2017 Μακρόν και En Marche! - 2018 «Κίτρινα Γιλέκα» - 2024 Le Pen ante portas και η ζαριά του Μακρόν

Τι συμβαίνει στη Γαλλία; Γιατί τέτοιο πολιτικό θρίλερ; Για όλα φταίει ο Πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν; Και τι λογής πολιτικός είναι; «Μια μοναχική, τραγική φιγούρα», ένας τυχοδιώκτης με «λαμπερό μυαλό», που «προκάλεσε χάος και αλληλοσφαγή στη γαλλική πολιτική»; Τέτοιο πορτρέτο τού φιλοτέχνησε το Politico. Αναμενόμενο, από όσους κατανοούν τί καρποφορεί ένα συνοικέσιο της παλαιογερμανικής γαλλοφοβίας και ευρωποφοβίας με τα πετρελαιοδολλάρια και πετρελαιορούβλια των εκδοτών. Όμως το ερώτημα παραμένει: «Του βγήκε» του Μακρόν αυτή η ριψοκίνδυνη ζαριά, μια κίνηση συνηθισμένη στην κατά παράδοση πολιτική μπαρμπουτιέρα που λέγεται Γαλλία; Και άν ο Πρόεδρος δεν πέτυχε ακριβώς αυτό που είχε κατά νού την 10η Ιουνίου 2024, αλλά ούτε και βγήκε χαμένος (όπως οι πολλοί προέβλεπαν), ποιά θα είναι η συνέχεια της επισφαλούς παρτίδας που κρατάει χρόνια και χρόνια;

Το βέβαιο είναι, ότι ο Μακρόν βγήκε πολύ λιγότερο χαμένος από όσο θα έβγαινε άν δεν έριχνε τη ζαριά. Εάν συμμορφωνόταν προς τας υποδείξεις και κατάπινε ως «μη χείρον» το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, το πολιτικό του άστρο θα ήταν ήδη σβησμένο. Τώρα δεν είναι. Για ό,τι αφορά το πολιτικό τοπίο στη Γαλλία και στην Ευρώπη, πριν τη ζαριά οι συμβατικά σοφοί αποφαίνονταν με σιγουριά και ίσως με ντροπαλη χαρά: «Στροφή προς τα δεξιά». Τώρα τους βασανίζουν δεύτερες σκέψεις.

Όμως ακόμη πιο βέβαιο είναι, ότι προς το παρόν, οι πιο κερδισμένοι από την ζαριά του Μακρόν είναι κυρίως τα κόμματα των Σοσιαλιστών, των Πρασίνων, ίσως και των Γάλλων Κομμουνιστών, δηλαδή η φιλοευρωπαϊκή, δημοκρατική και μη λαϊκιστική πλειοψηφία του ελέω εκλογικού συστήματος συνασπισμού κομμάτων «Νέο Λαϊκό Μέτωπο» (NFP). Αυτό εξηγεί και την δυσαρέσκεια των σεμνά ευρωσκεπτικιστικών επιτελείων της «παραδοσιακής Δεξιάς», τα οποία εκφράζονται από Μέσα Ενημέρωσης τύπου Politico. Προβάλλουν διαρκώς και επίμονα ως φόβητρο το κόμμα της «Ανυπότακτης Γαλλίας» του Ζαν-Λυκ Μελανσόν, μια φρέσκια παραλλαγή της κατά Κων. Καραμανλή «Αριστεράς της Αριστεράς», δηλαδή του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου της δεκαετίας του 1970, πριν αλλάξει με την κυβερνητική αλλαγή του 1981. 

Τα επιτελεία επιχειρούν να ενεργοποιήσουν παραταξιακά αντανακλαστικά για να περιορίσουν τη ζημιά και τη «σφαγή» που υπέστη από την έκβαση της ζαριάς η ευρύτερη παράταξη τους. Ο πιο στενός συγγενής τους στη Γαλλία είναι κυρίως ό,τι απέμεινε από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, όμως δεν αποποιούνται και τους εξωμότες του παραδοσιακού ρεπουμπλικανισμού. Μέχρι και ο Μακρόν έχει γίνει εδώ και καιρό κόκκινο πανί για το Politico, την Axel Springer SE και πολλούς άλλους στις δύο όχθες του Ατλαντικού. Αλλά η δυσαρέσκειά τους είναι πολύ ευρύτερη. Βλέπουν με έκπληξη, ότι ξαφνικά «εντός ΝΑΤΟ, η στιγμή είναι καλή για την “Κεντροαριστερά”». Ελπίζουν  ότι «αυτό δεν θα κρατήσει πολύ». Μιας και είναι αδύναμη η «παραδοσιακή Δεξιά», θα φροντίσει ως αντίπαλο δέος «η αναθαρρημένη λαϊκίστικη Δεξιά». Συμπράττοντας και από τις δύο όχθες του Ατλαντικού.

Το κρίσιμο διακύβευμα είναι τί θα κάνει η Γαλλία για την Ευρώπη. Όπως έγραψε το 2003 ο σπουδαίος Γάλλος στοχαστής, αντιστασιακός και από τους πατέρες της ενωμένης Ευρώπης Ζοζέφ Ροβάν (Joseph Rovan), προπαντός «η Γαλλία μαζί με την Γερμανία και την Πολωνία, είναι οι χώρες από τις οποίες εξαρτάται άν θα ευδοκιμήσει το έργο της πολιτικής και πολιτισμικής ενοποίησης της Ευρώπης».

Πολλά θα κριθούν για το μέλλον της ηπείρου μας από την πολιτική αναστάτωση στη Γαλλία, από τον μακροχρόνιο αγώνα για την εξουσία της λεγόμενης αντισυστημικής ή εναλλακτικής ή εθνικολαϊκίστικης Δεξιάς, πολιτικής δύναμης κατεξοχήν αντιευρωπαϊκής, με αναπόφευκτα σκληρή συνέχεια αυτής της σύγκρουσης αύριο. Προς το παρόν έχουμε την απόκρουση της απειλής στη Γαλλία, έχουμε όμως και την Νέμεση που χτύπησε τους Τόρις και γενικά τους Brexiters (με επιστροφή των Εργατικών στο τιμόνι της Βρετανίας), καθώς και την επάνοδο των φιλοευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων στην διακυβέρνηση μιας άλλης χώρας του πυρήνα της Ευρώπης, της Πολωνίας. Όλα αυτά μαζί είναι ελπιδοφόρα επιτεύγματα της ευρωπαϊκής δημοκρατικής πολιτικής.

