεί τις ιμπεριαλιστικές επιθέσεις, εναντίον της Ευρώπης (Η Ουκρανία είναι Ευρώπη) ή εναντίον χωρών της Λατινικής Αμερικής. Με τον τόσο αντιευρωπαισμό αυτής της κατ΄όνομα μόνον Νέας Αριστεράς τρίζουν τα κόκαλα του Παπαγιαννάκη, του Ελεφάντη και πολλών άλλων πραγματικών νέων αριστερών.

 

Δυστυχώς από τα δημοκρατικά κόμματα, μόνον το ΠΑΣΟΚ παίρνει προβιβάσιμο βαθμό

 
.