Για την ίδια τη Γαλλία, τη χώρα του Διαφωτισμού, της Επανάστασης που γκρέμισε τη Βαστίλλη και το Παλαιό Καθεστώς, τίθεται πάλι το ερώτημα άν και πώς θα υπερνικήσει αυτοκαταστροφικές «κληροδοτημένες δομές». Επίσης, κατά παράδοξο τρόπο, ακόμη και η Γαλλία μας δείχνει ότι τώρα πια υπάρχουν πολλών λογιών «Δεξιές», πολλών λογιών «Κέντρα»,  πολλών λογιών «Αριστερές» και άλλα πράγματα, καθένα αρκετά διαφορετικό από τους στενούς γείτονες και συγγενείς του. Έτσι, 235 χρόνια μετά τη Γαλλική Επανάσταση και 374 μετά τον θάνατο του Ρενέ Ντεκάρτ, δεν ξεφεύγουμε από το ερώτημα άν η απαρχαιωμένη, μονοδιάστατη, απλοϊκή, διπολική πολιτική γεωγραφία («Δεξιά-Κέντρο-Αριστερά») που χάραξε η Γαλλική Επανάσταση, θα συμπληρωθεί, στη Γαλλία και αλλού, με μια «Καρτεσιανή Επανάσταση», με ένα πέρασμα από τη μία και μόνη διάσταση της ιδεατής γραμμής, στις δυό και τρεις διαστάσεις μιας πολιτικής για κοινωνίες με σάρκα και οστά.

Για την Ευρώπη ως όλον, ασφαλώς και για την Αμερική, η «καλή άμυνα» από ένστικτο αυτοσυντήρησης στη Γαλλία και οι θριαμβευτικές δημοκρατικές νίκες στην Πολωνία και στην Βρετανία, θέτουν κάτω από άλλο φως το ερώτημα εάν αυτό που βιώνουμε τώρα είναι όντως «στροφή προς τα δεξιά». Ή, μήπως, άν για μια ακόμη φορά, στην πολιτική συμβαίνει εκείνο που στην άλλη κρίσιμη χώρα, στην Γερμανία, ο Γιούργκεν Χάμπερμας αποκαλούσε «νέα συσκότιση και σύγχυση» («Neue Unübersichtlichkeit»). Εκεί, ο πολύ νεότερος του και άμεσα δρων στην πολιτική Ρόμπερτ Χάμπεκ, περιγράφει την ίδια κατάσταση με άλλο λεξιλόγιο: Τώρα, λέει, συμβαίνουν τόσο γρήγορα, τόσο πολλά και τόσο πυκνά σημαντικά γεγονότα, ώστε «τα τρώμε ωμά, αμαγείρευτα», αμάσητα, «δεν καταφέρνουμε να τα επεξεργαστούμε και να τα αφομοιώσουμε» ορθολογικά και με πολιτική ευαισθησία. Δεν είναι πρώτη φορά που συμβαίνει, ούτε η τελευταία. Αλλά με τόση αδιαφάνεια, ανορθολογισμό και σκοταδισμό γύρω, «η πολιτική εύκολα αρπάζει φωτιά». Και μετά τη ζαριά στη Γαλλία έρχεται ο βροντερός Νοέμβριος στις ΗΠΑ.

Γ. Ρ. 

 1.  «Ο θόρυβος της μπότας -  Η Corine Pelluchon για την σημερινή Γαλλία

 

© «Der Lärm der Stiefel überwiegt»- taz, 6.7.2024

 

wochentaz: Κυρία Πελλουσόν, πολλοί άνθρωποι είναι θυμωμένοι με τον Μακρόν. Άνοιξε το κουτί της Πανδώρας όταν διέλυσε την Εθνοσυνέλευση μετά τη νίκη των Γάλλων δεξιών λαϊκιστών στις ευρωεκλογές. Γιατί το έκανε; Πιστεύει ότι η Δεξιά θα απομυθοποιηθεί άν «συγκατοικήσει» μαζί του;

Corine Pelluchon: Όπως φαίνεται, ο Μακρόν πήρε μόνος του και βιαστικά αυτή την απόφαση. Ερμήνευσε τις ευρωεκλογές ως αποδοκιμασία της πολιτικής του και του προσώπου του. Με αυτόν τον τρόπο εξατομίκευσε την πολιτική. Θα πρέπει όμως να λάβουνε υπόψη και το εξής: Για να έχουμε δημοκρατία, όπως και για να διερευνήσουμε τί είναι δίκαιο και τί όχι, χρειάζεται χρόνος επαρκής για να αναπτυχθεί μια διαδικασία διαμόρφωσης γνώμης. Εάν οργανώναμε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα ένα δημοψήφισμα υπέρ ή κατά της θανατικής ποινής, οι υποστηρικτές της ασφαλώς θα κέρδιζαν! Και όμως, η κατάργηση της θανατικής ποινής ήταν πρόοδος.

Η δικαιοσύνη μπορεί να εκφραστεί με πλειοψηφίες, αλλά είναι κάτι περισσότερο από ένα άθροισμα απόψεων ή παρορμήσεων. Στην προκειμένη περίπτωση λείπουν οι απαραίτητες διαμεσολαβήσεις ώστε να προκύψει τεκμηριωμένη γνώμη για τα θέματα που συζητήθηκαν. Αντί να γίνει αυτό το έργο, υπήρξαν εντάσεις και μια ευρέως διαδεδομένη αίσθηση στους ανθρώπους ότι δεν τους λογαριάζουν. Όμως γι αυτή την αίσθηση και για τη γενικότερη δυσαρέσκεια δεν είναι μόνος και αποκλειστικός φταίχτης ο Πρόεδρος Μακρόν.

 

Αλλά;
Όλοι οι αρχηγοί κρατών σε όλες τις χώρες αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα. Γιατί οι τρέχουσες οικονομικές, τεχνολογικές και κοινωνικές αλλαγές, η γεωπολιτική και κλιματική κατάσταση, όλα αυτά κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται ανίσχυροι και αναλώσιμοι.

Οι δεξιοί λαϊκιστές εκμεταλλεύονται αυτή τη γενικευμένη ανησυχία και δυσφορία, η οποία έχει βαθιές δομικές αιτίες που συνδέονται με πολλές απογοητεύσεις. Ενισχύουν τη δυσφορία με το να οξύνουν τις απογοητεύσεις. Αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους και τους κατηγορούν ότι επωφελούνται από το σύστημα. Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο. Όσοι χρησιμοποιούν αυτές τις διεστραμμένες στρατηγικές, πρέπει να απογυμνωθούν από τη δύναμή τους.

Γαλλία, εκλογές για την Εθνοσυνέλευση 2024, ποσοστά 1ου γύρου ανάλογα με το επίπεδο εισοδήματος των ψηφοφόρων

Αναφέρεστε στον ισχυρό αντισημιτισμό που έπαιξε επανειλημμένα ρόλο στον προεκλογικό αγώνα;
Όχι, μιλάω για μια γενική στρατηγική της ακροδεξιάς. Θύματα θα είναι άλλοτε οι Εβραίοι, άλλοτε οι μετανάστες. Όμως σε τούτη τη συγκεκριμένη προεκλογική εκστρατεία η Ακροδεξιά προσποιήθηκε ότι δεν είναι αντισημιτική και υπήρξαν αντισημιτικές δηλώσεις στα αριστερά από ορισμένα μέλη του κόμματος «Ανυπότακτη Γαλλία» (La France insoumise).
Η εκμετάλλευση των απογοητεύσεων κάνει τους ανθρώπους παρανοϊκούς και αντιμάχεται την αναζήτηση των πραγματικών αιτιών και μιας πραγματικής μεταρρυθμιστικής πολιτικής. Αυτή είναι η γενική στρατηγική της Ακροδεξιάς και πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε. Γιατί, με το να ενισχύουν τη δυσφορία, την οργή και τη δυσαρέσκεια του πληθυσμού, οι δεξιοί λαϊκιστές μετατρέπουν την δική τους ανικανότητα σε δύναμη και όσο πιο παράλογοι είναι, τόσο καλύτερα λειτουργεί η στρατηγική τους.
  

Είναι λάθος να υποθέτουμε ότι υπάρχουν και οι λεγόμενοι ψηφοφόροι διαμαρτυρίας; Αυτοί που ψηφίζουν ακροδεξιά θέλουν όλοι συνειδητά την ακροδεξιά πολιτική;
Υπάρχει μια μειοψηφία ανθρώπων που είναι ξεκάθαρα φασίστες. Οι περισσότεροι από αυτούς που ψηφίζουν σήμερα την Ακροδεξιά δεν είναι τέτοιοι. Παρασύρονται όμως από ανθρώπους που εκμεταλλεύονται τη γενική δυσφορία, κάνουν πολλούς να νιώθουν ότι αυτοί είναι εκείνοι που στέκονται στο πλευρό τους, τονώνουν το αίσθημα της περηφάνειας αυτών των δυσαρεστημένων. Η ανάγκη για αναγνώριση και η απόρριψη των αλαζονικών ελίτ εξηγούν αυτή την επιλογή τουλάχιστον όσο και τα προβλήματα με την αγοραστική δύναμη.
 
Γιατί το πολιτικό κέντρο στη Γαλλία  διαβρώνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια;
Όποιος ταξιδεύει στη χώρα, συναντά δημάρχους ή τοπικούς πολιτικούς και βλέπει τι επιτυγχάνουν οι τοπικοί συλλογικοί φορείς σε πολλούς τομείς, μένει έκπληκτος από τη δημιουργικότητα που υπάρχει παντού και από την ανιδιοτέλεια των ανθρώπων. Κάνουν το καλό χωρίς να το φωνάζουν. Ωστόσο, στην τηλεόραση, στα μεγάλα Μέσα Ενημέρωσης και μερικές φορές σε κρίσιμες θέσεις εξουσίας, βλέπεις το αντίθετο: Γιγαντιαία «εγώ» και ανθρώπους που έχουν χάσει κάθε αίσθηση της πραγματικότητας.
Τα ΜΜΕ στη Γαλλία έχουν εγκαταλείψει τον ρόλο τους ως φύλακες και διαμεσολαβητές που εκπαιδεύουν την κριτική ικανότητα. Προωθούν την υπερβολή που ενορχηστρώνει θλιβερά πάθη. Φυσικά, ορισμένες εφημερίδες εξακολουθούν να υπηρετούν την ερευνητική δημοσιογραφία και να ανταποκρίνονται στην επιθυμία πολλών Γάλλων για  συζητήσεις με ουσιαστικό νόημα και για μια αίσθηση ότι δεν είναι όλα είτε άσπρο είτε μαύρο. Όμως, αυτή τη στιγμή, τούτη η μερίδα του πληθυσμού δεν ξέρει τι να κάνει. Ούτε κι εγώ ξέρω. Ωστόσο, όλοι όσοι είναι σε θέση να κάνουν κάποιους συμβιβασμούς για να διασφαλίσουν το κοινό καλό, πρέπει να οργανωθούν έτσι, ώστε το έτος 2027 να μην αφεθούν οι τύχες της Δημοκρατίας μας σε ένα δεξιό εξτρεμιστικό κόμμα.
  
Το Σύνταγμα της γαλλικής Προεδρικής Δημοκρατίας που δίνει στον Πρόεδρο πολλές εξουσίες, προωθεί την προσήλωση της πολιτικής στα εξέχοντα πρόσωπα και στρέφει μονόπλευρα την προσοχή των πολιτών στο χάρισμα των πολιτικών. Και ο αριστερός Μελανσόν, ο οποίος έχει πολλές κοινές θέσεις με τη Δεξιά, παρουσιάζεται και αυτός ως ισχυρός ηγέτης.
Αυτό το φαντασιακό πλαίσιο αντιλήψεων για την κυριαρχία είναι νοσηρό. Η εξουσία και η ισχύς (potentia) δεν είναι ίδιο πράγμα με την δύναμη (potestas)· υπάρχουν και άλλοι τρόποι, πέρα από το να χειραγωγείς και να χειραγωγείσαι. Άλλωστε, αυτό το μήνυμα μας έρχεται ξανά και ξανά, ιδίως από τον οικοφεμινισμό, αλλά αυτή τη στιγμή ακούγεται πιο δυνατά ο θόρυβος της μπότας. Βλέπουμε τώρα πολλά βήματα προς τα πίσω, αλλά αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι κερδίζουν έδαφος ορισμένα πράγματα που σηματοδοτούν πρόοδο στις σχέσεις μας με τον εαυτό μας και τους άλλους.
Αυτά τα θετικά, άν και λανθάνοντα, είναι μη αναστρέψιμα και θα οδηγήσουν σε σημαντικές κοινωνικές αλλαγές. Στο μεσοδιάστημα υπάρχουν πολλές παγίδες και τρομερές απειλές. Και συμφωνώ, ως προς αυτό το πλαίσιο θεμάτων θα ήταν φρόνιμο να τροποποιήσουμε το Σύνταγμά μας και να δώσουμε λιγότερες εξουσίες στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Επιπλέον, πρέπει να επανεξεταστούν οι διαμεσολαβήσεις, τα θεσμικά αντίβαρα και οι «φύλακες στις πύλες», που πάντα χρειάζεται η δημοκρατία.
  
Αυτοκατατάσσεστε στην παράδοση των Γάλλων ηθικών στοχαστών, οι οποίοι ήταν λιγότερο προσανατολισμένοι στις ηθικές κατευθυντήριες αρχές και περισσότερο στην ανάλυση των τρόπων με τους οποίους διάγουμε τον βίο μας, πώς πορευόμαστε στη ζωή μας. Τι μπορούμε να πούμε για τη σύγχρονη Γαλλία υπό αυτή την οπτική;
Συμβαίνουν οικονομικές, τεχνολογικές και κοινωνικές αλλαγές εκ θεμελίων. Και οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν για να ανταποκριθεί η πολιτική στις απογοητεύσεις των ανθρώπων, αφορούν τον αναπροσανατολισμό της οικονομίας και την οργάνωση της εργασίας. Όμως η κοινωνική και δημοκρατική ζωή προϋποθέτει επίσης μια αυτομεταμόρφωση, μια ωρίμανση, που θα μας καταστήσει ικανούς να εναντιωνόμαστε χωρίς να σφαζόμαστε μεταξύ μας και να βάζουμε όρια στο δικαίωμά μας να κάνουμε ό,τι θέλουμε.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην εποχή μας, που μας φέρνει αντιμέτωπους με την κλιματική αλλαγή και με τους πολέμους, πράγματα που επανενεργοποιούν τον φόβο μας για το θάνατο και κάνουν πολλές από τις βεβαιότητές μας να καταρρέουν. Ο Έριχ Φρομ είπε κάποτε το εξής: Εάν οι άνθρωποι δεν επιτύχουν μια ηθική εξέλιξη που θα τους επιτρέψει να ξεπεράσουν τον ατομικό και συλλογικό ναρκισσισμό - και για να επιτύχουν αυτό χρειάζεται και η «εσωτερική εργασία» για την απώλεια, για τα όρια του ατόμου, για το πεπερασμένο του -, τότε θα πρέπει να αναμένουμε καταστροφές.
Για παράδειγμα, πιστεύω επίσης ότι είναι σημαντικό να δημιουργήσουμε κοινωνικότητα, να στηριζόμαστε σε συλλογικές ενώσεις για να αντισταθούμε σε τοξικές ιδεολογίες. Η εξατομίκευση της κοινωνικής ζωής και η εμπειρία της απανθρωποποίησης που βιώνουμε σήμερα, εξηγούν και αυτές, μαζί με άλλους παράγοντες, γιατί είναι ευάλωτοι οι ανθρωποι στον δεξιό λαϊκισμό.

Γαλλία, εκλογές για την Εθνοσυνέλευση 2024, ποσοστά 1ου γύρου ανάλογα με το επίπεδο σπουδών των ψηφοφόρων

Στα γαλλικά υπάρχουν δύο λέξεις για την ελπίδα – espoir και espérance. Αν σας καταλαβαίνω καλά, το κύριο μέλημά σας είναι η espérance, ως αρετή του να μπορείς να κοιτάς καταπρόσωπο την άβυσσο. Πώς θα βγούμε όμως από αυτή την πολιτική άβυσσο που ανοίγεται τώρα μπροστά μας;
Είναι απαραίτητη η αίσθηση του τραγικού και η αναγνώριση ότι στη φύση των ανθρώπων εμπεριέχεται και η καταστροφικότητα. Αλλά είναι επίσης σημαντικό να καλλιεργεί κανείς την αγάπη για την ανθρωπότητα, εάν θέλει να αντισταθεί στο πολιτικό κακό και να αποτρέψει την εισβολή του φασισμού μέσα στις ψυχές. Το κακό ασκεί μια γοητεία· πρέπει να μάθουμε να μην ενδίδουμε σ' αυτήν. Το να καθυβρίζουμε διαρκώς τους πολιτικούς, τις ελίτ και άλλους, το να μη πιστεύουμε πια καθόλου στην ικανότητα των ανθρώπων να κάνουν το καλό, δίνει δύναμη σε όσους θέλουν να καταστρέψουν τη χώρα.
  
Από φιλοσοφική άποψη, θέλετε να στηριχτείτε στον Διαφωτισμό και να τον ανανεώσετε.  Όμως αυτή τη στιγμή ο Διαφωτισμός δέχεται ισχυρή επίθεση ακόμη και από τα αριστερά.
Όλα όσα είπα παραπάνω ισοδυναμούν κάλλιστα με υπεράσπιση της κληρονομιάς του Διαφωτισμού. Αλλά είναι μια υπεράσπιση στην οποία περιλαμβάνεται και η απαίτηση να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την κριτική του Διαφωτισμού και την αλλαγή ορισμένων από τα θεμέλιά του, προκειμένου να προωθηθεί ένας νέος Διαφωτισμός. Έχω γράψει ένα βιβλίο γι' αυτό το θέμα (Les Lumières à l’âge du vivant, ελλην. O Διαφωτισμός στην εποχή του εμβίου, αγγλ. The Age of the Living. A New Philosophy of the Enlightenment, γερμ. Das Zeitalter des Lebendigen. Eine neue Philosophie der Aufklärung), το οποίο πραγματεύεται τα θέματα του αντιδιαφωτισμού, της δημοκρατίας, των προκλήσεων που θέτει η οικολογία και το ζήτημα της Ευρώπης.
Ήταν και πολιτικό πρόγραμμα ο Διαφωτισμός. Όμως οι πολιτικοί ακολουθούν σήμερα συμβούλους επικοινωνίας, όχι στοχαστές. Επιπλέον, είναι δύσκολο να μεταδοθούν εποικοδομητικές ιδέες στο ευρύ κοινό, τη στιγμή που όλη την ημέρα αντικρύζει στα τηλεοπτικά κανάλια «αναγνωρίσιμες προσωπικότητες». Αλλά και εμείς οι πνευματικοί άνθρωποι πρέπει να βρούμε τρόπους για να έχουμε μεγαλύτερη επιρροή· και να μάθουμε να συνεργαζόμαστε.

 

Η Corine Pelluchon (1967), είναι καθηγήτρια φιλοσοφίας στο δημόσιο Πανεπιστήμιο Gustave Eiffel, Champs-sur-Marne. Ασχολείται κυρίως με την ηθική φιλοσοφία, με την πολιτική φιλοσοφία και με ζητήματα εφαρμοσμένης ηθικής στους τομείς της περιβαλλοντικής και ιατρικής δεοντολογίας και των δικαιωμάτων των ζώων. Για τη φιλοσοφική της διάγνωση για το παρόν, το 2020 έλαβε το Βραβείο Günther Anders για την Κριτική Σκέψη.Tελευταία δημοσιεύτηκε το βιβλίο της L'espérance, ou la traversée de l'impossible (Ελπίδα σε καιρούς κλιματικής καταστροφής).

2.  2018, Κίτρινα Γιλέκα - Κληροδοτημένες δομές, κατεστραμμένη χώρα

 

© Tania Martini: Vermachtete Strukturen,  Frankreich zeigt dieser Tage sein verzweifeltes Gesicht. Hinter den Fassaden driften die Lebenswelten schon lange auseinander. Das Land ist kaputt - taz, 15.12.2018

  

Όταν η νεολαία βγαίνει στους δρόμους, ελλοχεύει κίνδυνος. Οι Γάλλοι Λεττριστές το γνώριζαν ήδη από τη δεκαετία του 1950, και τότε, για να γίνουν γνωστοί, γέμισαν με αφίσες το Καρτιέ Λατέν αναγγέλοντας ένα μέτωπο νεολαίας που θα καταλάμβανε τους δρόμους. Από το 1968 και δώθε αυτό λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Εικόνες όπως αυτές την περασμένη εβδομάδα [Δεκέμβριος 2018] από το Mantes-la-Jolie, όπου η γαλλική αστυνομία ανάγκασε μαθητές γυμνασίου να γονατίσουν με τα χέρια πάνω στα κεφάλια τους, παρέχουν την πιο τρομακτική απόδειξη γι' αυτό.
Αυτές τις μέρες στη Γαλλία αρέσκονται να συγκρίνουν την εξέγερση των Κίτρινων Γιλέκων με το 1968. Πρόσφατα έγινε λόγος για πάνω από 2.000 συλλήψεις. Το 1968, ακόμη και τη νύχτα των οδοφραγμάτων, την 10η Μαΐου, οι συλλήψεις δεν ήταν πάνω από 300, έτσι έγραφε η Liberation.
Οι εξεγέρσεις της νεολαίας στα banlieue [προάστεια του Παρισιού και άλλων μεγάλων πόλεων] το 2005 και το 2007 αναφέρονται και αυτές συχνά στην τωρινή συζήτηση. Κάποιοι βλέπουν ακόμη και την Εξέγερση για το Ψωμί του 1789 να επιστρέφει: Τότε ήταν το ψωμί, σήμερα είναι η βενζίνη. Φυσικά, αυτού του είδους η απλοική σκέψη που αδιαφορεί για το πολύπλοκο της πραγματικότητας, βγαίνει μόνο μέσα από τα μεγάφωνα εκείνων των ρομαντικών που ονειρεύονται ακόμη την έκρηξη της Μεγάλης Επανάστασης, ενώ ήδη αντικρύζουν καταπρόσωπο ένα είδος εμφυλίου πολέμου.

Γαλλία, εκλογές για την Εθνοσυνέλευση 2024, ποσοστά 1ου γύρου ανάλογα με την εργασιακή σχέση των ψηφοφόρων

Από την απελευθέρωση σε μια αδιέξοδη κατάσταση
Ο φιλόσοφος Toni Negri σχολίασε αρκετά προσεκτικά τη διαμαρτυρία των Κίτρινων Γιλέκων. Το 1968 και το 2007 ήταν αγώνες με απελευθερωρικό πρόσημο. «Αλλά αυτά που βλέπουμε το 2018 δείχνουν ένα απελπισμένο πρόσωπο», έγραψε την περασμένη εβδομάδα. «1968 σημαίνει 10 εκατομμύρια βιομηχανικοί εργάτες σε απεργία, μια καταιγίδα στο αποκορύφωμα της μεταπολεμικής ανάπτυξης και επανοικοδόμησης. Εδώ και σήμερα, η κατάσταση είναι ένα αδιέξοδο».
Όταν ο Νέγκρι ρωτήθηκε επανειλλημμένα ποιοί είναι αυτοί που δεν εκπροσωπούνται  ούτε από τα δεξιά ούτε από τα αριστερά κόμματα, δηλαδή τι είναι αυτό που συνδέει τα πολύ ετερογενή αιτήματά τους, έδωσε την πιο ακριβή απάντηση: «Είναι το κομμάτι της μεσαίας τάξης που μένει συγκριτικά φτωχότερο, αυτό που συνδέεται με τον παραδοσιακό τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, αυτό που πρόσφατα ενισχύθηκε με νεοφιλελεύθερες πολιτικές, ωστόσο του αποδίδεται μικρότερη αξία, απολαμβάνει λιγότερης εκτίμησης σε σύγκριση με τους τομείς των υπηρεσιών στα μεγάλα αστικά κέντρα και της «παραγωγής γνωστικού πλούτου» Απόρριψη και έλλειψη αναγνώρισης λοιπόν.
Ο Frédéric Gros, φιλόσοφος και επιμελητής των πανεπιστημιακών παραδόσεων του Michel Foucault, αναφέρθηκε επίσης στην υποβάθμιση της μεσαίας τάξης και είπε: «Πληρώνουμε για τη συστηματική καταστροφή των κοινών [του κάθε τι δημόσιου] τα τελευταία τριάντα χρόνια: Ριζικές κοινωνικές περικοπές, ανυπαρξία μελλοντικών προοπτικών για τις νεότερες γενιές, πιεστικός εκμοντερνισμός, όλα αυτά προκάλεσαν οργή.
Η έλλειψη μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι εδώ και καιρό πανθομολογούμενο πρόβλημα στη Γαλλία. Τα μεσαία κοινωνικά στρώματα είναι λιγότερο σταθερά σε σύγκριση με τη Γερμανία. Δεν υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις κάτω από τις πολύ μεγάλες εταιρείες. Μόνον επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών προσανατολισμένες στην εγχώρια αγορά. Η Βόρεια Γαλλία είναι μια αποβιομηχανοποιημένη ζώνη, ενώ ο παραδοσιακά φτωχός Νότος έχει αναβαθμισθεί φαινομενικά, εξαιτίας του τουρισμού πολυτελείας και των πολυτελών ακινήτων. Όμως δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ντόπιοι κάτοικοι του Νότου περνούν το καλοκαίρι σε ένα τροχόσπιτο για να νοικιάζουν το σπίτι τους σε τουρίστες και μόνον έτσι να τα βγάλουν πέρα τον λοιπό χρόνο. Αγοράζουν το κρέας τον χειμώνα και το κρατούν στην κατάψυξη, γιατί το καλοκαίρι, όταν έρχονται οι τουρίστες, το κρέας γίνεται πανάκριβο.
 

Τι παθαίνει η κοινωνία όταν συσσωρεύονται απωθημένα
Στο Παρίσι, όπου οι διαφορές αυξάνονται, εδώ και καιρό υπάρχει η αίσθηση ότι μια σπίθα αρκεί για να πάρουν όλα φωτιά. Τα μυθιστορήματα της Virginie Despentes αφηγούνται το άγχος όσων έχουν βγει χαμένοι από τις αλλαγές των καιρών και τη βία που είναι βαθιά χαραγμένη στις ψυχές. Τα γράφει και ο Alexis Jenni.  L' Art français de la guerre ονομάζεται το πρώτο δημοσιευμένο μυθιστόρημα του, για το οποίο έλαβε το μεγαλύτερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας, το Prix Goncourt, πριν από επτά χρόνια.
Τον τίτλο αυτό πρέπει να τον εκλάβουμε στην κυριολεξία. Ο Jenni περιγράφει την Πέμπτη Δημοκρατία ως μιλιταριστική: Αναδύθηκε μέσα από το πραξικόπημα [της Αλγερίας, 1961], τον πόλεμο [της Αλγερίας, 1954-1962], την ήττα, την άρνηση να αναγνωριστεί η πραγματικότητα και τα ψέματα. Εν αρχή ήν ο στρατηγός ντε Γκωλ και είναι μια τραγωδία που σήμερα, κάποιοι στα Κίτρινα Γιλέκα αναζητούν ξανά έναν στρατηγό, τον πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου του στρατού Pierre de Villiers [ο οποίος παραιτήθηκε διαφωνώντας με τον Μακρόν στις 19 Ιουλίου 2017, ενάμισυ χρόνο πριν την εμφάνιση των Κίτρινων Γιλέκων]. Μπορεί κανείς να διαφωνήσει για το τι παθαίνει μια κοινωνία όταν απωθεί πολλές αλήθειες, ο Jenni τα βγάζει στη φόρα και μιλάει για έναν Εικοσαετή Πόλεμο. Μιλάει για τα εγκλήματα από το 1942 έως το 1962, που έμειναν σχεδόν εκτός συζήτησης μέχρι σήμερα: Βισύ, Ινδοκίνα, Αλγερία. Η Γαλλία είναι ηρωική στα ψέματα.
Στο Παρίσι, αρκεί μόνο μία φορά να πάτε από την συνοικία Σαν Ζερμαίν μέχρι τη Μονμάρτρη και μετά, περνώντας από την Porte de la Chapelle, να φτάσετε στο προάστειο του Σαιν-Ντενί. Αυτή η διαδρομή δεν είναι βέβαια η μοναδική που δείχνει πώς σ' αυτή την πόλη, σ' αυτή τη χώρα, τρόποι και συνθήκες διαβίωσης εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους συνυπάρχουν, η μια ακριβώς δίπλα στην άλλη και χωρίς να μεσολαβεί ο,τιδήποτε ενδιάμεσο.
Στην Σαν Ζερμαίν, δεν φτάνουν ούτε τρεις εργασιακές ζωές που αμείβονται με το μέσο εισόδημα της χώρας για να αγοράσεις ένα διαμέρισμα. Όσοι εξακολουθούν να ζουν και να εργάζονται εκεί, υπάρχουν μέσα σ' ένα είδος φούσκας χρόνου που έχει ξεμείνει στο σήμερα από κάποιον άλλο αιώνα. Θα ήταν λάθος να σκεφτούμε αυτή τη φούσκα σαν λενα ντεκόρ για τουρίστες που αγαπούν την πολυτέλεια. Ο τρόπος ζωής παλιού αστικού τύπου που συναντάμε εκεί, και όχι μόνον, συνδέεται με πολύ πραγματικές σχέσεις αφεντάδων και υπηρετών.

Γαλλία, εκλογές για την Εθνοσυνέλευση 2024, ποσοστά 1ου γύρου ανάλογα με την ηλικία των ψηφοφόρων

Ο σωστός τρόπος ζωής ποτέ δεν χάνεται
Κληροδοτημένοι τρόποι επικοινωνίας, άχρηστες ιεραρχίες. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς υπερευαίσθητος για να το νιώσει πολύ καθαρά. Σ΄αυτά περιλαμβάνεται και μια αξιοσημείωτη εμμονή στον σωστό τρόπο ζωής. Απλά δοκιμάστε να παραγγείλετε ένα χορτοφαγικό γεύμα σε ένα από τα παραδοσιακά καφέ του Boulevard. Είναι προσβολή που τιμωρείται με ένα παραψημένο μπρόκολο, που δεν του αξίζει ούτε καν λίγο αλάτι.
Φυσικά, αυτά τα ακίνητα, τα έργα τέχνης και την πολυτέλεια, τα αντέχουν τα πορτοφόλια των νέων πλούσιων που έρχονται από τις αναδυόμενες χώρες και τα απολαμβάνουν με το παραπάνω. Είναι εκείνοι που επωφελούνται από ένα είδος πρωταρχικής συσσώρευσης, χάρις στην μαζική βιομηχανική παραγωγή που μετατοπίστηκε ως εξωτερική ανάθεση [από τη Γαλλία και αλλού] στις πάλαι ποτέ «Τριτοκοσμικές» χώρες τους. Αυτοί κυκλοφορούν τώρα στο Παρίσι με τεράστια τζιπ και με προσωπικό ασιατικής καταγωγής. Άλλη μια προσβολή για την παμπάλαιη αυτόχθονη αστική τάξη. Εκεί, όπου κάποιος Antoine Gallimard, που διευθύνει τον αξιοσέβαστο εκδοτικό οίκο Gallimard, δεν καταδέχεται να μιλήσει ούτε καν με τους διάσημους συγγραφείς του.
Η εξουσία δεν επικοινωνεί. Αυτή φαίνεται να είναι και η ιδέα της πολιτικής τάξης της Γαλλίας, η οποία προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την αστική τάξη και δεν δίνει ούτε καν τακτικές συνεντεύξεις τύπου. Εδώ η επικοινωνία είναι θέμα μεταξύ του προϊσταμένου και των διορισμένων από αυτόν υφισταμένων του, κάτι που πρέπει να το ελέγχει καλά ο προϊστάμενος. Γι' αυτό και χρειάστηκε τόσος χρόνος για να απαντήσει ο Μακρόν στις διαμαρτυρίες.

Εδώ το κράτος δεν μπλέκει σε συζητήσεις. Ούτε οι διαδηλωτές. Αυτοί έβαλαν τα οδοφράγματα να μιλήσουν. Άλλη μια γαλλική παράδοση.

Η Tania Martini γράφει για το πολιτικό βιβλίο και τον πολιτισμό στην taz. Ήταν κριτής για την απονομή του Γερμανικού Βραβείου σε βιβλίο non fiction 2020-2022 καθώς και της μηνιαίας λίστας των καλύτερων βιβλίων στην εφημερίδα Zeit, στο τηλεοπτικό κανάλι ZDF και στο Deutschlandradio. Διδάσκει πολιτισμικές σπουδές και φιλοσοφία. Από το 2012 έως το 2018 μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Tageszeitung (taz). Σπουδές κοινωνικών επιστημών, φιλοσοφίας και ψυχανάλυσης στο Πανεπιστήμιο της  Φρανκφούρτης/Μάιν. 

 

 

3.  Ολιβιέ Ρουά: Η λαϊκιστική Ακροδεξιά δεν είναι παραδοσιακός φασισμός

 

H δημοσιογράφος Michaela Wiegel ερωτά τον Γάλλο πολιτικό επιστήμονα Olivier Roy γιατί ειδικά το Rassemblement National της Marine Le Pen έχει τόσο μεγάλη επιτυχία στη Γαλλία και είναι σταθερά το ισχυρότερο σε ψήφους ακροδεξιό κόμμα της Ευρώπης. Η απάντηση του Ολιβιέ Ρουά είναι πρωτότυπη και ξενίζει: Αυτό το είδος ακροδεξιών λαϊκιστών πολιτεύεται πιο πολύ με βάση την κληρονομιά της «γενιάς του 1968», και λιγότερο με την παράδοση του κλασικού φασισμού. Έχουν επιτυχία, επειδή δεν υπερασπίζονται τρόπους ζωής παραδοσιακούς, αλλά εκκοσμικευμένους, ηδονιστικούς και ατομιστικούς. Δεν υποστηρίζουν αξίες οικουμενικής ισχύος· όμως χρησιμοποιούν επιχειρήματα «αριστερά», άν τα δούμε με την λογική που επικρατεί στη δημόσια συζήτηση

 

©  Michaela Wiegel, συνέντευξη με τον Olivier Roy: „Meloni und Le Pen sind klug und verwenden linke Argumente“, Frankfurter Allgemeine Zeitung, 04.07.2024

  

M.W.: Πώς τα κατάφερε το κόμμα της Μαρίν Λε Πεν και προσέλκυσε 10,5 εκατομμύρια ψηφοφόρους στον πρώτο γύρο των εκλογών για την Εθνοσυνέλευση;

Olivier Roy: Αυτή η εκλογική επιτυχία είναι η συνέχεια του κινήματος των «Kίτρινων Γιλέκων». Βασίστηκε στη δυσαρέσκεια των Γάλλων, που νιώθουν να αποκλείονται από την οικονομική εξέλιξη. Η Μαρίν Λε Πεν έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό το πρόγραμμα των «Kίτρινων Γιλέκων». Είναι ο συνήγορος όσων απορρίπτουν την ευρωπαϊκά σκεπτόμενη κυβερνητική ελίτ στο Παρίσι. Ενσαρκώνει την εκδίκηση της περιφερειακής Γαλλίας. Το βλέπω στη γενέτειρά μου, το Dreux, 75 χιλιόμετρα από το Παρίσι. Υπάρχουν κενά στην ιατρική περίθαλψη, για παράδειγμα, εκεί δεν υπάρχει γυναικολόγος. Οι άνθρωποι εξαρτώνται από το αυτοκίνητο, αλλά αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερους περιορισμούς: Όρια ταχύτητας, αύξηση των τιμών στα καύσιμα, απαγορεύσεις κυκλοφορίας στα παλαιά αυτοκίνητα και αυξανόμενες τιμές για να αγοράσουν καινούργια. Και τα δημόσια μέσα μεταφοράς λειτουργούν όλο και πιο άσχημα. Χιλιάδες άνθρωποι που ζουν στο Dreux εργάζονται στο Παρίσι. Οι άνθρωποι αισθάνονται περιφρονημένοι. Αυτό αντιστοιχεί με το πως βλέπουν τον Μακρόν. Ο προκάτοχός του Ολάντ ήταν άνετος και έδειχνε οικειότητα, κουβέντιαζε με κόσμο και δεν έπαιρνε τον εαυτό του πολύ στα σοβαρά. Όμως τώρα, έχοντας απέναντι τη ναρκισσιστική και αλαζονική φύση του Μακρόν, ο κόσμος εναντιώνεται.

 

Παίζει κάποιο ρόλο η Καθολική κληρονομιά της Γαλλίας;

Η Μαρίν Λε Πεν κατάλαβε από πολύ νωρίς ότι ο Χριστιανισμός δεν αποτελεί πια συνδετικό στοιχείο. Παντού όπου οι λαϊκιστές τοποθετούν στο προσκήνιο ένα πρόγραμμα βασισμένο στις Χριστιανικές αξίες, βγαίνουν τελικά χαμένοι, όπως π.χ. συνέβη στην Πολωνία, ή έχουν περιορισμένη επιτυχία, όπως το κόμμα Vox στην Ισπανία. Παντού όπου υπερασπίζονται έναν τρόπο ζωής εκκοσμικευμένο, βασισμένο στην απόλαυση και στην κατανάλωση, βγαίνουν κερδισμένοι, όπως ο Βίλντερς στην Ολλανδία. Ακόμη και στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι λίγα πράγματα έχει να πει στους Καθολικούς. Η Μελόνι και η Λε Πεν επιτίθενται σε ηθικές στάσεις που υφίστανται κριτική και εξ αριστερών. Παράδειγμα είναι η απαγόρευση της χρήσης παρένθετης μητέρας για υποβοηθούμενη τεκνοποίηση. Πάρα πολλές φεμινίστριες είναι εναντίον της χρήσης παρένθετης μητέρας. Η Μελόνι και η Λε Πεν είναι ευφυείς και χρησιμοποιούν αριστερά επιχειρήματα. Εναντιώνονται στην αγοραπωλησία του σώματος των γυναικών.

 

Η επιτυχία της Λε Πεν εντάσσεται λοιπόν σε μια πανευρωπαϊκή τάση;
Η Ευρώπη έχει εκκοσμικευτεί σε μεγάλο βαθμό, ακόμη και στην Ιταλία όπου η Εκκλησία διατηρεί πολύ μεγάλη βαρύτητα. Τώρα πια οι άνθρωποι δεν εκκλησιάζονται. Οι αξίες της «γενιάς του 1968», ο ηδονιστικός ατομισμός, νίκησαν στην Ευρώπη. Η «σεξουαλική ελευθερία» είναι κατάκτηση. Αυτά που βιώνουμε δεν είναι ούτε φασισμός, ούτε επιστροφή στην παραδοσιακή οικογένεια. Το βλέπουμε στην προσωπική ζωή όλων των λαϊκιστών πολιτικών, στα βιογραφικά τους. Νέο είναι το εξής: Αυτές οι αξίες περί ελευθερίας και αυτοδιάθεσης δεν εκλαμβάνονται πια ως αξίες οικουμενικής ισχύος. Οι λαϊκιστές λένε: Αυτόν τον δικό μας τρόπο ζωής, τον ευρωπαϊκό, άλλοι δεν τον συμμερίζονται. Η Γαλλία είναι ειδική περίπτωση, επειδή εδώ ο χωρισμός θρησκείας και κράτους είναι εξαιρετικά σαφής και τονισμένος. Ο κοσμικός χαρακτήρας του κράτους, η laïcité, είχε ως σκοπό να βοηθήσει τους πολίτες να χειραφετηθούν. Όμως από αυτό προέκυψε και μια λογική που οικοδομεί ταυτότητα εχθρική προς το Ισλάμ. Ο Πρόεδρος Μακρόν συνέβαλε σ΄ αυτό με την μεγάλη ρητορική του εναντίον του απομονωτισμού των ισλαμιστών και της αποσχιστικής λογικής τους.

 

Δεν συνέβαλαν σ΄ αυτό και οι τρομοκρατικές επιθέσεις ισλαμιστών στη Γαλλία;
Οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι πολύ καθοριστικές για το πως αντιλαμβάνεται ο κόσμος το Ισλάμ. Προστέθηκε και η επικρατούσα ερμηνεία, ότι οι δράστες πρώτα ριζοσπαστικοποιούνται στο θρησκευτικό πεδίο και μετά ως τρομοκράτες. Ο Πρόεδρος Μακρόν προώθησε αυτή την ανάγνωση των πραγμάτων. Στα σχολεία, οι διευθυντές έχουν ως καθήκον να διακρίνουν άν εμφανίζονται τα πρώτα ασθενή σημάδια πιθανής ριζοσπαστικοποίησης ακόμη και σε παιδιά 10 χρονών, όπως π.χ. άν χρησιμοποιούν στο μάθημα κάποιο απόσπασμα από το Κοράνι. Το δυνατό χαρτί της Λε Πεν είναι η ικανότητά της να οικειοποιείται προβληματισμούς και ιδέες που εκπονούνται από τον μεσαίο αστικό πολιτικό χώρο.

Γαλλία, εκλογές για την Εθνοσυνέλευση 2024, ποσοστά 1ου γύρου (αριστερά) - έδρες κομμάτω συνολικά μετά τον 2ο γύρο (δεξιά)

 

Δεν υπάρχει όμως η αίσθηση, ότι το ριζοσπαστικό Ισλάμ είναι μια πρόκληση ειδικά για τη Γαλλία;
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι υπερασπιζόμαστε ενάντια στους τρομοκράτες. Τα θεμέλια της ΕΕ είναι αξίες οικουμενικής ισχύος. Ωστόσο έχει συμβεί μια μετατόπιση. Η Ευρώπη άρχισε να εκλαμβάνει τις αξίες της όχι πια ως οικουμενικής ισχύος, αλλά ως αξίες-δημιουργούς ιδιαίτερης ταυτότητας. Το βλέπουμε στη συζήτηση για να υπάρχει ένας Επίτροπος της ΕΕ με αρμοδιότητα τον πολιτισμό. Δεν προέκυψε συμφωνία και το όλο ζήτημα κατέληξε στο να ανατεθεί στον εν λόγω Επίτροπο το χαρτοφυλάκιο της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Σε μια από τις δίκες για τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι, ο δικαστής έκλεισε την αγόρευσή του λέγοντας ότι οι τρομοκράτες έκαναν επίθεση εναντίον του τρόπου ζωής μας. Όλη η αίθουσα τον επιδοκίμασε. Ήταν μια επίθεση εναντίον του ηδονιστικού τρόπου ζωής μας, εναντίον νεαρών ανθρώπων, που ακούν μουσική, που κυκλοφορούν στην πόλη παρέες-παρέες, που διασκεδάζουν. Και πίνουν αλκοόλ. Η ιδιοφυία των λαϊκιστών έγκειται στο γεγονός ότι υπερασπίζονται αυτόν τον τρόπο ζωής. Δεν είναι [κλασικοί] φασίστες, δεν υπερασπίζονται το να θυσιάζεται κανείς για το έθνος, ούτε τον Υπεράνθρωπο, ούτε την υπέρβαση του εαυτού.

Σε τι απέτυχε ο Μακρόν;  

Ο Πρόεδρος καταφρονεί το κόμμα του και τους βουλευτές του. Ούτε καν προσπάθησε να αποκτήσει το κόμμα του ρίζες στους εκτός Παρισιού τόπους της Γαλλίας. Όλα τα κόμματα, με εξαίρεση το Σοσιαλιστικό, το Ρεπουμπλικανικό και των Πρασίνων λειτουργούν τώρα πια με τρόπο λαϊκιστικό, γύρω από έναν χαρισματικό ηγέτη, ο οποίος συνομιλεί «απευθείας» με τον λαό και δεν δίνει σημασία στα μέλη του κόμματός του. Πριν πάρει την απόφαση να διαλύσει πρόωρα το Κοινοβούλιο, ο Μακρόν δεν συζήτησε ούτε με έναν βουλευτή του. Ο Μακρόν, η Λε Πεν, ο Ζεμούρ, ο Μελανσόν, λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Δεν θέλουν συνοδοιπόρους στην πολιτική, θέλουν αυλοκόλακες.

Ο Olivier Roy (1949, Λα Ροσέλ), Γάλλος πολιτικός επιστήμονας, είναι καθηγητής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντία της Ιταλίας. Έχει ασχοληθεί με την εκκοσμίκευση και το Ισλάμ και έχει «μια άποψη για το ριζοσπαστικό Ισλάμ διαφορετική» από ορισμένους άλλους ειδικούς, επειδή το θεωρεί ως περιφερειακό, δυτικοποιημένο και μέρος μιας ριζοσπαστικοποιημένης και «εικονικής» μάλλον, παρά ευσεβούς και «πραγματικής» μουσουλμανικής κοινότητας. Είναι μέλος του European Council on Foreign Relations (ECFR)

 

Η Michaela Wiegel από το 1995 είναι δημοσιογράφος της Frankfurter Allgemeine Zeitung, πολιτική συντάκτρια και ανταποκρίτρια της εφημερίδας στο Παρίσι.

Σπούδασε πολιτικές επιστήμες, ιστορία και φιλοσοφία στο Institut d' Etudes Politiques de Paris (Sciences Po). Ως υπότροφος McCloy από το Studienstiftung des deutschen Volkes, έλαβε Master of Public Administration (MPA) στην Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ

 

 

 

 

 

Τι θα μπορούσε να γίνει άν έχανε το στοίχημα ο Μακρόν;
Γιόσκα Φίσερ: Το μέλλον της Ευρώπης είναι τώρα στα χέρια της Γαλλίας (Project Syndicate, 25.6.2024, πριν τον 2o γύρο)

Γαλλία και Βρετανία: Η «παλαιά Ευρώπη» (Ντόναλντ Ράμσφελντ, Τζωρτζ Μπους Jr., 2003) ξαναρίχνει τα ζάρια

ΗΒ, έδρες στις εκλογές για την Βουλή 2024 (δεξιά) - έδρες στις εκλογές 1918- 2024 (αριστερά)

 

Nadia Pantel: Ινγκρίντ Λεβαβασέρ, η «καλή νεράιδα» των Κίτρινων Γιλέκων - Ο εισοδισμός της λαϊκίστικης Ακροδεξιάς και η αποτυχία (Süddeutsche Zeitung, 26.4.2019) 

 

Από τη «Μαίρη Πόππινς» και τις «Γάτες», στον πνευματώδη καραγκιόζη Μπόρις Τζόνσον και στον λαϊκοφασίστα πρώην επενδυτή Νάιτζελ Φάρατζ (29.6.2016) 

 

Βrexit: Tοξικός Συντηρητισμός· και μια ακόμη αποτυχημένη απόπειρα αναζωογόνησης της Σοσιαλδημοκρατίας

 

Αγγλικός αντιευρωπαϊσμός, μετανάστευση, φτώχεια. Μυστικά και ψέματα και μισές αλήθειες

 

     

O Μακρόν σύμφωνα με το © Politico και ο χάρτης της κατανομής των εδρών μετά της εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο (κόκκινο = έδρες του Εργατικού Κόμματος, μπλέ = έδρες Συντηρητικών, κίτρινο = έδρες Φιλελεύθερων κτλ)